Chiều 19.5, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị gặp gỡ đối thoại giữa lãnh đạo Bộ KH-CN với đoàn viên thanh niên 4V1M (4 viện, 1 bộ: Bộ KH-CN, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP.HCM).
Tham dự chương trình có ông Vũ Hải Quân, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ KH-CN; anh Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam.
Tại buổi đối thoại, Bộ trưởng Vũ Hải Quân bày tỏ sự trăn trở lớn nhất của mình là làm sao ngày càng có nhiều bạn trẻ lựa chọn con đường nghiên cứu khoa học. Theo ông, nếu không có lực lượng trẻ dấn thân vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thì sẽ không thể tạo ra sự phát triển bền vững cho đất nước.
Từ kinh nghiệm giảng dạy môn Phương pháp nghiên cứu khoa học trong nhiều năm, Bộ trưởng cho biết câu hỏi ông thường nhận được nhất từ sinh viên là: “Em có làm nghiên cứu được không?”. Ông khẳng định bất kỳ ai cũng có thể bắt đầu hành trình khoa học nếu có quyết tâm và sự kiên trì.
Chia sẻ câu chuyện của chính mình, Bộ trưởng kể rằng ông xuất thân từ một trường phổ thông ở huyện, điều kiện học tập còn nhiều khó khăn, tiếng Anh gần như bắt đầu từ con số 0 khi vào đại học. Tuy nhiên, nhờ niềm say mê với môn đồ họa máy tính, ông đã kiên trì tự học bằng cách mang từ điển vào thư viện để dịch từng trang sách tiếng Anh. Theo ông, sự kiên trì, kiên định và không bỏ cuộc là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với người làm khoa học.
“Tôi là một người học lực rất bình thường nhưng vẫn có thể làm nghiên cứu được thì ai cũng có thể làm được”, Bộ trưởng nói với các sinh viên.
Bộ trưởng cũng chia sẻ triết lý nghiên cứu khoa học nên bắt đầu từ những “thách thức nhỏ” và tạo ra các “chiến thắng nhỏ”. Theo ông, những kết quả nhỏ nhưng trọn vẹn sẽ tạo động lực để người trẻ tiếp tục theo đuổi hành trình dài hơi. Cùng với đó là việc hình thành tư duy khoa học, tư duy giải quyết vấn đề thay vì đổ lỗi cho hoàn cảnh hay cơ chế.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh vai trò của tư duy khoa học và tư duy giải quyết vấn đề. Theo ông, người làm khoa học không được đổ lỗi cho hoàn cảnh hay cơ chế khi gặp khó khăn, mà phải luôn tìm cách vượt qua rào cản. Tư duy ấy chỉ có thể hình thành thông qua quá trình rèn luyện liên tục.
Trả lời câu hỏi “Liệu em có thành công không?”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đưa ra 5 yếu tố quan trọng đối với người trẻ trên hành trình khoa học.
Đầu tiên là phải có tầm nhìn. Ông kể rằng từ khi còn học phổ thông, ông đã mơ ước trở thành giáo sư đại học. Chính khát vọng ấy trở thành “la bàn” định hướng cho toàn bộ hành trình học tập và nghiên cứu sau này.
Yếu tố thứ hai là “tâm thế mở”, tức luôn sẵn sàng học hỏi, không tự mãn với năng khiếu hay trí thông minh của bản thân. Bộ trưởng nhấn mạnh thành công không đến từ tố chất bẩm sinh mà là kết quả của quá trình rèn luyện, tích lũy và lao động nghiêm túc.
Yếu tố thứ ba là quy tắc “10.000 giờ”. Theo ông, để trở thành chuyên gia thực thụ trong một lĩnh vực, mỗi người cần đầu tư thời gian dài làm việc liên tục và chuyên sâu.
Thứ tư là xây dựng mạng lưới quan hệ, cộng đồng học thuật và đồng nghiệp cùng chia sẻ tầm nhìn. Bộ trưởng cho rằng những mối quan hệ tích cực trong nghiên cứu khoa học có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển nghề nghiệp. Đặc biệt là mỗi bạn trẻ phải kế hoạch hành động cụ thể.
