Tại khoa ung bướu của một bệnh viện Trung Quốc, cậu bé 12 tuổi tên Tiểu Hạo nhập viện trong tình trạng đau bụng kéo dài suốt nhiều tháng, cơ thể mệt mỏi, da tái nhợt.
Kết quả chụp CT cho thấy có tổn thương chiếm chỗ ở tuyến tụy, nghi ngờ ác tính. Ba tuần sau, kết luận giải phẫu bệnh học xác nhận đây là ung thư biểu mô tuyến tụy.
Theo chia sẻ từ gia đình, bé trai rất thích gà rán, khoai tây chiên, nước ngọt và các loại đồ ăn vặt, gần như ngày nào cũng ăn. Nghe vậy, bác sĩ không giấu được tiếc nuối: “Anh có biết đã cho con mình ăn những gì suốt những năm qua không?”.
Ung thư tuyến tụy vốn được xem là bệnh thường gặp ở người trên 60 tuổi và rất hiếm gặp ở trẻ em. Tuy nhiên, dữ liệu y khoa cho thấy tỷ lệ mắc ở nhóm tuổi trẻ đang có xu hướng tăng, dù tổng số ca vẫn thấp. Đây là một trong những loại ung thư nguy hiểm nhất vì gần như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu, thường chỉ được phát hiện khi đã muộn, và tỉ lệ sống sau 5 năm rất thấp.
Trong trường hợp của Tiểu Hạo, sau khi loại trừ yếu tố di truyền, các bác sĩ nhận định nguyên nhân đáng chú ý nhất đến từ chế độ ăn uống kéo dài gây áp lực lên chuyển hóa.
Một khẩu phần quen thuộc gồm gà rán, khoai tây chiên và nước ngọt tưởng chừng chỉ là món khoái khẩu, nhưng thực chất lại là sự kết hợp nguy hiểm giữa chất béo, đường và muối. Duy trì chế độ ăn như vậy trong thời gian dài, tuyến tụy sẽ phải làm việc liên tục để tiết enzyme tiêu hóa và insulin giúp điều hòa đường huyết. Tình trạng quá tải kéo dài có thể dẫn đến viêm và tổn thương tế bào, từ đó tạo điều kiện cho các biến đổi bất thường.
Bên cạnh đó, việc tiêu thụ lượng lớn đường và tinh bột tinh chế khiến đường huyết thường xuyên tăng cao, buộc cơ thể phải tiết insulin liên tục. Theo thời gian, các tế bào trở nên kém nhạy cảm với insulin, hình thành tình trạng kháng insulin – yếu tố đã được chứng minh có liên quan đến nguy cơ tăng sinh bất thường của tế bào tuyến tụy.
Hơn nữa, các thực phẩm chiên rán và chế biến sẵn còn chứa axit béo chuyển hóa và nhiều phụ gia. Những chất này có thể gây viêm mãn tính mức độ nhẹ trong cơ thể. Dù không biểu hiện rõ ràng, quá trình viêm âm thầm này lại liên tục gây tổn thương các mô.
Theo các bác sĩ, tuyến tụy là cơ quan nằm sâu trong ổ bụng, phía sau dạ dày, có chức năng sản xuất men tiêu hóa và hormone insulin điều hòa đường huyết. Khi xuất hiện khối u ác tính tại tụy, các tế bào ung thư có thể phát triển âm thầm trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ rệt.
Ung thư tụy thường khó phát hiện sớm, khi người bệnh xuất hiện biểu hiện rõ ràng thì khối u đã lớn hoặc di căn sang các cơ quan khác như gan, phổi, hạch bạch huyết. Vì vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Vàng da, vàng mắt
Khối u xuất hiện ở đầu tụy có thể chèn ép hoặc làm tắc ống mật chủ, khiến dịch mật không thể lưu thông xuống ruột để tham gia tiêu hóa chất béo. Khi đó, bilirubin trong mật sẽ tích tụ trong máu và gây nên tình trạng vàng da, vàng mắt.
Ngoài vàng da, người bệnh còn có thể xuất hiện các triệu chứng kèm theo như: Ngứa da toàn thân; Nước tiểu sẫm màu; Phân bạc màu; Chán ăn; Mệt mỏi kéo dài…
Nếu xuất hiện các dấu hiệu trên mà không liên quan đến bệnh gan mật thông thường, người bệnh cần đi khám sớm để được kiểm tra chuyên sâu.
