Ngày 19/5, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04, Bộ Công an) thông tin về chuyên án triệt phá đường dây buôn lậu caffeine quy mô đặc biệt lớn, hoạt động có tổ chức, xuyên quốc gia. Chuyên án được Cục C04 phối hợp với Công an tỉnh Điện Biên phát hiện, điều tra, bóc gỡ.
Theo cơ quan chức năng, caffeine được các đối tượng vận chuyển từ nước ngoài vào Việt Nam, sau đó đưa qua Lào sang Myanmar để phục vụ việc sản xuất các loại ma túy tổng hợp. Đường dây này lợi dụng sự khác biệt trong quy định pháp luật giữa các nước, cùng sự thông thoáng trong phân luồng hải quan điện tử và hoạt động xuất nhập khẩu để thực hiện hành vi buôn lậu.
Tại Trung Quốc, caffeine được quy định là chất hướng thần. Tại Lào, caffeine là tiền chất ma túy; hành vi mua bán, vận chuyển caffeine từ 10kg trở lên có mức hình phạt cao nhất là tử hình. Trong khi đó, tại Việt Nam, caffeine được cấp phép cho tổ chức, cá nhân kinh doanh với mục đích y dược, thực phẩm hoặc sử dụng trong công nghiệp, chưa được coi là tiền chất ma túy.
Từ những kẽ hở này, Trần Phi Hùng, Tiến sĩ dược, Trưởng khoa Dược, Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, được xác định đã từng bước hình thành đường dây mua bán, vận chuyển caffeine số lượng lớn.
Lập công ty “bình phong”, hợp thức hóa dòng tiền
Theo tài liệu điều tra, ban đầu thông qua Công ty Khôi Nguyên và Công ty Hóa Dược – Dược phẩm 1 được cấp giấy phép nhập khẩu caffeine sử dụng trong mục đích y tế, Hùng tìm cách lập các hợp đồng mua bán caffeine.
Sau đó, Hùng móc nối với Cao Thị Liên, Trịnh Thị Hòa để tìm đầu mua, tiêu thụ caffeine tại nước thứ ba như Lào, Myanmar.
Để hợp thức hóa hoạt động buôn lậu, Hùng chỉ đạo con trai là Trần Sĩ Hoàng và cháu là Nguyễn Thành Đạt thành lập Công ty Vinh Hoàng, Công ty Vạn Phúc. Các công ty này ký hợp đồng mua bán caffeine giả, sau đó xuất hóa đơn khống cho khách hàng ảo bằng hình thức không ghi thông tin, nhằm tránh việc lực lượng chức năng truy vết đường đi của caffeine.
Trên thực tế, số caffeine được vận chuyển đến kho hàng của Công ty TNHH T&T VINA do Nguyễn Thị Thu quản lý tại Nghệ An. Tại đây, các đối tượng thay đổi vỏ bao bì, đóng gói, ngụy trang caffeine thành các bao xi măng, thức ăn chăn nuôi.
Lợi dụng sơ hở trong khâu kiểm hóa, nhóm này cất giấu caffeine lẫn trong hàng hóa thông thường có khai báo hải quan để đưa qua cửa khẩu. Tiền mua bán caffeine được các đối tượng thuê người Việt Nam tại Lào chuyển vào các tài khoản của người quen Trần Phi Hùng.
Sau đó, dòng tiền được “bơm ngược” vào tài khoản của các công ty “bình phong” trong hệ sinh thái để hợp thức hóa với các hợp đồng mua bán giả ban đầu. Từ đây, các đối tượng ăn chia lợi nhuận.
Trước tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ việc, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã báo cáo lãnh đạo Bộ Công an đồng ý xác lập chuyên án 135VL. Ban chuyên án tập trung lực lượng, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, truy vết dòng tiền, kiểm soát tuyến biên giới, đồng thời phối hợp liên ngành, liên địa phương và hợp tác quốc tế để đấu tranh triệt phá.
Sau gần 3 tháng đấu tranh, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy chủ trì phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, công an các địa phương, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào, Vụ 4 VKSND Tối cao, Cục Phòng chống ma túy và tội phạm thuộc Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Chi cục Điều tra chống buôn lậu thuộc Cục Hải quan để phá án.
