Theo đài CNN ngày 19-5, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) xác nhận một công dân Mỹ làm việc tại DRC dương tính với vi rút Ebola.
Người nhiễm bệnh là một bác sĩ truyền giáo tên Peter Stafford đang làm tại tổ chức từ thiện quốc tế Serge.
Ông xuất hiện các triệu chứng giống nhiễm Ebola và được xác nhận dương tính.
Vợ ông là bác sĩ Rebekah Stafford cùng một bác sĩ khác – những người từng điều trị bệnh nhân khi dịch bùng phát – hiện đang được theo dõi nhưng chưa xuất hiện triệu chứng. Bốn người con của gia đình này cũng đang được giám sát sức khỏe.
Theo Bộ trưởng Y tế DRC Samuel Roger Kamba, tính đến ngày 19-5 đã có 131 ca tử vong liên quan đến đợt dịch hiện nay.
Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) đã ban bố tình trạng khẩn cấp y tế về an ninh lục địa, cho phép phối hợp ứng phó trên toàn châu Phi.
Cùng ngày, CDC kích hoạt Điều 42 – Đạo luật y tế công cộng cho phép hạn chế nhập cảnh vào Mỹ trong các đợt bùng phát bệnh truyền nhiễm – trong ít nhất 30 ngày kể từ 19-5.
Điều 42 được ban hành từ năm 1944 nhưng chỉ mới được áp dụng hai lần trong thời hiện đại: giai đoạn COVID-19 từ tháng 3-2020 đến tháng 5-2023 và lần này với Ebola.
Bà Jeanne Marrazzo, Giám đốc điều hành Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Mỹ, cho rằng việc hạn chế nhập cư chỉ có tác dụng nếu đi kèm kiểm tra xuất cảnh tại các nước có dịch và đảm bảo nhân quyền. “Vi rút không nhận biết hộ chiếu”, bà nói.
Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Kampala (Uganda) cũng thông báo tạm dừng toàn bộ dịch vụ thị thực vì dịch Ebola.
CDC đánh giá nguy cơ tức thời với người dân Mỹ hiện ở mức “thấp”, song cho biết sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến dịch.
Nhân viên Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chất các kiện hàng vật tư y tế lên máy bay tại Nairobi, Kenya để vận chuyển tới DRC, nơi đang bùng phát dịch Ebola ngày 18-5 – Video: WHO
Trước đó ngày 18-5, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tuyên bố dịch Ebola tại khu vực là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”.
WHO cho biết dịch chưa đạt ngưỡng để được xem là “đại dịch toàn cầu”, nhưng cảnh báo tỉ lệ dương tính cao cùng số ca mắc và tử vong gia tăng tại nhiều khu vực y tế cho thấy nguy cơ bùng phát lớn hơn.
Giới chức DRC cho biết đến nay đã ghi nhận 513 ca nghi nhiễm liên quan đến đợt bùng phát.
Theo CDC, Mỹ đang phối hợp đưa 7 người từ quốc gia Trung Phi này sang Đức, trong đó có công dân Mỹ nhiễm Ebola. Bộ Y tế Đức xác nhận đang chuẩn bị tiếp nhận và điều trị bệnh nhân.
Bác sĩ Patient Mazirane, Giám đốc y khoa Phòng khám Universelle tại thành phố Bunia, tỉnh Ituri (DRC), kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ ứng phó dịch bệnh.
“Đây là một trận chiến lớn, đòi hỏi nguồn lực khổng lồ để cứu những người vẫn còn có thể được cứu”, ông Patient Mazirane nói.
WHO thông tin khoảng 7 tấn vật tư y tế khẩn cấp, gồm thiết bị bảo hộ, lều và giường bệnh, đã được chuyển tới Bunia hôm 18-5 để hỗ trợ tuyến đầu chống dịch.
Theo báo SCMP cùng ngày, Hong Kong (Trung Quốc) cũng tăng cường các biện pháp phòng dịch Ebola và chuẩn bị cơ sở cách ly Penny’s Bay trên đảo Lantau sau thông báo của WHO.
