Sáng nay (18.5), Trường tiểu học Nguyễn Trường Tộ, phường Xóm Chiếu, TP.HCM, tổ chức chương trình nghệ thuật chủ đề “Dấu ấn lịch sử – Sáng mãi tên Người”. Đạo diễn, nhà văn 97 tuổi Xuân Phượng – người đã nhiều lần được gặp Bác Hồ kể lại nhiều câu chuyện xúc động cho các em học sinh.
Đạo diễn, nhà văn Nguyễn Thị Xuân Phượng sinh năm 1929, quê làng Nham Biều, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên – Huế. Năm 16 tuổi (1945) bà thoát ly gia đình, xếp bút nghiên lên đường tranh đấu giành độc lập cho đất nước. Bà từng làm nhiều nghề như kỹ thuật viên thuốc nổ, y tá, phóng viên bản tin kháng chiến của Bộ Tài chính, thông dịch viên, bác sĩ nhi khoa phòng y tế khu Ba Đình, dịch và thuyết minh phim tiếng Pháp, đạo diễn phim tư liệu chiến trường…
Có mặt trong chương trình sáng nay, đạo diễn Xuân Phượng bồi hồi: “Có lẽ đến nay chỉ còn 1-2 người còn sống trên đời, mà được gặp Bác từ những năm tháng ở chiến khu Việt Bắc. Vừa rồi, tôi nghe các cháu học sinh nói về 5 điều Bác Hồ dạy, trong đó có dặn học sinh “giữ gìn vệ sinh thật tốt”, tôi nhớ tới lời dặn dò “vệ sinh sạch sẽ” của Bác. Đã gần 80 năm rồi, khi đó chúng tôi ở chiến khu Việt Bắc, trong rừng, điều kiện ăn ở còn nhiều thiếu thốn lắm. Nhà chúng tôi ở cách nhà Bác 2 con suối, thi thoảng Bác tới thăm nhưng không báo trước. Hôm đó là chủ nhật, chúng tôi định ngủ nướng, bỗng nhiên có tiếng kẻng thông báo mọi người dậy đi, Bác Hồ đang tới. Tôi vừa tung chăn dậy thì đã nghe phía sau mình có tiếng nói “Trễ rồi cháu ơi”. Bác đã đứng sau lưng, thấy quang cảnh chỗ ở chúng tôi đồ đạc để lung tung, lộn xộn, không xếp gọn gàng gì hết. Bác lắc đầu, nói một câu đến giờ tôi vẫn còn nhớ “Đàn bà con gái ăn ở thế này không thấy xấu hổ à”. Thế rồi Bác đi về luôn. Bài học Bác dạy tôi vẫn nhớ cho mãi đến bây giờ. Các cháu học sinh ơi, hãy nhớ kỹ lời Bác dặn, phải chú ý giữ gìn trật tự, vệ sinh xung quanh mình từ bé, sau này mới có thể trở thành một người cẩn thận, sống đàng hoàng”.
Đạo diễn, nhà văn Xuân Phượng, người được Chính phủ Pháp trao tặng Huân chương Bắc đẩu bội tinh năm 2011 vì những đóng góp cho sự hiểu biết sâu sắc hơn giữa Việt Nam và Pháp cả trong thời chiến và thời bình, nhìn các em học sinh Trường tiểu học Nguyễn Trường Tộ hạnh phúc trong những hoạt động giáo dục ngoài sân trường.
Bà chú ý tới nhiều em lấy tay che nắng, khi nắng sớm chiếu tới. Bà ôn tồn: “Cháu nào ở đây cũng có giày dép, được mặc áo quần đẹp đến trường. Cách đây 71 năm, học sinh ở những vùng bom đạn tàn phá, trẻ em đi học ở dưới hầm, mỗi khi đi học phải mang nón rơm trên đầu tránh bom bi, lội nước bằng chân đất dưới hầm, nước đầy những con đỉa. Ban đêm, trẻ em phải thắp đèn dầu để đi. Trong hoàn cảnh điều kiện mọi thứ đều khó khăn như vậy, trẻ em vẫn cố gắng học tập, không khuất phục trước khó khăn và kẻ thù. Ngày này các cháu được đi học thế này, không thể tưởng tượng cảnh ngày xưa khó khăn ra sao”.
