Ngày 19/5, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04, Bộ Công an) thông tin về chuyên án triệt phá đường dây buôn lậu caffeine quy mô đặc biệt lớn, hoạt động có tổ chức, xuyên quốc gia. Chuyên án được Cục C04 phối hợp với Công an tỉnh Điện Biên phát hiện, điều tra, bóc gỡ.
Theo cơ quan chức năng, caffeine được các đối tượng vận chuyển từ nước ngoài vào Việt Nam, sau đó đưa qua Lào sang Myanmar để phục vụ việc sản xuất các loại ma túy tổng hợp. Đường dây này lợi dụng sự khác biệt trong quy định pháp luật giữa các nước, cùng sự thông thoáng trong phân luồng hải quan điện tử và hoạt động xuất nhập khẩu để thực hiện hành vi buôn lậu.
Tại Trung Quốc, caffeine được quy định là chất hướng thần. Tại Lào, caffeine là tiền chất ma túy; hành vi mua bán, vận chuyển caffeine từ 10kg trở lên có mức hình phạt cao nhất là tử hình. Trong khi đó, tại Việt Nam, caffeine được cấp phép cho tổ chức, cá nhân kinh doanh với mục đích y dược, thực phẩm hoặc sử dụng trong công nghiệp, chưa được coi là tiền chất ma túy.
Từ những kẽ hở này, Trần Phi Hùng, Tiến sĩ dược, Trưởng khoa Dược, Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, được xác định đã từng bước hình thành đường dây mua bán, vận chuyển caffeine số lượng lớn.
Lập công ty “bình phong”, hợp thức hóa dòng tiền
Theo tài liệu điều tra, ban đầu thông qua Công ty Khôi Nguyên và Công ty Hóa Dược – Dược phẩm 1 được cấp giấy phép nhập khẩu caffeine sử dụng trong mục đích y tế, Hùng tìm cách lập các hợp đồng mua bán caffeine.
Sau đó, Hùng móc nối với Cao Thị Liên, Trịnh Thị Hòa để tìm đầu mua, tiêu thụ caffeine tại nước thứ ba như Lào, Myanmar.
Để hợp thức hóa hoạt động buôn lậu, Hùng chỉ đạo con trai là Trần Sĩ Hoàng và cháu là Nguyễn Thành Đạt thành lập Công ty Vinh Hoàng, Công ty Vạn Phúc. Các công ty này ký hợp đồng mua bán caffeine giả, sau đó xuất hóa đơn khống cho khách hàng ảo bằng hình thức không ghi thông tin, nhằm tránh việc lực lượng chức năng truy vết đường đi của caffeine.
Trên thực tế, số caffeine được vận chuyển đến kho hàng của Công ty TNHH T&T VINA do Nguyễn Thị Thu quản lý tại Nghệ An. Tại đây, các đối tượng thay đổi vỏ bao bì, đóng gói, ngụy trang caffeine thành các bao xi măng, thức ăn chăn nuôi.
Lợi dụng sơ hở trong khâu kiểm hóa, nhóm này cất giấu caffeine lẫn trong hàng hóa thông thường có khai báo hải quan để đưa qua cửa khẩu. Tiền mua bán caffeine được các đối tượng thuê người Việt Nam tại Lào chuyển vào các tài khoản của người quen Trần Phi Hùng.
Sau đó, dòng tiền được “bơm ngược” vào tài khoản của các công ty “bình phong” trong hệ sinh thái để hợp thức hóa với các hợp đồng mua bán giả ban đầu. Từ đây, các đối tượng ăn chia lợi nhuận.
Trước tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ việc, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã báo cáo lãnh đạo Bộ Công an đồng ý xác lập chuyên án 135VL. Ban chuyên án tập trung lực lượng, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, truy vết dòng tiền, kiểm soát tuyến biên giới, đồng thời phối hợp liên ngành, liên địa phương và hợp tác quốc tế để đấu tranh triệt phá.
