Tại Hà Nội, Văn phòng Bộ Công an vừa chủ trì, phối hợp với Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức tọa đàm chính sách về một số văn bản quy phạm pháp luật do Bộ Công an chủ trì xây dựng trong năm 2026.
Thượng tá Ngô Đức Thắng, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an, cho biết quá trình tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự cho thấy, bên cạnh những kết quả quan trọng, việc áp dụng bộ luật này vẫn bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc lớn.
Theo Thượng tá Thắng, các vướng mắc có thể khái quát thành 7 nhóm vấn đề chủ yếu.
Trước hết, một số quy định về loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự và miễn hình phạt chưa bao quát hết các tình huống mới phát sinh trong thực tiễn.
Đáng chú ý là các trường hợp rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm, đổi mới sáng tạo, mô hình sản xuất, kinh doanh mới; hoặc trường hợp cá nhân, tổ chức có vi phạm nhưng không vụ lợi, không tham nhũng và đã chủ động khắc phục toàn bộ hậu quả.
Điều này đặt ra yêu cầu hoàn thiện chính sách hình sự theo hướng nghiêm minh nhưng nhân văn, khuyến khích khắc phục hậu quả và bảo vệ người dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Nhóm vấn đề thứ hai là một số quy định mang tính nguyên tắc, nền tảng về tội phạm, đồng phạm, chuẩn bị phạm tội, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và các chế định về trách nhiệm hình sự còn có cách hiểu khác nhau, chưa thật sự đầy đủ để áp dụng thống nhất trong điều tra, truy tố, xét xử.
Thứ ba, hệ thống quy định về hình phạt còn bất cập. Trong đó, phạm vi áp dụng hình phạt tử hình còn rộng; ở một số tội danh, mức phạt tiền, phạt tù chưa tương xứng với tính chất nguy hiểm của hành vi; hình phạt tiền chưa theo kịp sự phát triển kinh tế – xã hội.
Thứ tư, một số dấu hiệu định tội, định khung chưa rõ, chưa thống nhất, còn phụ thuộc nhiều vào cách hiểu và đánh giá của cơ quan áp dụng pháp luật. Bên cạnh đó, một số tình tiết định lượng không còn phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế – xã hội.
Thứ năm, một số hành vi nguy hiểm mới chưa được quy định trong Bộ luật Hình sự, dẫn đến việc chưa bảo đảm tính bao quát, toàn diện trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Một số quy định cũng chưa kịp thời thể chế hóa quan điểm của Đảng, chưa nội luật hóa đầy đủ các điều ước, thỏa thuận, cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Thứ sáu, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại hiện mới giới hạn ở 33 tội, chủ yếu thuộc nhóm tội về môi trường, kinh tế. Qua tổng kết, Bộ Công an nhận thấy các nhóm tội về thuế, lao động, tài chính, bảo hiểm; một số tội về tài sản như cho vay lãi nặng, lừa đảo chiếm đoạt tài sản; các tội về sử dụng đất đai cũng cần được nghiên cứu quy định trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại.
Cuối cùng, một số quy định trong Bộ luật Hình sự còn chưa thống nhất với nhau, chồng chéo hoặc trùng lặp với pháp luật chuyên ngành và pháp luật tư pháp hình sự. Một số quy định chưa logic, chưa bảo đảm tính khoa học, còn lỗi về kỹ thuật trình bày.
Thượng tá Ngô Đức Thắng đánh giá, 7 nhóm vướng mắc trên cho thấy yêu cầu sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự không chỉ xuất phát từ một vài bất cập đơn lẻ, mà là yêu cầu hoàn thiện tổng thể chính sách hình sự.
Mục tiêu là xây dựng một Bộ luật Hình sự nghiêm minh, nhân đạo, hiện đại, thống nhất, dễ áp dụng, đủ sức xử lý các loại tội phạm mới, đồng thời tạo môi trường pháp lý an toàn cho phát triển kinh tế – xã hội, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.
Viện Kiểm sát nhân dân TP Đà Nẵng chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án xảy ra tại Công ty GFDI sang Tòa án nhân dân TP Đà Nẵng để xét xử các bị can theo quy định của pháp luật.
Đồng thời thông báo để các bị hại, khách hàng và những người có quyền, nghĩa vụ liên quan trong vụ án được biết về kết quả điều tra, truy tố vụ án; chủ động phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng khi được yêu cầu.
Trước đó, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an Đà Nẵng đã ban hành kết luận điều tra; kết luận điều tra bổ sung ngày 26-2-2026, chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án sang Viện Kiểm sát nhân dân TP Đà Nẵng, đề nghị truy tố các bị can, gồm: Nguyễn Quang Hoàng - Tổng giám đốc Công ty GFDI và các đồng phạm: Nguyễn Đỗ Đạt, Trần Thị Kiều Trang, Trần Thị Mỹ Hạnh và Tô Hồng Trà, cùng về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản quy định tại khoản 4, điều 174 Bộ luật Hình sự.
Theo nội dung vụ việc, Công ty GFDI thành lập ngày 17-5-2018, vốn điều lệ 80 tỉ đồng và do ông Nguyễn Quang Hoàng làm giám đốc, người đại diện pháp luật, đồng thời là chủ tịch hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty.
Từ khi thành lập, ông Nguyễn Quang Hoàng xây dựng mô hình kinh doanh của công ty theo hướng vay tiền của người dân bằng hình thức ký kết hợp đồng vay tài sản.
Từ tháng 11-2023, việc đầu tư kinh doanh thua lỗ, mất khả năng tài chính nên để duy trì hoạt động công ty, Nguyễn Quang Hoàng đã tổ chức, chỉ đạo cho nhân viên lừa đảo chiếm đoạt tài sản của khách hàng dưới hình thức ký hợp đồng vay tiền, sử dụng tiền vay của người sau trả cho người trước.