Bà Xuân Phượng, chứng nhân lịch sử cũng kể lại dấu ấn cách đây hơn 70 năm về trước, sau khi được lệnh từ Bác Hồ, hơn 30.000 em học sinh là con em cán bộ, chiến sĩ, gia đình miền Nam di tản về học tập ở miền Bắc, để được đào tạo thành những con người có ích cho đất nước. Để ra tới được miền Bắc, các em học sinh ngày ấy đã đi chân trần, đầu đội nắng mưa, vượt dãy Trường Sơn, có lúc được vận chuyển bằng tàu xe, nhưng bom đạn ác liệt quá, các em phải đi bộ những quãng đường xa rất gian khổ.
“Bây giờ các cháu được ngồi đây nghe bà kể lại câu chuyện này, thấy mình hạnh phúc, may mắn vô cùng khi được học tập trong hòa bình, thống nhất đất nước. Những bàn chân nhỏ bé ngày xưa đã tạo nên con đường mà các cháu đi lại thênh thang hạnh phúc ngày hôm nay”, bà Xuân Phượng rưng rưng.
Cùng trong phần giao lưu với đạo diễn Xuân Phượng là nghệ sĩ ưu tú Phạm Thế Vĩ, Trưởng khoa thanh nhạc, Nhạc viện TP.HCM, người đã có cơ hội thể hiện rất nhiều những bài hát về Bác.
Nghệ sĩ ưu tú Phạm Thế Vĩ bộc bạch: “Là thế hệ sau này, được lắng nghe, kể những câu chuyện về cuộc đời Bác qua những bài hát, khi hát những ca khúc này, tôi thấy trong mình những cảm xúc đặc biệt thiêng liêng. Tôi mong mỏi các em học sinh ở đây cũng cảm nhận được cảm xúc ấy, biết yêu quê hương, đất nước, sống đẹp mỗi ngày với tràn ngập sự biết ơn”.
Chương trình nghệ thuật “Dấu ấn lịch sử – Sáng mãi tên Người” có sự hiện diện của bà Nguyễn Thị Ngọc Diễm, Phó trưởng phòng Văn hóa Văn nghệ, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM; Phó giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh TP.HCM Nguyễn Hồng Thanh; cùng các đồng chí trong Đảng ủy, UBND phường Xóm Chiếu, TP.HCM; Ban chỉ huy quân sự phường Xóm Chiếu và các nghệ sĩ khách mời. Chương trình được dẫn dắt bởi MC Như Nguyễn, Đài tiếng nói Việt Nam (VOV).
Ông Phan Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Trường Tộ, cho biết chương trình được tổ chức hướng về kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19.5.1890 – 19.5.2026) và 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước 5.6.1911 – 5.6.2026).
“Năm 2026 là kỷ niệm 115 năm ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, dấu mốc càng giúp chúng ta thêm tự hào và xúc động trước ý chí lớn lao của người thanh niên Nguyễn Tất Thành năm xưa. Từ Bến Nhà Rồng lịch sử, Người đã bắt đầu hành trình tìm con đường cứu nước, cứu dân, mở ra con đường giải phóng dân tộc đúng đắn cho cách mạng Việt Nam. Trường tiểu học Nguyễn Trường Tộ rất vinh dự được tọa lạc trên địa bàn phường Xóm Chiếu, nơi giàu truyền thống lịch sử, gắn liền với Bến Nhà Rồng thiêng liêng. Chính vùng đất này đã lưu dấu bước chân của Bác trong thời khắc lịch sử ra đi tìm đường cứu nước. Vì vậy, việc giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc và học tập theo gương đạo đức Hồ Chí Minh đối với thầy và trò nhà trường càng có ý nghĩa sâu sắc hơn bao giờ hết”, ông Phan Anh Tuấn nói.
Tại chương trình, ông Phan Anh Tuấn phát biểu: “Sinh thời, Bác Hồ luôn dành tình yêu thương đặc biệt cho thiếu niên, nhi đồng. Lời dạy của Người “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”, mãi là động lực để các thế hệ học sinh không ngừng học tập và rèn luyện”.
Nguyễn Thái, 22 tuổi, đăng ký thi tốt nghiệp THPT tại trường cấp ba cũ chỉ một ngày trước hạn chót.
Năm 2024, khi chỉ còn cách tấm bằng kỹ sư công trình thủy lợi hơn một năm đại học, Thái bỏ ngang, dù gia đình hết lời can ngăn. Thái thấy mình không hợp ngành này, chỉ học theo định hướng của bố mẹ.
Trong hai năm sau đó, Thái làm phục vụ ở quán ăn, cà phê gần nhà gần 10 tiếng mỗi ngày, nhận lương khoảng 8 triệu đồng/tháng. Chán nản trong chuỗi ngày bất định kéo dài, sống không mục tiêu, Thái quyết định "làm lại cuộc đời" bằng cách đăng ký thi lại tốt nghiệp ba môn Văn, Sử, Địa (tổ hợp C00), để đăng ký vào đại học, các ngành Báo chí, Luật vốn yêu thích.