Sau gần 3 tháng đấu tranh, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy chủ trì phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, công an các địa phương, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào, Vụ 4 VKSND Tối cao, Cục Phòng chống ma túy và tội phạm thuộc Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Chi cục Điều tra chống buôn lậu thuộc Cục Hải quan để phá án.
Quan điểm của Ban chuyên án là “đánh cả đường dây, không đánh khúc giữa”. Các mũi trinh sát trong nước được triển khai đồng bộ, đồng thời phối hợp với Bộ Công an Lào để hình thành thế trận tác chiến xuyên biên giới.
Trong quá trình điều tra, lực lượng chức năng dựng sơ đồ quan hệ của các đối tượng, nghiên cứu quy luật giao dịch của dòng tiền giữa các tài khoản, từ đó làm rõ đường đi của caffeine cũng như phương thức, thủ đoạn của nhóm đối tượng tại Lào.
Thu giữ 50,7 tấn caffeine, khởi tố 10 bị can
Khi đủ căn cứ phá án, ngày 27/2, Ban chuyên án huy động gần 300 cán bộ, chiến sĩ, triển khai đồng loạt 18 mũi công tác tại 6 tỉnh, thành gồm Hà Nội, Hải Phòng, Điện Biên, Sơn La, Nghệ An và Hà Tĩnh.
Quá trình phá án, lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ 19 tấn caffeine sau thông quan không khai báo hải quan. Số hàng này được trà trộn trong hàng hóa thông thường của Công ty T&T VINA, đang chuẩn bị vận chuyển qua Lào đi Myanmar.
Ban chuyên án sau đó tiếp tục chỉ đạo các tổ công tác khám xét, xác minh, truy bắt các đối tượng liên quan đến toàn bộ hoạt động của đường dây, đồng thời truy vết, thu hồi caffeine và tài sản do các đối tượng cất giấu tại Việt Nam và Lào.
Đến nay, lực lượng chức năng đã thu giữ tổng cộng 50,7 tấn caffeine, 6 ô tô, 12 máy tính các loại, 25 điện thoại di động. Cơ quan điều tra cũng phong tỏa, tạm dừng giao dịch đối với 60 tài khoản ngân hàng, xác minh 7 bất động sản liên quan đến các đối tượng trong chuyên án.
Với tinh thần đánh trúng, đánh đúng, triệt xóa cả đường dây, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã khởi tố 10 bị can. Trong số này, 6 bị can bị khởi tố về tội Buôn lậu, 3 bị can về tội Phát hành trái phép hóa đơn và một bị can về tội Môi giới hối lộ.
Tại Lào, Bộ Công an Lào đã bắt giữ, khởi tố 6 đối tượng về tội mua bán, vận chuyển tiền chất ma túy theo pháp luật của nước này.
Theo cơ quan chức năng, việc đấu tranh thành công chuyên án 135VL mang lại kết quả tích cực trong công tác quản lý tiền chất, hóa chất là nguyên liệu chính sản xuất ma túy tại Lào.
Cơ quan chức năng đánh giá, thành công của chuyên án có ý nghĩa quan trọng trong hợp tác quốc tế, góp phần ngăn chặn đường dây mua bán, vận chuyển tiền chất, hóa chất trong khu vực. Chuyên án cũng thể hiện quyết tâm không để Việt Nam trở thành địa bàn trung chuyển tiền chất, hóa chất ma túy.
Đây là chuyên án đầu tiên Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy không xử lý trực diện các đối tượng theo tội danh về ma túy trong Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, qua điều tra, lực lượng chức năng đã nhận diện đúng xu hướng tội phạm trong lĩnh vực tiền chất, hóa chất; làm rõ thủ đoạn lợi dụng sơ hở trong quản lý hóa chất, hoạt động xuất nhập khẩu và kế toán để buôn lậu.
Ghi nhận thành tích phá án, Bộ Công an đã thưởng nóng cho 26 tập thể với tổng số tiền hơn 300 triệu đồng.
Cục C04 đang tiếp tục điều tra, làm rõ các cá nhân, doanh nghiệp liên quan để xử lý triệt để theo quy định pháp luật.
