Ngày 19-5, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM và báo Dân Trí tổ chức lễ phát động cuộc thi “50 năm Thành phố trong tôi 1976-2026” tại Trường THPT Lê Quý Đôn, phường Xuân Hòa.
Tại buổi lễ, câu chuyện của Đại tá Nguyễn Văn Tàu (bí danh Tư Cang) – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Cụm trưởng Cụm tình báo H63, Chính ủy Lữ đoàn Đặc công 316 – đã khiến nhiều người xúc động.
Ông Tư Cang kể rằng trong những năm hoạt động tình báo tại Sài Gòn, ông từng được bố trí ở nhờ nhà của một người dân. Đến nay, ông vẫn không thể quên lời dặn đầy chân tình của người chủ nhà năm ấy: “Ba biết con vào đây làm cách mạng. Nếu con bị bắt, nhà này có thể mất hết, không chỉ gia sản mà cả con cái của ba cũng khó được yên ổn. Nhưng không sao, con cứ làm việc của con. Ba thương cách mạng, ba thương con…”.
Theo ông Tư Cang, vào thời điểm đó, gia sản của chủ nhà có giá trị khoảng 36 triệu đồng, trong khi mỗi lượng vàng chỉ khoảng 3.000 đồng. Đó là một tài sản rất lớn. Thế nhưng họ vẫn sẵn sàng cưu mang, chở che và âm thầm hỗ trợ ông hoạt động cách mạng trong những năm tháng đầy hiểm nguy.
Nhắc lại câu chuyện ấy, ông Tư Cang lặng đi rồi đúc kết: “TP.HCM nghĩa tình từ ngày xưa cho đến tận bây giờ vẫn vậy”.
Trong khi đó, á hậu Phạm Ngọc Phương Anh đại diện cho thế hệ trẻ trưởng thành trong một TP.HCM hiện đại, năng động thì nhận định: TP.HCM hôm nay tạo điều kiện tốt nhất cho giới trẻ hội nhập quốc tế, trở thành công dân toàn cầu.
Theo á hậu Phương Anh, từ khi còn học tại Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, cô từng có cơ hội sang Pháp học tập và sinh hoạt cùng học sinh bản địa trong hai tuần. Sau đó, các học sinh Pháp cũng sang Việt Nam giao lưu, trong đó có bạn lưu trú tại nhà của cô. Những trải nghiệm ấy đã giúp hai bên có cơ hội tìm hiểu văn hóa, học hỏi và trao đổi với nhau nhiều điều thú vị.
Á hậu Phương Anh cho rằng mỗi người dân TP.HCM đều có những cảm nhận và góc nhìn riêng về thành phố nơi mình sinh sống. Riêng với học sinh, sinh viên, cô nhấn mạnh điều quan trọng nhất khi các em tham gia cuộc thi “50 năm Thành phố trong tôi” là hãy chia sẻ bằng những cảm xúc chân thành và những trải nghiệm thật của chính mình.
Cuộc thi “50 năm Thành phố trong tôi” do Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM và báo Dân Trí tổ chức, hướng tới kỷ niệm 50 năm thành phố Sài Gòn – Gia Định chính thức mang tên TP.HCM (2-7-1976 – 2-7-2026).
Theo thể lệ, đối tượng tham gia cuộc thi gồm học sinh tiểu học, THCS, THPT, học viên các trung tâm giáo dục thường xuyên; sinh viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học; giáo viên, giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục và các cá nhân yêu mến TPHCM.
Thí sinh được chia thành 5 bảng dự thi tương ứng với từng nhóm đối tượng.
Người tham gia có thể đăng ký theo hình thức cá nhân hoặc nhóm, mỗi nhóm tối đa 5 thành viên. Mỗi cá nhân chỉ được tham gia một tác phẩm, dù với tư cách cá nhân hay thành viên nhóm.
Chủ đề xuyên suốt của cuộc thi là xây dựng không gian kể chuyện đa chiều về TP.HCM thông qua việc tái hiện chiều sâu lịch sử, vẻ đẹp con người, những thành tựu phát triển và khát vọng vươn lên của thành phố.
