Ngày 16/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố 5 vụ án hình sự và 7 bị can về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Các vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ truyền thông Bihaco, tức BH Media; Công ty TNHH Lululola Entertainment; nhóm 1900 Group; Công ty TNHH Mây Sài Gòn và Trung tâm Giọng ca để đời.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, trong nhiều năm qua, các đơn vị trên bị cáo buộc tổ chức biểu diễn, ghi âm, ghi hình nhiều ca khúc, sau đó chỉnh sửa, sao chép thành các bản ghi âm, ghi hình khác nhau để thương mại hóa trên YouTube thông qua hợp tác với BH Media. Tuy nhiên, quá trình khai thác này bị xác định chưa thực hiện đầy đủ việc xin phép tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả và chưa trả tiền bản quyền theo quy định.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Hà Thị Khuyên, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho biết vụ án này là sự kiện pháp lý đáng chú ý trong lĩnh vực giải trí và nội dung số.
Luật sư Khuyên phân tích, quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc được bảo hộ chặt chẽ theo Luật Sở hữu trí tuệ. Khoản 3 Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ quy định tổ chức, cá nhân khi sử dụng tác phẩm để biểu diễn trước công chúng, sao chép, phân phối hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua internet phải được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả, trừ một số trường hợp ngoại lệ.
“Việc tự ý ghi âm, ghi hình, sản xuất và phát hành tác phẩm âm nhạc trên nền tảng số nhằm mục đích thương mại là hành vi khai thác quyền tài sản của tác giả. Nếu không được cho phép, hành vi này có thể bị xem xét xử lý theo quy định pháp luật”, luật sư Khuyên nói.
Đồng quan điểm, luật sư Nguyễn Văn Đồng, Trưởng Văn phòng Luật sư Nhân Chính, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho rằng yếu tố thương mại là điểm đặc biệt quan trọng trong vụ việc này.
Theo luật sư Đồng, Điều 225 Bộ luật Hình sự quy định, người nào không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý xâm phạm quyền đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại, hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên, hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền từ 100 triệu đồng trở lên, thì có thể bị xử lý hình sự.
Trường hợp hành vi phạm tội có tổ chức, phạm tội 2 lần trở lên, thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại cho chủ thể quyền từ 500 triệu đồng trở lên hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 500 triệu đồng trở lên, người phạm tội có thể đối mặt mức phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến 5 năm. Pháp nhân thương mại phạm tội cũng có thể bị xử lý theo khoản 4 Điều 225 Bộ luật Hình sự.
Theo các luật sư, thực tế hiện nay nhiều cá nhân, đơn vị hoạt động nghệ thuật vẫn nhầm tưởng rằng việc cover, ghi hình lại buổi biểu diễn hoặc phát hành trên YouTube chỉ cần thỏa thuận với đơn vị phát hành nội dung là đủ. Tuy nhiên, khi khai thác thương mại tác phẩm âm nhạc, việc xin phép phải được thực hiện với chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan hoặc thông qua tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả theo quy định.
Ngoài trách nhiệm hình sự, người vi phạm còn có thể phải chịu trách nhiệm dân sự như chấm dứt hành vi vi phạm, công khai xin lỗi, cải chính và bồi thường thiệt hại cho chủ sở hữu quyền tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ.
Luật sư Khuyên nhận định, các vụ án liên quan BH Media, Lululola, 1900 Group, Mây Sài Gòn và Trung tâm Giọng ca để đời cho thấy cơ quan chức năng đang siết chặt việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số. Đây cũng là bài học lớn đối với nghệ sĩ, nhà sản xuất nội dung, doanh nghiệp truyền thông khi khai thác tác phẩm âm nhạc để sinh lợi.