Quan điểm của Ban chuyên án là “đánh cả đường dây, không đánh khúc giữa”. Các mũi trinh sát trong nước được triển khai đồng bộ, đồng thời phối hợp với Bộ Công an Lào để hình thành thế trận tác chiến xuyên biên giới.
Trong quá trình điều tra, lực lượng chức năng dựng sơ đồ quan hệ của các đối tượng, nghiên cứu quy luật giao dịch của dòng tiền giữa các tài khoản, từ đó làm rõ đường đi của caffeine cũng như phương thức, thủ đoạn của nhóm đối tượng tại Lào.
Thu giữ 50,7 tấn caffeine, khởi tố 10 bị can
Khi đủ căn cứ phá án, ngày 27/2, Ban chuyên án huy động gần 300 cán bộ, chiến sĩ, triển khai đồng loạt 18 mũi công tác tại 6 tỉnh, thành gồm Hà Nội, Hải Phòng, Điện Biên, Sơn La, Nghệ An và Hà Tĩnh.
Quá trình phá án, lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ 19 tấn caffeine sau thông quan không khai báo hải quan. Số hàng này được trà trộn trong hàng hóa thông thường của Công ty T&T VINA, đang chuẩn bị vận chuyển qua Lào đi Myanmar.
Ban chuyên án sau đó tiếp tục chỉ đạo các tổ công tác khám xét, xác minh, truy bắt các đối tượng liên quan đến toàn bộ hoạt động của đường dây, đồng thời truy vết, thu hồi caffeine và tài sản do các đối tượng cất giấu tại Việt Nam và Lào.
Đến nay, lực lượng chức năng đã thu giữ tổng cộng 50,7 tấn caffeine, 6 ô tô, 12 máy tính các loại, 25 điện thoại di động. Cơ quan điều tra cũng phong tỏa, tạm dừng giao dịch đối với 60 tài khoản ngân hàng, xác minh 7 bất động sản liên quan đến các đối tượng trong chuyên án.
Với tinh thần đánh trúng, đánh đúng, triệt xóa cả đường dây, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã khởi tố 10 bị can. Trong số này, 6 bị can bị khởi tố về tội Buôn lậu, 3 bị can về tội Phát hành trái phép hóa đơn và một bị can về tội Môi giới hối lộ.
Tại Lào, Bộ Công an Lào đã bắt giữ, khởi tố 6 đối tượng về tội mua bán, vận chuyển tiền chất ma túy theo pháp luật của nước này.
Theo cơ quan chức năng, việc đấu tranh thành công chuyên án 135VL mang lại kết quả tích cực trong công tác quản lý tiền chất, hóa chất là nguyên liệu chính sản xuất ma túy tại Lào.
Cơ quan chức năng đánh giá, thành công của chuyên án có ý nghĩa quan trọng trong hợp tác quốc tế, góp phần ngăn chặn đường dây mua bán, vận chuyển tiền chất, hóa chất trong khu vực. Chuyên án cũng thể hiện quyết tâm không để Việt Nam trở thành địa bàn trung chuyển tiền chất, hóa chất ma túy.
Đây là chuyên án đầu tiên Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy không xử lý trực diện các đối tượng theo tội danh về ma túy trong Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, qua điều tra, lực lượng chức năng đã nhận diện đúng xu hướng tội phạm trong lĩnh vực tiền chất, hóa chất; làm rõ thủ đoạn lợi dụng sơ hở trong quản lý hóa chất, hoạt động xuất nhập khẩu và kế toán để buôn lậu.
Ghi nhận thành tích phá án, Bộ Công an đã thưởng nóng cho 26 tập thể với tổng số tiền hơn 300 triệu đồng.
Cục C04 đang tiếp tục điều tra, làm rõ các cá nhân, doanh nghiệp liên quan để xử lý triệt để theo quy định pháp luật.
Tối 18-4, Công an tỉnh Hưng Yên thông tin về vụ việc người đàn ông nổ súng sau va chạm giao thông.
