Kể từ tháng 5/2022, đây là lần đầu tiên giá dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ chính thức vượt qua dầu chuẩn quốc tế Brent.
Sự đảo chiều ngoạn mục này không chỉ là những con số nhảy múa trên màn hình. Nó đang phản ánh một cơn khát năng lượng thực tế lan rộng trên toàn cầu.
Cơn khát dầu “giao ngay” và nghịch lý giá cả
Dữ liệu từ S&P Global vừa ghi nhận một cột mốc đáng kinh ngạc trên thị trường năng lượng. Giá dầu Brent giao ngay cho các lô hàng vật lý đã vọt lên 141,36 USD/thùng. Đây là mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Giá giao ngay vốn phản ánh nhu cầu đối với các lô dầu sẽ được giao nhanh chóng trong vòng 10-30 ngày tới. Việc mức giá này cao hơn tới hơn 32 USD so với hợp đồng tương lai đang phát đi tín hiệu khẩn cấp. Nguồn cung vật lý trên thị trường đang rơi vào trạng thái cực kỳ căng thẳng.
Theo bà Amrita Sen từ công ty tư vấn Energy Aspects, thị trường tài chính đang tạo ra một cảm giác an toàn giả tạo. Những con số hợp đồng tương lai dường như che lấp mức độ khan hiếm thực tế. Áp lực này lớn đến mức đẩy giá dầu diesel tại châu Âu tiến sát mốc 200 USD/thùng.
Đồng tình với góc nhìn này, CEO Chevron là ông Mike Wirth cũng đưa ra lời cảnh báo sắc sảo. Giới đầu tư đang giao dịch dựa trên nhận thức và thông tin hạn chế thay vì thực tế. Những tác động vật lý từ việc gián đoạn chuỗi cung ứng đang lan rộng nhưng chưa được định giá đúng mức.
Vì sao dầu chuẩn Mỹ bứt phá ngoạn mục?
Đóng cửa phiên giao dịch gần nhất, theo dữ liệu từ Dow Jones, dầu WTI vọt tăng hơn 11% lên 111,54 USD/thùng. Trong khi đó, dầu Brent khép phiên ở mức 109,03 USD. Sự bứt phá của dầu chuẩn Mỹ đến từ nhu cầu tìm kiếm nguồn cung an toàn, nằm ngoài khu vực Trung Đông.
Yếu tố kỹ thuật cũng góp phần tạo nên hiện tượng này. WTI hiện vẫn giao dịch hợp đồng tháng 5, trong khi dầu Brent đã chuyển sang tháng 6. Giới đầu tư rõ ràng đang định giá rủi ro thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn ở mức rất cao.
Lời kêu gọi hãy mua dầu từ Mỹ của Tổng thống Donald Trump mới đây càng tiếp thêm sức nóng. Nhu cầu mua những thùng dầu có sẵn ngay lập tức tăng vọt. Điều này xảy ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đang chật vật tìm kiếm nhiên liệu hàng không.
Tâm lý thị trường càng căng thẳng khi nút thắt logistics tại eo biển Hormuz chưa được tháo gỡ. Theo AP News và Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper, lưu lượng qua tuyến hàng hải huyết mạch này đã rơi tự do. Từ mức 150 tàu mỗi ngày, hiện chỉ còn vỏn vẹn 5 tàu qua lại.
Sức ép từ giá năng lượng cũng bắt đầu ngấm vào nền kinh tế đại chúng. Dữ liệu từ AAA cho thấy giá xăng trung bình tại Mỹ đã tăng hơn 1 USD/gallon chỉ trong một tháng. Trên thị trường chứng khoán, chỉ số S&P 500 cũng ghi nhận mức giảm 4,4% kể từ khi căng thẳng khu vực leo thang.
Phản ứng lại các diễn biến mới, phía Iran cũng nhanh chóng lên tiếng bảo vệ vị thế. Theo The Wall Street Journal, đại diện quân đội nước này bác bỏ các nhận định cho rằng năng lực của họ đang suy yếu. Họ khẳng định những đánh giá như vậy dựa trên thông tin hoàn toàn sai lệch.
