Kể từ tháng 5/2022, đây là lần đầu tiên giá dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ chính thức vượt qua dầu chuẩn quốc tế Brent.
Sự đảo chiều ngoạn mục này không chỉ là những con số nhảy múa trên màn hình. Nó đang phản ánh một cơn khát năng lượng thực tế lan rộng trên toàn cầu.
Cơn khát dầu “giao ngay” và nghịch lý giá cả
Dữ liệu từ S&P Global vừa ghi nhận một cột mốc đáng kinh ngạc trên thị trường năng lượng. Giá dầu Brent giao ngay cho các lô hàng vật lý đã vọt lên 141,36 USD/thùng. Đây là mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Giá giao ngay vốn phản ánh nhu cầu đối với các lô dầu sẽ được giao nhanh chóng trong vòng 10-30 ngày tới. Việc mức giá này cao hơn tới hơn 32 USD so với hợp đồng tương lai đang phát đi tín hiệu khẩn cấp. Nguồn cung vật lý trên thị trường đang rơi vào trạng thái cực kỳ căng thẳng.
Theo bà Amrita Sen từ công ty tư vấn Energy Aspects, thị trường tài chính đang tạo ra một cảm giác an toàn giả tạo. Những con số hợp đồng tương lai dường như che lấp mức độ khan hiếm thực tế. Áp lực này lớn đến mức đẩy giá dầu diesel tại châu Âu tiến sát mốc 200 USD/thùng.
Đồng tình với góc nhìn này, CEO Chevron là ông Mike Wirth cũng đưa ra lời cảnh báo sắc sảo. Giới đầu tư đang giao dịch dựa trên nhận thức và thông tin hạn chế thay vì thực tế. Những tác động vật lý từ việc gián đoạn chuỗi cung ứng đang lan rộng nhưng chưa được định giá đúng mức.
Vì sao dầu chuẩn Mỹ bứt phá ngoạn mục?
Đóng cửa phiên giao dịch gần nhất, theo dữ liệu từ Dow Jones, dầu WTI vọt tăng hơn 11% lên 111,54 USD/thùng. Trong khi đó, dầu Brent khép phiên ở mức 109,03 USD. Sự bứt phá của dầu chuẩn Mỹ đến từ nhu cầu tìm kiếm nguồn cung an toàn, nằm ngoài khu vực Trung Đông.
Yếu tố kỹ thuật cũng góp phần tạo nên hiện tượng này. WTI hiện vẫn giao dịch hợp đồng tháng 5, trong khi dầu Brent đã chuyển sang tháng 6. Giới đầu tư rõ ràng đang định giá rủi ro thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn ở mức rất cao.
Lời kêu gọi hãy mua dầu từ Mỹ của Tổng thống Donald Trump mới đây càng tiếp thêm sức nóng. Nhu cầu mua những thùng dầu có sẵn ngay lập tức tăng vọt. Điều này xảy ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đang chật vật tìm kiếm nhiên liệu hàng không.
Tâm lý thị trường càng căng thẳng khi nút thắt logistics tại eo biển Hormuz chưa được tháo gỡ. Theo AP News và Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper, lưu lượng qua tuyến hàng hải huyết mạch này đã rơi tự do. Từ mức 150 tàu mỗi ngày, hiện chỉ còn vỏn vẹn 5 tàu qua lại.
Sức ép từ giá năng lượng cũng bắt đầu ngấm vào nền kinh tế đại chúng. Dữ liệu từ AAA cho thấy giá xăng trung bình tại Mỹ đã tăng hơn 1 USD/gallon chỉ trong một tháng. Trên thị trường chứng khoán, chỉ số S&P 500 cũng ghi nhận mức giảm 4,4% kể từ khi căng thẳng khu vực leo thang.
Phản ứng lại các diễn biến mới, phía Iran cũng nhanh chóng lên tiếng bảo vệ vị thế. Theo The Wall Street Journal, đại diện quân đội nước này bác bỏ các nhận định cho rằng năng lực của họ đang suy yếu. Họ khẳng định những đánh giá như vậy dựa trên thông tin hoàn toàn sai lệch.
