AFP hôm qua 17.5 dẫn thông báo ngày 16.5 từ Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (CDC Africa) cho hay đợt bùng phát dịch Ebola mới do chủng vi rút Bundibugyo ở CHDC Congo đã khiến 88 người chết và 336 trường hợp nghi nhiễm. Bộ trưởng Y tế CHDC Congo Samuel-Roger Kamba cho hay bệnh nhân đầu tiên là một y tá đã đến một cơ sở y tế ở thủ phủ Bunia của tỉnh Ituri vào ngày 24.4 với các triệu chứng nghi mắc Ebola như sốt, xuất huyết và nôn mửa.
Bộ trưởng Kamba khẳng định: “Không có vắc xin và không có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với chủng Bundibugyo. Chủng này có tỷ lệ tử vong rất cao, có thể lên tới 50%”. Hiện chỉ có vắc xin cho chủng Zaire, được xác định vào năm 1976 và có tỷ lệ tử vong cao hơn, từ 60 – 90%. Chủng Bundibugyo, được phát hiện lần đầu vào năm 2007, cũng đã khiến một công dân Congo thiệt mạng ở nước láng giềng Uganda. Bộ Y tế Uganda hôm 15.5 đã xác nhận sự bùng phát của dịch Ebola do chủng Bundibugyo.
Trước tình trạng nói trên, WHO hôm qua tuyên bố dịch bệnh Ebola do chủng Bundibugyo ở CHDC Congo và Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, mức cảnh báo cao thứ hai theo quy định y tế quốc tế. WHO cảnh báo quy mô thực sự của số ca mắc bệnh và sự lây lan vẫn chưa rõ ràng, nhưng không tuyên bố tình trạng khẩn cấp đại dịch.
Tuy nhiên, WHO nhấn mạnh tỷ lệ dương tính cao của các mẫu ban đầu, việc xác nhận các trường hợp mắc bệnh ở hai quốc gia này và số lượng báo cáo về những trường hợp nghi nhiễm ngày càng tăng, “tất cả đều cho thấy một đợt bùng phát tiềm tàng lớn hơn nhiều so với những gì đang được phát hiện và báo cáo, với nguy cơ lây lan đáng kể ở cấp địa phương và khu vực”.
Ngoài ra, đại diện Tổ chức cứu trợ y tế Bác sĩ không biên giới cho hay họ đang chuẩn bị một cuộc “phản ứng quy mô lớn”, gọi đà lây lan Ebola hiện nay là “vô cùng đáng lo ngại”. Việc vận chuyển thiết bị y tế quy mô lớn là một thách thức ở CHDC Congo, quốc gia có hơn 100 triệu dân nhưng lại có cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc kém.
Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 xảy ra ở CHDC Congo, theo AFP. Đợt bùng phát trước đó xảy ra vào tháng 8.2025 ở khu vực miền trung CHDC Congo, khiến ít nhất 34 người chết, trước khi được khống chế hoàn toàn vào tháng 12.
Dịch bệnh Ebola đã cướp đi sinh mạng của khoảng 15.000 người ở châu Phi trong 50 năm qua, dù đã có những tiến bộ về vắc xin và phương pháp điều trị. Các đợt bùng phát trong nửa thế kỷ qua đã ghi nhận tỷ lệ tử vong từ 25 – 90%, theo WHO.
Ebola, được cho là có nguồn gốc từ dơi, có thể gây chảy máu nghiêm trọng và suy nội tạng. Vi rút này lây lan từ người sang người qua tiếp xúc với máu hoặc những dịch cơ thể khác của bệnh nhân, và người nhiễm bắt đầu có khả năng lây bệnh khi xuất hiện các triệu chứng. Thời gian ủ bệnh có thể kéo dài đến 21 ngày.
Chuyên trang quân sự Militarnyi của Ukraine ngày 29/5 đăng video về cuộc tập kích do Lực lượng Hệ thống Không người lái tiến hành nhằm vào cảng Novorossiysk ở vùng Krasnodar của Nga hồi tuần trước.
