Thông tin được các chuyên gia chia sẻ tại hội nghị tập huấn chuyển đổi sinh kế bền vững: Từ buôn bán, giết mổ chó mèo sang các ngành nghề phát triển bền vững, an toàn và văn minh, diễn ra tại Hà Nội chiều 19/5.
Tại nước ta, bệnh dại vẫn đang lưu hành và dẫn đến các ca tử vong thương tâm. Ông Ngô Đình Loát, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, cho biết, dại là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm vì khi đã mắc và có biểu hiện bệnh thì gần như không cứu được người bệnh.
Tình hình bệnh dại hiện diễn biến phức tạp. Bệnh xảy ra quanh năm, tuy nhiên thường bùng phát mạnh hơn vào mùa hè so với các mùa khác. Cả nước vừa ghi nhận bổ sung 4 trường hợp tử vong tại Đồng Nai và TPHCM.
Như vậy, từ đầu năm đến nay, nước ta đã ghi nhận 30 trường hợp tử vong do bệnh dại, tại 17 tỉnh, thành phố. Trong khi trước đó, tính đến ngày 18/4, cả nước mới có 20 ca tử vong.
Trên động vật, dịch bệnh đã bùng phát tại 78 xã thuộc 19 tỉnh, thành với 98 ổ dịch, dẫn đến tổng số động vật bị chết và tiêu hủy là 168 con.
Thực tế cho thấy, sự di chuyển chó mèo mang virus dại và các hoạt động thu gom, vận chuyển, giết mổ chó mèo góp phần khiến virus lây lan, đe doạ trực tiếp đến tính mạng của người dân và người trực tiếp tiếp xúc, tham gia chuỗi cung ứng thịt chó mèo.
Theo ông Loát, công tác chuyển đổi sinh kế từ buôn bán giết mổ chó mèo sang các ngành nghề bền vững cũng góp phần vào công tác phòng chống bệnh dại. TP Hà Nội đang rất quan tâm đến vấn đề an toàn thực phẩm. Đây cũng là một trong 5 điểm nghẽn lớn của TP, trong đó có công tác quản lý giết mổ, vận chuyển, kinh doanh chó mèo.
“Tại Việt Nam, việc sử dụng thịt chó mèo là thói quen tiêu dùng lâu nay, là văn hóa. Vì thế, chúng tôi đang vận động, tuyên truyền từng bước thay đổi thói quen để người dân chuyển sang sử dụng các sản phẩm khác thay thế thịt chó mèo”, ông Loát cho biết thêm.
Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc doanh nghiệp xã hội Truyền thông Thay đổi Hành vi hướng tới Phát triển Bền vững Việt Nam, cho biết thêm, hội nghị là hoạt động trọng tâm của dự án “Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững – từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo tại một số phường ở Hà Nội”.
“Dự án hướng tới hai mục tiêu song hành. Thứ nhất, góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia không có ca tử vong do bệnh dại ở người vào năm 2030. Thứ hai, nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và từng bước áp dụng các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế”, bà Duyên chia sẻ.
Quan niệm ăn nhiều bữa nhỏ xuất hiện vì được cho là giúp ngăn ăn quá nhiều và hạn chế cảm giác đói đột ngột. Ý tưởng này nghe có vẻ hợp lý: Cơ thể được “nạp nhiên liệu” liên tục thì quá trình trao đổi chất sẽ hoạt động tốt hơn.
Tuy nhiên, theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), khi nói đến cân nặng và sức khỏe chuyển hóa, tổng lượng calo tiêu thụ và chất lượng thực phẩm quan trọng hơn nhiều so với số lần ăn trong ngày.
Chuyên gia dinh dưỡng Parul Yadav, Bệnh viện Marengo Asia (Ấn Độ) cho biết, đồ ăn vặt hiện đại thường không phải trái cây, các loại hạt hay món tự nấu mà chủ yếu là bánh quy, snack đóng gói, nước ngọt hoặc thực phẩm chế biến sẵn; dù chỉ ăn từng ít một nhưng tổng lượng calo vẫn có thể vượt mức cần thiết, khiến tăng cân thay vì giảm cân.
Ngoài ra, ăn uống vô thức ngày càng phổ biến trong cuộc sống bận rộn. Nhiều người vừa ăn vừa xem điện thoại, làm việc hoặc xem phim nên dần khó nhận biết cảm giác đói thật sự, theo Times of India (Ấn Độ).