Giải pháp “trên giấy” và góc nhìn nhà đầu tư
Đứng trước bài toán nguồn cung, liên minh OPEC+ dự kiến họp vào chủ nhật tới. Tổ chức này đang cân nhắc việc nâng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày. Tuy nhiên, Reuters dẫn lời các nguồn tin nội bộ cho biết đây nhiều khả năng chỉ là mức tăng trên giấy.
Thực tế, dù có bơm thêm dầu, các quốc gia vùng Vịnh cũng khó đưa sản phẩm ra thị trường. Tàu bè hiện không thể lưu thông qua eo biển Hormuz, nơi từng gánh vác 20% nguồn cung toàn cầu. Sự phân bổ công suất dự phòng của OPEC+ lúc này cũng bộc lộ nhiều bất cập.
Các nước như Nga, Kazakhstan hay Oman không bị ảnh hưởng trực tiếp nhưng lại cạn dư địa tăng sản lượng. Ngược lại, nhóm quốc gia vùng Vịnh có sẵn công suất thì lại mắc kẹt vì thiếu tuyến xuất khẩu. Để tự cứu mình, một số nước đang ráo riết tìm đường vòng.
Saudi Arabia đang đẩy mạnh vận chuyển 4,6 triệu thùng/ngày qua đường ống Đông – Tây tới cảng Yanbu. Trong khi đó, UAE cũng tăng cường xuất khẩu qua cảng Fujairah với công suất 1,61 triệu thùng/ngày. Dù vậy, các nỗ lực này vẫn mang tính tình thế, chưa đủ bù đắp khoảng trống khổng lồ.
Dưới góc nhìn đầu tư, rủi ro tăng giá vẫn hiện hữu rõ rệt. Ngân hàng UBS cảnh báo giá dầu hoàn toàn có thể vượt mốc 150 USD/thùng nếu tình trạng gián đoạn kéo dài. Chuyên gia Ryan Sweet từ Oxford Economics cũng dự báo nút thắt này có thể kéo dài hết tháng 4.
“Thị trường đang giao dịch dựa trên thông tin hạn chế thay vì các tác động vật lý thực tế”, lời nhận định của CEO Chevron có lẽ là phản ánh chính xác nhất cho bức tranh năng lượng lúc này. Khi những thùng dầu thực vẫn đang mắc kẹt, mọi quyết định của các nhà sản xuất lớn dường như chỉ mang ý nghĩa chiến lược dài hạn thay vì giải tỏa cơn khát trước mắt.
Cập nhật đến đầu giờ sáng ngày 3/4 (giờ Việt Nam), sức nóng trên thị trường năng lượng châu Á vẫn duy trì đà tăng nhẹ, nối tiếp nhịp đập của phiên giao dịch đêm qua. Dầu WTI tiếp tục neo vững chắc trên mốc 111 USD/thùng, trong khi Brent bám sát vùng 109 USD/thùng.
Giới đầu tư toàn cầu hiện đang nín thở chờ đợi những tín hiệu mới nhất từ cuộc họp cuối tuần của OPEC+, cũng như các diễn biến tiếp theo trên tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới.
Tối 24-4, UBND phường Bình Tây (TP.HCM) tổ chức lễ ra mắt phố đêm Chợ Lớn, đồng thời giới thiệu sản phẩm du lịch đêm tại chợ Bình Tây với không gian văn hóa ẩm thực.
Tham dự có ông Tăng Hữu Phong, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM, cùng đại diện các sở ngành và lãnh đạo địa phương.
Sau 4 tháng thí điểm (từ tháng 12-2025), phố đêm Chợ Lớn hiện có 38 điểm kinh doanh ẩm thực, một khu trò chơi thiếu nhi, thu hút trung bình khoảng 800 lượt khách mỗi ngày, hoạt động từ 18h đến 0h.
Tổng diện tích tổ chức khoảng 1.510m², bố trí các gian hàng theo mô hình xe food truck và xe đẩy tay, phân chia thành từng khu chức năng.
Không gian phố đêm trải dài trên vỉa hè 4 tuyến đường Nguyễn Hữu Thận, Tháp Mười, Lê Tấn Kế và Trần Bình (khu vực trước chợ Bình Tây). Trong đó, 2 tuyến Trần Bình và Lê Tấn Kế được sử dụng làm bãi giữ xe phục vụ khách.
