Tôi năm nay 36 tuổi, làm việc văn phòng ở Hà Nội. Vợ chồng tôi tích góp gần 10 năm qua, cộng thêm chút tiền hai bên gia đình hỗ trợ, hiện có khoảng 3 tỷ đồng trong tay. Với nhiều người, đó là một khoản không nhỏ, nhưng với chúng tôi số tiền ấy lại rơi vào trạng thái rất lưng chừng: không nghèo, nhưng cũng chẳng đủ để mua một căn nhà ưng ý.
Bạn bè tôi ai cũng nói: “Cố thêm tí nữa, vay thêm mà mua nhà, không mua bây giờ vài năm nữa giá lại tăng”. Tôi nghe riết thành quen. Dường như ở thành phố này, thuê nhà bị xem như một trạng thái tạm bợ, còn sở hữu nhà mới là dấu mốc của sự ổn định và trưởng thành.
Tôi cũng từng nghĩ như vậy. Suốt một năm qua, cuối tuần nào vợ chồng tôi cũng đi xem nhà. Từ chung cư trong nội đô đến các khu xa trung tâm hơn. Căn vừa ý thì giá quá cao. Căn vừa tiền thì hoặc quá xa, hoặc chất lượng sống khiến mình chùn bước. Có lần hai vợ chồng tôi bước ra khỏi một căn hộ khoảng 70 m2, giá gần 6 tỷ đồng, vợ tôi thở dài: “Nhà thì đẹp thật, nhưng chắc phải bán cả tuổi trẻ để trả nợ”.
Tôi tính, nếu mua một căn nhà khoảng 5-6 tỷ, sau khi bỏ toàn bộ tiền tiết kiệm, chúng tôi vẫn phải vay thêm vài tỷ nữa. Khoản trả góp hàng tháng có thể ngốn quá nửa thu nhập gia đình trong suốt 15-20 năm. Có hôm, tôi nói đùa với vợ: “Nếu vay mua nhà lúc này, chắc từ nay đến lúc con vào đại học, nhà mình sẽ sống bằng niềm tin”.
>> Tôi mua được đất ven Sài Gòn bắt đầu từ mỗi tháng tiết kiệm 270.000 đồng
Điều lạ là càng ngày, tôi càng thấy nhiều người thu nhập bình thường nhưng vẫn gánh khoản nợ kéo dài vài chục năm chỉ để đổi lấy một căn nhà. Tôi không chê trách điều đó. Ai cũng có lựa chọn riêng. Nhưng tôi tự hỏi: liệu căn nhà có đang phục vụ cuộc sống của họ, hay hay họ đang đem tương lai ra để phục vụ khoản vay mua nhà?
Thực ra, cuộc sống ở thuê hiện tại của gia đình tôi không tệ như nhiều người nghĩ. Chúng tôi đang thuê một căn hộ vừa phải, gần trường con, gần chỗ làm, chi phí nằm trong khả năng chi trả nên vẫn còn tiền để tiết kiệm, đi du lịch ngắn ngày, đưa bố mẹ đi khám bệnh, hay đơn giản là thỉnh thoảng cho con đi ăn ngoài mà không phải cân đo quá nhiều.
Ít nhất, tôi không phải thức dậy mỗi sáng với áp lực trả nợ ngân hàng kéo dài hàng chục năm; không phải lo lãi suất tăng; không phải tự biến bản thân thành cỗ máy kiếm tiền chỉ để giữ một căn nhà đứng tên mình, rồi khiến cuộc sống gia đình bị bóp nghẹt bởi nợ nần.
Là một giáo viên dạy lái xe tại TP HCM với hơn 16 năm thâm niên, tôi xin mạn phép bày tỏ quan điểm cá nhân dưới góc nhìn của một người trong cuộc, đồng hành cùng bao thế hệ học viên bên tay lái. Để làm tốt bất kỳ công việc nào, người thực hiện cũng cần hội tụ đủ ba yếu tố: kiến thức, kỹ năng, thái độ. Và công việc lái xe cũng không là ngoại lệ.