Bác sĩ Shabana Parveen, Trưởng bộ phận Dinh dưỡng Lâm sàng - Tiết chế, Bệnh viện Artemis (Ấn Độ) nói thêm, nhiều trường hợp ăn không phải vì đói mà do căng thẳng, buồn chán hoặc thói quen hằng ngày.
Mỗi lần ăn, đặc biệt là thực phẩm nhiều đường hoặc tinh bột tinh chế, đường huyết sẽ tăng lên và cơ thể tiết insulin để đưa đường vào tế bào. Vấn đề không nằm ở insulin mà ở việc hormone này liên tục ở mức cao suốt cả ngày nếu ăn quá thường xuyên.
Theo bác sĩ Parveen, insulin cao kéo dài có thể làm giảm khả năng đốt mỡ của cơ thể, từ đó dẫn đến tăng cân và tăng nguy cơ kháng insulin. Nghiên cứu từ Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ (thuộc NIH) cũng cho thấy việc insulin tăng cao kéo dài có liên quan đến rối loạn chuyển hóa và giảm độ nhạy insulin theo thời gian.
Các chuyên gia cho rằng hệ tiêu hóa không được thiết kế để làm việc liên tục cả ngày mà không có khoảng nghỉ. Ăn liên tục có thể khiến nhiều người cảm thấy đầy bụng, nặng nề hoặc ăn mãi vẫn không thấy thỏa mãn.
Theo bà Yadav, cơ thể cần thời gian nghỉ giữa các bữa để tiêu hóa thức ăn hiệu quả hơn. Nếu lúc nào cũng ăn, nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể có thể bị ảnh hưởng, gây đầy hơi hoặc chán ăn.
Từ đó các chuyên gia nhấn mạnh, với nhiều người khỏe mạnh, việc ăn liên tục chỉ vì “xu hướng sống khỏe” có thể không cần thiết. Bác sĩ Parveen cho rằng điều quan trọng hơn là ăn gì và ăn bao nhiêu, thay vì chỉ tập trung vào việc ăn bao nhiêu lần trong ngày. Các bữa ăn đủ protein, chất xơ và chất béo tốt sẽ giúp no lâu hơn, giữ đường huyết ổn định và hỗ trợ sức khỏe tổng thể tốt hơn.
Buổi sáng trong siêu thị, nhiều người dừng lại khá lâu ở quầy sữa. Trên kệ, những hộp sữa nguyên kem và sữa ít béo xếp ngay ngắn cạnh nhau. Có người chọn sữa ít béo vì tin rằng tốt cho tim mạch. Người khác lại thích vị béo ngậy, thơm ngọt của sữa nguyên kem và cho rằng "uống vậy mới đã".
Đâu mới là lựa chọn đúng cho sức khỏe?
Trong nhiều thập niên, các hướng dẫn dinh dưỡng thường khuyến khích dùng sữa ít béo hoặc không béo thay cho sữa nguyên kem - vốn chứa nhiều chất béo bão hòa và thường bị xem là "không tốt cho sức khỏe". Năm 2012, tại Mỹ sữa nguyên kem thậm chí đã bị loại khỏi thực đơn học đường.
Tuy nhiên gần đây Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr. đã bày tỏ mong muốn đưa sữa nguyên kem trở lại. Báo cáo Make America Healthy Again cho rằng sữa nguyên kem là nguồn giàu canxi, vitamin D và các axit béo cần thiết.
Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol LDL ("cholesterol xấu"), góp phần gây bệnh tim và đột quỵ. Một cốc sữa nguyên kem (240ml) chứa khoảng 5g chất béo bão hòa, trong khi sữa tách béo hầu như không có. Với chế độ ăn 2.000 calo/ngày, khuyến nghị chỉ nên nạp tối đa 13g chất béo bão hòa.
Vì lý do này, nhiều người hạn chế sữa nguyên kem. Nhưng các nghiên cứu gần đây cho thấy dù là sữa nguyên kem hay sữa ít béo thì nhìn chung cũng không làm tăng hay giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim.
"Điều này không có nghĩa sữa nguyên kem tốt hơn sữa ít béo, mà chỉ là nó không nguy hại như những dạng chất béo bão hòa khác trong khẩu phần ăn. Thậm chí sữa nguyên kem còn có thể mang lại vài lợi ích sức khỏe khác" - chuyên gia dinh dưỡng Bethany Doerfler (Viện Sức khỏe tiêu hóa Northwestern Medicine, Mỹ) chia sẻ.