Tại các tuyến Nguyễn Hữu Thận và Tháp Mười, vỉa hè rộng 8m được tổ chức lại, gồm 1,5m sát nhà dân để xe tự quản, 1,5m dành cho người đi bộ, 3,5m bố trí gian hàng và 1,5m sát bó vỉa làm lối tiếp cận.
Theo ông Trần Đức Thọ, Phó chủ tịch UBND phường Bình Tây, phố đêm Chợ Lớn là hoạt động lần đầu được tổ chức theo hướng tập trung, gắn với thế mạnh ẩm thực của địa phương.
"Phố đêm được xây dựng trên định hướng kết nối 3 yếu tố du lịch - ẩm thực - sức sống của di tích, góp phần thúc đẩy kinh tế đêm trong bối cảnh địa phương có hạn chế về quỹ đất phát triển", ông Thọ nói.
Cũng theo Phó chủ tịch phường Bình Tây, khu vực này vốn là trung tâm thương mại - dịch vụ lâu đời, với hệ thống tiểu thương đông đảo. Riêng trên tuyến đường Hậu Giang liền kề có đến 600 điểm kinh doanh, trong đó hơn nửa là kinh doanh ăn uống. Từ điều kiện thuận lợi đó, phường đã chọn phát triển loại hình kinh tế đêm gắn liền với ẩm thực.
Ghi nhận tại đêm ra mắt, rất đông người dân đến tham quan, trải nghiệm phố đêm Chợ Lớn. Bạn Võ Thùy Trâm (15 tuổi, ngụ phường Minh Phụng) cho biết đây là lần thứ 2 quay lại phố đêm vì không khí nhộn nhịp, đa dạng món ăn nên đã rủ thêm bạn bè cùng đi.
"Nhờ có phố đêm mà khu vực này nhộn nhịp hơn hẳn. Sắp tới em chắc chắn sẽ quay lại và đưa thêm bạn bè, người thân đến trải nghiệm", Trâm nói.
Song song với phố đêm, phường Bình Tây lần đầu tổ chức không gian văn hóa ẩm thực ngay tại sân chợ Bình Tây, như một sản phẩm du lịch đêm mới.
Chợ Bình Tây là công trình có lịch sử lâu đời, năm 2025 vừa qua kỷ niệm 95 năm hình thành và được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố từ năm 2017. Theo lãnh đạo phường, việc tổ chức các hoạt động ban đêm nhằm tạo thêm sức sống cho di tích, thay vì chỉ dừng lại ở chức năng buôn bán ban ngày.
Giá vàng thế giới rơi khỏi ngưỡng 4.600 USD/ounce trong lúc các nỗ lực tìm kiếm một giải pháp ngoại giao cho cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran dường như vẫn bế tắc.
Tối nay Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) tuyên bố sẽ rời Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và liên minh mở rộng OPEC+ kể từ ngày 1-5.
Thêm vào đó quỹ đầu tư vàng lớn nhất thế giới SPDR Gold Trust liên tục bán ra giữa lúc nhà đầu tư đang dõi theo các cuộc họp ngân hàng trung ương lớn.
Tuần này, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ tổ chức phiên họp chính sách, có thể là cuộc họp cuối cùng của ông Jerome Powell trong vai trò Chủ tịch.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu vẫn tăng và chiến sự Trung Đông chưa có đột phá, thậm chí nhiều khả năng kéo dài, gây thêm bất ổn lên triển vọng chính sách kinh tế và tiền tệ của các nước.
Từ đó khiến cho các ngân hàng trung ương lớn có khả năng duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian lâu hơn hoặc tăng lãi suất để chống lạm phát. Đây là môi trường không có lợi cho giá vàng.
Vừa qua Morgan Stanley vừa hạ dự báo giá vàng năm 2026 xuống mức 5.200 USD/ounce, giảm đáng kể so với mức dự báo 5.700 USD/ounce từng được đưa ra trước đó.
Trong khi đó một số chuyên gia cho rằng sau cú xả mạnh này giá vàng vẫn có cơ hội hồi phục sau vài ngày nữa.
Giá vàng miếng SJC ngày hôm nay (28-4) giảm về mức 167,5 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 164,5 triệu đồng/lượng. Trong khi đó giá vàng nhẫn 9999 bán ra ở mức 167 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 164 triệu đồng/lượng.