Ngày 1/5, Công an xã Văn Hiến phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Nghệ An triệu tập Hảo, 22 tuổi, trú xã Thuần Trung (trước đây thuộc huyện Đô Lương) để làm rõ các dấu hiệu hình sự.
Ngày 30/4, Hảo đến Công an xã Văn Hiến trình báo bị hai người lạ mặt chặn đường cướp tài sản, trong đó có 7,5 triệu đồng vừa thu của khách hàng để nộp cho công ty chuyển phát nhanh nơi mình làm việc.
Quá trình làm việc, Hảo tỏ ra lo lắng, đưa ra nhiều thông tin mâu thuẫn, không trùng khớp với dấu vết, hiện trường vụ việc.
Sau khi điều tra, cảnh sát xác định vụ cướp không có thật. Hảo thừa nhận ngày 30/4 đã lấy 7,5 triệu đồng vừa thu của khách hàng để đánh bạc trực tuyến nhưng thua hết. Không còn tiền hoàn trả cho công ty, Hảo dựng hiện trường, dấu vết giả, trình báo công an về việc bị cướp.
Ngày 5/4, Công an phường Dĩ An lấy lời khai những người liên quan, điều tra việc người đàn ông đánh gục nam thanh niên trong con hẻm sau va chạm giao thông.
Theo điều tra, khoảng 17h ngày 4/4, người đàn ông đội mũ bảo hiểm màu đỏ chạy xe máy trong con hẻm nhỏ thuộc phường Dĩ An (Bình Dương cũ) thì va chạm với nam sinh chạy ngược chiều. Cả hai ngã, không ai bị thương.
Tuy nhiên, người đàn ông hùng hổ tiến tới, lớn tiếng gây hấn với nam sinh. Thấy vậy, nam thanh niên mặc áo thun trắng ở gần đó chạy ra can ngăn.
Sau một lúc trao đổi qua lại, anh này bị người đàn ông lao vào đánh tới tấp, chảy nhiều máu, bất tỉnh. Gã quay sang tiếp tục đánh nam sinh bị thương, để xe lại hiện trường rồi bỏ đi.
Hai nạn nhân được người dân đưa đi cấp cứu. Sự việc được camera ghi lại, người dân đưa lên mạng xã hội khiến nhiều người bức xúc.
Sự nghiệp Hollywood của Rebecca Schaeffer đang trên đà thăng tiến thì bị một kẻ rình rập bạo lực cắt ngang.
Nữ diễn viên 21 tuổi được biết đến nhiều nhất qua phim hài sitcom My Sister Sam, phát sóng từ năm 1986 đến 1988, và đang được nhắm đến cho một vai diễn trong The Godfather Part III. Nhưng cuộc đời Rebecca đột ngột kết thúc vào ngày 18/7/1989, khi cô bị bắn chết trước cửa nhà ở Los Angeles trong lúc chờ người đưa thư giao kịch bản phim mới.
Rebecca không hề hay biết rằng Robert John Bardo, khi đó 19 tuổi, đã theo dõi cô trong ba năm. Nỗi ám ảnh của Robert leo thang thành bạo lực khoảng ba tuần sau khi anh ta trả 250 USD cho một thám tử tư để lấy địa chỉ của Rebecca từ hồ sơ tại Cơ quan quản lý phương tiện cơ giới - điều hợp pháp vào thời điểm đó.
Có được địa chỉ trong tay, Robert bắt xe buýt từ thành phố Tucson, Arizona, và đến nhà Rebecca với một khẩu súng giấu trong túi mua sắm.
"Anh ta nói muốn tìm kiếm địa chỉ một người bạn. Anh ta đánh vần tên cô ấy, cho biết ngày sinh và một số thông tin về nơi cô ấy có thể đang ở", thám tử tư Anthony Zinkus làm chứng tại phiên tòa xét xử Robert năm 1991.