Chất béo bão hòa có trong nhiều thực phẩm quen thuộc như thịt xông khói, bít tết, khoai tây chiên, kem, bơ, phô mai hay dầu dừa. Tuy nhiên không phải loại nào cũng tác động đến cơ thể theo cùng một cách.
"Sữa và các sản phẩm từ sữa chứa nhiều axit béo chuỗi ngắn và chuỗi trung bình - khác với loại chất béo bão hòa thường thấy trong thịt" - chuyên gia dinh dưỡng Caroline West Passerrello, người phát ngôn Học viện Dinh dưỡng và ăn kiêng Mỹ, giải thích.
Ngược lại, axit béo bão hòa chuỗi dài - phổ biến trong thịt chế biến sẵn và thịt mỡ - lại có liên hệ rõ rệt hơn với bệnh tim mạch. "Những bằng chứng mới cho thấy các sản phẩm sữa nguyên kem như sữa, sữa chua hay phô mai không làm tăng nguy cơ bệnh tim nhiều như bơ hay thịt mỡ", Passerrello nói thêm.
Một yếu tố khác khiến nhiều người chọn sữa ít béo là lượng calo. Một cốc sữa nguyên kem (240ml) có khoảng 149 calo, trong khi sữa tách béo chỉ 91 calo.
"Sữa nguyên kem có thể cung cấp nhiều hơn khoảng 40-50 calo mỗi khẩu phần. Với những ai uống sữa nhiều lần trong ngày, việc theo dõi tổng năng lượng nạp vào rất quan trọng" - Doerfler lưu ý.
Tuy nhiên ngoài sự khác biệt về chất béo và calo, cả hai loại sữa đều tương đồng về dinh dưỡng: mỗi cốc cung cấp khoảng 300mg canxi và 8g protein - dưỡng chất cần thiết cho xương và cơ bắp khỏe mạnh.
Quyết định chọn sữa nguyên kem hay sữa ít béo phụ thuộc vào nhu cầu dinh dưỡng và sở thích cá nhân. Nếu yêu thích hương vị béo ngậy, bạn có thể chọn sữa nguyên kem, đồng thời điều chỉnh khẩu phần và hạn chế những món ăn giàu calo khác.
"Các sản phẩm sữa không chỉ giàu calo và chất béo mà còn chứa nhiều dưỡng chất như protein, canxi và phốt pho - giúp điều hòa huyết áp và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khi được dùng hợp lý" - Doerfler nhấn mạnh.
Nếu muốn hạn chế chất béo bão hòa từ sữa nguyên kem, hãy thay thế bằng các chất béo lành mạnh hơn như dầu ô liu, hải sản, quả bơ hay hạt bí ngô. Nghiên cứu cho thấy chính sự thay thế này mới là chìa khóa giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
Năm 1977, ở tuổi 19, Chu Linh Linh tham gia cuộc thi Hoa hậu Hong Kong và xuất sắc giành cả hai danh hiệu Hoa hậu ảnh cùng Hoa hậu Hong Kong. Bà trở thành người đẹp đầu tiên giành cú đúp danh hiệu này và được truyền thông ca ngợi là "Hoa hậu Hong Kong đẹp nhất".
Sau khi đăng quang, bà bén duyên cùng đại gia Hoắc Chấn Đình và kết hôn vào năm 1978, trở thành con dâu của gia tộc họ Hoắc danh giá. Bà lần lượt sinh ba người con trai và sau này trở thành mẹ chồng của "Nữ hoàng nhảy cầu" Quách Tinh Tinh.
Năm 2004, Chu Linh Linh chấm dứt cuộc hôn nhân hào môn, chấp nhận ra đi tay trắng. Sau đó, truyền thông đưa tin bà hẹn hò với đại gia La Khang Thụy. Cả hai âm thầm kết hôn vào năm 2008 và duy trì cuộc sống hôn nhân hạnh phúc đến nay. Giờ đây, ở tuổi 67, hoa hậu Hong Kong năm nào vẫn giữ được phong thái thanh lịch, độc lập và nhan sắc vượt thời gian nhờ vào phương pháp tiếp cận toàn diện, kết hợp hài hòa giữa chế độ ăn uống, vận động và tinh thần.
