Thông tin được các chuyên gia chia sẻ tại hội nghị tập huấn chuyển đổi sinh kế bền vững: Từ buôn bán, giết mổ chó mèo sang các ngành nghề phát triển bền vững, an toàn và văn minh, diễn ra tại Hà Nội chiều 19/5.
Tại nước ta, bệnh dại vẫn đang lưu hành và dẫn đến các ca tử vong thương tâm. Ông Ngô Đình Loát, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, cho biết, dại là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm vì khi đã mắc và có biểu hiện bệnh thì gần như không cứu được người bệnh.
Tình hình bệnh dại hiện diễn biến phức tạp. Bệnh xảy ra quanh năm, tuy nhiên thường bùng phát mạnh hơn vào mùa hè so với các mùa khác. Cả nước vừa ghi nhận bổ sung 4 trường hợp tử vong tại Đồng Nai và TPHCM.
Như vậy, từ đầu năm đến nay, nước ta đã ghi nhận 30 trường hợp tử vong do bệnh dại, tại 17 tỉnh, thành phố. Trong khi trước đó, tính đến ngày 18/4, cả nước mới có 20 ca tử vong.
Trên động vật, dịch bệnh đã bùng phát tại 78 xã thuộc 19 tỉnh, thành với 98 ổ dịch, dẫn đến tổng số động vật bị chết và tiêu hủy là 168 con.
Thực tế cho thấy, sự di chuyển chó mèo mang virus dại và các hoạt động thu gom, vận chuyển, giết mổ chó mèo góp phần khiến virus lây lan, đe doạ trực tiếp đến tính mạng của người dân và người trực tiếp tiếp xúc, tham gia chuỗi cung ứng thịt chó mèo.
Theo ông Loát, công tác chuyển đổi sinh kế từ buôn bán giết mổ chó mèo sang các ngành nghề bền vững cũng góp phần vào công tác phòng chống bệnh dại. TP Hà Nội đang rất quan tâm đến vấn đề an toàn thực phẩm. Đây cũng là một trong 5 điểm nghẽn lớn của TP, trong đó có công tác quản lý giết mổ, vận chuyển, kinh doanh chó mèo.
“Tại Việt Nam, việc sử dụng thịt chó mèo là thói quen tiêu dùng lâu nay, là văn hóa. Vì thế, chúng tôi đang vận động, tuyên truyền từng bước thay đổi thói quen để người dân chuyển sang sử dụng các sản phẩm khác thay thế thịt chó mèo”, ông Loát cho biết thêm.
Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc doanh nghiệp xã hội Truyền thông Thay đổi Hành vi hướng tới Phát triển Bền vững Việt Nam, cho biết thêm, hội nghị là hoạt động trọng tâm của dự án “Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững – từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo tại một số phường ở Hà Nội”.
“Dự án hướng tới hai mục tiêu song hành. Thứ nhất, góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia không có ca tử vong do bệnh dại ở người vào năm 2030. Thứ hai, nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và từng bước áp dụng các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế”, bà Duyên chia sẻ.
Các chuyên gia cảnh báo viêm não Nhật Bản vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hàng đầu ở trẻ em với tỉ lệ tử vong và di chứng cao.
Cụ thể, CDC Hà Nội thông tin trên địa bàn vừa ghi nhận bệnh nhi 13 tuổi ở xã Hưng Đạo, Hà Nội (huyện Quốc Oai trước đây) mắc viêm não Nhật Bản. Cộng dồn năm 2026, Hà Nội ghi nhận 1 trường hợp, chưa ghi nhận ca tử vong, số ca mắc tăng so với cùng kỳ năm 2025 (0/0).
Qua khai thác bệnh sử, bệnh nhi được phát hiện mắc bệnh khoảng một tuần trước và hiện vẫn đang được điều trị tích cực. Đáng chú ý, dù đã hoàn thành 3 mũi vắc xin cơ bản, trẻ chưa được tiêm mũi nhắc lại theo khuyến cáo.
Các bác sĩ cho hay viêm não Nhật Bản, căn bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút viêm não Nhật Bản gây ra và lây truyền sang người thông qua muỗi. Bệnh thường xuất hiện vào mùa hè, thời điểm muỗi phát triển mạnh, trong đó trẻ em là nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất.
Điều khiến viêm não Nhật Bản trở thành nỗi lo của ngành y tế là bệnh thường khởi phát với các dấu hiệu khá giống cảm cúm hoặc sốt vi rút thông thường như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, nôn, mệt mỏi.
Tuy nhiên chỉ sau một thời gian ngắn, vi rút có thể tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương, gây viêm não, phù não, co giật, rối loạn ý thức, hôn mê và suy đa cơ quan.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đa số người nhiễm vi rút không có triệu chứng, nhưng cứ khoảng 250 ca nhiễm thì có một ca tiến triển nặng.