Liên quan chính sách hỗ trợ người trẻ, Bộ trưởng cho biết, Bộ KH-CN đang xây dựng các chương trình riêng dành cho sinh viên tài năng, nhà khoa học trẻ và học viên sau đại học. Dự kiến từ tháng 9 tới, các chương trình hỗ trợ này sẽ bắt đầu được triển khai nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn cho thế hệ trẻ nghiên cứu, sáng tạo và phát triển khoa học công nghệ.
Dịp này, 5 tổ chức Đoàn của Bộ KH-CN; Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Đại học Quốc gia Hà Nội; Đại học Quốc gia TP.HCM đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác.
Chương trình nhằm tăng cường phối hợp trong các hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao, tổ chức các diễn đàn học thuật, hoạt động tình nguyện chuyên môn và phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trong sự nghiệp phát triển khoa học và công nghệ.
Chuỗi hoạt động School Tour năm nay, được triển khai trong tháng 4, 5 tại: Hải Phòng, Đà Nẵng, Huế, Ninh Bình, An Giang sẽ tiếp cận trực tiếp 10 trường THPT và hàng trăm ngàn học sinh lớp 12 chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp THPT.
School Tour được thiết kế theo hướng tương tác – trải nghiệm – truyền cảm hứng, với các nội dung chính:
Tư vấn hướng nghiệp trực tiếp: Cung cấp thông tin về ngành học, phương thức xét tuyển, xu hướng nghề nghiệp và lộ trình phát triển cá nhân.
Talkshow truyền cảm hứng: Giao lưu cùng thủ khoa, chuyên gia và các gương mặt truyền cảm hứng, chia sẻ kinh nghiệm ôn thi và vượt qua áp lực mùa thi.
Hoạt động tương tác tại sân trường: Tổ chức minigame, hoạt động trải nghiệm, check-in nhận quà nhằm tạo không khí sôi động, giảm căng thẳng cho học sinh.
Trao học bổng và quà tặng: Hỗ trợ thiết thực cho học sinh, đặc biệt là các trường hợp có hoàn cảnh khó khăn.
Đáng chú ý, School Tour 2026 được đẩy mạnh theo mô hình kết hợp offline và online, trong đó các hoạt động tại trường được lan tỏa mạnh mẽ trên nền tảng số như TikTok, Facebook, góp phần mở rộng độ phủ và tăng tính tương tác với học sinh trên cả nước.
Chương trình với sự tham gia của các chuyên gia tâm lý, y khoa và giáo dục như bác sĩ Đoàn Thị Như Yến, PGS-TS Nguyễn Thị Hằng Phương, tiến sĩ Nguyễn Thị Mai Hương, bác sĩ Nguyễn Minh Thúy Châu, tiến sĩ Phạm Như Hiền… cùng các khách mời, đại sứ và gương mặt trẻ có ảnh hưởng như: MC Khánh Vy, Hoa hậu VN 2024: Hà Trúc Linh, Đại sứ du lịch và môi trường 2024: Phạm Thùy Dương, Đại sứ thể thao và thời Trang 2024: Đinh Hoàng Linh Đan, Đại sự nhân ái 2024: Nguyễn Phương Nhi, các thủ khoa tiêu biểu và nhà sáng tạo nội dung.
Dự kiến chuỗi hoạt động sẽ thu hút hơn 12.000 học sinh tham gia trực tiếp tại sự kiện, đồng thời lan tỏa đến đông đảo học sinh trên cả nước thông qua các nền tảng số.
Tiếp tục đồng hành cùng chương trình trong nhiều năm qua, Tập đoàn Thiên Long góp phần triển khai các hoạt động hỗ trợ thí sinh trên toàn quốc, đặc biệt trong giai đoạn trước kỳ thi thông qua chuỗi School Tour 2026.
Trong năm nay, chương trình mang đến thông điệp "Mượt tư duy, thi nhẹ nhàng", hướng đến việc đồng hành cùng học sinh trong quá trình ôn luyện và làm bài thi một cách hiệu quả, tự tin và giảm áp lực.
