Vụ việc đặt ra câu hỏi về ranh giới pháp lý trong việc khai thác âm nhạc trên YouTube, TikTok và mạng xã hội.
Theo luật sư Trương Anh Tú (Đoàn luật sư TP Hà Nội), nhiều ca sĩ, nhà sáng tạo nội dung và doanh nghiệp hiện chưa phân biệt rõ giữa quyền biểu diễn trên sân khấu và quyền khai thác tác phẩm trên nền tảng số.
Trên thực tế, việc được phép biểu diễn một ca khúc trực tiếp không đồng nghĩa với việc được quay lại và đăng tải video lên Internet. Biểu diễn sân khấu và khai thác trên mạng là hai hành vi pháp lý khác nhau.
Giấy phép biểu diễn thông thường chỉ cho phép sử dụng tác phẩm trong phạm vi buổi diễn, còn việc ghi hình và đăng tải lên YouTube, TikTok lại phát sinh thêm các quyền như sao chép, định hình bản ghi và truyền đạt tác phẩm tới công chúng trên môi trường số.
Nhiều người vẫn nghĩ sao chép chỉ là in đĩa hoặc nhân bản vật lý. Tuy nhiên, trong môi trường số, việc tạo file video chứa bài hát để lưu trữ trên máy chủ của nền tảng cũng được xem là hành vi sao chép kỹ thuật số. Vì vậy, việc khai thác chỉ hợp pháp khi nằm trong phạm vi được chủ sở hữu quyền cho phép.
Đây cũng là lý do nhiều tranh chấp bản quyền hiện nay không nằm ở việc được hát hay không, mà ở phạm vi khai thác sau buổi biểu diễn.
Một video đăng trên YouTube có thể tạo doanh thu quảng cáo, mang giá trị thương mại và tồn tại rất lâu trên Internet. Nếu không có thỏa thuận rõ ràng về quyền ghi hình và khai thác trên nền tảng số, việc đăng tải vẫn có thể phát sinh tranh chấp bản quyền.
Luật sư Phan Vũ Tuấn (Đoàn luật sư TP.HCM) cũng cho rằng theo Luật Sở hữu trí tuệ, việc biểu diễn bài hát trên sân khấu và việc ghi hình, đăng tải tiết mục lên YouTube, Facebook, TikTok… là hai hành vi khai thác hoàn toàn khác nhau về mặt pháp lý.
Thông thường, đơn vị tổ chức chỉ xin phép sử dụng tác phẩm để biểu diễn trước công chúng. Phạm vi sử dụng phụ thuộc vào nội dung cấp phép hoặc thỏa thuận giữa các bên. Vì vậy, nếu giấy phép chỉ cho phép biểu diễn trực tiếp thì tổ chức, cá nhân chỉ được khai thác trong phạm vi đó.
Trường hợp tiếp tục ghi hình, sao chép và đăng tải tiết mục lên các nền tảng số để lưu trữ hoặc khai thác thương mại thông qua quảng cáo, lượt xem… thì phải được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan.
Việc được phép hát trên sân khấu không đồng nghĩa đương nhiên được quyền đưa tiết mục lên môi trường mạng. Các vụ khởi tố gần đây cho thấy cơ quan chức năng đang siết chặt xử lý hành vi khai thác tác phẩm vượt quá phạm vi được cấp phép, đặc biệt trong môi trường số.
Luật sư Trương Anh Tú cho rằng TikTok và các nền tảng mạng xã hội đang là “vùng xám pháp lý” mà nhiều người vô tình bước vào. Nhiều người ghép nhạc vào video bán hàng, clip giải trí hoặc nội dung cá nhân mà không biết tác giả là ai và cũng không trực tiếp xin phép sử dụng. Tuy nhiên, việc bài hát xuất hiện sẵn trên nền tảng không đồng nghĩa người dùng được toàn quyền khai thác.