Đau bụng là triệu chứng phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua ở người mắc ung thư tụy. Người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ vùng thượng vị, ngay dưới xương ức, cơn đau có thể lan ra phía sau lưng. Đặc biệt, đau thường tăng lên khi nằm ngửa và giảm khi cúi người ra phía trước.
Khối u ở thân hoặc đuôi tụy có thể chèn ép vào các cơ quan lân cận hoặc xâm lấn dây thần kinh xung quanh tụy gây đau kéo dài.
Nếu đau bụng kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt kèm sụt cân hoặc vàng da, cần đi khám chuyên khoa tiêu hóa càng sớm càng tốt.
Nước tiểu sẫm màu
Khi bilirubin tăng trong máu do tắc mật, nước tiểu có thể chuyển sang màu nâu sẫm hoặc màu rỉ sắt. Trong khi đó, phân có thể nhạt màu như đất sét hoặc xuất hiện tình trạng phân nổi, nhờn mỡ do cơ thể không tiêu hóa được chất béo. Đây là những biểu hiện cho thấy chức năng tiêu hóa và bài tiết mật đang gặp vấn đề nghiêm trọng.
Buồn nôn, nôn ói kéo dài
Khối u tụy phát triển lớn có thể chèn ép vào tá tràng hoặc phần cuối dạ dày, khiến thức ăn khó lưu thông xuống ruột. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng: Buồn nôn; Nôn ói; Đầy bụng; Chướng hơi; Ăn nhanh no; Khó tiêu kéo dài.
Sức khỏe răng miệng kém bất thường
Nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy ung thư tụy có liên quan đến các bệnh lý răng miệng. Người mắc ung thư tụy thường có nguy cơ cao bị: Viêm nướu; Viêm nha chu; Hơi thở có mùi; Răng lung lay; Sâu răng.
Một số nghiên cứu phát hiện sự hiện diện của các vi khuẩn gây bệnh nha chu ở người ung thư tụy cao hơn đáng kể so với người khỏe mạnh. Mặc dù đây không phải dấu hiệu đặc hiệu nhưng nếu sức khỏe răng miệng đột ngột suy giảm kèm theo các biểu hiện bất thường khác, người bệnh không nên chủ quan.
Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân
Sụt cân bất thường là dấu hiệu cảnh báo thường gặp ở nhiều bệnh ung thư, trong đó có ung thư tụy. Người bệnh có thể giảm cân nhanh dù không ăn kiêng hay tăng cường vận động.
Nguyên nhân là do: cơ thể giảm hấp thu dinh dưỡng; rối loạn tiêu hóa; chán ăn; tế bào ung thư tiêu hao nhiều năng lượng. Nếu tình trạng sụt cân đi kèm mệt mỏi kéo dài, vàng da hoặc đau bụng, cần đi khám ngay để tìm nguyên nhân.
Lối đi dành cho nhân viên phía sau siêu thị RT-Mart ở quận Dương Phổ, Thượng Hải, trở thành nơi ông tá túc hàng đêm. Dù giống người vô gia cư, ông không ăn xin hay gây rối.
Đêm đến, ông mang theo tiền mặt, máy tính xách tay, tai nghe Bluetooth và máy ảnh cầm tay. Đến 4h30, ông thức dậy dọn dẹp sạch sẽ để không ảnh hưởng hoạt động của siêu thị. Ban ngày, ông ăn uống, sinh hoạt quanh đây, thời gian rảnh thì lướt web hoặc xem phim truyền hình.
Ông có căn hộ rộng khoảng 20 m2 tại khu phố Kongjiang số 5 do mẹ đẻ để lại. Sau khi ly hôn năm 2000, vợ và con trai cắt đứt liên lạc, ông ngày càng ám ảnh với cảm giác cô độc. "Tôi sợ mình sẽ giống những người già báo chí thường nhắc tới, chết một mình mà không ai phát hiện", ông nói. Sự náo nhiệt ở siêu thị giúp ông an tâm và vui vẻ hơn.
Cuộc sống bất tiện khiến ông luôn trong tình trạng luộm thuộm, tóc bết và râu dài. Mọi thứ chỉ thay đổi vào tháng 5/2021, khi cô Huang Lanxia, lao động nhập cư từ Sơn Đông, xuất hiện.
