Chính phủ vừa ban hành Nghị định 184/2026. Nghị định này sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 59/2019, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng đã được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định 134/2021.
Đáng chú ý, nghị định bổ sung một chương mới để phân định rõ thẩm quyền của các cơ quan thanh tra trong việc xử lý các vụ việc có dấu hiệu tham nhũng.
Thanh tra Chính phủ có thẩm quyền xử lý các vụ việc có dấu hiệu tham nhũng đối với người giữ chức vụ từ thứ trưởng trở lên; người công tác tại bộ, cơ quan ngang bộ, doanh nghiệp do bộ, cơ quan ngang bộ quản lý; người giữ chức vụ từ giám đốc sở và tương đương…
Thanh tra Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước có thẩm quyền đối với người công tác tại cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý của mình.
Thanh tra tỉnh có thẩm quyền đối với người công tác tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước thuộc phạm vi quản lý của địa phương.
Bên cạnh đó, chương này cũng quy định rõ trách nhiệm khi thanh tra, các cơ quan phải làm rõ hành vi tham nhũng, thiệt hại kinh tế, vai trò của người đứng đầu và kiến nghị hình thức xử lý cũng như các biện pháp xử lý tài sản tham nhũng.
Nghị định 184/2026 bổ sung nguyên tắc thực hiện trách nhiệm giải trình và hình thức giải trình. Theo đó nguyên tắc giải trình phải bảo đảm chính xác, đầy đủ, kịp thời, khách quan và công khai, minh bạch. Đặc biệt, việc thực hiện trách nhiệm giải trình phải gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng cá nhân, tổ chức.
Về hình thức giải trình, được thực hiện qua hai hình thức là giải trình trực tiếp tại các cuộc họp/buổi làm việc hoặc giải trình bằng văn bản (văn bản giấy hoặc môi trường điện tử).
Nghị định 184/2026 cũng bổ sung quy định về 7 hành vi vi phạm về trách nhiệm giải trình là:
– Không thực hiện giải trình khi có yêu cầu hợp pháp.
– Cố ý giải trình không đầy đủ, không trung thực.
– Cố ý kéo dài thời gian giải trình.
– Cung cấp thông tin sai lệch, che giấu thông tin hoặc cản trở việc thực hiện yêu cầu giải trình.
– Cá nhân thực thi nhiệm vụ, công vụ không báo cáo người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị về yêu cầu giải trình, nội dung giải trình và việc thực hiện trách nhiệm giải trình.
– Cung cấp thông tin không được phép công khai; cung cấp thông tin cho cơ quan, tổ chức, cá nhân không liên quan đến việc thực hiện trách nhiệm giải trình.
– Không lưu trữ, quản lý hồ sơ giải trình theo quy định của pháp luật.
Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm khi để xảy ra vi phạm về trách nhiệm giải trình trong cơ quan, đơn vị mình.
Nghị định 184/2026 cũng quy định người đứng đầu phải “chịu trách nhiệm khi để xảy ra hành vi vi phạm về trách nhiệm giải trình” trong cơ quan, đơn vị mình. Quy định cũ tại Nghị định số 59/2019 chỉ dừng lại ở việc kiểm tra và xử lý vi phạm của cấp dưới mà chưa nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu.
Bên cạnh đó, tại Điều 7 cũng bổ sung thêm trách nhiệm cá nhân thực thi nhiệm vụ, công vụ. Theo đó, cá nhân phải chủ động thực hiện giải trình với người yêu cầu. Đồng thời phải cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung giải trình; phải báo cáo người đứng đầu về yêu cầu giải trình và kết quả thực hiện.
Cá nhân phải chịu trách nhiệm trước người đứng đầu và trước pháp luật về nội dung giải trình của mình.
Ngày 11-5, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP Đồng Nai cho hay vừa ra quyết định tạm giữ Nguyễn Văn Xuyên (43 tuổi, quê An Giang, tạm trú tại xã An Phước) liên quan vụ tranh chấp do hát karaoke gây ồn ào.