Tại các điểm trường, sự hiện diện của Thiên Long được thể hiện thông qua hệ sinh thái sản phẩm học tập quen thuộc, tiêu biểu như dòng bút gel viết êm, mực ra đều và máy tính khoa học Flexio, hỗ trợ học sinh trong quá trình học tập và làm bài thi. Các sản phẩm được tích hợp vào các hoạt động tương tác, minigame và quà tặng, góp phần mang lại trải nghiệm thiết thực và gần gũi cho thí sinh.
Bên cạnh đó, Thiên Long phối hợp triển khai các khu vực trải nghiệm trong khuôn khổ School Tour, nơi học sinh có thể trực tiếp tham gia các thử thách, hoạt động sáng tạo và nhận quà. Những hoạt động này góp phần tạo không khí sôi động tại sân trường, đồng thời giúp học sinh giải tỏa áp lực trước kỳ thi.
Ông Trịnh Văn Hào, Giám đốc Truyền thông và Đối ngoại Tập đoàn Thiên Long cho biết: "Trong hành trình 25 năm qua, chúng tôi rất xúc động khi gặp lại những anh chị tình nguyện viên năm xưa, nay đã là phụ huynh đưa con đi thi. Trên tay các con vẫn là cây bút, là chiếc máy tính khoa học Thiên Long quen thuộc. Để xứng đáng với sự tin yêu đó, chúng tôi liên tục cải tiến sản phẩm, từ những chi tiết nhỏ như nét mực đến các dòng máy tính khoa học phù hợp với yêu cầu mới của kỳ thi, là cách chúng tôi giữ cam kết đồng hành lâu dài. Chúng tôi trân trọng sự phối hợp của các cơ quan, tổ chức và hy vọng chương trình sẽ tiếp tục góp phần hỗ trợ thí sinh trong kỳ thi quan trọng".
Nguyễn Thị Hồng Đào, sinh viên Trường ĐH Văn Hiến, cho biết nếu không dùng mạng xã hội một ngày thì không ảnh hưởng nhiều và Đào làm được. Nhưng không dùng nó trong thời gian dài sẽ tác động không tốt đến việc học tập và liên lạc vì hiện nay mọi người chủ yếu kết nối qua các nền tảng trực tuyến.
"Với em, mạng xã hội không đến mức không thể thiếu nhưng là công cụ cần thiết để cập nhật thông tin và duy trì liên lạc, có thể dừng một ngày để nghỉ ngơi, sống chậm lại cũng được, còn dừng hẳn thì khó", Đào chia sẻ.
Trong khi đó, Vũ Duy Hưng, sinh viên Trường ĐH Công Thương TP.HCM, cho biết việc không dùng mạng xã hội một ngày không quá khó với bản thân. Hưng chia sẻ đã ngừng sử dụng TikTok từ sau dịch Covid-19 đến nay, tuy nhiên do học ngành công nghệ nên đôi lúc vẫn cần lên mạng Facebook và YouTube để tìm kiếm thông tin phục vụ học tập. "Chỉ khi cần học hoặc cập nhật thông tin mình mới dùng mạng xã hội, còn bình thường mình ít online nên nếu không dùng một ngày hay vài ngày mình cũng thấy đơn giản và bình thường", Hưng nói.
Ở góc nhìn người đi làm, Bùi Thị Thịnh (34 tuổi, ngụ P.Thủ Đức, TP.HCM), nếu công việc không yêu cầu thường xuyên thì việc rời mạng xã hội một ngày là hoàn toàn bình thường, thậm chí khi đi du lịch Thịnh có thể không dùng suốt cả tuần. Tuy nhiên trên thực tế, công việc hiện nay thường được trao đổi qua Zalo và các ứng dụng trực tuyến nên dù hết giờ làm, nhiều người vẫn phải xử lý công việc online ngoài giờ.
"Không muốn dùng mà vẫn phải dùng", Thịnh nói và cho biết đôi khi chỉ muốn có một ngày thật sự tách khỏi mạng xã hội để nghỉ ngơi, do đó việc không dùng mạng xã hội một ngày là điều quá dễ dàng.