Quỳnh Anh, sinh viên năm thứ nhất ngành Quản trị kinh doanh ở một trường tư thục tại Hà Nội, cũng đăng ký thi tốt nghiệp năm nay. Năm ngoái, nữ sinh đạt điểm thấp hơn kỳ vọng nên đành "học tạm" dù không thích.
Vào học, cô nhanh chóng thấy lạc lõng giữa nhiều bạn bè "sang chảnh" và cũng mông lung về ngành, thấy chung chung.
"Bỏ dở thì rủi ro nên mình tranh thủ ôn thi lại với mục tiêu vào các ngành dễ nhìn ra cơ hội nghề nghiệp hơn như Tài chính - Ngân hàng", nữ sinh cho hay.
Thái và Quỳnh Anh nằm trong hơn 63.800 thí sinh tự do của kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Con số này cao nhất kể từ năm 2020 đến nay (41.000-58.000 người).
"Phần lớn thí sinh tự do đăng ký thi tốt nghiệp THPT để lấy điểm xét tuyển lại đại học nhằm có thêm cơ hội trúng tuyển vào ngành, trường mong muốn", ông Đỗ Ngọc Anh, Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Tuyển sinh, trường Đại học Mở Hà Nội, nhận định.
Năm ngoái, số thí sinh trượt tốt nghiệp THPT chưa tới 9.000 em (0,8% tổng thí sinh). Do đó, nhóm thi lại để lấy bằng không nhiều.
Lý giải, ông Ngọc Anh cho hay kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện giữ vai trò quan trọng trong xét tuyển đại học. Năm ngoái, lần đầu tiên kỳ thi theo chương trình phổ thông mới, đề thi được đánh giá khó, nhiều em chưa có kinh nghiệm thi cử hay chiến lược đặt nguyện vọng xét tuyển nên chưa đạt mong muốn.
Đồng tình, TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Giáo dục thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho rằng nghịch lý "điểm chuẩn đại học cao vượt xa điểm thi" năm ngoái cũng có thể là nguyên nhân.
Chẳng hạn, điểm thi năm 2025 theo tổ hợp phổ biến trong khoảng 21-23, nhưng với mức điểm cộng, quy đổi IELTS khác nhau giữa các trường, nhiều em có thể đạt 25-26 điểm và trúng tuyển. Trong khi đó, những thí sinh không có điểm cộng khả năng trượt hoặc đỗ không đúng nguyện vọng nên thi lại.
Ông Đỗ Ngọc Anh chỉ ra một lý do khác là thay đổi về quy chế tuyển sinh đại học năm nay. Cụ thể, thí sinh dù xét tuyển theo phương thức nào cũng phải đạt tổng điểm ba môn trong tổ hợp (hoặc Toán, Văn và một môn khác) từ 15 điểm trở lên.
"Có những thí sinh tự do dù định dùng đăng ký bằng học bạ nhưng vẫn phải thi tốt nghiệp để đáp ứng điều kiện", ông nói.
Ngoài ra, có nhóm đã trúng tuyển đại học như mong muốn, nhưng nay không muốn theo đuổi nữa. Điều này bắt nguồn từ việc hướng nghiệp chưa tốt, dẫn tới chọn sai ngành. Theo ông Vinh, đây là vấn đề tồn tại nhiều năm.
Ông khuyên thí sinh thi lại xem xét năng lực, sở thích để chọn ngành, trường, thay vì chỉ cố gắng để đỗ một trường danh tiếng hơn.
"Các bạn có thể xem xét các con đường khác như cao đẳng, học nghề, nếu thấy không phù hợp với đại học", ông nói.
Số thí sinh cao kỷ lục, cũng đồng nghĩa Quỳnh Anh và Thái đối mặt cuộc cạnh tranh gay gắt hơn cho giấc mơ đại học. Dù vậy, cả hai quyết tâm thử sức để có cơ hội làm lại.
Thái đã nghỉ làm thêm từ cuối năm ngoái để tập trung ôn luyện, mua khóa học trực tuyến khoảng một triệu đồng cho cả ba môn. Trong những lần luyện đề gần đây, chàng trai Ninh Bình thấy khả quan khi có thể đạt 8-9 điểm một môn.
"Mình sẽ dồn lực cho tháng ôn luyện cuối cùng, hy vọng có thể đạt được mong muốn", Thái nói.