Trung tâm Bảo vệ sức khỏe Hong Kong (CHP) cho biết đang phối hợp với các bên liên quan để triển khai các biện pháp phòng chống và kiểm soát dịch nghiêm ngặt nhằm ngăn nguy cơ Ebola xâm nhập đặc khu.
Người phát ngôn CHP xác nhận giới chức Hong Kong đã kiểm tra cơ sở cách ly cộng đồng Penny’s Bay trên đảo Lantau để bảo đảm nơi này sẵn sàng đưa vào sử dụng nếu cần ban hành lệnh cách ly.
Cơ quan này cũng đã chuẩn bị kế hoạch ứng phó, bao gồm công tác truy vết, nhằm đối phó nguy cơ xuất hiện ca bệnh Ebola tại Hong Kong.
Ăn lẩu tưởng chừng đơn giản nhưng nếu chọn sai loại đũa, bạn có thể đang vô tình đưa mầm bệnh vào cơ thể. Tiến sĩ Quảng Sĩ Sơn (K. Kwong) cảnh báo việc dùng đũa không đúng cách có thể gây nhiễm độc mãn tính, thậm chí dẫn đến ung thư. TS Sơn là chuyên gia hóa học nổi tiếng tại Hong Kong. Ông tốt nghiệp loại ưu khoa Hóa học, Đại học Trung văn Hong Kong và nhận bằng Tiến sĩ tại Đại học Hong Kong. Ông được mệnh danh là "Bố già hóa học" nhờ phong cách giảng dạy uyên bác. Năm 2020, ông là người nghiên cứu thành công khẩu trang thay thế "HK Mask" giúp giải quyết cuộc khủng hoảng thiếu hụt khẩu trang trong đại dịch.
Vị chuyên gia mới đây đã chia sẻ trên mạng xã hội về ưu và nhược điểm của 5 loại đũa phổ biến. Ông nhấn mạnh có những loại đũa tuyệt đối không được dùng để tiếp xúc với thực phẩm nóng. Dưới đây là phân tích chi tiết để người tiêu dùng lưu ý trong bữa ăn hàng ngày, đặc biệt là khi ăn lẩu.
Đánh giá 5 loại đũa thông dụng
Đũa gỗ
Ưu điểm: Giá thành rẻ, chịu nhiệt tốt, bền với axit và kiềm, phù hợp để ăn lẩu.
Nhược điểm: Dễ bị ẩm mốc, tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi. Đặc biệt, đũa gỗ bị mốc có thể sản sinh Aflatoxin - một độc tố gây ung thư mạnh.
Đũa tre
Ưu điểm: Tương tự đũa gỗ nhưng nhẹ hơn.
Nhược điểm: Đũa tre dùng một lần thường chứa dư lượng chất bảo quản (như lưu huỳnh dioxide, natri sulfite). Hấp thụ quá mức các chất này có thể gây dị ứng hoặc hen suyễn. Người dùng cần sấy khô hoàn toàn trước khi cất và nên thay mới mỗi 3-4 tháng.
Đũa giả sứ (Melamine)
Ưu điểm: Nhẹ, mẫu mã đẹp như đồ sứ thật.
Nhược điểm: Loại đũa này cực kỳ kém chịu nhiệt (không quá 40 độ C). Khi tiếp xúc với thức ăn nóng, chúng giải phóng Formaldehyde và Melamine. Tích tụ lâu ngày trong cơ thể sẽ gây tổn thương thận và tăng nguy cơ ung thư bàng quang. Tuyệt đối không dùng ăn lẩu hoặc gắp đồ nóng; nếu đũa bị trầy xước cần vứt bỏ ngay.
Đũa hợp kim
Đặc điểm: Thực chất không phải làm từ kim loại mà là hỗn hợp nhựa PPS và sợi thủy tinh.
Ưu điểm: Chịu nhiệt lên đến 220 độ C, tính chất hóa học ổn định, thường được dùng trong nhà hàng.