Trước đó hôm 7-4, Công an xã Nghĩa Trụ tiếp nhận tin báo về vụ tai nạn giao thông xảy ra tại đường Kinh Đô 1, khu đô thị Vinhomes Ocean Park 2.
Va chạm xảy ra giữa xe ô tô biển kiểm soát 30B-220.xx và xe mô tô biển số 21E1-342.xx do anh Trần Bảo Vũ (sinh năm 1999, trú tại tỉnh Lào Cai) cầm lái.
Sau va chạm, một người đàn ông (quốc tịch nước ngoài) đã sử dụng súng ngắn bắn một phát từ trong ô tô ra ngoài.
Theo lời khai của nhân chứng, nghi can có biểu hiện kích động, cầm súng và thao tác lên đạn trong xe; khi có người tiếp cận đã xảy ra tiếng nổ nhưng không gây thiệt hại về người.
Sau đó, nghi can cùng một người phụ nữ nhanh chóng lên xe rời khỏi hiện trường. Quá trình khám nghiệm hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ 1 vỏ đạn tại khu vực xảy ra vụ việc và đã trưng cầu giám định theo quy định.
Qua trích xuất camera, xác minh phương tiện liên quan, lực lượng công an xác định xe ô tô trên thuộc quyền sử dụng của N.T.N. (sinh năm 1994, trú tại tỉnh Hưng Yên), có chồng là Y.H. (sinh năm 1988, quốc tịch Trung Quốc).
Nghi can liên tục di chuyển qua nhiều địa bàn, thay đổi phương tiện và che giấu hành tung. Sau khi xảy ra sự việc khoảng một ngày, lực lượng Công an Hưng Yên đã xác định và phối hợp với Công an tỉnh Nghệ An dừng xe, đưa nghi can về làm việc.
Tại cơ quan công an, bước đầu xác định Y.H. đã sử dụng súng ngắn bắn một phát trong quá trình xảy ra va chạm giao thông, sau đó bỏ trốn khỏi hiện trường.
Trong quá trình trốn chạy, người này đã vứt khẩu súng xuống sông Hồng, khu vực bến phà Bình Minh (xã Mễ Sở, tỉnh Hưng Yên) nhằm phi tang tang vật.
Hiện vụ việc đã được Công an xã Nghĩa Trụ hoàn thiện hồ sơ, chuyển cơ quan chức năng có thẩm quyền tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.
Ngày 11-7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt bị can để tạm giam đối với Chương A Sám, Nguyễn Trần Minh, Đỗ Minh Hùng, Lê Cao Thìn, Nguyễn Thanh Thiệp và Võ Ngọc để điều tra về tội "gây ô nhiễm môi trường".
Trước đó thực hiện cao điểm 45 ngày tấn công, trấn áp tội phạm theo mệnh lệnh của Giám đốc Công an TP, Đội 4 - Phòng Cảnh sát kinh tế phối hợp Công an xã Tân Vĩnh Lộc phát hiện một xe ben đang đổ hỗn hợp chất thải xây dựng (bê tông vụn, gạch vỡ, kính vỡ, ngói vỡ, đất đá và rác sinh hoạt) tại khu đất thuộc ấp 60, xã Tân Vĩnh Lộc.
Kết quả điều tra xác định Chương A Sám là chủ khu đất. Sám đã thuê Nguyễn Trần Minh Trung tổ chức san lấp mặt bằng bằng xà bần.
Sau đó Trung thuê Đỗ Minh Hùng thực hiện việc san lấp. Hùng tiếp tục thuê Lê Cao Thìn tìm nguồn chất thải xây dựng và tổ chức vận chuyển.
Từ đó Thìn cùng Nguyễn Thanh Thiệp và Võ Ngọc Lành trực tiếp thu gom, vận chuyển chất thải xây dựng từ các công trình xây dựng, phá dỡ nhà ở trên địa bàn TP.HCM về đổ trái phép tại khu đất của Sám. Tổng khối lượng chất thải rắn xây dựng được xác định gần 800 tấn.