Cuộc thi gồm hai phần, phần 1 “Hành trình 50 năm” được tổ chức theo hình thức trắc nghiệm. Thí sinh thực hiện 5 câu hỏi trực tuyến về dấu mốc lịch sử ngày 2-7-1976 và hành trình xây dựng, phát triển TPHCM. Những thí sinh đạt từ 3/5 câu đúng trở lên đạt điều kiện vào vòng tiếp theo.
Ở phần 2, thí sinh có thể lựa chọn dự thi bằng tác phẩm viết hoặc tác phẩm đa phương tiện.
Ở môn toán, Ninh Bình có điểm thi trung bình cao nhất, kế đến là TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên.
Ở chiều ngược lại, Sơn La có điểm thi trung bình môn toán thấp nhất. Nhỉnh hơn một chút là Điện Biên, Lai Châu.
Ở môn văn, Ninh Bình tiếp tục đứng đầu điểm thi trung bình. Trong top 10, chỉ có Đồng Tháp là tỉnh thành khu vực phía Nam lọt vào nhóm các tỉnh có điểm thi trung bình môn văn cao nhất cả nước.
Ngược với môn toán, ở nhóm 5 tỉnh thành có điểm thấp nhất có rất nhiều tỉnh, thành khu vực miền Nam, miền Trung.
Đối với môn ngoại ngữ, Hà Nội có điểm trung bình cao nhất, kết đến là TP.HCM. Đáng chú ý là tỉnh Tuyên Quang có điểm trung bình ngoại ngữ ngang bằng với TP.HCM.
Ở nhóm cuối, cả 4 tỉnh có điểm thấp nhất đều rơi vào các tỉnh khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long.
Ngày 20-4, lãnh đạo đặc khu Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) xác nhận trên địa bàn vừa xảy ra hai vụ đuối nước liên tiếp, trong đó một học sinh tử vong.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 18h30 tối 19-4, hai học sinh là N.C.T. và Đ.N.A., cùng học lớp 6 Trường THCS An Vĩnh, rủ nhau ra khu vực Gò Sóng, trước thắng cảnh cổng Tò Vò để tắm biển.
Trong lúc tắm, cả hai không may bị sóng lớn cuốn ra xa, dẫn đến đuối nước.
Nghe tiếng kêu cứu, người dân và du khách gần đó lập tức tiếp cận, đưa hai em vào bờ, tiến hành sơ cứu rồi chuyển đến Trung tâm Y tế Quân - Dân y Lý Sơn.
Tuy nhiên, em N.C.T. (trú thôn Tây An Vĩnh) đã tử vong; em Đ.N.A. được cứu kịp thời, qua cơn nguy kịch, đang tiếp tục được theo dõi, điều trị.
Cũng trong chiều 19-4, một học sinh khác cũng gặp nạn khi tắm biển tại khu vực danh thắng Hang Câu (Lý Sơn) nhưng may mắn được người dân cứu kịp thời.
Ông Nguyễn Văn Huy - Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn - cho biết ngay sau khi vụ việc xảy ra, lãnh đạo địa phương đã đến thăm hỏi, động viên gia đình nạn nhân.
Đồng thời, chính quyền khuyến cáo người dân và du khách cần thận trọng khi tắm biển, nhất là tại các khu vực có sóng lớn, dòng chảy mạnh.
Các cơ quan chức năng cũng lưu ý phụ huynh tăng cường quản lý, nhắc nhở con em không tắm biển ở nơi nước sâu, không có người lớn đi cùng để phòng tránh tai nạn đáng tiếc.
Chiều 16-7, Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng và Viện Khoa học phát triển tài năng Việt Nam phối hợp tổ chức hội thảo khoa học về nâng cao chất lượng hiệu quả sáng chế mới.
Dẫn số liệu của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), ThS Nguyễn Bảo Toàn - Phó viện trưởng Viện Khoa học phát triển tài năng Việt Nam - cho biết thế giới ghi nhận gần 3,73 triệu đơn đăng ký sáng chế năm 2024, tăng 4,9% so với năm trước và là mức tăng nhanh nhất kể từ năm 2018.