Cục CSGT vừa có đề xuất tăng số câu hỏi lý thuyết trong sát hạch, cấp giấy phép lái xe lên 50 câu và điểm đạt tối thiểu là 45/50. Theo tôi, đây là một quy định rất đúng đắn. Nó buộc người học phải nâng cao tầm hiểu biết về Luật Giao thông đường bộ thay vì học mẹo, học vẹt. Giả định mỗi câu có ba đáp án thì xác suất để chọn được đáp án đúng ngẫu nhiên của một câu sẽ là 1/3. Khi bộ đề sát hạch lý thuyết có 50 câu (điểm đạt tối thiểu là 45/50) thì xác suất để có kết quả đạt phần thi lý thuyết sẽ giảm đi đáng kể (gần như bằng 0) nếu thí sinh không chịu khó ôn luyện.
Việc tăng quãng đường sát hạch đường trường cũng là hoàn toàn chính xác, nó giúp cho người học tự kiểm tra lại bản thân xem có tích lũy đủ lượng kiến thức, kỹ năng lái xe hay chưa để thực hiện "bước nhảy" từ "tập lái" sang "tự lái".
Phần thi sát hạch 11 bài liên hoàn trong sa hình hiện nay theo tôi có tính ứng dụng rất cao. Từ bài xuất phát, nhường đường cho người đi bộ, dừng xe ngang dốc, qua đường vòng quanh co cho đến ghép xe... tất cả đều là nền tảng cốt lõi giúp học viên rèn luyện kỹ năng trong nhiều tình huống giao thông khác nhau. Tuy nhiên, áp lực từ hệ thống chấm điểm tự động đôi khi lại mang tính chất "đánh đố" hơn là ứng dụng thực tế.
>> 'Tách thi lý thuyết thành chứng chỉ riêng trước khi sát hạch lái xe'
Có ba điểm nghẽn lớn trong sân sát hạch mà tôi luôn trăn trở:
Thứ nhất, những lỗi trừ điểm "máy móc": Tại bài thi "xuất phát", nếu thí sinh tắt đèn xi-nhan chậm sau tiếng tín hiệu nhận bài sẽ bị trừ ngay 5 điểm. Trong thực tế, việc bật xi-nhan lâu hơn một chút khi nhập làn không gây nguy hiểm, thậm chí còn giúp xe phía sau nhận diện tốt hơn. Thiết nghĩ, nên kéo dài biên độ thời gian, ví dụ như khi xe đã vào bài "nhường đường cho người đi bộ" mà vẫn chưa tắt xi-nhan thì mới bị trừ điểm. Điều tương tự cũng nên áp dụng cho bài dừng xe nhường đường cho người đi bộ hoặc dừng xe nơi đường sắt - cần có một biên độ sai số hình học hợp lý cho cản trước của xe, thay vì bắt học viên phải canh chuẩn xác từng milimet với vạch cảm ứng trên mặt đường.
Thứ hai, hệ lụy từ việc "canh ống hơi" ở bài ghép xe: Hiện nay, bài thi ghép xe dọc và ngang được chấm điểm dựa trên việc bánh xe có chèn qua ống hơi giới hạn hay không? Để đối phó, học viên buộc phải chỉnh gương chiếu hậu cụp hẳn xuống để nhìn thấy bánh xe và ống hơi suốt quá trình lùi.
Thứ ba, hệ lụy của cách học đối phó này rất rõ ràng: Học viên mất hoàn toàn cảm nhận không gian và chiều dọc hai bên thân xe ở tầm cao (nơi dễ va quệt với các xe khác ngoài đời thực). Người học bị đóng khung tư duy lùi xe theo kiểu "canh dấu" cố định trên sân thi (ví dụ: vai ngang điểm giữa, đánh hết lái...). Hậu quả là sau khi nhận GPLX, phần lớn tài xế mới đều "mất gốc" kỹ năng lùi xe thực tế. Họ lại phải tốn tiền, tốn thời gian thuê xe bổ túc tay lái để học lại từ đầu cách lùi xe trong các hầm chung cư hay bãi đỗ xe thương mại.