Trong nhiều trường hợp, TikTok, Facebook hay YouTube đã ký thỏa thuận bản quyền với các đơn vị quản lý quyền tác giả hoặc hãng ghi âm để cho phép người dùng sử dụng một phần thư viện nhạc trong phạm vi cá nhân hoặc giải trí nhất định. Nhưng nếu nội dung nhằm mục đích quảng cáo, bán hàng, xây dựng thương hiệu hoặc tạo doanh thu, người dùng có thể đã vượt quá phạm vi cấp phép thông thường.
Còn luật sư Tuấn thì cho rằng việc không biết tác giả là ai hoặc không liên hệ được với chủ sở hữu quyền không đồng nghĩa được tự do sử dụng nhạc trên mạng xã hội. Các bài hát còn thời hạn bảo hộ khi dùng trong video, clip bán hàng hoặc nội dung đăng tải trên TikTok, Facebook, YouTube… đều có thể bị xem là hành vi khai thác tác phẩm, liên quan đến quyền sao chép, sử dụng bản ghi âm, ghi hình hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng.
Cần phân biệt giữa việc dùng nhạc từ thư viện chính thức của nền tảng và tự ý lấy nhạc từ nguồn bên ngoài. Với nhạc có sẵn trong thư viện TikTok, Facebook, YouTube, nền tảng thường đã có thỏa thuận bản quyền nên rủi ro pháp lý thấp hơn nếu người dùng sử dụng đúng tính năng.
Ngược lại, việc tự cắt ghép nhạc từ nguồn ngoài để đăng tải công khai, nhất là phục vụ quảng cáo, bán hàng hoặc livestream, vẫn có thể bị xem là xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Chiều 27-4, Trạm Cảnh sát giao thông Phú Quốc (thuộc Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh An Giang) cho biết đã vào cuộc truy xét vụ hai thanh thiếu niên nằm dài trên yên rồi đua xe trong đêm ở Phú Quốc, đồng thời mời những người liên quan lên làm việc.
Khoảng 19h ngày 25-4, trên đường ĐT.973 thuộc khu phố Suối Lớn (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang), Võ Minh Hoàng (16 tuổi, nhân viên bán xăng ở khu vực Suối Lớn) rủ Lê Quốc Lượng (15 tuổi, ở Dương Tơ) đua xe xem ai về nhà trước, sau khi cả nhóm đi uống nước cùng Lý Thanh Hiếu (18 tuổi, ở Dương Tơ).
Hoàng không đội mũ bảo hiểm, điều khiển xe biển số 68B1-172XX. Lượng chạy xe biển số 68E1-399XX, nằm dài trên yên để núp gió, phóng tốc độ cao, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn cho người đi đường.
Tại cơ quan công an, cả hai thừa nhận đua xe trái phép và không có giấy phép lái xe. Công an hiện tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.
Trước đó cộng đồng mạng Phú Quốc lan truyền đoạn clip khoảng 45 giây ghi lại cảnh hai thanh thiếu niên đua xe tốc độ cao trong đêm trên đường ĐT.973, khiến người xem bức xúc và mong cơ quan chức năng sớm vào cuộc xử lý.
Ngày 30-6, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Ngọc Sơn (33 tuổi, ngụ phường Tân Sơn Nhì) và 29 đồng phạm về các tội chế tạo, mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng; mua bán trái phép chất ma túy; tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Đồng thời ra lệnh bắt để tạm giam đối với 30 bị can về các hành vi nêu trên. Bên cạnh đó tiếp tục mở rộng điều tra, truy xét các đối tượng còn liên quan, làm rõ nguồn cung cấp vũ khí, đạn và các tài khoản mạng xã hội được sử dụng để thực hiện hành vi phạm tội.
Trước đó, qua công tác nghiệp vụ, lực lượng cảnh sát hình sự phát hiện nhiều đối tượng sử dụng Facebook thường xuyên đăng tải hình ảnh, video về các loại súng có tính năng tương tự vũ khí quân dụng, đồng thời trao đổi, giao dịch mua bán súng, đạn và linh kiện vũ khí.
Qua xác minh, công an xác định đây là đường dây hoạt động có tổ chức, lợi dụng mạng xã hội để quảng bá, giao dịch, che giấu nhân thân và phương thức phạm tội nhằm đối phó với cơ quan chức năng.