Giải pháp “trên giấy” và góc nhìn nhà đầu tư
Đứng trước bài toán nguồn cung, liên minh OPEC+ dự kiến họp vào chủ nhật tới. Tổ chức này đang cân nhắc việc nâng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày. Tuy nhiên, Reuters dẫn lời các nguồn tin nội bộ cho biết đây nhiều khả năng chỉ là mức tăng trên giấy.
Thực tế, dù có bơm thêm dầu, các quốc gia vùng Vịnh cũng khó đưa sản phẩm ra thị trường. Tàu bè hiện không thể lưu thông qua eo biển Hormuz, nơi từng gánh vác 20% nguồn cung toàn cầu. Sự phân bổ công suất dự phòng của OPEC+ lúc này cũng bộc lộ nhiều bất cập.
Các nước như Nga, Kazakhstan hay Oman không bị ảnh hưởng trực tiếp nhưng lại cạn dư địa tăng sản lượng. Ngược lại, nhóm quốc gia vùng Vịnh có sẵn công suất thì lại mắc kẹt vì thiếu tuyến xuất khẩu. Để tự cứu mình, một số nước đang ráo riết tìm đường vòng.
Saudi Arabia đang đẩy mạnh vận chuyển 4,6 triệu thùng/ngày qua đường ống Đông – Tây tới cảng Yanbu. Trong khi đó, UAE cũng tăng cường xuất khẩu qua cảng Fujairah với công suất 1,61 triệu thùng/ngày. Dù vậy, các nỗ lực này vẫn mang tính tình thế, chưa đủ bù đắp khoảng trống khổng lồ.
Dưới góc nhìn đầu tư, rủi ro tăng giá vẫn hiện hữu rõ rệt. Ngân hàng UBS cảnh báo giá dầu hoàn toàn có thể vượt mốc 150 USD/thùng nếu tình trạng gián đoạn kéo dài. Chuyên gia Ryan Sweet từ Oxford Economics cũng dự báo nút thắt này có thể kéo dài hết tháng 4.
“Thị trường đang giao dịch dựa trên thông tin hạn chế thay vì các tác động vật lý thực tế”, lời nhận định của CEO Chevron có lẽ là phản ánh chính xác nhất cho bức tranh năng lượng lúc này. Khi những thùng dầu thực vẫn đang mắc kẹt, mọi quyết định của các nhà sản xuất lớn dường như chỉ mang ý nghĩa chiến lược dài hạn thay vì giải tỏa cơn khát trước mắt.
Cập nhật đến đầu giờ sáng ngày 3/4 (giờ Việt Nam), sức nóng trên thị trường năng lượng châu Á vẫn duy trì đà tăng nhẹ, nối tiếp nhịp đập của phiên giao dịch đêm qua. Dầu WTI tiếp tục neo vững chắc trên mốc 111 USD/thùng, trong khi Brent bám sát vùng 109 USD/thùng.
Giới đầu tư toàn cầu hiện đang nín thở chờ đợi những tín hiệu mới nhất từ cuộc họp cuối tuần của OPEC+, cũng như các diễn biến tiếp theo trên tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới.
Tại thông báo kết luận cuộc làm việc với Bộ Công Thương tuần trước, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số là thách thức lớn. Ông yêu cầu Bộ Công Thương đảm bảo an ninh năng lượng, "tuyệt đối không để thiếu điện và xăng dầu cho sản xuất và tiêu dùng trong mọi hoàn cảnh".
Để đủ điện, nhất là trong mùa khô khi nhu cầu sử dụng tăng mạnh, Thủ tướng giao Bộ nghiên cứu, triển khai ngay các dự án đường dây truyền tải để tăng mua điện từ Lào và Trung Quốc về miền Bắc trong năm 2027. Trường hợp cần thiết, cơ quan quản lý điều chỉnh, bổ sung Hiệp định liên Chính phủ, Quy hoạch điện VIII để tăng nguồn điện mua từ Lào về Việt Nam.
Năm ngoái, Việt Nam nhập khẩu khoảng 1.600 MW của Lào và Trung Quốc khoảng 550 MW. Với quy mô công suất hệ thống tới cuối 2025 khoảng 87.600 MW, công suất mua điện từ hai nước láng giềng chiếm hơn 2,4%.
Theo số liệu của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), 3 tháng đầu năm nay, sản lượng điện nhập khẩu khoảng hơn 2,9 tỷ kWh, tương đương 3,8% toàn hệ thống.