Còn Quỳnh Anh vừa thi chứng chỉ IELTS 6.0 để quy đổi sang điểm môn Tiếng Anh, bởi thấy lợi thế hơn so với việc chỉ dùng thuần điểm thi. Nữ sinh mong ngoài tăng thêm cơ hội nghề nghiệp còn được học ở những trường có tiếng như Học viện Ngân hàng hay Đại học Thương mại.
Ông Ngọc Anh dự đoán cục diện xét tuyển đại học có thể căng thẳng hơn mọi năm, song thí sinh không nên bi quan, hiểu một cách cơ học rằng "tất cả các ngành, tất cả các trường đều tăng điểm chuẩn".
"Cạnh tranh sẽ tăng rõ nhất ở các ngành, trường có sức hút lớn, nhu cầu xã hội cao hoặc có nhiều thí sinh cùng lựa chọn tổ hợp xét tuyển phổ biến", ông nói.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trao quyết định bổ nhiệm ông Bùi Hữu Toàn, Bí thư Đảng ủy, nguyên Chủ tịch Hội đồng Học viện, ngày 14/4.
Vị trí này đã khuyết từ năm 2020, sau khi TS Bùi Tiến Nghị nghỉ công tác quản lý. Ban lãnh đạo hiện có hai Phó giám đốc là PGS. TS Phạm Thị Hoàng Anh và Nguyễn Thanh Phương.
Việc khuyết vị trí giám đốc kéo dài như Học viện Ngân hàng là hiếm. Giai đoạn 2020-2024, một số trường như Đại học Y Dược TP HCM, Nông lâm TP HCM, Công nghệ Kỹ thuật TP HCM (trường Sư phạm Kỹ thuật TP HCM cũ) bỏ trống vị trí này do chưa kịp thích ứng mô hình quản trị mới theo Luật Giáo dục đại học, hoặc chưa có sự chuẩn bị, bồi dưỡng. Tuy nhiên, thời gian chỉ 3-4 năm.
PGS. TS Bùi Hữu Toàn, 51 tuổi, quê Hải Phòng (Hải Dương cũ), là tiến sĩ ngành Luật. Ông có hơn 13 năm công tác tại Học viện Ngân hàng, từ năm 1999. Sau đó, ông giữ chức Trưởng phòng Tổng hợp (Vụ Tổ chức cán bộ, Ngân hàng Nhà nước) rồi đảm nhiệm chức Phó chánh Văn phòng Ngân hàng Nhà nước.
Năm 2018, ông được điều động về làm quyền Hiệu trưởng Đại học Ngân hàng TP HCM rồi được bổ nhiệm chính thức hơn một năm sau đó. Năm 2021, ông trở lại Học viện Ngân hàng, giữ chức Chủ tịch Hội đồng học viện.
Học viện Ngân hàng và Đại học Ngân hàng TP HCM là hai trường đào tạo nhân lực cho ngành ngân hàng quy mô lớn nhất cả nước. Chỉ tiêu tuyển sinh đại học chính quy hàng năm khoảng 4.500-5.000 sinh viên.
Tại buổi trao quyết định cho ông Toàn hôm nay, Thống đốc Ngân hàng nhà nước Phạm Đức Ấn nhấn mạnh vị trí quan trọng của học viện trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành.
Ông Toàn cho biết thời gian tới sẽ nỗ lực nâng tầm toàn diện vị thế của trường, chú trọng chuyển đổi số toàn diện, phát triển đội ngũ giảng viên và chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, đảm bảo tính thực tiễn và khả năng thích ứng của người học, phát triển nghiên cứu khoa học, kết nối với doanh nghiệp...
Ngày 2/6, một lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM cho biết công tác làm phách, chấm thi lớp 10, đối sánh điểm sẽ diễn từ ngày 3 đến 9/6. Ngày 10-12/6, ngành giáo dục sẽ tập trung cho công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT.
"Sau ngày 12/6, Sở quay lại ráp phách, lên điểm thi lớp 10 rồi công bố cho thí sinh", người này cho hay.
Theo ông, toàn bộ bài thi lớp 10 của học sinh sẽ được chuyển về trung tâm thành phố. Điều này đồng nghĩa các giáo viên khu vực Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu cũng tập trung về đây để chấm thi.
Sáng nay, khoảng 151.000 thí sinh kết thúc bài thi môn Toán, còn hơn 11.300 em cạnh tranh vào lớp chuyên, tích hợp sẽ thi tiếp vào buổi chiều.