Thông tin ban đầu, khoảng 11h ngày 8-5, Xuyên tổ chức ăn nhậu và mở loa hát karaoke với âm lượng lớn gây mất trật tự khu dân cư.
Khoảng 4 tiếng sau, cán bộ Công an xã An Phước đã trực tiếp đến nhắc nhở Xuyên sau khi nhận được phản ánh của người dân về việc hát karaoke gây ồn ào.
Tuy nhiên sau khi bị nhắc nhở, Xuyên cho rằng ông P.V.H. (46 tuổi, hàng xóm đối diện nhà Xuyên) đã gọi điện báo công an nên sang nhà ông H. chửi bới.
Không dừng lại ở đó, Xuyên còn về nhà lấy 2 con dao chặt dừa rồi cầm sang nhà ông H. đuổi chém. May mắn ông H. né được nên không bị thương tích.
Sau khi được vợ can ngăn, Xuyên quay về nhà. Ông H. đến cơ quan công an trình báo toàn bộ vụ việc sau đó.
Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP Đồng Nai đã ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp và quyết định tạm giữ đối với Nguyễn Văn Xuyên để điều tra về hành vi cố ý gây thương tích.
Chiều 14/7, Công an xã Quỳnh Sơn (tỉnh Nghệ An) cho biết đang xác minh, làm rõ vụ nam thanh niên điều khiển ô tô đâm hư hỏng nhiều tài sản trên địa bàn.
Trước đó, trên mạng xã hội lan truyền đoạn video ghi lại cảnh một nam thanh niên điều khiển ô tô Toyota Vios màu đỏ, BKS 37K-680.xx, liên tiếp tông vào nhiều xe máy dựng trước quán karaoke trên địa bàn xã Quỳnh Sơn (Nghệ An), gây xôn xao dư luận.
Mặc dù nhiều người xung quanh ra sức ngăn cản, nam thanh niên vẫn điều khiển ô tô nhiều lần tông vào các xe máy. Theo thông tin ban đầu, vụ việc được cho là xuất phát từ mâu thuẫn xảy ra tại quán karaoke.
Không chỉ làm hư hỏng nhiều xe máy, chiếc ô tô còn va chạm, gây hư hỏng nhiều tài sản khác tại hiện trường. Sau khi gây ra vụ việc, người điều khiển lái xe ra khỏi cổng quán karaoke rồi dừng lại.
Theo thông tin ban đầu, vụ việc xảy ra vào chiều 13/7 tại một quán karaoke trên địa bàn xã Quỳnh Sơn (Nghệ An).
Hiện Công an xã Quỳnh Sơn đang tiếp tục xác minh, làm rõ diễn biến vụ việc, đồng thời xác định nguyên nhân, thống kê thiệt hại và củng cố hồ sơ để xử lý theo quy định của pháp luật.
Ông Phạm Vũ Khiêm (Giám đốc Công ty Herbitech) và vợ là Trần Thị Huệ cùng 17 người khác đã bị Viện KSND tối cao truy tố trong vụ án sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và rửa tiền. Trong đó Giám đốc Khiêm bị cáo buộc phạm cả ba tội danh này.
Theo cáo trạng, Công ty Herbitech có trụ sở tại phường Nhân Chính, Hà Nội, hoạt động trong lĩnh vực gia công, sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe với nhà máy đặt tại huyện Sóc Sơn.
Sau khi mua lại cổ phần và nắm quyền điều hành từ năm 2015, ông Khiêm trực tiếp quản lý toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp có vốn điều lệ 40 tỉ đồng này.
Từ năm 2019, ông Khiêm giao cho vợ mình là Trần Thị Huệ tham gia điều hành các mảng kinh doanh, nghiên cứu phát triển và sản xuất.
Dưới mô hình tổ chức gồm nhiều bộ phận chuyên trách như nghiên cứu phát triển sản phẩm, kiểm soát chất lượng, kế hoạch sản xuất, kế toán..., công ty gia công hàng trăm sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe cho nhiều khách hàng trên cả nước.