Thời điểm đó, hành vi rình rập hiếm khi bị truy tố, nhận thức của công chúng về vấn đề này còn hạn chế. Vụ sát hại Rebecca đã đẩy vấn đề vào tâm điểm chú ý trên toàn nước Mỹ, khiến bang California thông qua đạo luật chống rình rập đầu tiên vào năm 1990.
Những lần cố tiếp cận của 'fan cuồng'
Tại tòa, trưởng bộ phận an ninh của Burbank Studios, ông John Egger, cho biết việc người hâm mộ "không mời mà đến" trường quay là rất phổ biến. Ông ước tính có khoảng 100 người như vậy trong 12 năm làm việc tại studio, và khoảng 500 lá thư đã được gửi đến trong khoảng thời gian đó. Thực tế, John đã từ chối cho Robert vào studio 2 năm trước vụ sát hại Rebecca.
John kể lại rằng vào ngày 2/6/1987, một nhân viên bảo vệ báo cho ông biết về việc Robert muốn họ giao một bó hoa lớn và một con gấu bông cao 1,5 m cho Rebecca. John bảo nhân viên dẫn Robert đến văn phòng của mình vì "anh ta đã gọi điện rất nhiều lần, và được công ty sản xuất phim My Sister Sam hướng dẫn liên hệ với chúng tôi vì anh ta gọi cho họ quá nhiều lần".
John cho biết đã cố gắng dẫn dắt cuộc trò chuyện sang tiền sử bệnh tâm thần của Robert, nhưng anh ta khăng khăng muốn nói về việc gặp Rebecca vì yêu cô. Dù vậy, John cho biết Robert tỏ ra rất ôn hòa và không hề có vẻ thù địch hay nguy hiểm, vì thế ông đã đưa ra quyết định chưa từng có tiền lệ: cho người chở Robert về tận nhà ở Tucson.
"Anh ta là một trong những người sáng suốt và thông minh nhất mà tôi từng tiếp xúc", John nhận định khi so sánh Robert với những người hâm mộ tự ý đến studio khác.
Những cụm từ như "kẻ săn thần tượng" hay "si mê người nổi tiếng" được sử dụng tại phiên tòa, bị coi là giảm nhẹ bản chất của hành vi rình rập dẫn đến cái chết của Rebecca.
"Một quan niệm sai lầm lớn về những người nổi tiếng là họ được bảo vệ 24/7 và không thể tiếp cận. Điều đó không nhất thiết đúng. Cảnh sát, công tố viên và tòa án thực sự không coi hành vi rình rập là một vấn đề nghiêm trọng. Vụ án Rebecca đã thay đổi điều đó", Darren Stocker, giáo sư tại Cao đẳng Cộng đồng Cape Cod kiêm chuyên gia an ninh tại Tập đoàn An ninh Kolins, chia sẻ.
Robert, nhân viên bán đồ ăn nhanh thất nghiệp, không chỉ ghi hình lại mọi tập phim My Sister Sam mà còn gửi rất nhiều thư cho Rebecca. Nữ diễn viên hồi đáp bằng lời nhắn riêng gửi cho Robert, khen bức thư của anh ta là bức thư hay nhất cô từng nhận được. Bạn bè của Rebecca được cho là đã khuyên cô không nên làm vậy, vì tin rằng điều đó chỉ làm tăng thêm sự ám ảnh của Robert đối với cô.
"Đôi khi, những kẻ rình rập khó có thể hiểu lý do nạn nhân không muốn dính dáng đến họ. Họ không thể tách rời cảm xúc, cách họ nhìn nhận sự việc và góc nhìn của bản thân khỏi những tổn hại mà hành vi rình rập đang gây ra cho nạn nhân. Họ không có khả năng cân bằng giữa nhu cầu được ở gần nạn nhân với nhận thức về nguy cơ, tổn hại từ chính hành vi của mình. Họ tin rằng nếu có thể 'thuyết phục' được nạn nhân, thì nạn nhân sẽ hiểu", giáo sư Stocker nói.
