Tại Việt Nam, ghi nhận lâm sàng cho thấy tỷ lệ mắc các bệnh lý viêm ruột mạn tính (IBD) đang có xu hướng gia tăng đáng kể, đặt ra những thách thức không nhỏ cho hệ thống y tế trong việc nhận diện đúng bệnh, lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp và quản lý lâu dài cho người bệnh.
Đây là chia sẻ của PGS.TS Đào Xuân Cơ – Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai tại Hội thảo khoa học hưởng ứng ngày IBD Thế giới 19/5. Hội thảo có chủ đề “Bệnh viêm ruột mạn: Từ lý thuyết đến thực hành lâm sàng”.
PGS Cơ nhấn mạnh, Ngày Bệnh viêm ruột Thế giới (World IBD Day) được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh viêm ruột mạn (IBD), bao gồm bệnh Crohn và viêm loét đại tràng.
“Với trách nhiệm của một bệnh viện đa khoa tuyến cuối, Bệnh viện Bạch Mai luôn xác định nhiệm vụ tiên phong trong phát triển chuyên môn sâu, chuẩn hóa phác đồ điều trị và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực y học”, PGS Cơ nhấn mạnh.
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Công Long, Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa – Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, nếu như trước đây, IBD thường được coi là căn bệnh của các nước phát triển, thì hiện nay, xu hướng này đang thay đổi mạnh mẽ.
Theo chuyên gia, điều đáng lo ngại là bệnh ngày càng xuất hiện ở người trẻ, thậm chí trẻ em. Nhiều trường hợp được phát hiện từ các bệnh viện nhi, sau đó tiếp tục chuyển sang cơ sở điều trị người lớn để theo dõi lâu dài.
Hiện nay, riêng Bệnh viện Bạch Mai đang quản lý gần 1.000 bệnh nhân IBD. Bệnh viện đã xây dựng nhóm chuyên sâu nhằm theo dõi, tư vấn và phối hợp điều trị cho người bệnh trong thời gian dài.
Biến chứng nặng nề nếu không quản lý sớm
Theo PGS Long, nguyên nhân chính xác gây bệnh đến nay vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy bệnh liên quan đến rối loạn miễn dịch, khiến cơ thể tấn công chính niêm mạc ruột, gây viêm mạn tính kéo dài.
Đối với bệnh nhân mắc bệnh Crohn, sự tàn phá của bệnh có thể xuất hiện tại bất kỳ vị trí nào trên đường tiêu hóa, kéo dài từ miệng, thực quản, dạ dày đến ruột non, đại tràng và vùng hậu môn.
Khi các tổn thương viêm ăn sâu, người bệnh có thể hình thành những đường rò tiêu hóa phức tạp.
Người bệnh có thể rơi vào tình trạng suy mòn, suy kiệt và nhiễm trùng nặng nề do các biến chứng này gây ra.
Thậm chí, có những bệnh nhân phải trải qua tình trạng “mổ đi mổ lại” nhiều lần để giải quyết các biến chứng như thủng ruột hoặc rò rỉ dịch tiêu hóa vào các khoang trong cơ thể. Chính vì tính chất tàn phá dữ dội này, IBD không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn là một gánh nặng tâm lý khủng khiếp đối với người bệnh.
Bệnh nhân khi đã bị phát hiện mắc IBD là phải chấp nhận chung sống và theo dõi suốt đời. Đây không phải là căn bệnh có thể điều trị dứt điểm trong ngày một ngày hai, mà đòi hỏi một lộ trình điều trị dài hạn và kiên trì.
Mục tiêu tối thượng của việc điều trị hiện nay là kiểm soát để bệnh không tiến triển, đưa bệnh nhân vào giai đoạn thoái lui (ổn định) lâu dài và ngăn ngừa tối đa các biến chứng nguy hiểm. Việc lơ là trong theo dõi có thể khiến bệnh tái phát bất cứ lúc nào với mức độ nghiêm trọng hơn.
Theo PGS Long, điều trị IBD hiện nay không chỉ phụ thuộc vào thuốc mà cần phối hợp đa chuyên khoa, gồm tiêu hóa, ngoại khoa, chẩn đoán hình ảnh, mô bệnh học và dinh dưỡng. Trong đó, dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì thể trạng cho người bệnh.
Ông cũng nhấn mạnh, việc chẩn đoán sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi các thuốc điều trị IBD hiện khá đắt đỏ. Nếu phát hiện muộn, người bệnh không chỉ tăng nguy cơ biến chứng mà còn phải chịu chi phí điều trị kéo dài, vượt quá khả năng chi trả của nhiều gia đình.
Trong khuôn khổ hội nghị, nhiều chuyên gia trong và ngoài nước đã tham gia cập nhật kiến thức về chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh IBD. Trong đó có các chuyên gia đến từ Mỹ, Đức cùng đại diện nhiều bệnh viện lớn như Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Ngày 2-6, thông tin từ Bệnh xá Quân dân y Sư đoàn 4 (Quân khu 9) cho biết vừa hỗ trợ thành công một sản phụ sinh con trên taxi khi đang trên đường đi khám thai.
