Sản phụ T.N.X (31 tuổi, ngụ xã U Minh Thượng, tỉnh An Giang) hiện được chăm sóc tại Khoa Phụ sản – Nhi, Bệnh viện Quân y 121 (số 1, đường 30/4, P.Ninh Kiều, TP.Cần Thơ; https://benhvienquany121.vn) trong tình trạng khỏe khoắn, ăn ngủ tốt, các chỉ số xét nghiệm đã trở về mức bình thường. Bé trai 3,5 kg khóc lớn, bú ngoan, da dẻ hồng hào đang là niềm vui tột bực của cha mẹ, ông bà và mọi người thân trong gia đình.
Vợ chồng ông 3 Đ. (cha mẹ chồng của sản phụ) vui không thể tả khi gia đình chỉ có con trai độc nhất. Con dâu mang thai lần đầu sinh 3 bé gái. Mang thai lần 2, siêu âm biết bé trai, gia đình mừng vui vô cùng. Song sự cố chị T.N.X. bị rắn hổ mang cắn khi chưa đến ngày sinh nở đã tạo ra nỗi lo quá lớn đối với gia đình ông 3 Đ.
Đầu giờ chiều 16.5, khi đang ở nhà, chị T.N.X chẳng may bị rắn cắn vào ngón thứ 3 của bàn chân phải, gây đau nhức. Khi nghe con dâu la khóc, ông bà 3 Đ. tức tốc rọi đèn và phát hiện rắn hổ mang ở góc giường trong phòng. Dùng dụng cụ bắt được rắn, gia đình nhanh chóng bảo quản kỹ lưỡng và chụp hình để cung cấp cho cơ sở y tế. Sau khi sơ cứu ban đầu, thai phụ T.N.X được đưa ngay đến cơ sở y tế và đích đến cuối cùng là Bệnh viện Quân y 121.
Tiếp nhận bệnh nhân lúc 21 giờ cùng ngày, các bác sĩ Bệnh viện Quân y 121 lập tức bước vào cuộc chạy đua quyết liệt với thời gian nhằm giành lại sự sống cho hai mẹ con. Ai cũng biết nọc của rắn hổ mang cực độc và khi vào cơ thể con người gây ức chế hô hấp, liệt cơ, nguy cơ tử vong nhanh. Nọc độc rắn hổ mang làm cho thai phụ bị suy hô hấp, ngừng thở thì con trong bụng cũng không thể cứu sống được. Vì thế, ngay khi tiếp nhận thai phụ T.N.X., Bệnh viện Quân y 121 tiến hành “báo động đỏ”, khẩn cấp hội chẩn liên chuyên khoa, cấp tốc cứu người.
Đại tá, Thầy thuốc ưu tú, BS.CK2 Trần Mạnh Hùng, Giám đốc Bệnh viện Quân y 121, thời điểm đó lập tức cho y lệnh rất cụ thể bằng việc truyền gấp huyết thanh kháng và thành lập ngay ê kíp mổ cấp cứu nhanh chóng đưa thai nhi sớm rời cơ thể người mẹ, hạn chế tối đa tác động xấu của nọc độc rắn hổ mang. Thông qua chỉ huy từ lãnh đạo, sự phối hợp nhịp nhàng của các bác sĩ (BS) chuyên sâu, tay nghề cao, bé trai nặng hơn 3,5 kg khỏe khoắn chào đời trong đêm an toàn. Bé khóc to, da dẻ hồng hào trong niềm vui khôn xiết của bao người.
Thầy thuốc ưu tú, BS.CK2 Khưu Văn Hậu, lãnh đạo Khoa Phụ sản – Nhi, Bệnh viện Quân y 121, cho biết ca mổ thai phụ T.N.X phải thực hiện song song 2 nhiệm vụ (truyền huyết thanh, phẫu thuật bắt con nhanh) nhằm đảm bảo “mẹ tròn, con vuông” an toàn. Sau 45 phút, ca mổ hoàn tất và mọi người có thể thở phào trong cuộc chạy đua thời gian sinh tử có một không hai này. Bệnh nhân sau đó được đưa vào phòng chăm sóc đặc biệt, theo dõi kỹ 24/24.
Đến nay (19.5), bệnh nhân T.N.X tỉnh táo, tiếp xúc vui vẻ, bụng mềm, vết mổ khô, sản dịch ít, tử cung co hồi tốt. Dự kiến ngày 21.5 tới, hai mẹ con sẽ xuất viện trở về sum họp gia đình. Ca rắn cắn cực độc này nếu bác sĩ không chạy đua với thời gian và xử lý bài bản, đúng quy trình thì thai phụ chắc chắn sẽ gặp nguy nan.