Trong khi bên bào chữa miêu tả Robert là một thanh niên mắc chứng tâm thần phân liệt và hành động bốc đồng, bên công tố lại tìm cách chứng minh rằng vụ giết Rebecca là có chủ ý và xuất phát từ lòng thù hận.
Thời điểm gây án, lòng say mê của Robert đối với Rebecca đã biến thành cơn thịnh nộ sau khi xem cô đóng cảnh tình cảm trong phim Scenes from the Class Struggle in Beverly Hills. Anh ta cho rằng đây là sự thay đổi đáng báo động so với những vai diễn cô thường đóng.
Robert đã đến nhà của Rebecca hai lần vào sáng ngày nổ súng. Lần đầu tiên, anh ta nói chuyện với nữ diễn viên về lời nhắn kèm chữ ký mà cô gửi cho anh ta trước đó. Rebecca cảm ơn, bắt tay Robert và dặn "giữ gìn sức khỏe" - Robert kể lại trong một cuộc phỏng vấn được ghi âm tại nhà tù. Anh ta đang định ra về thì chợt nhớ có một đĩa CD và một bức thư muốn đưa cho Rebecca nên quay lại.
"Cảm giác như tôi lại làm phiền cô ấy vậy. 'Nhanh lên, tôi không có nhiều thời gian'. Tôi nghĩ đó là một câu nói rất vô tâm với người hâm mộ", Robert tiết lộ với bác sĩ tâm thần Park Dietz tại nhà tù vào tháng 9/1991.
Một đoạn video ghi lại cuộc trao đổi giữa Robert và bác sĩ Dietz được chiếu tại phiên tòa xét xử. Trong video, Robert cho bác sĩ xem cách anh ta rút khẩu súng ngắn từ trong túi mua sắm và bắn vào ngực Rebecca.
Robert nhớ lại: "Cô ấy hỏi 'Tại sao, tại sao?', còn tôi vẫn đang loay hoay, nghĩ rằng mình nên tự bắn vào đầu và ngã vào cô ấy".
Luật chống rình rập đầu tiên
Một ngày sau khi bắn chết Rebecca, Robert bị bắt sau khi đi bộ ra đường cao tốc rồi lao vào giữa dòng xe cộ ở Arizona. Anh ta sau đó thú nhận với cảnh sát rằng đã giết nữ diễn viên, trên người còn mang theo ảnh quảng cáo của Rebecca.
Robert khai rằng bài hát Exit của nhóm U2 đã truyền cảm hứng cho anh ta giết người. Tại phiên tòa, luật sư của Robert bật bài hát đó trong phòng xử án, anh ta bắt đầu nhún nhảy và nhép miệng theo giai điệu.
Ngày 19/7/1989, thẩm phán Tòa Thượng thẩm Los Angeles tuyên Robert có tội và kết án tù chung thân không được ân xá.
Năm 2007, Robert, 37 tuổi, bị bạn tù đâm 11 nhát nhưng may mắn sống sót và được chuyển đến nhà tù khác.
Tội ác của Robert đã dẫn đến việc ban hành Điều 646.9 Bộ luật Hình sự năm 1990, quy định chế tài hình sự đối với hành vi rình rập.
"Luật này đã được sửa đổi vài lần để bắt kịp công nghệ. Các tòa án giờ tinh vi hơn nhiều trong việc hiểu những cách thức khác nhau mà hành vi rình rập - đặc biệt là rình rập trên mạng - có thể diễn ra", ông Edward Susolik, luật sư chuyên về thương tích cá nhân kiêm CEO hãng luật Callahan & Blaine, cho biết.
Dù California là tiểu bang đầu tiên thông qua luật hình sự hóa hành vi rình rập, cái chết của Rebecca cũng góp phần thúc đẩy sự ra đời của Đạo luật bảo vệ quyền riêng tư của người điều khiển phương tiện năm 1994. Luật liên bang này cấm Cơ quan quản lý phương tiện cơ giới tiết lộ thông tin cá nhân của một người khi chưa được họ cho phép.