Còn với Vũ Thanh Hải (24 tuổi, ngụ P. Thông Tây Hội, TP.HCM), cho biết thỉnh thoảng bản thân cũng dành một ngày nghỉ cuối tuần không dùng mạng xã hội để đi uống cà phê, xem phim, xem kịch hay trò chuyện trực tiếp với bạn bè. "Cho nên việc không online một ngày với tôi là bình thường", Hải nói. Dù vậy, Hải thừa nhận mạng xã hội là thiết yếu, ngoài phục vụ công việc, bản thân cũng đang phụ thuộc khá nhiều vào nó nên thường xuyên bị rối loạn giấc ngủ, vì vậy muốn hạn chế nhưng chưa tìm ra cách.
"Team" không thể thì nói gì?
Nguyễn Lương Ngọc Anh, sinh viên Trường ĐH Văn hiến, cho rằng bản thân không thể ngừng dùng mạng xã hội dù chỉ một ngày vì cuộc sống hằng ngày gắn liền với việc giải trí và liên lạc với gia đình, người thân, bạn bè. "Là sinh viên sống xa nhà, em thường gọi điện cho người thân vào buổi tối nên mạng xã hội và các ứng dụng trực tuyến gần như trở thành một phần không thiếu trong cuộc sống", Anh nói.
Trong khi đó, Nguyễn Ngọc Phương An, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết bản thân khó có thể không dùng mạng xã hội trong một ngày vì còn nhiều công việc khác như học tập, tìm kiếm thông tin và cập nhật tin tức hàng ngày. "Có thể dừng online trong vài giờ chứ không thể rời xa hoàn toàn vì mạng xã hội hiện vẫn là nhu cầu cần thiết cho học tập và giải trí", An nói.
Tương tự, Phạm Lê Phương Vy, sinh viên Trường ĐH Ngân hàng, cho biết nếu không có internet hoặc các thiết bị công nghệ cùng các nền tảng (Facebook, YouTube, Google...) thì việc học sẽ gặp khó khăn do sinh viên hiện nay phải thường xuyên tìm tài liệu, nghiên cứu thông tin phục vụ học tập và giải trí trên mạng xã hội. "Nên việc không sử dụng mạng xã hội trong một vài giờ thôi cũng khó huống hồ là cả một ngày", Vy nói.
Theo PGS.TS Trịnh Hòa Bình, chuyên gia xã hội học, Tổng Biên tập Tạp chí Nghe nhìn Việt Nam, các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok hay Zalo đã dần trở thành một phần thiết yếu trong đời sống hiện đại, đặc biệt với giới trẻ. Không chỉ phục vụ nhu cầu giao tiếp, mở rộng các mối quan hệ xã hội, mạng xã hội còn hỗ trợ trong việc tiếp cận tri thức, tự học và tương tác hằng ngày. "Chính sự tiện lợi ấy khiến các nền tảng này ngày càng đóng vai trò như một "công cụ lợi hại", đến mức nhiều người dần phụ thuộc vào nó nhiều hơn mỗi ngày, thậm chí có nguy cơ trở thành "nô lệ" của các nền tảng công nghệ số", ông Bình nhận định.
Ông cho rằng từ nhu cầu sử dụng hợp lý ban đầu, mạng xã hội ở một bộ phận người dùng đã dần biến thành thói quen khó bỏ. Thậm chí, nhiều người không còn sử dụng vì mục đích tìm hiểu hay học hỏi nữa mà đơn giản vì cảm giác "không dùng không được". Trong bối cảnh đó, việc từ bỏ hoàn toàn mạng xã hội là rất khó, đặc biệt với những người không có nhiều công việc hay hoạt động thực tế để kéo họ ra khỏi không gian mạng. Vì vậy, theo ông, vấn đề quan trọng không phải là "cai" mạng xã hội mà là làm sao để không bị lệ thuộc vào nó.
"Điều này phụ thuộc rất lớn vào khả năng tự nhận thức và kiểm soát bản thân của mỗi người. Người trẻ cần biết kế hoạch hóa thời gian sống, điều tiết việc sử dụng mạng xã hội, tránh để bản thân rơi vào trạng thái mất kiểm soát hay chìm đắm quá mức. Đồng thời, mỗi người cũng cần đặt mình trong mối quan hệ với nhiều công việc, hoạt động khác nhau để cân bằng cuộc sống và sử dụng các tiện ích công nghệ một cách lành mạnh, có ích", ông Bình nói.