Cô Huang làm nghề giúp việc, thường đẩy một cụ già ngồi xe lăn đến siêu thị dạo chơi. Thấy ông Qiang Ming sống khắc khổ, cô chủ động bắt chuyện, giúp ông gội đầu, giặt quần áo. Suốt hơn ba năm, cô đều đặn mang cơm nước đến chăm sóc ông.
Ông Qiang Ming đề nghị giao tài sản cùng thẻ hưu trí cho cô Huang, nhờ chăm sóc và lo hậu sự với tư cách con gái nuôi. Cuối năm 2024, ông chuyển đến sống cùng cô tại một căn hộ thuê. Tuy nhiên, khi hai người đến văn phòng công chứng để chuyển giao tài sản mới phát hiện trong thỏa thuận ly hôn căn hộ ở khu phố Kongjiang số 5 được xác định thuộc về vợ cũ của ông.
Ông Qiang Ming cho rằng đó chỉ là "ly hôn giả", song vì vợ cũ đã qua đời nên nội dung không thể thay đổi. Sau đó, tòa án phán quyết căn nhà thuộc quyền sở hữu của con trai ông.
Người con cho biết cha mẹ ly hôn do mâu thuẫn kéo dài. Anh từng đề nghị sửa sang nhà để bố quay về sống nhưng ông từ chối. Anh cũng lo ngại cha bị lợi dụng, đồng thời cam kết ông vẫn có quyền ở căn nhà này đến cuối đời. Dù vậy, ông Qiang Ming vẫn không quay về.
Câu chuyện của ông là một lát cắt về thực trạng già hóa dân số và sự cô đơn của người cao tuổi tại Trung Quốc.
Hồi tháng 1, Thượng Hải bắt đầu nghiên cứu cơ chế giám sát đa bên đối với việc chỉ định người giám hộ cho người già. Việc đưa các tổ chức chuyên nghiệp tham gia đánh giá được kỳ vọng sẽ tạo cầu nối hài hòa hơn giữa tình cảm, lợi ích và pháp luật cho những người cao tuổi sống đơn độc.
Ngày 18/5, tài khoản Instagram chính thức của Trụ sở Hợp tác Địa phương Tokyo (@tokyo_pco) đăng tải bài viết hướng dẫn cách giảm chi phí sử dụng điều hòa bằng những vật dụng có sẵn trong nhà.
Đơn vị này giải thích nguyên nhân chính khiến hóa đơn tiền điện tăng cao là do cục nóng "say nắng". Cục nóng tích nhiệt sẽ mất khả năng tản nhiệt ra môi trường, buộc điều hòa phải hoạt động hết công suất và làm hóa đơn tiền điện tăng vọt.
Để tiết kiệm điện, người dùng cần đổ nước vào xô. Sau đó nhúng một đầu chiếc khăn dài vào xô, phần còn lại phủ lên mặt lưng tản nhiệt của cục nóng. "Hiện tượng mao dẫn" sẽ liên tục hút nước từ xô, thấm qua khăn để làm mát nắp cục nóng. Quá trình này hạn chế sự gia tăng nhiệt độ của cục nóng, từ đó nâng cao hiệu suất hoạt động của điều hòa, giảm mức độ tiêu thụ điện.
Bên cạnh đó, cán bộ của Trụ sở Hợp tác Địa phương Tokyo cũng nêu hai quy tắc người dùng phải tuân thủ:
Không đặt xô nước trực tiếp lên mặt trên cục nóng: Việc đặt xô nước trực tiếp lên mặt trên của cục nóng sẽ gây rỉ sét và trầy xước. Người dùng cần đặt miếng lót chống sốc xuống dưới rồi mới đặt xô lên.
Thu dọn vào ngày mưa bão hoặc gió mạnh: Gió thổi bay xô nước sẽ gây ra sự cố ngoài ý muốn.
Theo China News, anh Lâm, 35 tuổi, độc thân, là quản lý tại một công ty ở Đài Loan (Trung Quốc). Thường ngày anh không hút thuốc, ăn nhạt, ít ăn đồ ngọt, không có tiền sử tăng huyết áp hay tiểu đường.