Theo Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh, lượng điện sản xuất và nhập khẩu vào 2030 dự kiến đạt 560,4-24,6 tỷ kWh và lên đến 1.360-1.511 tỷ kWh tới 2050. Việc này nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân 10% mỗi năm tới 2030 và khoảng 7,5% giai đoạn 2031-2050.
5 năm tới, Việt Nam có thể mua ít nhất 8.000 MW điện từ Lào và tăng thêm theo tình hình thực tế. Điện mua từ Lào được truyền tải về Việt Nam qua 4 hệ thống lưới 500 kV (Sam Nuea - Hòa Bình 2, Xebanghieng - Hướng Hóa, Monsoon - Thạnh Mỹ, Hatxan - Kon Tum) và 8 hệ thống 220 kV nối từ các nhà máy ở Nam Sum, Nậm Mô, Nam Ou về các trạm Nông Cống, Tương Dương, Đô Lương, Lao Bảo...
Với Trung Quốc, Việt Nam dự kiến nhập khẩu thêm 3.000 MW qua hai hướng chính, là Lào Cai (khoảng 600 MW, qua trạm B2B tại biên giới Việt - Trung) và Quảng Ninh.
Ngoài tăng mua điện từ các nước lân cận, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phải tập trung các giải pháp tiết kiệm điện, đẩy mạnh điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ gắn với hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS). Cơ chế phát triển BESS cũng cần Bộ đề xuất cấp có thẩm quyền để ban hành.
Bộ sớm rà soát, bổ sung Quy hoạch điện VII điều chỉnh, đồng thời nghiên cứu phát triển nhiệt điện than quy mô hợp lý kèm lộ trình thu hồi, xử lý khí thải. Nhà điều hành lưu ý đẩy tiến độ các dự án nguồn điện, trong đó yêu cầu Tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam (TKV) và chủ đầu tư sớm hoàn thành các dự án Na Dương II (110 MW) và An Khánh - Bắc Giang (650 MW).
Với các dự điện gió, mặt trời hưởng giá FIT gặp vướng mắc, Bộ cũng phải báo cáo phương án xử lý dứt điểm và rà soát lại toàn bộ danh mục dự án trong quy hoạch. Những dự án không thể hoàn thành trong 4 năm tới, phải được điều chỉnh hoặc thay bằng các nguồn điện khả thi hơn, ưu tiên nguồn điện nền.
Về xăng dầu, ngành Công Thương cần theo sát diễn biến thị trường, dự báo cung cầu để không đứt gãy, đảm bảo đủ nguồn cung. Cơ quan này phải rà soát, kiện toàn hệ thống phân phối để giảm tối đa khâu trung gian - thương nhân pahan phối, tăng sản lượng xăng sinh học E10, góp phần chuyển đổi phương tiện giao thông xanh, công cộng.
Số liệu cho thấy thanh khoản trên sàn HoSE giảm khoảng 30% trong 3 tháng gần đây, xuống còn khoảng 13.000 tỉ đồng mỗi phiên. Theo ông Trần Hoàng Sơn - Giám đốc chiến lược thị trường Chứng khoán VPBankS, có 2 nguyên nhân khiến dòng tiền suy yếu.
Theo đó, năm 2025 tín dụng tăng khoảng 19%, trong khi tăng trưởng huy động vốn chỉ 14-15%. Một phần lớn dòng vốn được bơm vào bất động sản. Do đặc thù ngành này chu kỳ thu hồi vốn dài, dòng tiền chưa quay trở lại ngân hàng, điều này khiến áp lực thanh khoản hệ thống ngân hàng dồn sang năm 2026.
6 tháng đầu năm nay, tín dụng tăng hơn 7%, huy động vốn chỉ tăng hơn 5%. Khoảng cách giữa cho vay và huy động nới lên khoảng 2,6 triệu tỉ đồng - mức cao nhất trong nhiều năm. Theo ông Sơn, sự thiếu hụt thanh khoản hệ thống ngân hàng là nguyên nhân chính khiến thanh khoản chứng khoán sụt giảm.
Ngoài ra giải ngân đầu tư công chậm cũng làm dòng tiền lưu thông kém hơn. Dù thu ngân sách tăng tích cực, tiến độ giải ngân đầu tư công đạt hơn 35% kế hoạch.