Nhược điểm: Tiến sĩ K. Kwong cho biết ở nhiệt độ cực cao, chúng vẫn có nguy cơ giải phóng phẩm màu, do đó không an toàn tuyệt đối.
Ưu điểm: Chịu nhiệt cao, kháng axit và kiềm, cực kỳ bền bỉ. Đây là lựa chọn hàng đầu khi ăn lẩu.
Nhược điểm: Dẫn nhiệt nhanh, dễ gây bỏng môi.
Lời khuyên: Nên chọn đũa inox loại 316 (tốt hơn loại 304), có thể thoải mái sử dụng với các loại lẩu chua cay. Ngoài ra, đũa Titan cũng là lựa chọn tốt nhưng giá thành khá cao.
Bảng xếp hạng đũa ăn lẩu
Chất liệu
Ưu điểm
Nhược điểm
Đánh giá
Inox (304/316)
Chịu nhiệt, bền, kháng hóa chất
Dễ gây bỏng nhiệt
Khuyên dùng
Tre/Gỗ
Rẻ, chịu nhiệt tốt
Dễ mốc, chứa chất bảo quản
Chấp nhận được
Hợp kim
Chịu nhiệt đến 220 độ C
Có thể tiết ra phẩm màu
Nên hạn chế
Giả sứ
Nhẹ, đẹp
Giải phóng độc tố khi nóng
Tránh sử dụng
5 quy tắc vệ sinh đũa đúng cách
Vệ sinh đũa sai cách cũng là con đường ngắn nhất dẫn đến nhiễm khuẩn. Thay vì chà xát cả nắm đũa bằng miếng cọ sắt, bạn nên tuân thủ các bước sau:
Rửa từng chiếc một
Không nên vò cả nắm đũa. Hãy dùng miếng bọt biển rửa kỹ từng chiếc để loại bỏ hoàn toàn vết bẩn và nước bọt, đặc biệt là với đũa tre, gỗ.
Dùng mặt mềm của miếng bọt biển
Tránh dùng miếng cọ kim loại làm trầy xước bề mặt đũa, vì các vết xước là nơi trú ngụ lý tưởng của vi khuẩn và virus.
Làm sạch theo rãnh
Với các loại đũa có khía hoặc hoa văn ở đầu, cần rửa xuôi theo đường vân để lấy sạch thức ăn thừa.
Phơi khô tuyệt đối
Sau khi rửa, cần để đũa ở nơi thoáng khí cho khô hẳn trước khi cất vào ống. Đũa còn ẩm đặt trong ống kín rất dễ bị mốc đen ở phần đáy.
Khử trùng và thay mới định kỳ
Khi đũa có dấu hiệu trầy xước, đốm đen hoặc xơ cứng, hãy vứt bỏ ngay. Nên khử trùng đũa hàng tuần bằng nước sôi và thay mới định kỳ.
Ban đầu bệnh nhân chỉ thấy mắt cộm nhẹ như có dị vật. Các triệu chứng nhanh chóng nặng dần với cảm giác xốn, đau nhức, chảy nước mắt liên tục, thị lực giảm và vùng mắt sưng phù.
Khi nhập Bệnh viện Mắt VISI, thị lực mắt trái của bệnh nhân chỉ còn 3/10, trong khi mắt phải vẫn 10/10. Khám cho thấy đồng tử mắt trái giãn 7 mm, mống mắt teo, mất sắc tố và có dấu hiệu viêm sau giác mạc. Kết quả chẩn đoán xác định ngòi ong dài khoảng 2 mm đã xuyên giác mạc và cắm sâu vào tiền phòng mắt.
BS.CK2 Trần Bá Kiền, Chủ tịch Hội đồng chuyên môn cấp cao Tập đoàn Y khoa VISI, cho biết đây là trường hợp hiếm và nguy hiểm do dị vật nằm ở vị trí nhạy cảm, dễ gây biến chứng nặng. Bệnh nhân được phẫu thuật khẩn để lấy toàn bộ ngòi ong, đồng thời bảo tồn thể thủy tinh và các cấu trúc quan trọng trong mắt.