Công an TP.HCM khuyến cáo các chủ đất, đơn vị thi công và cá nhân có nhu cầu san lấp mặt bằng phải thực hiện đúng quy định của pháp luật về đất đai, xây dựng và bảo vệ môi trường; tuyệt đối không tiếp nhận, vận chuyển hoặc đổ chất thải xây dựng trái phép.
Khi phát hiện các hành vi đổ thải trái quy định, người dân cần kịp thời báo cho cơ quan chức năng để xử lý, góp phần bảo vệ môi trường và mỹ quan đô thị.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 184/2026. Nghị định này sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 59/2019, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng đã được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định 134/2021.
Đáng chú ý, nghị định bổ sung một chương mới để phân định rõ thẩm quyền của các cơ quan thanh tra trong việc xử lý các vụ việc có dấu hiệu tham nhũng.
Thanh tra Chính phủ có thẩm quyền xử lý các vụ việc có dấu hiệu tham nhũng đối với người giữ chức vụ từ thứ trưởng trở lên; người công tác tại bộ, cơ quan ngang bộ, doanh nghiệp do bộ, cơ quan ngang bộ quản lý; người giữ chức vụ từ giám đốc sở và tương đương…
Thanh tra Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước có thẩm quyền đối với người công tác tại cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý của mình.
Thanh tra tỉnh có thẩm quyền đối với người công tác tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước thuộc phạm vi quản lý của địa phương.
Bên cạnh đó, chương này cũng quy định rõ trách nhiệm khi thanh tra, các cơ quan phải làm rõ hành vi tham nhũng, thiệt hại kinh tế, vai trò của người đứng đầu và kiến nghị hình thức xử lý cũng như các biện pháp xử lý tài sản tham nhũng.
Nghị định 184/2026 bổ sung nguyên tắc thực hiện trách nhiệm giải trình và hình thức giải trình. Theo đó nguyên tắc giải trình phải bảo đảm chính xác, đầy đủ, kịp thời, khách quan và công khai, minh bạch. Đặc biệt, việc thực hiện trách nhiệm giải trình phải gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng cá nhân, tổ chức.
Về hình thức giải trình, được thực hiện qua hai hình thức là giải trình trực tiếp tại các cuộc họp/buổi làm việc hoặc giải trình bằng văn bản (văn bản giấy hoặc môi trường điện tử).
Nghị định 184/2026 cũng bổ sung quy định về 7 hành vi vi phạm về trách nhiệm giải trình là:
- Không thực hiện giải trình khi có yêu cầu hợp pháp.
- Cố ý giải trình không đầy đủ, không trung thực.
- Cố ý kéo dài thời gian giải trình.
- Cung cấp thông tin sai lệch, che giấu thông tin hoặc cản trở việc thực hiện yêu cầu giải trình.
- Cá nhân thực thi nhiệm vụ, công vụ không báo cáo người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị về yêu cầu giải trình, nội dung giải trình và việc thực hiện trách nhiệm giải trình.
- Cung cấp thông tin không được phép công khai; cung cấp thông tin cho cơ quan, tổ chức, cá nhân không liên quan đến việc thực hiện trách nhiệm giải trình.
- Không lưu trữ, quản lý hồ sơ giải trình theo quy định của pháp luật.
Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm khi để xảy ra vi phạm về trách nhiệm giải trình trong cơ quan, đơn vị mình.
Nghị định 184/2026 cũng quy định người đứng đầu phải "chịu trách nhiệm khi để xảy ra hành vi vi phạm về trách nhiệm giải trình" trong cơ quan, đơn vị mình. Quy định cũ tại Nghị định số 59/2019 chỉ dừng lại ở việc kiểm tra và xử lý vi phạm của cấp dưới mà chưa nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu.
Bên cạnh đó, tại Điều 7 cũng bổ sung thêm trách nhiệm cá nhân thực thi nhiệm vụ, công vụ. Theo đó, cá nhân phải chủ động thực hiện giải trình với người yêu cầu. Đồng thời phải cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung giải trình; phải báo cáo người đứng đầu về yêu cầu giải trình và kết quả thực hiện.
Cá nhân phải chịu trách nhiệm trước người đứng đầu và trước pháp luật về nội dung giải trình của mình.