Riêng cơ quan sở hữu trí tuệ Trung Quốc tiếp nhận khoảng 1,8 triệu đơn, chiếm gần một nửa tổng số đơn trên toàn cầu. Mỹ đứng thứ hai với hơn 603.000 đơn, tiếp theo là Nhật Bản, Hàn Quốc và Cơ quan Sáng chế châu Âu.
Tại Việt Nam, năm 2024 Cục Sở hữu trí tuệ tiếp nhận 9.904 đơn đăng ký sáng chế, tăng 4,7% và đứng thứ 20 thế giới về quy mô đơn tiếp nhận.
Tuy nhiên chỉ 1.226 đơn (chiếm 12,4%) thuộc về các chủ thể cư trú tại Việt Nam, 8.678 đơn còn lại do các chủ thể nước ngoài nộp (chiếm 87,6%).
Tính theo nguồn gốc người nộp đơn, các chủ thể Việt Nam nộp 1.392 đơn sáng chế trên toàn thế giới trong năm 2024, tăng 24,5%.
Trong số này, 1.226 đơn được nộp trong nước và 166 đơn được nộp ra nước ngoài. Việt Nam cũng có 675 đơn giải pháp hữu ích và 30 đơn quốc tế theo Hiệp ước Hợp tác sáng chế.
Theo ThS Nguyễn Bảo Toàn, các con số cho thấy hoạt động đăng ký sáng chế tại Việt Nam đang tăng, song từ một kết quả nghiên cứu đến sản phẩm thương mại vẫn tồn tại ba khoảng đứt gãy lớn.
Đầu tiên là "dòng sông quỷ" nằm giữa nghiên cứu học thuật và nghiên cứu ứng dụng. Một kết quả có thể bảo đảm tính khoa học, có khả năng công bố hoặc đăng ký bảo hộ nhưng chưa chắc giải quyết được vấn đề cụ thể của doanh nghiệp và người sử dụng.
Kế đó là "thung lũng tử thần" xuất hiện khi công nghệ đã chứng minh được nguyên lý hoặc tạo ra sản phẩm mẫu nhưng chưa thể sản xuất và bán trên thị trường. Giai đoạn này nhóm nghiên cứu thường gặp khó khăn về vốn, kiểm nghiệm, chứng nhận, thiết kế sản xuất, chuỗi cung ứng và mô hình kinh doanh.
Cuối cùng là "biển Darwin" nơi sản phẩm phải cạnh tranh để tồn tại. Công nghệ dù mới vẫn phải đáp ứng yêu cầu về độ ổn định, tính an toàn, giá thành, khả năng lắp đặt, bảo trì, dịch vụ sau bán hàng và khả năng mở rộng sản xuất.
GS Trần Văn Tín - Chủ tịch hội đồng khoa học Viện Khoa học phát triển tài năng Việt Nam - đề xuất bổ sung những tiêu chí liên quan đến sáng chế khi đánh giá hoạt động khoa học, công nghệ của các trường đại học, cao đẳng.
Theo ông, có những trường đại học, cao đẳng quy mô lớn, đào tạo nhiều ngành kỹ thuật và sở hữu đội ngũ chuyên môn đông đảo nhưng số lượng sáng chế vẫn còn hạn chế, thậm chí chưa có sáng chế được bảo hộ hoặc đưa vào ứng dụng.
Khoảng cách này khiến năng lực nghiên cứu của các cơ sở giáo dục khó so sánh với nhiều trường trên thế giới, nơi sáng chế, chuyển giao công nghệ và doanh thu từ tài sản trí tuệ đã trở thành những chỉ dấu quan trọng.
TS Lê Đình Kha - Hiệu trưởng Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng - cho biết nhà trường đang mở rộng hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo trong giáo dục nghề nghiệp, gắn các đề tài của giảng viên và sinh viên với những bài toán kỹ thuật từ thực tiễn.
Theo ông, quá trình này cần sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để sinh viên có cơ hội tham gia các dự án cụ thể, tiếp cận công nghệ mới, chế tạo sản phẩm mẫu và kiểm chứng giải pháp trong môi trường thực tế.