So với giá vàng thế giới quy đổi, giá vàng trong nước chỉ còn cao hơn 20,4 triệu đồng/lượng. Trước đó mức chênh từng lên đến hơn 30 triệu đồng/lượng.
Tại tiệm vàng Mi Hồng, giá vàng miếng SJC bán ra cuối ngày hôm nay chỉ còn 166 triệu đồng/lượng, giá mua vào còn 164 triệu đồng/lượng.
Giá bạc hôm nay cũng giảm nhẹ về mức 72,97 USD/ounce. Quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng tương đương 2,32 triệu đồng/lượng.
Công ty Ancarat niêm yết giá bạc bán ra ở mức 2,845 triệu đồng/lượng và mua vào ở mức 2,759 triệu đồng/lượng.
Công ty SBJ niêm yết giá bạc bán ra ở mức 2,859 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 2,769 triệu đồng/lượng.
Công ty Phú Quý niêm yết giá bạc bán ra ở mức 2,842 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 2,757 triệu đồng/lượng.
Mời độc giả theo dõi diễn biến giá vàng và giá bạc TẠI ĐÂY.
“Khi chiến tranh chính thức kết thúc, điều đó không có nghĩa là cuộc chiến logistics đã chấm dứt. Thực tế, đó mới là lúc áp lực thực sự bắt đầu”, ông Nils Haupt, Giám đốc truyền thông cấp cao của hãng tàu Hapag-Lloyd (Đức), nhận định, hé lộ bức tranh đầy thách thức, "không khác gì một cuộc chiến mới" mà ngành vận tải biển toàn cầu phải đối mặt.
Hàng tồn đọng và hạ tầng hư hại: Nút thắt chuỗi cung ứng
Chia sẻ với Al Jazeera, ông Haupt cảnh báo về một kịch bản hỗn loạn: “Chúng ta sắp đối mặt với kịch bản hàng trăm con tàu cùng lúc ồ ạt cập cảng tại khu vực Vùng Vịnh. Một số lượng container khổng lồ đang dồn ứ sẽ đổ bộ vào đây, gây ra tình trạng tắc nghẽn chuỗi cung ứng nghiêm trọng ở cả hai chiều đi và đến”.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), khoảng 2.000 tàu thuyền đang bị mắc kẹt do lệnh phong tỏa một phần eo biển của Iran, chỉ cho phép một số ít tàu từ các quốc gia “thân thiện” đi qua.
Dữ liệu từ Windward cho thấy, khoảng 400 tàu đang neo đậu chờ đợi tại vùng biển Oman lân cận. Nhiều hãng tàu đã buộc phải chọn các tuyến đường tốn kém hơn qua kênh đào Suez hoặc vòng qua mũi Hảo Vọng (Nam Phi) để chuyển hàng tới Á - Âu. Ngay cả các lô dầu từ Ả rập Xê út cũng phải thay đổi lộ trình qua biển Đỏ để né tránh vùng điểm nóng này.
Ông Svein Ringbakken, Giám đốc Hiệp hội Bảo hiểm rủi ro chiến tranh Na Uy, nhận định rằng ngay cả khi các cơ sở hậu cần vận hành tối đa công suất, việc giải tỏa lượng hàng tồn đọng khổng lồ từ dầu mỏ, khí đốt đến hàng tiêu dùng vẫn sẽ ngốn rất nhiều thời gian. Nhiệm vụ này càng trở nên bất khả thi hơn khi các cuộc tấn công đã tàn phá nặng nề hạ tầng giao thông và năng lượng tại Trung Đông.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), hơn 40 cơ sở năng lượng đã bị hư hại nghiêm trọng. Các tập đoàn lớn như QatarEnergy, Kuwait Petroleum Company hay Bapco Energies (Bahrain) đều đã phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng do sản xuất bị đình trệ.
“Nói cách khác, phải mất nhiều tháng chuỗi cung ứng mới có thể quay lại quỹ đạo bình thường. Nhiều dây chuyền sản xuất đã phải tạm dừng do kho bãi không còn sức chứa. Cộng thêm những hư hại tại các nhà cảng và nhà máy, mọi thứ sẽ rất chậm chạp và kém hiệu quả ngay cả khi eo biển đã mở”, ông Ringbakken nhấn mạnh.
Lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Iran - đòn đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel từ cuối tháng 2 - đã làm tê liệt 20% nguồn cung dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) thế giới, khiến giá năng lượng toàn cầu leo thang. Ngoài dầu mỏ, hoạt động xuất khẩu hóa dầu, phân bón và nguyên liệu nhựa cũng bị gián đoạn nặng nề.
Thiết lập “trật tự” mới cho ngành vận tải biển toàn cầu
Bên cạnh những thiệt hại thương mại tức thời, cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz đang buộc ngành vận tải biển phải thay đổi hoàn toàn cách đánh giá rủi ro. Theo ông SV Anchan, Chủ tịch tập đoàn Safesea (Mỹ), sự xuất hiện của các mối đe dọa mới như tàu không người lái đã làm thay đổi bản chất môi trường an ninh hàng hải.
Ông Marco Forgione, Tổng Giám đốc Viện Xuất khẩu và Thương mại Quốc tế (Anh), nhận định niềm tin của ngành vận tải đã chịu tổn thương sâu sắc và khó lòng phục hồi trong một sớm một chiều. “Phải mất nhiều năm để các đảm bảo an ninh giúp chủ hàng tái thiết lòng tin vào tuyến đường eo biển này”, ông Forgione nói, đồng thời cảnh báo Tehran hiện có khả năng chặn đứng dòng chảy hàng hóa chỉ với những lời đe dọa.
Hiện tại, bảo hiểm đang trở thành “gánh nặng” đối với ngành vận tải khi mức phí cho thân tàu và hàng hóa đã tăng vọt tới 300%. Các doanh nghiệp chỉ có thể gồng mình gánh chịu mức chi phí này trong một giới hạn nhất định.
Ông Oscar Seikaly - CEO của NSI Insurance Group - nhận định phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh chỉ có thể hạ nhiệt nếu có một giải pháp hòa bình bền vững. Ông nhấn mạnh: “An ninh phải được đảm bảo tuyệt đối 100%, chứ không phải chỉ dừng lại ở mức 90% hay một phần như hiện nay”.
Thực tế, dữ liệu từ Lloyd’s List cho thấy chỉ một số ít tàu có thể đi qua eo biển sau khi được Tehran cấp phép. Thậm chí, có tàu được cho là đã phải chi tới 2 triệu USD để đổi lấy quyền quá cảnh. Đáng chú ý, trong tuần này, phía Iran cũng đã chính thức thông qua luật áp phí đối với tàu thuyền lưu thông qua khu vực này.
Nhìn từ bài học tại biển Đỏ, chuyên gia Nick Marro từ Economist Intelligence Unit cho rằng việc đảm bảo an ninh theo yêu cầu của ngành vận tải là rất khó khả thi. Dù hoạt động vận tải tại biển Đỏ đã được nối lại sau các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào cuối năm 2023, nhưng lưu lượng giao thông hiện vẫn thấp hơn nhiều so với trước đây do lo ngại về an ninh vẫn thường trực.
Ông Marro dự báo tình trạng này sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp thay đổi chiến lược lâu dài: “Với những bất ổn địa chính trị hiện nay, tôi tin rằng việc thay đổi lộ trình sẽ trở thành một đặc điểm thường trực trong quản trị rủi ro, chứ không còn là phản ứng tạm thời đối với cuộc chiến tại Iran”.
Đồng quan điểm, ông Seikaly từ NSI dự đoán về một xu hướng chuyển hướng giao thông lâu dài: “Sự biến động liên tục khiến các quốc gia xuất khẩu nhận ra nhu cầu cấp thiết phải đa dạng hóa, tìm kiếm các tuyến thương mại thay thế vì lý do chiến lược và chính trị. Theo thời gian, lưu lượng qua eo biển Hormuz có thể sẽ sụt giảm do những rủi ro liên quan đến việc tập trung giao thương dầu mỏ tại một khu vực đầy bất ổn như vậy”.
Tương tự cách thế giới đa dạng hóa chuỗi cung ứng sau đại dịch COVID-19, các công ty vận tải đang chủ động tìm kiếm những tuyến đường thay thế để giảm sự lệ thuộc vào các “điểm nóng” địa chính trị. Việc né tránh những vùng biển bất ổn sẽ không còn là giải pháp tạm thời, mà trở thành chiến lược quản trị rủi ro lâu dài của ngành hàng hải toàn cầu.