Điều này đồng nghĩa hàng trăm nghìn tỉ đồng vẫn chưa được đưa vào nền kinh tế.
Để cải thiện thanh khoản, Ngân hàng Nhà nước đã nới một số quy định với ngân hàng thương mại. Theo ông Sơn, nếu giải ngân đầu tư công được đẩy nhanh từ quý 3-2026, dòng tiền trong nền kinh tế cũng như trên thị trường chứng khoán sẽ phục hồi dần giai đoạn cuối năm.
Hiện tại dòng tiền không lan tỏa trên diện rộng mà chỉ tập trung vào một số nhóm cổ phiếu dẫn dắt. Theo ông Sơn, cơ hội vẫn xuất hiện nhưng chủ yếu ở từng nhóm cổ phiếu riêng lẻ, thay vì một nhịp tăng đồng loạt của toàn thị trường.
Cũng theo vị này, ngân hàng và chứng khoán vẫn là hai nhóm thu hút dòng tiền và có vai trò nâng đỡ VN-Index. Nhóm bất động sản vẫn trầm lắng nhưng vùng giá đã ở mức thấp sau thời gian dài điều chỉnh. Nếu xuất hiện cú hích từ chính sách hoặc dòng tiền quay trở lại, nhiều cổ phiếu bất động sản có thể phục hồi 15-20%, thậm chí cao hơn.
Nhà đầu tư có thể theo dõi thêm các doanh nghiệp logistics, thủy sản hưởng lợi từ xuất nhập khẩu. Khi lạm phát hạ nhiệt, sức mua được hồi phục cũng sẽ tác động đến nhóm bán lẻ.
Ngược lại, nhóm đầu tư công chưa thực sự hấp dẫn do tiến độ giải ngân vốn vẫn chậm, diễn biến giá cổ phiếu chưa có nhiều cải thiện.
Thị trường tài chính ngân hàng đang chuyển dịch mạnh mẽ, mô hình ngân hàng dành cho gia đình đang dần trở thành một xu hướng tất yếu. Thay vì tối ưu lợi ích ở cấp độ cá nhân, khách hàng ngày càng ưu tiên quản trị tài chính theo cấp độ gia đình - nơi tài sản, dòng tiền và định hướng phát triển được kết nối xuyên suốt giữa các thế hệ.
Trong bối cảnh đó, VPBank vừa ra mắt dịch vụ Family Banking thuộc hệ sinh thái VPBank Private, hướng đến nhóm khách hàng cao cấp với định vị "Tôn vinh vị thế gia đình tinh hoa".
Khác với mô hình ngân hàng truyền thống vốn tập trung vào từng cá nhân riêng lẻ, VPBank Private Family Banking được thiết kế theo hướng quản trị tổng tài sản của gia đình. Theo đó, các thành viên cùng tham gia một hệ sinh thái tài chính chung thông qua Family ID. Thay vì xét điều kiện dựa trên tài sản từng người, ngân hàng áp dụng cơ chế tính theo tổng tài sản của gia đình để mở rộng quyền lợi cho nhiều thành viên cùng lúc. VPBank cho biết cách tiếp cận này phản ánh xu hướng mới của nhóm khách hàng có tài sản lớn, khi nhu cầu không chỉ dừng ở việc sinh lời mà còn hướng đến bảo toàn tài sản, xây dựng nền tảng kế thừa và duy trì chất lượng sống cho nhiều thế hệ.
Điển hình, với phân hạng Heritage Family áp dụng cho gia đình có tổng tài sản từ 100 tỉ đồng trở lên, các thành viên được định danh ở phân hạng hội viên Official-Private và sử dụng hệ thống đặc quyền đồng bộ.
Ở mảng tài chính, mỗi thành viên được miễn phí một tài khoản số đẹp trị giá lên tới 55 triệu đồng. Bên cạnh đó, gia đình cũng được hưởng chính sách cộng lãi suất tiết kiệm lên đến 0,4%/năm cùng ưu đãi miễn phí chuyển tiền quốc tế trong cùng Family ID.