Theo bác sĩ, côn trùng bay vào mắt không chỉ gây tổn thương xuyên thấu mà còn tiềm ẩn nguy cơ từ độc tố. Nọc ong có thể gây viêm nội nhãn, tổn thương giác mạc và mống mắt, thậm chí dẫn đến suy giảm thị lực vĩnh viễn nếu không xử trí kịp thời.
Chuyên gia khuyến cáo khi bị ong hoặc côn trùng bay vào mắt, không nên dụi mắt, nặn ép hay tự lấy dị vật tại nhà vì có thể khiến ngòi đâm sâu hơn hoặc làm vỡ túi nọc. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau nhức kéo dài, nhìn mờ, chảy nước mắt nhiều hoặc sưng đỏ, cần đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám sớm.
Hội nghị triển khai chương trình phòng, chống HIV/AIDS năm 2026 do Sở Y tế thành phố Huế tổ chức sáng nay 15.5 nhằm đánh giá kế hoạch thực hiện chiến lược quốc gia chấm dứt dịch AIDS giai đoạn 2021 - 2025, kế hoạch hoạt động phòng, chống HIV/AIDS năm 2026 và đẩy mạnh hoạt động điều trị viêm gan C cho các nhóm nguy cơ cao.
Báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố Huế tại hội nghị cho biết, tình hình dịch bệnh trên địa bàn vẫn đang diễn biến phức tạp với 592 người nhiễm HIV đang được quản lý.
Đáng chú ý, đối tượng nhiễm HIV chủ yếu là nam giới, phương thức lây truyền chính là qua đường tình dục. Trong đó, nhóm đối tượng có hành vi nguy cơ cao nhiễm HIV đang chuyển dịch dần sang nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới.
Qua công tác tầm soát, trung bình mỗi năm địa phương thực hiện hơn 100.000 lượt xét nghiệm, phát hiện khoảng 100 trường hợp dương tính mới và đưa vào điều trị gần 60 bệnh nhân.
Để ứng phó với tình hình này, thành phố Huế đã duy trì 22 phòng xét nghiệm sàng lọc đạt chuẩn và đẩy mạnh các hoạt động chăm sóc, điều trị. Hiện nay, tỷ lệ người nhiễm tham gia điều trị ARV (Antiretroviral - là loại thuốc kháng virus được sử dụng để điều trị cho người nhiễm HIV) tại thành phố đạt trên 90%, góp phần kéo giảm tỷ lệ tử vong rõ rệt qua các năm.
Theo PGS-TS Trần Kiêm Hảo, Giám đốc Sở Y tế thành phố Huế, ngành y tế đang nỗ lực đa dạng hóa các hình thức xét nghiệm, từ cộng đồng đến tự xét nghiệm, đồng thời mở rộng điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP) và nâng cao chất lượng điều trị ARV để thích ứng với mô hình lây nhiễm mới.
Dù đạt được nhiều kết quả khả quan, song công tác phòng chống HIV/AIDS vẫn đối mặt với thách thức lớn từ nguồn lực tài chính hạn chế và tình trạng kỳ thị đối với người nhiễm chưa được xóa bỏ hoàn toàn.
Giám đốc Sở Y tế thành phố Huế cho hay, năm 2026 ngành y tế sẽ tiếp tục củng cố và nâng cao năng lực hệ thống phòng, chống HIV/AIDS các tuyến; tăng cường giám sát, phát hiện sớm và quản lý hiệu quả người nhiễm HIV; duy trì, mở rộng các mô hình xét nghiệm linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng và đặc thù địa phương.
Đồng thời, sẽ nâng cao chất lượng điều trị HIV/AIDS, đẩy mạnh xét nghiệm tải lượng virus HIV qua bảo hiểm y tế, tăng cường điều trị viêm gan C cho nhóm nguy cơ cao nhằm bảo đảm người bệnh được tiếp cận điều trị liên tục, bền vững.