Trước tính chất đặc biệt nguy hiểm của vụ việc, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP đã xác lập chuyên án để tập trung đấu tranh, bóc gỡ toàn bộ đường dây.
Quá trình điều tra xác định Nguyễn Ngọc Sơn (33 tuổi, ngụ phường Tân Sơn Nhì) là đối tượng cầm đầu, trực tiếp thực hiện lắp ráp, chế tạo nhiều khẩu súng có hình dạng và tính năng tương tự súng quân dụng.
Sau khi hoàn thiện, Sơn bắn thử, quay video, đăng tải lên mạng xã hội để chào bán cho người có nhu cầu.
Việc giao nhận súng, đạn được ngụy trang trong các thùng CPU máy tính hoặc hàng hóa gửi qua xe khách liên tỉnh. Các giao dịch thanh toán sử dụng tài khoản ngân hàng của người khác nhằm che giấu dấu vết phạm tội.
Từ ngày 30-5 đến ngày 6-6, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Giám đốc Công an TP, Phòng Cảnh sát hình sự đã huy động nhiều tổ công tác đồng loạt triển khai các biện pháp nghiệp vụ tại TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp và Vĩnh Long.
Mặc dù các đối tượng hoạt động phân tán trên nhiều địa bàn, thường xuyên thay đổi nơi cư trú, lợi dụng không gian mạng để liên lạc, giao dịch và sử dụng nhiều phương thức đối phó nhằm che giấu hành vi phạm tội, gây không ít khó khăn cho công tác xác minh, truy xét, nhưng với sự phối hợp chặt chẽ giữa công an các địa phương, ban chuyên án bắt giữ 30 đối tượng, bóc gỡ toàn bộ đường dây phạm tội.
Kết quả khám xét, ban chuyên án thu giữ số lượng lớn vũ khí gồm: 27 khẩu súng, trong đó 14 khẩu súng là vũ khí quân dụng; 9 khẩu súng đang lắp ráp, gần 100 chi tiết súng đang được chế tạo, độ chế và 1.000 viên đạn các loại, cùng nhiều máy khoan, máy cắt, máy mài, thiết bị gia công kim loại, linh kiện, vật tư, máy tính, dụng cụ phục vụ việc chế tạo súng và nhiều tang vật khác liên quan đến hoạt động phạm tội.
Đáng chú ý, trong quá trình đấu tranh mở rộng chuyên án về chế tạo, mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP.HCM còn phát hiện, xử lý hình sự đối với 7 đối tượng trong chuyên án về hành vi mua bán trái phép chất ma túy và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Công an tỉnh Điện Biên vừa tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thực hiện lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Giàng A Lia (33 tuổi, trú tại xã Pú Nhung, tỉnh Điện Biên) để điều tra về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
Điều tra ban đầu công an xác định, khoảng tháng 2/2025, Giàng A Lia quen biết cháu S.T.T. (14 tuổi, trú tại xã Sín Chải, tỉnh Điện Biên) qua mạng xã hội Facebook.
Sau một thời gian trò chuyện, Giàng A Lia và cháu T. thường xuyên liên lạc, gặp gỡ nhau.
Trong đó, từ ngày 15/8/2025 đến cuối tháng 11/2025, Giàng A Lia đã nhiều lần thực hiện hành vi quan hệ tình dục với cháu S.T.T. khi nạn nhân chưa đủ 13 tuổi.
Căn cứ kết quả điều tra, xác minh và các tài liệu, chứng cứ thu thập được, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Điện Biên xác định hành vi của Giàng A Lia có đủ yếu tố cấu thành tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo quy định.
Công an tỉnh Điện Biên khuyến cáo phụ huynh cần thường xuyên quan tâm, nắm bắt diễn biến tâm lý, các mối quan hệ của con em; hướng dẫn trẻ sử dụng mạng xã hội an toàn, lành mạnh.
Đồng thời, các bậc phụ huynh cần trang bị kiến thức về giới tính, kỹ năng phòng tránh xâm hại và kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho con em mình.
