Cùng với nó là khái niệm “siêu cá thể” – những cá nhân có khả năng ứng dụng AI và các công cụ số để vận hành, hoàn thành công việc của nhiều người trước đây.
Sau nhiều năm triển khai và thúc đẩy chiến lược “AI ” nhằm tích hợp và ứng dụng sâu trí tuệ nhân tạo (AI) vào mọi mặt kinh tế – xã hội, khái niệm công ty một người (OPC) tại Trung Quốc đã vượt ra khỏi định nghĩa đơn thuần là doanh nghiệp có một chủ sở hữu, phát triển thành mô hình “1 N”.
Mô hình này bao gồm một người sáng lập giữ vai trò cốt lõi, còn “N” là các tác nhân trí tuệ nhân tạo như OpenClaw, Miaoda… cùng các công cụ số hỗ trợ toàn diện từ thiết kế, lập trình, viết nội dung sản phẩm, thử giao diện, vận hành đến phân tích dữ liệu và quản lý tài chính cơ bản.
Tính đến tháng 6-2025, Trung Quốc có hơn 7 triệu OPC mới thành lập, nâng tổng số lên trên 16 triệu đơn vị, chiếm hơn 1/4 tổng số doanh nghiệp đăng ký của nước này.
Trả lời tờ National Business Daily, Giám đốc điều hành Công ty tư vấn và nghiên cứu thị trường Trung Quốc CIC, ông Sài Đại Toàn, cho biết phần lớn các OPC ứng dụng AI hiện có mức trần doanh thu hằng năm dao động trong khoảng 5 – 20 triệu nhân dân tệ (khoảng 735.000 đến 2,9 triệu USD).
Nhóm doanh nghiệp này thường có đặc điểm là không cần nhiều tài sản hữu hình hoặc vốn đầu tư lớn, dựa nhiều vào tri thức, gắn với các mô hình kinh doanh kiểu mới, người sáng lập chủ yếu thuộc thế hệ sinh sau năm 1990 và sau năm 2000.
Theo số liệu từ Viện Nghiên cứu thông tin và truyền thông Trung Quốc, hơn 62% số OPC ứng dụng sâu công cụ AI giúp nâng hiệu suất làm việc lên 3 – 5 lần so với các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ kiểu cũ. Thậm chí, các OPC do Trung tâm khởi nghiệp Dreame (trực thuộc Tập đoàn công nghệ Dreame Trung Quốc) ươm tạo chỉ mất trung bình 12 ngày để đi vào hoạt động.
Nền tảng Bán Nguyệt Đàm cho biết trong số các OPC đạt hiệu quả kinh doanh cao, có đến 92% ứng dụng AI ở mức độ sâu để giảm thiểu chi phí vận hành. Nhiều công ty chỉ tốn vài trăm đến vài nghìn nhân dân tệ cho chi phí vận hành hằng tháng.
Thực ra sự phát triển mạnh mẽ của mô hình OPC gắn liền với những thay đổi chính sách quan trọng tại Trung Quốc. Chẳng hạn Luật Doanh nghiệp Trung Quốc, được sửa đổi có hiệu lực vào tháng 7-2024, đã bãi bỏ quy định giới hạn mỗi cá nhân chỉ được thành lập một OPC. Quy định mới cho phép một người có thể mở nhiều doanh nghiệp, các OPC cũng được phép đầu tư vào đơn vị khác, tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho việc mở rộng quy mô.
Chính quyền nhiều tỉnh, thành phố lớn cũng ban hành các chính sách hỗ trợ đặc thù như xây dựng các khu khởi nghiệp OPC, trợ cấp sử dụng năng lực tính toán AI, miễn giảm tiền thuê văn phòng, cung cấp nhà ở nhân tài…
Theo nền tảng tài chính Caixin, nhóm đối tượng phát triển mô hình này hiệu quả chủ yếu nằm trong độ tuổi 30 – 40, tức nhóm đã có kinh nghiệm chuyên môn và tích lũy được nguồn lực tài chính nhất định trước khi khởi nghiệp riêng.