“Trong thời đại số, mọi hoạt động sử dụng, sao chép, ghi âm, ghi hình, phát hành tác phẩm âm nhạc để thương mại hóa đều phải dựa trên cơ sở cấp phép hợp pháp. Nếu không, chủ thể vi phạm có thể đối diện cả trách nhiệm dân sự, hành chính và hình sự”, luật sư Khuyên nhấn mạnh.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố 7 bị can trong 5 vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Các bị can gồm: Nguyễn Hải Bình, Tổng giám đốc Công ty BH Media; Võ Văn Nam, Giám đốc Công ty TNHH Lululola Entertainment; Nguyễn Minh Đức, chủ hộ kinh doanh Đồi Mặt trời; Ngô Thanh Tùng, chủ hộ kinh doanh Thông Zeo; Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy, cùng là Giám đốc Công ty TNHH Mây Sài Gòn; cùng Diệp Văn Lập, tức ca sĩ Quang Lập, chủ Trung tâm Giọng ca để đời.
Ngày 30/6, Nhí, 31 tuổi, bị Công an tỉnh Đồng Tháp tạm giữ hình sự để điều tra hành vi Vô ý giết người.
Theo điều tra, khoảng 10 ngày trước Nhí kéo khoảng 300-400 m dây kẽm quanh thửa ruộng phía sau nhà ở xã Thanh Mỹ, đấu trực tiếp vào nguồn điện sinh hoạt 220V nhằm diệt chuột.
Sáng 29/6, anh Hoàng Giang, 33 tuổi, hàng xóm của Nhí mắc vào dây điện tử vong. Theo người nhà nạn nhân, tối nào anh Giang cũng đi bắt cua, là lao động chính trong gia đình với hai con nhỏ.
Tại cơ quan điều tra, Nhí bày tỏ ân hận vì gây ra cái chết cho hàng xóm, còn bản thân vướng vào vòng lao lý.
Nhà chức trách khuyến cáo người dân không sử dụng điện lưới để bẫy chuột dưới bất kỳ hình thức nào.
Ngày 12/5, đại diện Công an phường Phú Xuân, thành phố Huế, cho biết đơn vị đã phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố nhanh chóng truy xét, bắt giữ Nguyễn Thị Dương (SN 1961, trú tại phường Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng).
Đây là đối tượng có nhiều tiền án về trộm cắp tài sản, bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng khởi tố, đang áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú.
Trước đó, vào khoảng 14h ngày 9/5, Công an phường Phú Xuân tiếp nhận tin báo của một tiểu thương tại chợ Đông Ba về việc bị kẻ gian lấy trộm túi xách để tại quầy hàng, bên trong có gần 40 triệu đồng tiền mặt.
Sau khi tiếp nhận tin báo, các lực lượng chức năng đã vào cuộc truy xét, xác định Nguyễn Thị Dương là người thực hiện vụ trộm nói trên.
Trong đêm 9/5, Công an thành phố Huế thành lập tổ công tác, phối hợp Công an thành phố Đà Nẵng bắt giữ, di lý Nguyễn Thị Dương về địa phương để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
Tại cơ quan công an, nghi phạm đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình.
Ngày 21/4, cựu phó chủ tịch phường Phạm Quang Thiện, 48 tuổi, bị VKSND Hà Nội đề nghị 6 năm 6 tháng tù về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong vụ án xảy ra tại Hoàng Kim - quán karaoke tích hợp kinh doanh nhà nghỉ tại Thanh Trì.
Cùng tội danh, người cùng chơi ma túy với ông Thiện là Lại Quốc Việt, 35 tuổi, bị đề nghị 7 năm 6 tháng đến 8 năm tù. Hai nữ nhân viên cùng sử dụng ma túy với ông Thiện là Nguyễn Thúy Quỳnh, 23 tuổi, bị đề nghị từ 7 năm đến 7 năm 6 tháng tù; Hà Thị Hiền, 26 tuổi, từ 2 năm 6 tháng tù đến 3 năm tù
Cùng vụ án, hai chị em chủ quán là Đặng Thị Hồng Linh, 36 tuổi và Đặng Thế Chung, 34 tuổi, bị đề nghị 7 năm 6 tháng đến 8 năm tù về tội Mua bán trái phép chất ma túy; từ 9 năm đến 9 năm 6 tháng tù về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, tổng hợp hình phạt của mỗi người từ 16 năm 6 tháng đến 17 năm 6 tháng tù.
