Ngày 19-5, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM và báo Dân Trí tổ chức lễ phát động cuộc thi “50 năm Thành phố trong tôi 1976-2026” tại Trường THPT Lê Quý Đôn, phường Xuân Hòa.
Tại buổi lễ, câu chuyện của Đại tá Nguyễn Văn Tàu (bí danh Tư Cang) – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Cụm trưởng Cụm tình báo H63, Chính ủy Lữ đoàn Đặc công 316 – đã khiến nhiều người xúc động.
Ông Tư Cang kể rằng trong những năm hoạt động tình báo tại Sài Gòn, ông từng được bố trí ở nhờ nhà của một người dân. Đến nay, ông vẫn không thể quên lời dặn đầy chân tình của người chủ nhà năm ấy: “Ba biết con vào đây làm cách mạng. Nếu con bị bắt, nhà này có thể mất hết, không chỉ gia sản mà cả con cái của ba cũng khó được yên ổn. Nhưng không sao, con cứ làm việc của con. Ba thương cách mạng, ba thương con…”.
Theo ông Tư Cang, vào thời điểm đó, gia sản của chủ nhà có giá trị khoảng 36 triệu đồng, trong khi mỗi lượng vàng chỉ khoảng 3.000 đồng. Đó là một tài sản rất lớn. Thế nhưng họ vẫn sẵn sàng cưu mang, chở che và âm thầm hỗ trợ ông hoạt động cách mạng trong những năm tháng đầy hiểm nguy.
Nhắc lại câu chuyện ấy, ông Tư Cang lặng đi rồi đúc kết: “TP.HCM nghĩa tình từ ngày xưa cho đến tận bây giờ vẫn vậy”.
Trong khi đó, á hậu Phạm Ngọc Phương Anh đại diện cho thế hệ trẻ trưởng thành trong một TP.HCM hiện đại, năng động thì nhận định: TP.HCM hôm nay tạo điều kiện tốt nhất cho giới trẻ hội nhập quốc tế, trở thành công dân toàn cầu.
Theo á hậu Phương Anh, từ khi còn học tại Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, cô từng có cơ hội sang Pháp học tập và sinh hoạt cùng học sinh bản địa trong hai tuần. Sau đó, các học sinh Pháp cũng sang Việt Nam giao lưu, trong đó có bạn lưu trú tại nhà của cô. Những trải nghiệm ấy đã giúp hai bên có cơ hội tìm hiểu văn hóa, học hỏi và trao đổi với nhau nhiều điều thú vị.
Á hậu Phương Anh cho rằng mỗi người dân TP.HCM đều có những cảm nhận và góc nhìn riêng về thành phố nơi mình sinh sống. Riêng với học sinh, sinh viên, cô nhấn mạnh điều quan trọng nhất khi các em tham gia cuộc thi “50 năm Thành phố trong tôi” là hãy chia sẻ bằng những cảm xúc chân thành và những trải nghiệm thật của chính mình.
Cuộc thi “50 năm Thành phố trong tôi” do Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM và báo Dân Trí tổ chức, hướng tới kỷ niệm 50 năm thành phố Sài Gòn – Gia Định chính thức mang tên TP.HCM (2-7-1976 – 2-7-2026).
Theo thể lệ, đối tượng tham gia cuộc thi gồm học sinh tiểu học, THCS, THPT, học viên các trung tâm giáo dục thường xuyên; sinh viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học; giáo viên, giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục và các cá nhân yêu mến TPHCM.
Thí sinh được chia thành 5 bảng dự thi tương ứng với từng nhóm đối tượng.
Người tham gia có thể đăng ký theo hình thức cá nhân hoặc nhóm, mỗi nhóm tối đa 5 thành viên. Mỗi cá nhân chỉ được tham gia một tác phẩm, dù với tư cách cá nhân hay thành viên nhóm.
Chủ đề xuyên suốt của cuộc thi là xây dựng không gian kể chuyện đa chiều về TP.HCM thông qua việc tái hiện chiều sâu lịch sử, vẻ đẹp con người, những thành tựu phát triển và khát vọng vươn lên của thành phố.
Cuộc thi gồm hai phần, phần 1 “Hành trình 50 năm” được tổ chức theo hình thức trắc nghiệm. Thí sinh thực hiện 5 câu hỏi trực tuyến về dấu mốc lịch sử ngày 2-7-1976 và hành trình xây dựng, phát triển TPHCM. Những thí sinh đạt từ 3/5 câu đúng trở lên đạt điều kiện vào vòng tiếp theo.
Ở phần 2, thí sinh có thể lựa chọn dự thi bằng tác phẩm viết hoặc tác phẩm đa phương tiện.