Để việc sát hạch thực sự phục vụ cho kỹ năng lái xe an toàn của người dân, tôi xin được phép kiến nghị nên thay đổi tư duy thiết kế bài thi. Thay vì dùng hệ thống ống hơi ngầm trên mặt đất, hãy thử nghiệm mô hình giả lập (ví dụ đặt các cọc tiêu hoặc khối mô hình tượng trưng cho hai chiếc xe đang đỗ hai bên ở bài ghép xe). Khi đó, học viên buộc phải giữ gương chiếu hậu ở tầm nhìn ngang chuẩn, quan sát không gian xung quanh như thực tế.
Tăng độ khó để nâng cao chất lượng người lái là việc phải làm. Nhưng tăng độ khó nên đi liền với việc tăng tính thực tiễn, chứ không nên vô tình làm tăng thêm các "mẹo" để vượt qua máy móc. Có như vậy, "bước nhảy" từ "tập lái" sang "tự lái" của học viên mới thực sự trọn vẹn và an toàn.
Tôi là nhân viên văn phòng, năm nay 30 tuổi. Giống nhiều người làm công việc ngồi máy tính cả ngày, tôi bắt đầu quan tâm đến sức khỏe hơn khi cảm thấy cơ thể xuống sức rõ rệt sau nhiều năm đi làm. Tôi chọn chạy bộ buổi tối như một cách rèn luyện thể lực và giải tỏa áp lực sau giờ làm. Mấy tháng trước, gần như cứ cách một ngày tôi lại xỏ giày ra công viên gần nhà lúc 21h, chạy đến tận 22h30-23h mới về.
Ban đầu, tôi rất thích cảm giác sau mỗi buổi chạy. Được vận động sau một ngày ngồi lì trước màn hình máy tính ở công ty, mồ hôi đầm đìa, đầu óc tôi nhẹ nhõm hơn, tinh thần thoải mái hơn hẳn. Nhưng chỉ sau gần một tháng, tôi bắt đầu nhận ra cứ tối nào chạy muộn là đêm đó mình ngủ không sâu giấc.
Sau khi chạy về, tôi còn phải tắm rửa, vệ sinh cá nhân rồi nằm nghỉ một lúc mới dễ chịu hơn. Thành ra nhiều hôm phải đến 1h sáng tôi mới thực sự lên giường ngủ. Dù cơ thể mệt rã rời sau hơn một tiếng vận động, đầu óc tôi vẫn ở trạng thái tỉnh táo, khó thư giãn hoàn toàn để đi vào giấc ngủ sâu. Có hôm nằm rất lâu mới ngủ được, có hôm ngủ chập chờn rồi sáng dậy vẫn thấy người mệt lử. Trong khi đó, sáng hôm sau tôi vẫn phải dậy sớm đi làm như bình thường.
>> Tôi lười vận động nhưng giờ chạy bộ 21 km
Tìm hiểu kỹ hơn, tôi mới biết việc vận động cường độ cao vào ban đêm khiến cơ thể và não bộ vẫn duy trì trạng thái hưng phấn trong nhiều giờ sau đó. Điều nguy hiểm là tôi không nhận ra sự suy kiệt diễn ra từ từ. Ban ngày, tôi bắt đầu khó tập trung hơn khi làm việc. Buổi sáng luôn trong trạng thái uể oải, thiếu năng lượng, chỉ muốn ngủ thêm.