Hai chị em này bị VKS đánh giá có tình tiết tăng nặng là có hành vi lôi kéo người dưới 18 tuổi tham gia phạm tội.
Trần Mỹ Linh, 31 tuổi, vợ bị cáo Chung bị đề nghị từ 12 đến 18 tháng án treo về tội Che giấu tội phạm.
Các bị cáo còn lại gồm người mua bán, khách tổ chức chơi ma túy, nhân viên quán... bị đề nghị từ án treo đến hơn 15 năm tù vì một trong các tội trên.
Đại diện viện kiểm sát nhận định, các bị cáo nhận thức rõ tác hại của ma túy và hành vi mua bán, tàng trữ, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị pháp luật trừng trị nghiêm khắc nhưng vẫn phạm tội, thể hiện thái độ coi thường pháp luật.
VKS ghi nhận các tình tiết giảm nhẹ, như một số bị cáo có thành tích công tác, gia đình có công với cách mạng, hoàn cảnh khó khăn hoặc là người dân tộc thiểu số...
Phó chủ tịch phường chơi ma túy thâu đêm trong nhà nghỉ
Ông Thiện bị công an phát hiện lúc 3h sáng ngày 8/6/2025, tại phòng tầng 3 khu nhà nghỉ Hoàng Kim, cùng bị cáo Việt và 2 nhân viên nữ. Hiện trường có các dụng cụ sử dụng cho dùng ma túy, có dính ketamine. 4 người dương tính với ma túy, riêng ông Thiện dương tính với 3 chất ma túy gồm: MDMA, Methamphetamine và Ketamine.
Theo lời khai, tối 7/6/2025, sau khi đi ăn và đi hát karaoke, ông Thiện, khi đang là Phó chủ tịch phường, rủ Việt đi sử dụng ma túy. Việt thanh toán tiền phòng và tiền mua ma túy trước, ông Thiện sẽ trả lại sau.
Việt liên hệ Linh - chủ quán Hoàng Kim, dặn chuẩn bị phòng và ma túy cùng 2 "tay vịn", tổng 7 triệu đồng.
Khi Thiện và Việt đến, mọi thứ đã sẵn sàng. Dùng hết hai viên "ma túy kẹo" và một chỉ ma túy Ketamine, Việt gọi chủ quán thêm nửa chỉ Ketamine. Hai nữ nhân viên tiếp tục "chế biến" rồi cùng dùng ma túy với khách đến khi bị công an kiểm tra, bắt giữ.
Mở rộng điều tra, nhà chức trách xác định năm 2020, chị em Chung và Linh thuê mặt bằng 80 triệu đồng mỗi tháng để kinh doanh nhà nghỉ - quán karaoke Hoàng Kim.
Thời gian đầu quán phục vụ khách đến hát như bình thường, dần dần thấy một số khách tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy nên triển khai kinh doanh kiểu này, từ tháng 6/2024.
Đầu năm 2025, số lượng khách sử dụng ma túy tại quán tăng, họ bắt đầu mua ma túy về để bán với giá 3 triệu đồng/chỉ Ketamine, 400.000 đồng/viên ma túy kẹo và 3 triệu đồng/gói ma túy nước vui.
Với giá phòng, quán thu giá 450.000 đồng/giờ, hoặc combo 2,5 triệu đồng/12 tiếng.
Để điều hành và quản lý quán, Linh và Chung thuê dàn nhân viên nam với nhiệm vụ chuẩn bị dụng cụ sử dụng ma túy và phục vụ các yêu cầu khác của khách, lương tháng 5-8 triệu đồng. Dàn nhân viên nữ được trả lương 180.000 đồng mỗi giờ phục vụ khách trong quá trình chơi chất cấm.
Sau khi biết quán bị công an phát hiện, kiểm tra, bị cáo Linh, vợ Chung cùng nhân viên quán đến xóa dấu vết, xé giấy niêm phong của công an ở cửa ra vào.
Các bị cáo kiểm tra các phòng để thu dọn các viên ma túy rơi vãi, túi nilon dính ma túy để phi tang. Họ đang dọn dẹp, xóa dấu vết tội phạm thì bị cơ quan công an phát hiện, bắt giữ.