Trước đó ngày 1-6, sản phụ V.T.D.L. (35 tuổi ngụ phường Hà Tiên, tỉnh An Giang) mang thai tuần thứ 36 đang trên đường đi phường Rạch Giá khám thai thì có dấu hiệu đau bụng chuyển dạ.
Quá trình chuyển dạ diễn ra quá nhanh, chị L. đã sinh bé gái ngay trên taxi. Sau đó được đưa vào Bệnh xá Quân dân y Sư đoàn 4 cấp cứu.
Ngay khi tiếp nhận, bé gái mới sinh có dấu hiệu tím tái, các y bác sĩ đã phối hợp với cán bộ Trạm y tế xã Bình Sơn (tỉnh An Giang) nhanh chóng cấp cứu, khai thông đường thở, hút dịch, nhớt ở mũi, miệng, kích thích bằng cách xoa lưng làm nóng, ủ ấm.
Sau khi tiến hành cấp cứu, sức khỏe bé gái nặng 2.5kg tiến triển tích cực, phản xạ tốt; tiếp tục ủ ấm và theo dõi.
Còn sản phụ được cấp cứu theo đúng quy trình chuyên môn, ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng, nhiễm khuẩn. Hiện tình hình sức khỏe chị L. và bé gái ổn định đã được chuyển lên bệnh viện tuyến trên để tiếp tục theo dõi, chăm sóc.
"Mỗi tháng bệnh viện tiếp nhận khoảng hơn 1.000 người đến khám vì tóc rụng và con số ngày càng gia tăng, trẻ hoá. Nhiều bệnh nhân ở độ tuổi 20-30 đến khám trong tình trạng tóc rụng thành từng nắm sau khi gội, đường ngôi tóc thưa rộng hoặc lộ rõ da đầu vùng đỉnh", TS.BS Nguyễn Thị Hà Vinh, Phó khoa Điều trị ban ngày, Bệnh viện Da liễu Trung ương, nói tại Hội nghị Da liễu Thẩm mỹ Toàn quốc lần thứ 9, ngày 22/5.
Như nam thanh niên 23 tuổi làm IT tại Hà Nội, đến khám khi vùng trán đã hói hình chữ M. Ngoài yếu tố di truyền rụng tóc androgenic, anh còn chịu áp lực công việc cao và thói quen thức khuya kéo dài. Hiện bệnh nhân phải kết hợp thuốc với nhiều liệu pháp khác để làm chậm quá trình rụng và kích thích tóc mọc lại.
Theo bác sĩ Vinh, khi cơ thể căng thẳng kéo dài hoặc thiếu ngủ, nồng độ cortisol tăng cao làm gián đoạn chu kỳ phát triển tự nhiên của tóc, đẩy nang tóc vào giai đoạn "nghỉ" sớm hơn bình thường và gây rụng hàng loạt.
Song song đó, xu hướng ăn kiêng cực đoan để giảm cân nhanh cũng là tác nhân đáng lo ngại. Tóc là cơ quan chuyển hóa nhanh, rất nhạy cảm với tình trạng thiếu dinh dưỡng. Khi cơ thể không được cung cấp đủ protein, sắt, kẽm và vitamin, các chất dinh dưỡng sẽ ưu tiên nuôi tim, gan, phổi thay vì nang tóc. Chỉ sau vài tháng ăn kiêng sai cách, tóc trở nên khô xơ, dễ gãy và rụng nhiều. Một số người còn bạc tóc sớm do stress oxy hóa làm tổn thương tế bào sắc tố trong nang tóc.
Ngoài lối sống, yếu tố di truyền, đặc biệt là rụng tóc androgenic, cũng có thể khởi phát từ tuổi dậy thì ở những người có tiền sử gia đình hói đầu sớm.
Bác sĩ Vinh lưu ý mỗi người rụng khoảng 50-100 sợi mỗi ngày là bình thường. Khi con số vượt 100 sợi/ngày, hoặc tóc rụng thành từng búi lúc chải hay gội, đó là dấu hiệu cần chú ý. Nếu kèm theo ngứa, đỏ, bong vảy hoặc đau rát da đầu, người bệnh nên đến khám chuyên khoa da liễu sớm.
Về điều trị, xu hướng hiện nay chuyển sang cá thể hóa thay vì chỉ dùng thuốc bôi hoặc thuốc uống đơn thuần. Laser năng lượng thấp (LLLT), huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) và thuốc ức chế JAK được ứng dụng ngày càng rộng rãi để phục hồi nang tóc và kích thích tóc mọc trở lại. Cấy tóc vẫn là giải pháp cuối cùng, chỉ áp dụng khi nang tóc bị phá hủy hoàn toàn hoặc điều trị nội khoa không còn hiệu quả.