Video cho thấy lực lượng phòng không Nga khai hỏa nhiều loạt đạn, đồng thời chiếu tia màu xanh dường như là laser để đối phó máy bay không người lái (UAV). Tuy nhiên, một phi cơ Ukraine, được cho là dòng FP-1 hoặc FP-2, vẫn vượt qua được lưới lửa, lao xuống và phát nổ.
Ở góc bên phải là video trích xuất từ camera hồng ngoại trên UAV, cho thấy nó nhắm tới chiến hạm đang neo đậu tại cầu cảng. Hình ảnh bị cắt khi phi cơ tiếp cận mục tiêu, chưa rõ lao trúng tàu chiến hay cầu cảng.
Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào tàu hộ vệ tên lửa Đô đốc Essen. Dù vậy, Bộ tổng tham mưu quân đội Ukraine sau đó cho biết chiến hạm trong hình là tàu tuần tra Pytlivyi thuộc biên chế Hạm đội Biển Đen hải quân Nga.
Giới chức Nga chưa bình luận về video.
Tàu tuần tra Pytlivyi thuộc Đề án 1135M, là phiên bản hiện đại hóa của Đề án 1135 Burevestnik, khởi đóng năm 1979, hạ thủy và đưa vào biên chế hải quân Liên Xô trong năm 1981. Tàu được phân cho Hạm đội Biển Đen sau đó một năm.
Pytlivyi ban đầu được thiết kế để làm nhiệm vụ săn ngầm ở cả vùng biển gần bờ và xa bờ. Hải quân Nga sau này sử dụng Pytlivyi làm tàu tuần tra xa bờ, hộ tống tàu vận tải và duy trì hiện diện quân sự. Đây cũng là chiếc cuối cùng thuộc Đề án 1135M còn hoạt động trong biên chế hải quân Nga.
Tàu dài 123 m, rộng hơn 14 m, có lượng giãn nước 3.200 tấn, tốc độ tối đa gần 60 km/h, tầm hoạt động hơn 9.200 km ở vận tốc 26 km/h, thủy thủ đoàn 197 người.
Với vai trò săn ngầm, Pytlivyi được trang bị một bệ phóng tên lửa mang ngư lôi Rastrub-B, hai cụm ống phóng ngư lôi 533 mm và hai bệ rocket chống ngầm RBU-6000. Tàu còn có hai tổ hợp phòng không Osa-MA-2 và hai hải pháo AK-100 cỡ nòng 100 mm.
Hạm đội Biển Đen hải quân Nga đã hứng chịu nhiều tổn thất sau hơn 4 năm xung đột. Bộ Quốc phòng Ukraine tháng trước tuyên bố Nga đã mất 9 tàu chiến, 6 tàu tuần tra, 6 tàu tiếp tế, ba tàu vận tải và một tàu ngầm kể từ khi chiến sự bùng phát.
Sự việc xảy ra hôm 4/5 gần Công viên Quốc gia ở thủ đô Washington, ngay sau khi đoàn xe chở Phó tổng thống JD Vance đi qua khu vực.
"Các đặc vụ mặc thường phục phát hiện một người khả nghi, có mang vũ khí gần Nhà Trắng vào khoảng 15h30. Họ báo tin cho lực lượng mặc sắc phục để khống chế nghi phạm", phó giám đốc Mật vụ Mỹ Matthew Quinn cho biết trong cuộc họp báo sau đó.
Theo ông Quinn, nghi phạm bỏ chạy và rút súng bắn về phía các đặc vụ. Các sĩ quan bắn trả, khiến người này bị thương. Nghi phạm đã được đưa đến bệnh viện, chưa rõ tình trạng cụ thể. Một thiếu niên đứng gần hiện trường cũng bị thương nhẹ do trúng đạn từ nghi phạm.
Nhà Trắng đã được phong tỏa trong thời gian ngắn khi Mật vụ Mỹ ứng phó tình huống. Tổng thống Donald Trump lúc đó đang chủ trì hội nghị với các doanh nghiệp nhỏ ở Nhà Trắng và sự kiện không bị gián đoạn.