Rắn hổ mang có mặt ở nhiều nơi và nọc độc của nó vô cùng nguy hiểm, dễ gây chết người. Nọc độc rắn hổ mang vào cơ thể con người gây suy hô hấp, sốc phản vệ và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Khi bị rắn độc cắn, mọi người không nên chườm đá, rạch – hút máu nơi vết thương…
Đại tá, BS.CK2 Đặng Ngọc Thuyết, Bí thư Đảng ủy, Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 121, cho hay ca bệnh của T.N.X càng phức tạp hơn khi đang ở tuần thứ 38 của thai kỳ. Mọi can thiệp nào vào thời điểm thai kỳ này phải được cân nhắc kỹ lưỡng giữa tính mạng mẹ và thai nhi. Bệnh viện Quân y 121 xử lý thành công ca bệnh đặc biệt này là nhờ hệ thống cấp cứu khẩn cấp hoạt động nhanh chóng, hội chẩn đa chuyên khoa ngay lập tức; trang thiết bị hiện đại, đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm trong cấp cứu rắn độc và sản khoa; phác đồ điều trị chuẩn, sử dụng đúng và đủ huyết thanh kháng nọc độc kết hợp mổ lấy thai kịp thời…
Cũng theo BS.CK2 Đặng Ngọc Thuyết, khi bị rắn cắn, vết thương phải được sơ cứu kịp thời, đúng quy chuẩn. Nạn nhân cần bất động và chỗ bị rắn cắn (chân, tay…) được nẹp gọn gàng, vì vận động sẽ làm cho nọc độc xâm nhập vào cơ thể nhanh hơn. Đồng hồ, nhẫn, vòng đeo tay và bất cứ thứ gì có thể gây thắt phải được tháo ra khỏi cơ thể. Mắt rửa sạch trong trường hợp bị rắn hổ mang phun độc trúng vào. Mọi người cố gắng chụp ảnh, ghi nhớ hình dạng của rắn để cung cấp cho cơ sở y tế. Nạn nhân được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Bệnh nhân bất động khi di chuyển trên đường cấp cứu. “Đề phòng rắn cắn, mọi người phải mặc quần áo tay dài, đi ủng, giày cao cổ khi phát hoang trong vườn hoặc lúc gom cỏ, chất củi. Đèn thắp sáng xua tan bóng tối, giúp phát hiện sớm rắn nguy hiểm. Mũ rộng vành phải đội lên đầu khi đi trong rừng hoặc ở khu vực nhiều cây cỏ, bóng tối. Tay, chân không đưa vào hố hoặc hang đất và tránh bắt, dồn ép rắn trong khu vực khép kín. Các đống gạch vụn, kho chứa củi, góc nhà, gầm giường là những nơi rắn thường ẩn nấp, mọi người phải hết sức phòng tránh. Nhà cửa sạch sẽ, môi trường sống quang đãng sẽ giúp xua rắn tránh xa con người…”, BS.CK2 Đặng Ngọc Thuyết thông tin thêm.
Thạc sĩ - bác sĩ nội trú Nguyễn Văn Huy, Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết khi cắt lá nha đam, có thể thấy 3 lớp chính: vỏ xanh bên ngoài, lớp nhựa vàng sát vỏ và phần gel trong suốt ở giữa.
Phần gel chứa hơn 98% là nước, cùng một lượng nhỏ vitamin, khoáng chất, axit amin, enzyme và polysaccharide, nổi bật là acemannan. Đây là thành phần tạo nên đặc tính thanh mát, giữ ẩm và tương đối dịu nhẹ của nha đam.
"Trong khi đó, lớp nhựa vàng lại chứa aloin - một hoạt chất thuộc nhóm anthraquinone có tác dụng nhuận tràng mạnh. Khi tự sơ chế nha đam tại nhà, phần nhựa này rất dễ lẫn vào gel, khiến người dùng vô tình hấp thu một chất xổ kích thích", bác sĩ Huy phân tích.
Theo Mayo Clinic hệ tiêu hóa của con người vốn đã có cơ chế tự nhiên để đào thải chất cặn bã và vi khuẩn. Việc áp dụng các biện pháp làm sạch đại tràng để thải độc là không cần thiết và không được khuyến cáo. Cơ thể chúng ta được trang bị một hệ thống thanh lọc hoàn hảo gồm gan và thận lọc máu, phổi đào thải khí, và da bài tiết qua mồ hôi.
Nhiều người tin rằng nha đam có thể "làm sạch ruột" nhờ các enzyme tự nhiên. Thực tế, phần gel nha đam có chứa một số enzyme tiêu hóa như amylase và lipase, vai trò của chúng dừng lại ở mức hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, hoàn toàn không có khả năng nạo vét hay hút độc tố ra khỏi niêm mạc ruột.
"Cảm giác 'nhẹ bụng' sau khi uống nha đam nguyên chất (có lẫn nhựa vàng) thực chất là phản ứng co bóp, tiết nước của ruột để tống phân ra ngoài do tác dụng của aloin, chứ không phải do độc tố được thanh lọc", bác sĩ Huy cho hay.