Hai nhóm học sinh đều được xét cùng đợt, từ ngày 27/5 đến 20/7 thay vì chia hai đợt như mọi năm. Dựa vào kế hoạch tuyển sinh của xã, phường, phụ huynh đăng ký cho con trên trang tuyển sinh của thành phố.
Nhóm 1 là những trẻ đúng độ tuổi vào lớp 1 hoặc lớp 6 đang cư trú tại địa bàn; hoàn thành bậc tiểu học theo chương trình đặc thù (chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế; tiếng Anh tích hợp; tăng cường tiếng Pháp...) những năm học trước.
Nhóm 2 là các trường hợp còn lại. Thứ tự ưu tiên lần lượt là: học sinh đã học mầm non, tiểu học tại địa bàn hoặc vùng giáp ranh; có anh chị em ruột đang học tại các trường hoặc cha/mẹ làm việc tại các cơ quan, khu công nghiệp trên địa bàn; cư trú tại các khu vực giáp ranh hoặc chuyển từ địa phương khác đến sau thời điểm đăng ký.
Việc tuyển sinh vào các chương trình, trường đặc thù sẽ được xét duyệt trước, có kết quả chậm nhất vào ngày 15/6. Sau khi nhóm này xác nhận nhập học, xã, phường sẽ phân bổ chỗ học cho các trường đại trà và công bố kết quả trên trang trực tuyến, chậm nhất 17h ngày 10/7.
Kết thúc đợt tuyển sinh chính thức, dựa theo số nộp hồ sơ nhập học, xã, phường xây dựng kế hoạch tuyển sinh cho các trường còn thừa chỗ học.
Năm nay, TP HCM dự kiến có hơn 197.500 trẻ vào lớp 1 và 185.700 em khối 6. Số này giảm lần lượt khoảng 6.100 và 2.200 em so với năm ngoái.
Việc phân bổ chỗ học sẽ linh hoạt, căn cứ ba yếu tố: mạng lưới trường lớp tại địa phương và vùng giáp ranh, quy mô trẻ trong độ tuổi và khoảng cách thực tế. Thành phố ứng dụng hệ thống bản đồ số (GIS) để xác định quãng đường từ nhà học sinh đến trường, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các em được học gần nhà.
Cách làm này áp dụng với địa bàn TP HCM cũ từ năm 2024, được đánh giá tạo nhiều thuận lợi về đi lại, đưa đón cho học sinh và phụ huynh, hạn chế tình trạng "chạy" hộ khẩu, học trái tuyến.
Bộ Giáo dục và Đào tạo chiều 10/4 công bố kết quả xác minh đề tài "phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống" của học sinh trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình.
Dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh, sinh viên hồi tháng 3, song bị tố có nhiều điểm giống luận án tiến sĩ.
Bộ cho hay đã thành lập tổ tư vấn để đánh giá đề tài này, gồm 5 người có trình độ tiến sĩ trở lên. Sau khi thẩm định, đánh giá sự trùng lặp về nội dung đề tài, tính khả thi của quá trình thí nghiệm, thực nghiệm, các chuyên gia đưa ra 5 nhận định.
Một là học sinh "hoàn toàn thực hiện được" dự án này, theo hướng dẫn của giáo viên. Cụ thể, các em có thể hiểu và phân tích kết quả của một số phép đo như DTA, XRD, FT-IR, bởi đây là kiến thức có trong chương trình. Thiết bị để thực hiện thí nghiệm đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu như Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia, Bách khoa Hà Nội...
Thứ hai, tiến độ dự án là khả thi khi học sinh đã có kế hoạch nghiên cứu, quy trình được kiểm chứng, cùng sự hướng dẫn của giáo viên, nhà khoa học. Nội dung nghiên cứu được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm và sử dụng các vật liệu, thiết bị ở các phòng thí nghiệm hiện có.
Thứ ba, dự án không bị ghi nhận trùng lặp do đạo văn những công trình đã công bố.
Thứ tư, nghiên cứu không có tính mới tuyệt đối, mà chỉ tương đối, có tính sáng tạo và giá trị thực tiễn, phù hợp năng lực nghiên cứu ở bậc phổ thông. Khác với nghiên cứu trước thường tập trung vào một tính năng riêng lẻ, đề tài này nghiên cứu về xây dựng hệ vật liệu PU composite có khả năng cân bằng, đồng thời giữa chống cháy - cách nhiệt - kháng vi sinh, thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của chất được thêm vào.
Thứ năm, đề tài có giá trị ứng dụng cao, có thể làm cơ sở cho dự án ứng dụng hoặc sáng chế học sinh - sinh viên trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.
Ngoài ra, Bộ đánh giá hồ sơ hợp lệ, đúng quy chế.
"Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự
kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa
học, qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu
đã đề ra", Bộ kết luận.
Cơ quan này cũng nhận định việc tổ chức cuộc thi khoa học kỹ thuật là cần thiết, nhằm khuyến khích học sinh nghiên cứu, vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết vấn đề thực tế.
Cách đây vài tuần, nhiều diễn đàn về liêm chính khoa học xôn xao về các dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia, nổi bật là dự án của học sinh trường THPT chuyên Lương Văn Tụy.
Nhiều người đặt nghi vấn về tính khả thi khi dự án đòi hỏi loạt kỹ thuật khó, phải thực hiện dài ngày trong phòng thí nghiệm, nhiều chi tiết giống với nghiên cứu của một nhà khoa học và nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Trả lời VnExpress khi đó, ông Hoàng Hải Nam, hiệu trưởng, cho biết ý tưởng đề tài do học sinh đề xuất, xuất phát từ bài toán làm sao để vật liệu vừa chống cháy vừa khắc phục tình trạng ẩm mốc. Các em không bắt đầu từ con số 0 mà kế thừa các nghiên cứu sẵn có về vật liệu polyurethane có khả năng chống cháy và cách nhiệt, bổ sung nano bạc để tăng tính kháng vi sinh.
Ông Nam khẳng định việc kế thừa là thông lệ trong nghiên cứu khoa học, không đồng nghĩa với thiếu sáng tạo. Với thí nghiệm chuyên sâu, nhà trường đã hỗ trợ học sinh thực hiện tại các cơ sở đủ điều kiện và có xác nhận hợp lệ. Quy trình này phù hợp thông lệ, đảm bảo liêm chính khoa học.
Cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia (VISEF) 2026 diễn ra trong ba ngày 20-22/3, thu hút 457 học sinh với 242 dự án. Theo quy chế tuyển sinh của Bộ, thí sinh đoạt giải ba trở lên được xét tuyển thẳng vào đại học theo ngành phù hợp. Song nhiều trường đã bỏ xét giải này.
Năm ngoái, dự án đạt giải nhất của học sinh Hưng Yên bị "tố" giống sản phẩm của một tác giả người Indonesia. Bộ Giáo dục và Đào tạo sau đó thu hồi giải thưởng, giấy chứng nhận của hai học sinh.
Nội dung trên nằm trong quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, được TP Hà Nội phê duyệt ngày 13/5.
Cụ thể, Hà Nội sẽ thực hiện lộ trình di dời các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp từ khu vực nội đô lịch sử ra các cực tăng trưởng ở vùng ngoại thành. Từ đó, thành phố hình thành khu đô thị đại học và nghiên cứu, cùng ba khu đào tạo chuyên ngành.
Trong đó, khu đô thị đại học và nghiên cứu Hòa Lạc nằm ở cực phía Tây (Hòa Lạc). Ba khu đào tạo chuyên ngành được đặt tại cực tăng trưởng phía Tây Nam (Xuân Mai - Chương Mỹ cũ), Tây Bắc (Sơn Tây - Ba Vì cũ) và phía Bắc (Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn cũ).
Quy mô, định hướng phát triển các khu đào tạo đại học như sau:
Hà Nội hiện tập trung hơn một phần ba số cơ sở đại học trong toàn quốc, gồm hơn 50 trường công lập. Dự kiến đến năm 2030, thủ đô có khoảng 650.000-700.000 sinh viên. So với một số quốc gia ở châu Á, số lượng này nhiều hơn hẳn. Ví dụ tại Hàn Quốc, chỉ một phần năm số trường ở thủ đô.
Trong quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm, nhà chức trách chưa công bố tiêu chí hay danh sách trường phải di dời. Tuy nhiên, nếu phải di dời toàn bộ, trường được hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ tại địa điểm mới, khu đất cũ sẽ ưu tiên cho giáo dục phổ thông (lớp 1-12), các công trình tiện ích công cộng và không gian xanh.
Với nhóm không thuộc diện di dời toàn bộ, Hà Nội khuyến khích mở rộng quy mô tại các cơ sở mới. Phần diện tích tại nội đô được tái cấu trúc, ưu tiên phục vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ) và đào tạo nghề chất lượng cao.
Hiện, nhiều trường rục rịch mở rộng diện tích bằng cách xây phân hiệu ở các tỉnh lân cận. Như Đại học Y Hà Nội, Ngoại thương, Luật, Dược Hà Nội chọn về Bắc Ninh; Học viện Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân, Xây dựng Hà Nội xây dựng cơ sở ở Ninh Bình (địa bàn Hà Nam cũ); Bách khoa Hà Nội xây khuôn viên ở Hưng Yên.