Theo giới chuyên gia tài chính, đây là những tiện ích phù hợp với nhóm khách hàng có nhu cầu quản trị tài sản xuyên biên giới hoặc có thành viên học tập, sinh sống ở nước ngoài.
Không chỉ cạnh tranh bằng sản phẩm tài chính, các ngân hàng private banking hiện nay còn đẩy mạnh hệ sinh thái trải nghiệm dành cho khách hàng cao cấp.
Với Family Banking, VPBank Private chú trọng đến các đặc quyền phong cách sống như quyền về di chuyển, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe - yếu tố ngày càng được giới tinh hoa coi trọng như một phần thiết yếu của quản trị tài sản.
Theo đó, Gia đình hội viên Family Banking của VPBank Private sẽ được sử dụng phòng chờ không giới hạn tại các sân bay trên toàn quốc, mang đến sự thuận tiện, riêng tư và thoải mái trong mọi hành trình di chuyển.
Không chỉ vậy, các Family ID khi duy trì đủ số dư cũng sẽ nhận được đặc quyền từ chương trình Phong vị thượng lưu, mở ra cánh cửa trải nghiệm nghỉ dưỡng, ẩm thực, chăm sóc sức khỏe và nghệ thuật ở đẳng cấp cao nhất.
Những đặc quyền này không tồn tại riêng lẻ hay mang tính ưu đãi ngắn hạn mà được VPBank Private thiết kế như một phần trong hệ sinh thái sống tinh hoa gắn liền với chiến lược tài chính dài hạn của từng gia đình. Mỗi quyết định tài chính, mỗi mốc tài sản đều gắn với những trải nghiệm xứng tầm, giúp gia đình không chỉ gia tăng tài sản mà còn nâng tầm chất lượng sống qua từng giai đoạn.
Theo đại diện VPBank, xu hướng của nhóm khách hàng giàu hiện nay không chỉ là tích lũy tài sản, mà còn quan tâm nhiều hơn đến chất lượng sống và trải nghiệm cho cả gia đình. Vì vậy dịch vụ ngân hàng cũng cần mở rộng khỏi phạm vi giao dịch tài chính đơn thuần.
Song song với hệ đặc quyền tinh hoa, Family Banking được VPBank định vị là giải pháp quản trị tài chính gia đình dài hạn, hướng đến mục tiêu bảo toàn và phát triển tài sản qua nhiều thế hệ.
Một lợi ích nổi bật khác của mô hình này là tạo sự đồng nhất trải nghiệm Private cho các thành viên, bao gồm cả những thế hệ trẻ chưa đạt ngưỡng tài sản cá nhân. Điều này giúp các thành viên sớm tiếp cận tư duy quản trị tài chính bài bản, hình thành nền tảng vững chắc cho quá trình kế thừa tài sản trong tương lai.
Bên cạnh đó, Family Banking cũng đóng vai trò như một điểm chạm gắn kết gia đình, nơi các thành viên có cùng một mục tiêu tài chính, cùng đồng hành trong những cột mốc quan trọng và cùng xây dựng các giá trị bền vững. Thông qua sự kết nối giữa giải pháp tài chính và đặc quyền sống tinh hoa, VPBank Private góp phần biến tài chính trở thành chất keo gắn kết các thế hệ, thay vì chỉ là công cụ tích lũy đơn thuần.
Với Family Banking, VPBank Private không chỉ đáp ứng nhu cầu tài chính hiện tại của các gia đình tinh hoa mà còn kiến tạo một nền tảng dài hạn để mỗi gia đình có thể an tâm trao gửi tài sản, giá trị và niềm tin cho các thế hệ tiếp nối. Đây cũng là cách VPBank Private hiện thực hóa cam kết đồng hành cùng giới tinh hoa trong hành trình kiến tạo những giá trị trường tồn.
Ra mắt vào tháng 10-2025, VPBank Private là dịch vụ tài chính chuyên biệt dành nhóm khách hàng cao cấp, kết hợp hệ sinh thái tài chính toàn diện và đội ngũ tư vấn chuyên sâu nhằm mang đến giải pháp tài chính tối ưu và bền vững. VPBank Private tập trung xây dựng các dịch vụ và sản phẩm dựa trên ba giá trị cốt lõi, gồm giải pháp tài chính chuyên biệt, tối ưu giao dịch và hệ sinh thái đặc quyền.