Đến lúc cơ thể mệt mỏi kéo dài, tôi buộc phải nghỉ tập một thời gian. Thế mới thấy không phải cứ tập thể thao nhiều là tốt. Một thói quen lành mạnh nếu làm sai cách hoặc không phù hợp với nhịp sinh học của cơ thể vẫn có thể phản tác dụng. Thực ra, nhiều người trẻ hiện nay cũng giống tôi, chỉ có thời gian tập thể dục, thể thao vào buổi tối vì ban ngày bận công việc. Nhưng sau trải nghiệm của chính mình, tôi thấy giấc ngủ cũng quan trọng không kém việc vận động.
Sau này tôi phải điều chỉnh lại lịch sinh hoạt, cố gắng tập sớm hơn (từ 19h30-20h) và giảm cường độ. Tôi cố gắng kết thúc việc tập và về nhà trước 21h30 để lên giường ngủ sau đó một tiếng. Khi ngủ đủ giấc, cơ thể tôi hồi phục tốt hơn hẳn, tinh thần ổn định và hiệu quả công việc cũng được cải thiện. Vậy nên, chăm sóc sức khỏe không chỉ là cố ép mình vận động thật nhiều bằng mọi giá. Quan trọng hơn là hiểu cơ thể mình cần gì và giữ được sự cân bằng lâu dài.
"Vợ chồng tôi cũng trong hoàn cảnh của tác giả bài viết Cuộc đời tôi xuống dốc sau khi đưa cả tỷ đồng cho anh trai trả nợ.
Vợ chồng tôi giúp anh chị của cả bên vợ và bên tôi. Số tiền nếu cộng lại tới nay chắc cũng hơn hai tỷ đồng, cho tới giờ coi như là mất vì hai vợ chồng tôi không đòi.
Tuy nhiên, những quyết định gì cũng do hai vợ chồng tôi đồng thuận mới thực hiện. Cho nên hai vợ chồng tôi không bị lục đục về vấn đề này.
Ban đầu vợ chồng tôi giúp bên vợ. Vợ chồng chị vợ làm ăn không may mắn, chúng tôi cho mượn tiền thường xuyên, những khoản 50 triệu, 20 triệu, 10 triệu, 100 triệu đồng... liên tiếp vài năm.
Mỗi lần nữa đêm mà nghe chuông điện thoại là tay đập chân run vì biết là có chuyện chẳng lành. Bên chị vợ làm cho mấy quả như vậy và đến nay cũng đã xong.
Rồi đến bên nhà tôi, mấy anh chị mắc nợ, mượn tiền vợ chồng tôi để trả. Hết người này đến người khác. Tuy nhiên các anh chị tôi cả bên vợ và tôi đều không phải do ăn chơi mà nợ nần mà họ hiền lành, cố gắng làm ăn mà bị gạt rồi mắc nợ nên vợ chồng tôi không trách mà thương họ nên giúp.
Cho đến nay thì mọi chuyện cũng đã tạm ổn và hai vợ chồng tôi cũng đã đỡ lo, sau khi có con thì cũng không còn dư nhiều để cho mượn nữa, nên mạnh dạn từ chối khi các anh chị hỏi mượn nữa.
Vì cho mượn hết tiền nên vợ chồng tôi cho đến nay cũng không mua nổi căn nhà riêng cho mình, phải ở nhà thờ của ba mẹ để lại. Sau những biến cố thì mọi chuyện cũng đã ổn. Các anh chị cũng quyết định cho tôi đứng tên chủ quyền nhà của ba mẹ.
Bạn cứ làm việc tốt và trong khả năng của mình thì vũ trụ cũng sẽ mang đến điều lành cho bạn, không sớm thì muộn. Còn ai sống tính toán, tham lam thì họ sẽ lãnh hậu quả về sau".
Độc giả An Nguyễn chia sẻ câu chuyện và nêu quan điểm như trên, sau bài viết Cuộc đời tôi xuống dốc sau khi đưa cả tỷ đồng cho anh trai trả nợ. Trong bài viết trước, tác giả chia sẻ từng có công việc thu nhập tốt, nhưng do phải giúp anh trai trả nợ số tiền lớn khiến bản thân không có tích lũy, phải nuôi con một mình vì vợ đi làm ăn xa.