6 tháng gần đây, anh bắt đầu cảm thấy khó thở khi đi bộ, tức ngực và thỉnh thoảng bị hồi hộp. Bên cạnh đó, anh luôn cảm thấy mệt mỏi, ngủ bao nhiêu vào cuối tuần cũng vẫn kiệt sức. Đáng chú ý, anh còn bị tiểu nhiều và tiểu có bọt.
Anh Lâm ban đầu chỉ nghĩ rằng mình bị căng thẳng hoặc mệt mỏi tạm thời, cho đến khi khám sức khỏe phát hiện ra hàng loạt vấn đề. Ngoài huyết áp cao và protein niệu, điều đáng tiếc là chức năng thận của người này đã suy giảm đến giai đoạn 3 của bệnh thận mạn tính, với tốc độ lọc cầu thận chỉ còn 58 điểm.
Khi nhận được kết quả, anh Lâm rất sốc: "Tôi mới 35 tuổi, không hút thuốc hay uống rượu, và mặc dù tôi hay ăn ngoài. Tôi ăn bánh mì kẹp ở cửa hàng tiện lợi với cà phê latte cho bữa sáng, và khi bận vào giờ ăn trưa, tôi ăn bún thịt hoặc oden và tempura từ một quán ăn vỉa hè gần văn phòng. Bữa tối, tôi thường thích ăn cơm hộp sườn heo. Như vậy chắc là ổn mà, phải không?".
Tuy nhiên, bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, chuyên gia thận học tại khoa Thận, Bệnh viện Đa khoa Tam Quân (Đài Loan, Trung Quốc), nhận định thoạt nhìn, thực đơn này nghe có vẻ giống một chế độ ăn uống điển hình, không phải là một bữa ăn buffet với nhiều thịt. Mấu chốt của vấn đề không phải là muối hay dầu, mà là "phốt phát ẩn" mà anh Lâm vô tình tiêu thụ mỗi ngày.
Những thực phẩm này chứa lượng lớn phốt phát vô cơ, loại phụ gia giúp giữ nước, tạo độ dai, giòn hoặc kéo dài thời gian bảo quản. Cơ thể hấp thu loại phốt phát này gần như hoàn toàn, khiến thận phải làm việc quá tải trong thời gian dài, thậm chí nguy hiểm hơn cả chế độ ăn nhiều muối.
Rất may sau 3 tháng uống thuốc và duy trì chế độ dinh dưỡng nghiêm ngặt từ bác sĩ, phốt pho trong máu của anh Lâm trở lại bình thường, huyết áp và protein niệu giảm, và chức năng thận được cải thiện 20 điểm.
Theo các chuyên gia sức khoẻ, việc bổ sung thực phẩm phù hợp, hạn chế các chất có hại và duy trì cân bằng dinh dưỡng là giải pháp cần thiết để bảo vệ và hỗ trợ chức năng thận. Dưới đây là các thực phẩm giúp duy trì hoạt động khỏe mạnh của thận và ngăn ngừa tình trạng bệnh tiến triển nặng hơn:
-Cá béo: Bao gồm cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá mòi, chứa axit béo omega-3. Loại axit béo này có lợi cho sức khỏe tổng thể, giúp giảm lượng triglyceride trong máu và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
-Súp lơ trắng: Chứa nhiều chất xơ và các dưỡng chất như vitamin C, B6, B9, hỗ trợ khi chức năng lọc của thận suy giảm. Tuy nhiên, do chứa nhiều kali và phốt pho, nên ăn với lượng vừa phải, khoảng 1 - 2 lần/tuần.
-Lòng trắng trứng: Là nguồn protein chất lượng cao, giàu axit amin, phù hợp cho người bệnh thận.
-Bắp cải: Cung cấp nhiều chất xơ, vitamin K, C, B6 và axit folic, hỗ trợ thanh lọc cơ thể.
-Ớt chuông: Giàu lycopene, vitamin C, A, B6, axit folic và chất xơ, là thực phẩm có lợi cho thận và hỗ trợ thanh lọc máu.
-Củ cải trắng: Chứa vitamin C và các hợp chất tự nhiên giúp cải thiện sức khỏe thận, hỗ trợ bảo vệ thận.
Duy trì chế độ ăn uống hợp lý, kết hợp lựa chọn thực phẩm phù hợp và thói quen sinh hoạt lành mạnh sẽ góp phần bảo vệ chức năng thận và cải thiện chất lượng cuộc sống.