Nhưng thực tế chỉ khoảng 20% trong nhóm này đạt được lợi nhuận ổn định, khoảng 40% gặp khó khăn chủ yếu do hạn chế trong việc tiếp cận khách hàng, 40% còn lại chưa thực sự đi vào hoạt động kinh doanh chính thức.
Nhiều OPC thường khởi đầu từ các lĩnh vực dễ triển khai như sản xuất nội dung, phát triển sản phẩm… Đây đều là những thị trường có mức độ cạnh tranh cao, nên lợi thế cạnh tranh sẽ phụ thuộc vào nền tảng nghề nghiệp, năng lực tìm kiếm đối tác và khả năng duy trì sức hút với thị trường.
“Đối với công ty một người, khả năng chống chịu rủi ro và cách phân bổ nguồn lực cá nhân chính là những thách thức lớn nhất”, ông Dịch Phủ giải thích với tờ Báo Kinh tế Trung Quốc. Ông Dịch Phủ là nhà sáng lập ứng dụng hỗ trợ tìm việc gốc AI Career Genie có doanh thu quy đổi theo năm lên tới hàng chục triệu nhân dân tệ.
Theo ông Dịch, những người mới khởi nghiệp theo mô hình OPC cần xác định rõ lĩnh vực chuyên môn sâu, tập trung vào phân khúc thị trường cụ thể thay vì phát triển sản phẩm theo hướng chung chung, và cần biết cách sử dụng AI để bù đắp những hạn chế của bản thân.
Bên cạnh thách thức từ thị trường, nguồn vốn cũng là một rào cản lớn. Giá trị cốt lõi của hầu hết OPC nằm ở tài sản vô hình như năng lực cá nhân, thuật toán, dữ liệu, phần mềm, tài sản số, hợp đồng hoặc quan hệ khách hàng. Trong khi hệ thống tín dụng truyền thống chủ yếu dựa vào tiêu chí đánh giá là tài sản hữu hình, báo cáo tài chính chuẩn mực, dòng tiền ổn định và lịch sử tín dụng.
Ngày 4/5, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì họp Chính phủ thường kỳ tháng 4 - phiên đầu tiên của Chính phủ khóa XVI. Tại cuộc họp, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, địa phương tiếp tục cắt giảm, đơn giản thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.
Theo Thủ tướng, việc này được triển khai nhanh, có chất lượng sẽ tác động lớn đến cải thiện môi trường đầu tư, huy động các nguồn lực và củng cố lòng tin của người dân, doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh. Ông yêu cầu ngay đầu tháng 5, Bộ Tài chính cùng các bộ ngành tiếp tục hoàn thành toàn bộ phương án, cắt giảm các thủ tục, điều kiện trong lĩnh vực đánh giá tác động môi trường, cấp phép xây dựng, quản lý khu công nghiệp, phòng cháy, chữa cháy..
Lãnh đạo Chính phủ lưu ý, Bộ Tư pháp chịu trách nhiệm gác cửa, các bộ giám sát địa phương thực hiện sau khi đã phân cấp. Việc này nhằm tránh "cắt thủ tục này lại mọc quy định khác, giảm ở cấp trên nhưng phát sinh ở dưới hoặc nội bộ, dẫn tới không hiệu quả, người dân và doanh nghiệp không được hưởng lợi".
Thực tế, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục và điều kiện kinh doanh được coi là giải pháp then chốt để cải thiện môi trường đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng. Thủ tục gọn nhẹ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, rút ngắn thời gian gia nhập thị trường, đồng thời hạn chế cơ chế xin - cho. Qua đó, nguồn lực được khơi thông và hiệu quả điều hành kinh tế được nâng lên.
Cuối tháng trước, Chính phủ đã ban hành 8 Nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Nhà chức trách bãi bỏ 890 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa 4 điều kiện. Chính phủ cho rằng quá trình thực thi dự kiến giảm hơn 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ cho các cá nhân, doanh nghiệp so với năm 2024.
Năm nay, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trong bối cảnh sức ép điều hành kinh tế vĩ mô còn lớn, nhất là về lãi suất, tỷ giá, lạm phát, nhập siêu. Thủ tướng Lê Minh Hưng nhìn nhận tăng trưởng quý I chưa đạt kịch bản đề ra, các động lực tăng trưởng truyền thống chưa phát huy hết khả năng, động lực mới cần thời gian phát huy.