Nhiều người nghĩ rằng để giữ dáng, Chu Linh Linh phải ăn uống đạm bạc và kiêng khem. Tuy nhiên, bà từng chia sẻ trên truyền thông rằng không cố tình ăn uống khắt khe. Bà có thể ăn bất cứ món gì và đặc biệt thích ẩm thực phương Tây, Nhật Bản. Bí quyết của bà nằm ở sự "điều độ" và "cân bằng", thích gì ăn nấy nhưng không bao giờ ăn quá nhiều. Chính tâm lý ăn uống thoải mái, không áp lực này đã giúp bà luôn giữ được tinh thần vui vẻ, lạc quan.
Theo Sohu, Chu Linh Linh áp dụng nghiêm ngặt "nguyên tắc cầu vồng" (ăn đa dạng các loại rau củ quả nhiều màu sắc) trong thực đơn hàng ngày. Các bữa ăn của bà luôn thanh nhẹ, giàu dưỡng chất, với mỗi món ăn đều đóng vai trò như một phương thuốc tự nhiên cho sức khỏe và nhan sắc. Bà khởi đầu ngày mới bằng món salad bơ trộn các loại hạt giàu axit béo chưa bão hòa, có khả năng hạ thấp lượng cholesterol xấu và duy trì độ đàn hồi dẻo dai cho hệ mạch máu.
Đến bữa trưa, thực đơn của bà chuyển sang món cá hấp đi kèm rau củ theo mùa nhằm cung cấp nguồn protein lành tính, dễ hấp thụ cho cơ thể. Thay vì chọn các món bánh ngọt nhiều đường cho bữa xế chiều, cựu Hoa hậu lại ưu ái món canh mộc nhĩ trắng hạt sen thanh mát. Một nhĩ trắng vốn được mệnh danh là "tổ yến của người nghèo" nhờ sở hữu hàm lượng dưỡng chất dồi dào có khả năng cấp ẩm sâu, khóa nước dưới da và giữ cho cấu trúc da luôn săn chắc, ngăn ngừa tình trạng chảy xệ do tuổi tác.
Cùng với làn da rạng rỡ, Linh Linh còn duy trì được vóc dáng thon gọn nhờ niềm đam mê đặc biệt với bộ môn cầu lông. Bà tiết lộ mình là một "tín đồ" đích thực của môn thể thao này, đến mức chỉ cần ngừng ra sân vài tháng là cơ thể, chân tay sẽ có cảm giác trì trệ và khô ráp.
Cầu lông chính là một hình thức tập luyện cường độ cao ngắt quãng, mang lại hiệu quả vượt trội trong việc tăng cường các nhóm cơ cốt lõi, thúc đẩy quá trình trao đổi chất, giúp khí huyết lưu thông để nuôi dưỡng làn da hồng hào, đồng thời cải thiện mạnh mẽ sức khỏe tim mạch.
Các nghiên cứu khoa học còn chỉ ra rằng việc kiên trì theo đuổi các môn thể thao dùng vợt như cầu lông có thể làm giảm tới 47% nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân và đây chính là chìa khóa vàng giúp cựu Hoa hậu Hong Kong sở hữu thể chất dẻo dai cùng một cấu trúc cơ da săn chắc bất chấp thời gian.
Là người yêu thích các hoạt động ngoài trời, Chu Linh Linh còn gắn bó với bộ môn nhiếp ảnh trong hơn 30 năm qua và từng tổ chức nhiều triển lãm ảnh cá nhân. Bà thừa nhận nhiếp ảnh là một sở thích ích kỷ nhưng đầy giá trị, bởi nó đòi hỏi sự tập trung tuyệt đối để tìm kiếm những góc nhìn và thẩm mỹ độc đáo trong từng khung cảnh, từ đó giải tỏa hoàn toàn căng thẳng và rèn luyện trí não. Đồng thời, việc mang vác các thiết bị máy ảnh trong mỗi chuyến đi cũng vô tình trở thành một bài tập thể dục nhịp điệu hiệu quả.
Chu Linh Linh tin rằng sự đủ đầy và hạnh phúc trong tâm hồn mới là sản phẩm dưỡng nhan tự nhiên nhất, vượt trội hơn mọi phương pháp chăm sóc từ bên ngoài. Chỉ cần giữ được một tâm thế bình thản và an yên, mỗi người đều có thể duy trì trạng thái vui vẻ, tràn đầy năng lượng để đối mặt với những áp lực trong cuộc sống cũng như tiến trình lão hóa tự nhiên.