Theo cơ quan truy tố, bề ngoài quy trình sản xuất của Herbitech được tổ chức khá bài bản và khép kín, từ nghiên cứu công thức, thử nghiệm, đăng ký công bố sản phẩm đến sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, phía sau dây chuyền này là hàng loạt thủ đoạn nhằm giảm chi phí, tăng lợi nhuận.
Viện kiểm sát cáo buộc ông Khiêm đã chỉ đạo nhân viên thay đổi công thức sản xuất so với hồ sơ công bố sản phẩm.
Nhiều nguyên liệu dùng để sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe bị cắt giảm, thay thế hoặc giảm hàm lượng hoạt chất chính nhưng hồ sơ công bố vẫn được công ty giữ nguyên để hợp thức hóa.
Từ cuối năm 2019 đến tháng 4-2025, bà Huệ được xác định là người trực tiếp xây dựng công thức sản xuất theo chỉ đạo của chồng.
Các bộ phận nghiên cứu phát triển, kiểm soát chất lượng, kế hoạch sản xuất... đều biết công thức thực tế không đúng hồ sơ công bố nhưng vẫn triển khai sản xuất.
Để đối phó cơ quan chức năng, công ty còn lập song song hai hệ thống hồ sơ sản xuất. Một bộ phản ánh công thức thực tế đã bị thay đổi, bộ còn lại thể hiện đúng hồ sơ công bố nhằm che giấu vi phạm khi thanh tra, kiểm tra, cáo trạng nêu.
Quá trình khám xét công ty, cơ quan điều tra thu giữ 118 mẫu sản phẩm để giám định. Kết luận của Viện Khoa học hình sự Bộ Công an cho thấy nhiều sản phẩm không đạt thành phần, hàm lượng như công bố.
Không chỉ sản xuất hàng giả, giám đốc Herbitech còn bị cáo buộc che giấu doanh thu số tiền lớn thông qua hai hệ thống sổ sách kế toán.
Theo cáo trạng, từ năm 2018 - 2024, ông Khiêm chỉ đạo nhân viên lập một hệ thống sổ nội bộ phản ánh doanh thu thực tế và một hệ thống dùng để kê khai thuế. Một phần doanh thu bán hàng bị để ngoài sổ sách, không kê khai với cơ quan thuế, tổng cộng hơn 190,3 tỉ đồng.
Dù hoạt động kinh doanh thực tế có lãi, ông Khiêm vẫn chỉ đạo bộ phận kế toán kê khai doanh nghiệp thua lỗ trong nhiều năm liên tiếp.
Ngoại trừ năm 2018 ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 398 triệu đồng, các năm còn lại đều thể hiện kết quả kinh doanh âm.
Cơ quan truy tố xác định tổng lợi nhuận thực tế của công ty từ năm 2018 - 2025 là hơn 54,4 tỉ đồng. Phần lớn khoản tiền này được cho là có nguồn gốc từ việc che giấu doanh thu và hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả.
Từ nguồn tiền sai phạm, ông Khiêm tiếp tục sử dụng để đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe mới tại Khu công nghiệp Yên Quang, tỉnh Phú Thọ.
Theo cáo trạng, tháng 6-2023, ông Khiêm thành lập Công ty cổ phần dược phẩm Herbitech, để vợ đứng tên đại diện pháp luật. Doanh nghiệp này sau đó ký hợp đồng thuê gần 5.000m2 đất để xây dựng nhà máy.
Vợ chồng ông Khiêm đã ký hợp đồng thuê đất với tổng giá trị gần 12,69 tỉ đồng. Kết quả điều tra xác định, trong số này chỉ hơn 398 triệu đồng là lợi nhuận hợp pháp của doanh nghiệp, hơn 12,3 tỉ đồng còn lại bị cho có nguồn gốc từ hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả và che giấu doanh thu.
Tại Cơ quan điều tra, ông Khiêm thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội cũng như nguồn gốc số tiền sử dụng để đầu tư nhà máy. Trong khi đó cơ quan tố tụng xác định những người đứng tên góp vốn, trong đó có bà Huệ, không biết nguồn tiền có được từ hoạt động phạm pháp.