Ban Thường vụ Thành đoàn Đà Nẵng tổ chức chương trình kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh (15.5.1941 – 15.5.2026) và tuyên dương các giải thưởng của Đội cấp thành phố năm học 2025 – 2026.
Chương trình diễn ra vào tối 15.5 nhằm ôn lại truyền thống vẻ vang của tổ chức Đội qua 85 năm lớn lên cùng đất nước; đồng thời khẳng định vai trò, vị thế của Đội Thiếu niên tiền phong (TNTP) Hồ Chí Minh trong công tác chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng và phát huy quyền tham gia của trẻ em trong giai đoạn hiện nay.
Tại chương trình, Ban tổ chức đã tuyên dương, khen thưởng nhiều tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác Đội và phong trào thiếu nhi. Trong đó, có 2 giáo viên Tổng phụ trách Đội đạt giải thưởng "Cánh én hồng" năm 2026 và 3 đội viên đạt giải thưởng Kim Đồng năm học 2025 – 2026 do Hội đồng Đội T.Ư trao tặng.
Ngoài ra, các giải thưởng cấp thành phố năm học 2025 – 2026 cũng được trao cho nhiều tập thể, cá nhân tiêu biểu, gồm: 36 liên đội đạt giải thưởng "Liên đội xuất sắc – Nghìn việc tốt"; 10 mô hình hoạt động Đội tiêu biểu và 20 cá nhân đạt Giải thưởng 15.5 cấp thành phố; 20 đội viên xuất sắc được tuyên dương danh hiệu "Đội viên 5 tốt" cấp thành phố cùng nhiều tập thể, cá nhân có thành tích nổi bật trong đợt thi đua cao điểm chào mừng 85 năm Ngày thành lập Đội TNTP Hồ Chí Minh.
Trong không gian trang trọng của chương trình, Thành đoàn, Hội đồng Đội thành phố cũng trao bảng tượng trưng công trình măng non cấp thành phố "Không gian đọc sách và sinh hoạt Đội" với tổng trị giá 100 triệu đồng cho 2 liên đội tại xã Trà My và xã Bà Nà. Công trình nhằm góp phần nâng cao điều kiện học tập, sinh hoạt và phát triển văn hóa đọc cho thiếu nhi ở địa bàn còn nhiều khó khăn.
Phát biểu tại buổi lễ, anh Lê Kim Thường, Phó bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều khát vọng mới sau quá trình hợp nhất, sáp nhập.
Theo anh, một Đà Nẵng mới không chỉ rộng hơn về không gian mà còn phải lớn hơn trong khát vọng phát triển, và khát vọng ấy cần được bắt đầu từ chính thế hệ thiếu nhi hôm nay.
Trong thời gian qua, các cấp bộ Đội trên địa bàn thành phố đã triển khai nhiều phong trào, hoạt động ý nghĩa chào mừng 85 mùa hoa Đội lớn lên cùng đất nước. Nổi bật là việc thành lập và duy trì hiệu quả Hội đồng trẻ em hai cấp; tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống như mô hình "Chúng con luôn bên Mẹ", cuộc thi "Gìn giữ ký ức lịch sử"; đồng thời phát triển nhiều sân chơi trí tuệ như đấu trường Robotics, Tin học trẻ, các cuộc thi tiếng Anh và kỹ năng theo tiêu chuẩn quốc tế...
Cùng với đó, công tác chăm lo cho thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, thiếu nhi vùng sâu, vùng xa tiếp tục được chú trọng thông qua các hoạt động hỗ trợ học tập, giáo dục kỹ năng, trao học bổng, xây dựng sân chơi và tiếp sức đến trường với tinh thần không để em nhỏ nào bị bỏ lại phía sau.
Anh Thường cho hay, các phong trào và hoạt động của Đội thời gian qua đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, góp phần xây dựng lớp măng non Đà Nẵng giàu lý tưởng cách mạng, tự tin, năng động, sáng tạo và hội nhập...