Để sử dụng nha đam mang lại lợi ích giải nhiệt mà không gây hại, cần lưu ý các nguyên tắc sau:
Lựa chọn đúng phần ăn: Chỉ sử dụng phần gel trong suốt. Phải gọt bỏ hoàn toàn lớp vỏ xanh và đặc biệt là cạo sạch lớp nhựa vàng sát vỏ.
Khử sạch nhựa: Sau khi cắt nhỏ, cần ngâm và rửa phần gel nhiều lần với nước muối pha loãng cho đến khi hết hoàn toàn nhớt và vị đắng.
Sử dụng với lượng vừa phải: Nha đam tươi nên được xem là món ăn hỗ trợ giải nhiệt, không nên dùng thay thế nước uống hàng ngày với mục đích thải độc kéo dài.
Những đối tượng cần thận trọng gồm phụ nữ mang thai và cho con bú, trẻ nhỏ (đặc biệt dưới 12 tuổi); người có bệnh lý đường ruột như viêm loét đại tràng, bệnh Crohn, trĩ, tắc ruột, tiêu chảy; người mắc bệnh lý thận hoặc tim mạch; người thường xuyên lạnh bụng, tiêu hóa kém.
"Nha đam không phải là 'thần dược' thải độc, tuy nhiên vẫn có nhiều lợi ích nếu sử dụng đúng cách. Phần gel trong suốt là nguồn cung cấp độ ẩm và giải nhiệt an toàn nếu được sơ chế kỹ. Ngược lại, lớp nhựa vàng là một dược chất có dược tính mạnh, cần được sử dụng đúng liều lượng, đúng chỉ định và tốt nhất là dưới sự hướng dẫn của người có chuyên môn", bác sĩ khuyến cáo.
Báo cáo mới nhất tại Hội nghị Thường niên của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ (ASCO) ở Chicago hôm 31/5 cho thấy viên uống daraxonrasib giúp kéo dài thời gian sống thêm gần gấp đôi cho người mắc ung thư tụy giai đoạn muộn.
Thử nghiệm lâm sàng quốc tế pha 3 do Viện Ung thư Dana-Farber (Mỹ) dẫn đầu thực hiện trên 500 bệnh nhân tại Bắc Mỹ, châu Âu và châu Á. Kết quả ghi nhận nhóm sử dụng daraxonrasib đạt thời gian sống thêm trung vị 13,2 tháng, cao gấp đôi so với mức 6,6 tháng của nhóm tiếp nhận hóa trị.
Hãng dược Revolution Medicines chế tạo loại thuốc này nhằm nhắm trúng đích gene đột biến KRAS - nguyên nhân gây ra hơn 90% số ca bệnh. Daraxonrasib hoạt động bằng cách gắn kết các phân tử để bắt giữ và vô hiệu hóa hoàn toàn loại protein chuyên nuôi dưỡng tế bào ung thư này.
Không chỉ kéo dài tuổi thọ, viên uống sử dụng một lần mỗi ngày này còn thể hiện độ an toàn cao. Thống kê cho thấy tỷ lệ bệnh nhân gặp tác dụng phụ nghiêm trọng khi dùng daraxonrasib ở mức 43,6%, thấp hơn đáng kể so với mức 57,5% của phương pháp hóa trị.
Bác sĩ Rachna Shroff, Trưởng khoa Huyết học và Ung bướu tại Trung tâm Ung thư (Đại học Arizona), đánh giá kết quả thử nghiệm sẽ thay đổi hoàn toàn bức tranh lâm sàng cho bệnh nhân ung thư tụy di căn mang đột biến gene KRAS.
Tiến sĩ Sam Godfrey, Trưởng bộ phận Thông tin Nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR), giải thích thêm rằng giới y khoa từng coi đột biến KRAS là mục tiêu bất khả xâm phạm. Ông ví cơ chế truyền tín hiệu nội bào này giống như một công tắc đèn kẹt ở chế độ bật mà trước đây con người chưa tìm ra nút tắt.
Y giới nhận định ung thư tụy là một trong bệnh ác tính khó kiểm soát nhất hiện nay do khối u tăng sinh nhanh và kháng các liệu pháp truyền thống. Thống kê chỉ ra hơn một nửa số bệnh nhân tử vong trong vòng ba tháng kể từ khi nhận chẩn đoán xác định. Người bệnh rất khó phát hiện sớm do các dấu hiệu lâm sàng như vàng da, ngứa da, nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu, sụt cân hoặc mệt mỏi thường xuất hiện ở giai đoạn muộn và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường khác.