Trước làn sóng quảng cáo "mọc tóc thần tốc" tràn ngập mạng xã hội, bác sĩ Vinh cảnh báo không nên tin vào những cam kết mọc tóc chỉ sau vài ngày hay vài tuần. Tóc tự nhiên chỉ mọc khoảng một cm mỗi tháng và mọi phác đồ điều trị thực sự cần ít nhất 3-6 tháng mới thấy kết quả rõ rệt. Nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể gây viêm da tiếp xúc, kích ứng da đầu hoặc khiến tình trạng rụng tóc nặng hơn, đồng thời làm người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp.
Để hạn chế rụng tóc và hói đầu sớm, người trẻ cần ngủ đủ giấc, kiểm soát stress, duy trì chế độ ăn cân bằng và hạn chế lạm dụng hóa chất tạo kiểu tóc.
Tại hội nghị, PGS Lê Hữu Doanh, Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương, đánh giá ngành da liễu Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong những năm gần đây, tiệm cận trình độ các quốc gia tiên tiến. Ngành không chỉ điều trị bệnh lý mà còn làm chủ các công nghệ cao như y học tái tạo, công nghệ gen, liệu pháp tế bào và hệ thống laser đa nền tảng. Hội nghị năm nay là dịp để chuyên gia trong nước và quốc tế cập nhật các tiến bộ về laser, tế bào gốc, công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo trong khám, chữa bệnh và thẩm mỹ da.
Theo đó, sau khi báo Dân trí đăng tải bài viết về sự cố biến chứng thẩm mỹ sau khi hút mỡ tại phòng khám, lãnh đạo Sở Y tế TPHCM đã chuyển thông tin sự việc đến phòng Kiểm tra - Pháp chế của đơn vị. Phía phòng khám liên quan đã được cơ quan chức năng mời lên làm việc.
Đến chiều 16/5, đại diện phòng Kiểm tra - Pháp chế, Sở Y tế TPHCM cho biết, hồ sơ kiểm tra vụ việc đã hoàn tất và đang được trình lên cấp trên để xử lý theo quy định.
Như đã thông tin, ngày 8/5, một phụ nữ 53 tuổi (ngụ tại TPHCM) được chuyển vào Bệnh viện Chợ Rẫy cấp cứu trong tình trạng co giật, hôn mê độ 3. Trước đó, bệnh nhân thực hiện thủ thuật hút mỡ vùng hông lưng và vùng cằm tại một phòng khám ở khu vực phường Chợ Lớn (TPHCM).
Bệnh nhân được các bác sĩ khoa Cấp cứu xử lý ổn định về huyết áp, hô hấp và tuần hoàn, sau đó chuyển lên khoa Bệnh Nhiệt đới để tiếp tục theo dõi, với chẩn đoán ngộ độc thuốc tê Lidocaine.
BSCKII Đỗ Thị Ngọc Khánh, Phó trưởng khoa Bệnh Nhiệt đới chia sẻ, ê-kíp điều trị đã xử trí cho bệnh nhân theo đúng phác đồ giải độc Lidocaine, đồng thời sử dụng đầy đủ các trang thiết bị y tế hiện đại, phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa liên quan để hỗ trợ chẩn đoán và điều trị cho người phụ nữ.
Theo một bác sĩ chuyên khoa thẩm mỹ, nếu bệnh nhân thực hiện dịch vụ hút mỡ tại các cơ sở không bảo đảm điều kiện chuyên môn hoặc do người thực hiện chưa đủ năng lực chuyên môn dễ gây nhiều biến chứng như bầm tím, sưng tấy, lồi lõm, khó phục hồi về mặt thẩm mỹ. Nặng hơn, bệnh nhân có thể nhiễm trùng máu, thuyên tắc mạch phổi, tắc mạch máu… và nguy hiểm tính mạng.
Ngoài ra, ngộ độc thuốc tê trong quá trình can thiệp có thể xảy ra khi nồng độ thuốc tê trong máu tăng cao đột ngột, gây độc cho hệ thần kinh trung ương và hệ tim mạch. Đây là một tình trạng cấp cứu y khoa.
Các nghiên cứu trên thế giới cho biết, tỷ lệ biến chứng sau phẫu thuật hút mỡ khoảng 2,6%. Nếu bệnh nhân thực hiện dịch vụ này ở những cơ sở không uy tín, bác sĩ phẫu thuật tay nghề kém thì tỷ lệ biến chứng sẽ lớn hơn rất nhiều.
Các chuyên gia khuyến cáo về 5 tiêu chuẩn an toàn cần có trong phẫu thuật thẩm mỹ. Đó là "bệnh nhân an toàn", "bác sĩ an toàn", "phẫu thuật an toàn", "cơ sở an toàn" và "quản lý an toàn".