Đến đầu tháng 11-2024, Công ty GFDI mất khả năng chi trả cho 7.541 khách hàng với tổng số tiền dư nợ gốc hơn 3.700 tỉ đồng.
Ngày 8-11-2024, Công an Đà Nẵng khám xét khẩn cấp tại trụ sở chính của Công ty GFDI và nhà riêng của Nguyễn Quang Hoàng cùng những người có liên quan.
Qua khám xét đã thu giữ được nhiều tài liệu, dữ liệu điện tử và tài sản có liên quan đến hành vi phạm pháp của các đối tượng, phục vụ công tác điều tra.
Công an đã khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Quang Hoàng cùng các thuộc cấp về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Ông Hoàng bị cáo buộc đã huy động vốn và chiếm đoạt của 7.541 khách hàng với tổng số tiền hơn 3.700 tỉ đồng.
Ngày 20-5, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM cho biết đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt bị can để tạm giam đối với bà Trương Thị Kim Hà (48 tuổi, ngụ phường Tam Thắng, TP.HCM) về tội "đưa hối lộ" và ông Nguyễn Văn Lời (48 tuổi, Trạm trưởng Trạm kiểm lâm Vũng Tàu) về tội "môi giới hối lộ".
Trước đó ngày 7-5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM phối hợp Hạt kiểm lâm Phú Mỹ kiểm tra hộ kinh doanh do bà Hà làm chủ tại phường Tam Thắng.
Tuy nhiên do được báo trước thông tin kiểm tra, bà Hà đã nhanh chóng di chuyển nhiều cá thể động vật hoang dã vào kho cất giấu nhằm đối phó lực lượng chức năng.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, tổ công tác phát hiện tại kho cách địa điểm kinh doanh khoảng 20 mét đang cất giấu 433 cá thể động vật hoang dã, gồm 430 cá thể chim và 3 cá thể bò sát không rõ nguồn gốc.
Qua giám định, có 73 cá thể thuộc danh mục động vật hoang dã quý, hiếm nhóm IIB và 360 cá thể thuộc nhóm động vật hoang dã thông thường. Toàn bộ số động vật trên đã được bàn giao cho Chi cục Kiểm lâm TP.HCM để cứu hộ theo quy định.
Quá trình điều tra xác định Nguyễn Văn Lời - Trạm trưởng Trạm kiểm lâm Vũng Tàu - là người được cử tham gia đoàn kiểm tra nhưng đã lợi dụng nhiệm vụ để thông báo trước cho chủ cơ sở nhằm né tránh việc kiểm tra, xử lý.
Đồng thời để hợp thức hóa nguồn gốc số động vật hoang dã nuôi nhốt trái phép, bà Hà còn liên hệ Nguyễn Hạnh Phúc (41 tuổi, ngụ Đắk Lắk) đặt mua bảng kê lâm sản qua mạng xã hội, đồng thời nhờ Lời hướng dẫn thủ tục xin cấp phép kinh doanh, nuôi nhốt động vật hoang dã. Để được hỗ trợ, Hà đã nhiều lần đưa tiền cho Lời.
Hiện Phòng Cảnh sát kinh tế đang tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ vai trò của các cá nhân, tổ chức liên quan đến hoạt động nuôi nhốt, kinh doanh động vật hoang dã trái phép cũng như hành vi cấp bảng kê lâm sản trái quy định pháp luật.
Ngày 17/4, Công an tỉnh Thái Nguyên cho biết Phòng cảnh sát kinh tế vừa bắt tạm giam bà Nguyễn Thị Tâm (45 tuổi, nguyên Hiệu trưởng Trường Mầm non Nam Hòa) và Trần Thị Hằng (44 tuổi, kế toán) về tội Nhận hối lộ.
Liên quan vụ án, ông Nguyễn Văn Thành (50 tuổi, chủ hộ kinh doanh thực phẩm Nguyễn Văn Thành ở xã Vô Tranh) bị bắt về hành vi Đưa hối lộ.
Theo công an, hộ kinh doanh của Nguyễn Văn Thành được cấp đăng ký với ngành nghề chính là mua bán thực phẩm tươi sống, thực phẩm chín. Từ năm học 2022 đến 2026, cơ sở này ký hợp đồng cung cấp thực phẩm và suất ăn cho nhiều trường học tại huyện Đồng Hỷ (cũ).
Tại Trường mầm non Nam Hòa, để được cung cấp thực phẩm và suất ăn năm học 2024-2025, ông Thành thỏa thuận chi trả phần trăm. Cụ thể, bà Tâm và Hằng nhận 6% tổng giá trị hàng hóa nhà trường mua mỗi tháng. Việc chi trả diễn ra từ tháng 10/2024 đến tháng 3 năm nay.
Hồi giữa tháng 3, nhiều phụ huynh Trường mầm non Hòa Bình, xã Văn Lăng, phản ánh thịt lợn nhà trường sử dụng có dấu hiệu nhiễm dịch bệnh. Số thịt này do hộ kinh doanh của ông Thành cung cấp, kết quả xét nghiệm dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi và vi khuẩn E. coli.
Sau vụ việc, ngày 8/4, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Thành, tổng số tiền 22,5 triệu đồng do vi phạm quy định an toàn thực phẩm. Cơ quan này xác định cơ sở ghi chép sổ kiểm thực ba bước và sổ lưu mẫu thức ăn không đúng quy định, không có phiếu kết quả kiểm nghiệm nguồn nước phục vụ chế biến, kinh doanh.
Ngoài ra, cơ sở không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu thực phẩm; không bố trí riêng khu vực chế biến, bảo quản, để côn trùng và động vật gây hại xâm nhập.