"Khu vực này luôn được chúng tôi tuần tra chặt chẽ. Công tác bảo vệ tại mọi địa điểm tương tự đều được duy trì 24/7 ở mức cảnh giác cao nhất", ông Quinn phát biểu.
Sự việc xảy ra hơn một tuần sau vụ một tay súng tìm cách xông qua hàng rào an ninh tại khách sạn ở thủ đô Washington, nơi Tổng thống Trump đang dự tiệc dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng. Nghi phạm Cole Allen, 31 tuổi, đối mặt cáo buộc âm mưu ám sát Tổng thống.
"Tôi chưa thể khẳng định sự việc có nhắm vào Tổng thống hay không, nhưng chúng tôi sẽ sớm có câu trả lời", phó giám đốc Mật vụ Mỹ nói khi được hỏi liệu sự việc ngày 4/5 có liên quan đến những âm mưu nhằm vào ông Trump gần đây hay không.
Với đảng Cộng hòa, tại thượng viện Mỹ ngày 21.5, các nghị sĩ đảng này đã hoãn kế hoạch bỏ phiếu cho dự luật cấp vốn 72 tỉ USD nhằm thực thi các chính sách nhập cư cứng rắn của Tổng thống Donald Trump.
Theo Hãng tin Reuters, nguyên nhân xuất phát từ làn sóng phản đối gay gắt ngay trong đảng, sau khi chính phủ Mỹ đề xuất lập "Quỹ chống vũ khí hóa" trị giá 1,8 tỉ USD, nhằm bồi thường cho những người mà Nhà Trắng cho là đã bị điều tra bất công. Phe Dân chủ đã cáo buộc đây thực chất là "quỹ ngầm" để trao lợi ích cho những đồng minh của ông Trump. Một số thượng nghị sĩ Cộng hòa cũng bày tỏ lo ngại dòng tiền từ quỹ trên có thể rơi vào tay những người từng bị kết án trong vụ bạo loạn tại quốc hội Mỹ đầu năm 2021.
Lãnh đạo đảng Cộng hòa tại thượng viện John Thune bày tỏ thất vọng khi kế hoạch bỏ phiếu dự luật 72 tỉ USD lại gặp trở ngại bất ngờ. Bầu không khí trong đảng càng thêm nặng nề sau khi ông Trump công khai ủng hộ các ứng viên Cộng hòa muốn thách thức ghế của 2 thượng nghị sĩ kỳ cựu Bill Cassidy và John Cornyn cũng đều thuộc đảng Cộng hòa, đi ngược lại truyền thống ủng hộ người đương nhiệm.
Cùng lúc, đảng Dân chủ cũng rơi vào vòng xoáy mâu thuẫn nội bộ sau khi Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ (DNC) ngày 21.5 công bố báo cáo phân tích nguyên nhân thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024. Theo tờ Politico, giới chiến lược gia và quan chức Dân chủ cáo buộc Chủ tịch DNC Ken Martin đã tung ra một văn bản cẩu thả, nhiều lỗi chính tả và không phản ánh đầy đủ lý do khiến đảng này thất cử. Trong đó, mối lo tuổi tác khi cựu Tổng thống Joe Biden tái tranh cử giai đoạn đầu, cũng như làn sóng phản đối chính sách của Washington về xung đột tại Dải Gaza được cho là những nguyên nhân cốt lõi, thế nhưng lại không được nêu rõ.
Trước sức ép trong đảng và nhiều lời kêu gọi từ chức, ông Ken Martin đã phải lên tiếng xin lỗi công khai và thừa nhận bản báo cáo "không đáp ứng được tiêu chuẩn" của các thành viên. Ông cho biết đã nhận được báo cáo từ cuối năm ngoái, thế nhưng quyết định không công bố. Chủ tịch DNC nêu rằng ông muốn đảng tập trung vào cuộc bầu cử giữa kỳ và tránh gây chia rẽ về những chuyện đã xảy ra trong quá khứ.