Bà Anna Jewell, Giám đốc Dịch vụ, Nghiên cứu và Đổi mới tại Tổ chức Ung thư Tụy Anh, khẳng định loại thuốc mới là bước tiến đáng mong đợi nhất trong lĩnh vực này suốt thời gian qua. Bà kêu gọi các cơ quan chức năng đẩy nhanh quá trình đưa phương pháp này vào ứng dụng thực tế.
Ông Mark Goldsmith, Giám đốc điều hành Revolution Medicines, cho biết hãng đã bắt đầu mở rộng thử nghiệm daraxonrasib ở các giai đoạn bệnh sớm hơn. Ông Menta "Steve" Wallace, 74 tuổi tại Texas (Mỹ), là một trong những người tham gia chương trình này tại Trung tâm Ung thư MD Anderson. Ông Wallace phát hiện bệnh hồi tháng 1 và bắt đầu dùng thuốc từ ngày 12/2.
Sau vài triệu chứng nhẹ ban đầu như buồn nôn và phát ban, sức khỏe ông hiện rất ổn định. Kết quả chẩn đoán hình ảnh mới nhất ghi nhận khối u của ông đã thu nhỏ tới 46%. Bác sĩ điều trị vừa cho phép ông mang theo thuốc bảo quản lạnh để đi du lịch biển Caribbean cùng vợ vào cuối tháng 6.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính) vừa có phản hồi thắc mắc của nhiều bạn trẻ liên quan đến bảo hiểm y tế. Cụ thể, có sinh viên đi làm thêm (part-time) 6 tiếng/ngày, đã mua bảo hiểm y tế tại trường nhưng vẫn bị công ty yêu cầu truy thu tiền bảo hiểm xã hội, kèm dọa "không đóng sẽ không trả lương".
Theo Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 quy định người tham gia bảo hiểm y tế là lao động làm việc theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên, kể cả trường hợp thỏa thuận tên gọi khác. Nội dung làm việc gắn với trả công, tiền lương và dưới sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
Thỏa thuận giữa người lao động và chủ sử dụng lao động có thể là làm việc không trọn thời gian (part-time), có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất theo quy định.
Như vậy, sinh viên đi làm thêm theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên, nếu mức lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương tối thiểu dùng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thì thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc.
Cạnh đó, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 cũng nêu một người thuộc nhiều đối tượng tham gia khác nhau thì đóng theo đối tượng đầu tiên mà người đó được xác định theo thứ tự.
Thứ tự tham gia bảo hiểm y tế gồm: (1) Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng, (2) nhóm do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng, (3) nhóm do ngân sách nhà nước đóng, (4) nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng (bao gồm sinh viên) và (5) nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình.
Chiếu theo thứ tự, nhóm người lao động (1) xếp trên nhóm sinh viên (4). Do vậy sinh viên ký hợp đồng lao động đủ điều kiện thì bắt buộc phải đóng bảo hiểm y tế theo đối tượng người lao động tại doanh nghiệp.
Hiện nay mức đóng bảo hiểm y tế bắt buộc bằng 4,5% tiền lương tháng hoặc 4,5% lương cơ sở, trong đó người sử dụng lao động đóng 3% và người lao động đóng 1,5%. Lương cơ sở hiện hành là 2,34 triệu đồng/tháng.
Như vậy, mức đóng bảo hiểm y tế cho một học sinh, sinh viên trong một năm là: 4,5% × 2,34 triệu đồng × 12 tháng = 1.263.600 đồng/năm.
Nếu đơn vị sử dụng lao động chưa trừ phần tiền đóng bảo hiểm y tế của người lao động trong quá trình làm việc thì người lao động có trách nhiệm đóng phần của mình cho đơn vị, tức 1,5%.
Cơ quan bảo hiểm xã hội cho hay Bộ luật Lao động năm 2019 quy định chủ sử dụng lao động không được dùng việc trả lương để cưỡng ép người lao động thực hiện các nghĩa vụ khác không có trong hợp đồng hoặc trái pháp luật.
Tiền lương là quyền lợi hợp pháp của người lao động tương ứng với công sức đã bỏ ra và phải được thanh toán đầy đủ, đúng hạn.
Khi chấm dứt hợp đồng, doanh nghiệp có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ tiền lương cho sinh viên. Phần nợ bảo hiểm y tế (nếu có) phải được giải quyết theo quy định truy thu của pháp luật.
Để tránh vướng mắc, Bảo hiểm xã hội Việt Nam lưu ý sinh viên khi đi làm thêm cần kiểm tra kỹ nội dung hợp đồng, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Ví dụ, mình thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm y tế nào, cách theo dõi việc trích nộp bảo hiểm hằng tháng, chủ động trao đổi với đơn vị sử dụng lao động khi có phát sinh chưa rõ ràng. Khi quyền lợi bị ảnh hưởng, bạn trẻ có thể phản ánh tới cơ quan chức năng hoặc tổ chức Công đoàn để được hỗ trợ.