Khi vi rút tấn công hệ thần kinh trung ương, bệnh có thể diễn tiến nhanh, gây viêm não cấp, suy hô hấp hoặc tổn thương não không hồi phục.
Tỉ lệ tử vong có thể lên tới 30%, trong khi gần một nửa số bệnh nhân sống sót phải chịu di chứng thần kinh kéo dài như động kinh, rối loạn vận động, suy giảm trí nhớ hoặc mất khả năng lao động.
Tại Việt Nam, trước khi có vắc xin, mỗi năm ghi nhận hàng nghìn ca mắc. Nhờ tiêm chủng mở rộng, số ca đã giảm mạnh, nhưng vẫn xuất hiện rải rác ở những người chưa tiêm đủ liều hoặc bỏ mũi nhắc.
Theo khuyến cáo, trẻ cần tiêm 3 mũi cơ bản và tiêm nhắc lại mỗi 3 - 4 năm đến 15 tuổi để duy trì miễn dịch. Tuy nhiên nhiều phụ huynh thường chỉ nhớ mũi cơ bản mà quên mũi nhắc, khiến khả năng bảo vệ suy giảm theo thời gian. Các chuyên gia nhấn mạnh, đây là "khoảng trống miễn dịch" khiến trẻ vẫn có nguy cơ mắc bệnh dù từng tiêm vắc xin.
Theo bác sĩ Nguyễn Tuấn Hải, chuyên gia trong lĩnh vực y tế dự phòng, hiện biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm não Nhật Bản vẫn là tăng tỉ lệ bao phủ vắc xin phòng bệnh.
Việc tiêm chủng đầy đủ giúp cơ thể tạo miễn dịch chống lại vi rút, từ đó ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh hoặc giảm đáng kể khả năng diễn tiến nặng và tử vong.
Bên cạnh tiêm chủng đầy đủ, người dân cần phòng muỗi đốt bằng cách ngủ màn, vệ sinh môi trường, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, đặc biệt trong mùa cao điểm từ tháng 5 đến tháng 9.
Ngày 2-6, Bệnh viện Nhi đồng 2 cho biết vừa điều trị thành công cho một bé trai 7 tuổi, ngụ ở Đồng Nai, bị chấn thương thận phải nghiêm trọng sau tai nạn xảy ra tại trường học.
Theo người nhà, trong lúc đùa giỡn cùng bạn trên lớp, bé không may trượt ngã và đập mạnh vùng hông phải vào góc bục giảng. Sau tai nạn, bé liên tục than đau tức vùng hông phải và đi tiểu ra máu nên được gia đình đưa đến bệnh viện địa phương cấp cứu.
Kết quả chụp CT cho thấy bé bị chấn thương thận phải. Ngày 19-5, bệnh nhi được chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 2 để tiếp tục điều trị.
Khi nhập viện, tình trạng tiểu ra máu vẫn kéo dài. Các xét nghiệm theo dõi ghi nhận chỉ số hồng cầu của bé liên tục giảm, cho thấy tình trạng chảy máu từ quả thận bị tổn thương vẫn đang diễn tiến.
Trước nguy cơ mất máu, các bác sĩ đã chỉ định truyền máu để bù lượng máu thiếu hụt, đồng thời áp dụng phác đồ điều trị bảo tồn nghiêm ngặt. Bệnh nhi được yêu cầu nằm yên hoàn toàn tại giường, hạn chế tối đa vận động và được theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn.
Nhờ được phát hiện và can thiệp kịp thời, tình trạng chảy máu dần được kiểm soát, quả thận tự cầm máu và phục hồi tốt. Bé không phải trải qua phẫu thuật. Hiện bé vẫn đang tiếp tục được điều trị, theo dõi tại Bệnh viện Nhi đồng 2.
Theo các bác sĩ, chấn thương thận thường gặp ở trẻ em, chủ yếu do các tai nạn sinh hoạt như té xe đạp, leo trèo, va đập hoặc xô đẩy khi vui chơi.
PGS.TS.BS Phạm Ngọc Thạch, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết hiện nay điều trị chấn thương thận ở trẻ em ưu tiên phương pháp bảo tồn nhằm giữ lại tạng cho bệnh nhi. Tuy nhiên quá trình điều trị đòi hỏi trẻ phải được theo dõi chặt chẽ tại các cơ sở y tế chuyên sâu, có đầy đủ điều kiện hồi sức.
"Nếu không được theo dõi sát, trẻ có thể rơi vào tình trạng chảy máu ồ ạt, dẫn đến sốc mất máu đe dọa tính mạng. Khi đó bác sĩ buộc phải phẫu thuật cấp cứu và nguy cơ phải cắt bỏ thận là rất cao", BS Thạch cảnh báo.
Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe gan. Nhiều loại thực phẩm chứa các hợp chất có thể giúp cải thiện men gan, bảo vệ chống lại sự tích tụ chất béo và giảm viêm.
Gan đảm nhiệm hàng trăm chức năng quan trọng trong cơ thể, bao gồm sản xuất protein, cholesterol và mật, cũng như lưu trữ vitamin, khoáng chất và carbohydrate. Gan cũng phân giải các chất độc như rượu, chất chuyển hóa của thuốc và các sản phẩm phụ tự nhiên của quá trình trao đổi chất.
Giữ cho gan khỏe mạnh là điều quan trọng để duy trì sức khỏe. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể “giải độc” gan, nhưng một chế độ ăn giàu chất dinh dưỡng có thể giúp hỗ trợ chức năng gan bình thường.
Dưới đây là một số thực phẩm nên bổ sung vào chế độ ăn uống để hỗ trợ sức khỏe gan bao gồm:
Việt quất và nam việt quất
Theo Healthline, việt quất và nam việt quất chứa anthocyanin, đặc biệt tốt cho gan. Đây là một loại chất chống oxy hóa tạo nên màu sắc đặc trưng của các loại quả mọng và có liên quan đến nhiều lợi ích sức khỏe.
Một nghiên cứu năm 2021 cho thấy việc bổ sung chiết xuất nam việt quất trong 6 tháng đã cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ ở những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Theo một đánh giá khác về các nghiên cứu năm 2021, việc bổ sung anthocyanin có lợi đối với các enzyme gan.
Một phát hiện thú vị khác là chiết xuất việt quất dường như ức chế sự phát triển của tế bào ung thư gan ở người trên nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, cần nhiều nghiên cứu hơn để xác định liệu tác dụng này có thể được lặp lại trong các nghiên cứu trên động vật hoặc người hay không.
Rau họ cải
Một số ví dụ về rau họ cải bao gồm súp lơ trắng, súp lơ xanh, bắp cải, bắp cải Brussels, cải xoăn… Rau họ cải được biết đến với hàm lượng chất xơ cao và hương vị đặc trưng. Chúng cũng rất giàu các hợp chất thực vật có lợi.
Các nghiên cứu cho thấy rau họ cải chứa một số hợp chất làm thay đổi quá trình giải độc và bảo vệ chống lại các hợp chất có hại. Các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu vai trò của rau họ cải trong phòng ngừa ung thư, bao gồm cả ung thư gan.
Mặc dù các nghiên cứu trên người cho thấy kết quả trái chiều, nhưng các nghiên cứu ban đầu trên động vật và trong ống nghiệm rất hứa hẹn.
Các loại hạt
Các loại hạt rất giàu một số chất dinh dưỡng quan trọng, bao gồm chất béo tốt, chất chống oxy hóa, vitamin E.
Một nghiên cứu năm 2019 cho thấy chế độ ăn nhiều hạt có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Mặc dù cần nhiều nghiên cứu chất lượng hơn, nhưng dữ liệu sơ bộ cho thấy các loại hạt là một nhóm thực phẩm quan trọng tốt cho gan.
Cá béo
Cá béo chứa axit béo omega-3, là chất béo tốt giúp giảm viêm. Một phân tích năm 2016 cho thấy axit béo omega-3 giúp giảm mỡ gan và triglyceride ở những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.
Mặc dù tiêu thụ cá béo giàu omega-3 có vẻ có lợi cho gan, nhưng việc bổ sung thêm chất béo omega-3 vào chế độ ăn uống không phải là điều duy nhất cần xem xét. Tỷ lệ chất béo omega-3 so với chất béo omega-6 cũng rất quan trọng. Hầu hết mọi người tiêu thụ quá nhiều chất béo omega-6, loại chất béo có trong nhiều loại dầu thực vật và bơ, nhưng lại không đủ omega-3.
Vì thế, bạn cũng nên hạn chế tiêu thụ quá mức các nguồn chất béo omega-6 để duy trì tỷ lệ cân bằng với omega-3.
Dầu ô liu
Dầu ô liu được coi là một loại chất béo lành mạnh vì nhiều lợi ích cho sức khỏe, bao gồm tác động tích cực đến tim mạch và sức khỏe trao đổi chất. Nó cũng có thể có tác dụng có lợi cho gan.
Một nghiên cứu năm 2018 cho thấy rằng việc tuân theo chế độ ăn Địa Trung Hải giàu dầu ô liu có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ ở người lớn tuổi.
Một số nghiên cứu khác đã tìm thấy những tác dụng tương tự của việc tiêu thụ dầu ô liu ở người, bao gồm giảm tích tụ chất béo trong gan và cải thiện nồng độ men gan trong máu.
Ngoài việc bổ sung những thực phẩm này, duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh tổng thể cùng với các thói quen sinh hoạt lành mạnh khác là chìa khóa cho sức khỏe toàn diện.