Cùng với đó, những hạn chế, bất cập liên quan vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến, các cơ sở dữ liệu quốc gia cũng ảnh hưởng tới điều hành kinh tế vĩ mô.
Bốn tháng đầu năm, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 4 tháng ước tăng 3,99%. Thu ngân sách nhà nước ước đạt trên 1,11 triệu tỷ đồng, bằng 44% dự toán, tăng 15,2%. Kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 344,2 tỷ USD, tăng 24,2%.
Giải ngân vốn đầu tư công đạt 14,2% kế hoạch được Thủ tướng giao, thu hút vốn FDI tăng mạnh, vốn đăng ký mới đạt trên 18,2 tỷ USD, tăng 32%. Sản xuất nông nghiệp duy trì ổn định, công nghiệp tiếp tục có bước phát triển khá. Sản xuất kinh doanh có dấu hiệu khởi sắc với trên 119.400 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 32,8%.
Để đạt mục tiêu cả năm, ngoài cải cách thủ tục và môi trường kinh doanh, Thủ tướng yêu cầu các bộ liên quan theo sát tình hình, xây dựng kịch bản, phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời. Bộ Tài chính sớm có phương án phân bổ các nguồn tăng thu, tiết kiệm chi, dự phòng về nguồn để bảo đảm an ninh, an toàn tài chính quốc gia.
Cơ quan này phải hoàn thiện phương án sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước trong tháng 5, cơ cấu lại hoạt động của Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước. Các tập đoàn, tổng công ty hoàn thành chỉ tiêu kinh doanh, đẩy tiến độ các dự án trọng điểm, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng. Các bộ, cơ quan bảo đảm giải ngân 100% vốn đầu tư công được giao, đẩy nhanh tiến độ xử lý các dự án tồn đọng kéo dài.
Thủ tướng giao Ngân hàng Nhà nước điều hành lãi suất, tỷ giá, tín dụng linh hoạt, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn với lãi suất phù hợp phục vụ sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng. Họ phải rà soát các quy định để tạo điều kiện, bảo đảm thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, sửa quy định về việc cấp tín dụng vượt giới hạn với dự án lớn. Ngành ngân hàng cũng cần nghiên cứu, phân loại các loại hình bất động sản để quy định hạn mức tín dụng, hệ số rủi ro phù hợp.
Bộ Công Thương hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký và đẩy mạnh đàm phán các FTA mới để mở rộng thị trường, đồng thời rà soát, bổ sung Quy hoạch điện VIII, bảo đảm cung ứng điện. Bộ Xây dựng sớm hoàn thành công tác chuẩn bị đầu tư, nhất là tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, đường sắt kết nối với Trung Quốc, dự án quan trọng như sân bay Long Thành, Gia Bình.
Cổ phiếu của Tập đoàn Vingroup (VIC) sáng nay giảm hơn 1% so với tham chiếu, nhưng diễn biến này không kéo dài lâu. Thị giá nhanh chóng lấy lại sắc xanh và liên tục nới rộng biên độ tăng. Mã này chạm trần 207.200 đồng khoảng một tiếng trước giờ đóng cửa, đồng thời không có bên bán vào cuối phiên.
VIC tăng vọt trong ngày tập đoàn này tổ chức phiên họp cổ đông thường niên tại Hà Nội. Đà tăng đưa giá trị vốn hóa của Vingroup lên gần 1,6 triệu tỷ đồng, kỷ lục mới của chính doanh nghiệp lẫn thị trường chứng khoán Việt Nam.
Cổ phiếu của các đơn vị thành viên thuộc Vingroup cũng khởi sắc trong phiên hôm nay. VHM và VRE lần lượt tăng 3,1% và 2,2%, còn VPL đảo chiều từ giảm sang tăng nhẹ so với tham chiếu. Theo ước tính của Công ty Chứng khoán VNDirect, các cổ phiếu "họ" Vingroup đóng góp hơn 26 điểm cho VN-Index.
Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM nhờ đó tăng 24 điểm so với tham chiếu, lên 1.857 điểm, mức cao nhất trong hai tháng qua. Nếu loại trừ VIC, VN-Index chỉ tăng khoảng 2 điểm.
Do mức độ chi phối đáng kể của nhóm Vingroup, sàn TP HCM rơi vào trạng thái "xanh vỏ, đỏ lòng", tức chỉ số tăng vọt nhưng cổ phiếu giảm lại áp đảo. Thị trường có gần 200 mã chốt phiên dưới tham chiếu, gần gấp đôi số lượng mã tăng.
Hầu hết ngành trụ chìm trong sắc đỏ. Nhóm ngân hàng ghi nhận một loạt cổ phiếu vốn hóa lớn bị bán mạnh như STB, HDB, ACB, BID, MBB, VCB và LPB. Biên độ điều chỉnh dao động 0,3-2%. Ngược lại, nhóm này chỉ có một số mã tăng như MSB, TCB, VIB...
Tương tự, nhóm chứng khoán cũng đối diện áp lực xả hàng diện rộng. VCK, VCI, VPX, SSI, VND đều đóng cửa dưới tham chiếu. AGR là cổ phiếu hiếm hoi trong nhóm này đi lên, tăng 0,7%.
Ở nhóm dầu khí, các mã đầu ngành như GAS, BSR, PLX, PVD cũng giảm 1-3%.
Thanh khoản sàn TP HCM có tín hiệu suy yếu, giảm hơn 3.000 tỷ đồng so với phiên trước. VHM và VIC chia nhau vị trí dẫn đầu giá trị khớp lệnh, lần lượt đạt 1.284 tỷ đồng và 944 tỷ đồng.
Dự báo xu hướng ngắn hạn, nhóm phân tích Công ty Chứng khoán ACB cho rằng vùng 1.850 điểm đang là ngưỡng kháng cự quan trọng. Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM nhiều khả năng tiếp tục vận động giằng co quanh khu vực này trong ngắn hạn. Tuy nhiên, xét về trung hạn, thị trường duy trì xu hướng tăng và đang hướng đến vùng kháng cự 1.900 điểm sau khi kết thúc giai đoạn tích lũy hiện tại.
Ngân hàng Nhà nước cho biết đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận (SIMO) tới 149 đơn vị, gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 trung gian thanh toán.
Tính đến ngày 23/3, SIMO đã phát cảnh báo tới khoảng 3,5 triệu lượt khách hàng. Hơn 1,1 triệu lượt đã chủ động tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo, với tổng giá trị giao dịch liên quan hơn 3.990 tỷ đồng.
Hệ thống SIMO cho phép các tổ chức thành viên báo cáo và chia sẻ thông tin về những tài khoản đáng ngờ - từng liên quan đến giao dịch lừa đảo. Trên cơ sở này, các ngân hàng sẽ gửi thông báo cho khách hàng, có thể quyết định chặn giao dịch ngay lập tức hoặc yêu cầu khách hàng xác thực bổ sung trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến.
Hai tháng đầu năm, cơ quan quản lý cho biết thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng. Số lượng và giá trị giao dịch tăng lần lượt 40% và hơn 13% so với cùng kỳ. Giao dịch qua Internet, di động tăng 73% và 34% về số lượng.
Hạ tầng thanh toán tiếp tục được mở rộng, với hơn 761.000 máy POS - tăng nhẹ so với cùng kỳ, trong khi số lượng ATM giảm gần 3%. Giao dịch qua ATM sụt 6,4% về số lượng, cho thấy xu hướng người dân chuyển sang các phương thức thanh toán số.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cho biết thời gian qua ngành ngân hàng cũng đẩy mạnh đối chiếu, làm sạch dữ liệu khách hàng.
Tính đến 20/3, toàn hệ thống có hơn 151 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 1,8 triệu hồ sơ tổ chức có tài khoản thanh toán đã được đối chiếu sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID. Khoảng 29,4 triệu khách hàng cá nhân và 471 tổ chức sử dụng ví điện tử đã được xác thực sinh trắc học.
