Theo đài CNN ngày 19-5, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) xác nhận một công dân Mỹ làm việc tại DRC dương tính với vi rút Ebola.
Người nhiễm bệnh là một bác sĩ truyền giáo tên Peter Stafford đang làm tại tổ chức từ thiện quốc tế Serge.
Ông xuất hiện các triệu chứng giống nhiễm Ebola và được xác nhận dương tính.
Vợ ông là bác sĩ Rebekah Stafford cùng một bác sĩ khác – những người từng điều trị bệnh nhân khi dịch bùng phát – hiện đang được theo dõi nhưng chưa xuất hiện triệu chứng. Bốn người con của gia đình này cũng đang được giám sát sức khỏe.
Theo Bộ trưởng Y tế DRC Samuel Roger Kamba, tính đến ngày 19-5 đã có 131 ca tử vong liên quan đến đợt dịch hiện nay.
Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) đã ban bố tình trạng khẩn cấp y tế về an ninh lục địa, cho phép phối hợp ứng phó trên toàn châu Phi.
Cùng ngày, CDC kích hoạt Điều 42 – Đạo luật y tế công cộng cho phép hạn chế nhập cảnh vào Mỹ trong các đợt bùng phát bệnh truyền nhiễm – trong ít nhất 30 ngày kể từ 19-5.
Điều 42 được ban hành từ năm 1944 nhưng chỉ mới được áp dụng hai lần trong thời hiện đại: giai đoạn COVID-19 từ tháng 3-2020 đến tháng 5-2023 và lần này với Ebola.
Bà Jeanne Marrazzo, Giám đốc điều hành Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Mỹ, cho rằng việc hạn chế nhập cư chỉ có tác dụng nếu đi kèm kiểm tra xuất cảnh tại các nước có dịch và đảm bảo nhân quyền. “Vi rút không nhận biết hộ chiếu”, bà nói.
Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Kampala (Uganda) cũng thông báo tạm dừng toàn bộ dịch vụ thị thực vì dịch Ebola.
CDC đánh giá nguy cơ tức thời với người dân Mỹ hiện ở mức “thấp”, song cho biết sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến dịch.
Nhân viên Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chất các kiện hàng vật tư y tế lên máy bay tại Nairobi, Kenya để vận chuyển tới DRC, nơi đang bùng phát dịch Ebola ngày 18-5 – Video: WHO
Trước đó ngày 18-5, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tuyên bố dịch Ebola tại khu vực là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”.
WHO cho biết dịch chưa đạt ngưỡng để được xem là “đại dịch toàn cầu”, nhưng cảnh báo tỉ lệ dương tính cao cùng số ca mắc và tử vong gia tăng tại nhiều khu vực y tế cho thấy nguy cơ bùng phát lớn hơn.
Giới chức DRC cho biết đến nay đã ghi nhận 513 ca nghi nhiễm liên quan đến đợt bùng phát.
Theo CDC, Mỹ đang phối hợp đưa 7 người từ quốc gia Trung Phi này sang Đức, trong đó có công dân Mỹ nhiễm Ebola. Bộ Y tế Đức xác nhận đang chuẩn bị tiếp nhận và điều trị bệnh nhân.
Bác sĩ Patient Mazirane, Giám đốc y khoa Phòng khám Universelle tại thành phố Bunia, tỉnh Ituri (DRC), kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ ứng phó dịch bệnh.
“Đây là một trận chiến lớn, đòi hỏi nguồn lực khổng lồ để cứu những người vẫn còn có thể được cứu”, ông Patient Mazirane nói.
WHO thông tin khoảng 7 tấn vật tư y tế khẩn cấp, gồm thiết bị bảo hộ, lều và giường bệnh, đã được chuyển tới Bunia hôm 18-5 để hỗ trợ tuyến đầu chống dịch.
Theo báo SCMP cùng ngày, Hong Kong (Trung Quốc) cũng tăng cường các biện pháp phòng dịch Ebola và chuẩn bị cơ sở cách ly Penny’s Bay trên đảo Lantau sau thông báo của WHO.
Trung tâm Bảo vệ sức khỏe Hong Kong (CHP) cho biết đang phối hợp với các bên liên quan để triển khai các biện pháp phòng chống và kiểm soát dịch nghiêm ngặt nhằm ngăn nguy cơ Ebola xâm nhập đặc khu.
Người phát ngôn CHP xác nhận giới chức Hong Kong đã kiểm tra cơ sở cách ly cộng đồng Penny’s Bay trên đảo Lantau để bảo đảm nơi này sẵn sàng đưa vào sử dụng nếu cần ban hành lệnh cách ly.
Cơ quan này cũng đã chuẩn bị kế hoạch ứng phó, bao gồm công tác truy vết, nhằm đối phó nguy cơ xuất hiện ca bệnh Ebola tại Hong Kong.
Theo Bộ Y tế, từ 1/7 nhiều Luật, nghị định, thông tư chính thức có hiệu lực. Những chính sách mới được kỳ vọng giúp nâng cao chất lượng dân số và tăng tiếp cận y tế chất lượng trên toàn quốc.
Hỗ trợ tiền cho phụ nữ sinh con
Theo Nghị định 168 của Chính phủ, phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi; hoặc phụ nữ sinh con tại các tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức thay thế 2,1 con/phụ nữ sẽ được hỗ trợ 2 triệu đồng khi sinh con.
Trong đó, phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người được hỗ trợ từ 1/7/2026. Chính sách hỗ trợ phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi và phụ nữ sinh con tại địa phương có mức sinh dưới mức thay thế có hiệu lực từ 1/1/2027. Các giải pháp cấp thiết này nhằm vực dậy mức sinh đang chạm đáy lịch sử (1,91 con/phụ nữ) và khắc phục chênh lệch mức sinh giữa các vùng miền.
Phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng
Luật Dân số chính thức có hiệu lực thi hành từ 1/7. Luật mới nhiều điểm nổi bật, trong đó quy định về duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số.
Trong đó, vợ chồng được quyết định thời gian sinh con, số con. Thay vì khuyến khích mỗi cặp đôi chỉ có từ 1 đến 2 con như quy định cũ, luật mới trao quyền tự quyết về thời điểm, số lượng và khoảng cách sinh. Quyết định này dựa trên điều kiện sức khỏe, thu nhập và hoàn cảnh cụ thể của mỗi gia đình.
Ngoài ra, phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng (tăng một tháng so với hiện hành), trong khi người chồng được nghỉ 10 ngày để cùng chăm sóc gia đình.
Nhà nước hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh đối với 4 bệnh cơ bản gồm hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh).
Trẻ sơ sinh được hỗ trợ sàng lọc 5 bệnh gồm suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng. Mức hỗ trợ chi theo thực tế, tối đa 900.000 đồng/người đối với sàng lọc trước sinh và tối đa 600.000 đồng/trẻ đối với sàng lọc sơ sinh.
Từ 1/7 đến hết năm 2026, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, diện bảo trợ xã hội; người dân ở thôn đặc biệt khó khăn; xã vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo được sử dụng miễn phí các gói khám sàng lọc từ ngân sách nhà nước.
Từ 1/1/2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh được hỗ trợ chi phí khám sàng lọc từ ngân sách Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, cho đến khi các bệnh này được đưa vào danh mục bảo hiểm y tế chi trả.
Bác sĩ tiết lộ giới tính thai nhi bị đình chỉ hành nghề
Luật Dân số nghiêm cấm tuyệt đối việc lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức. Để giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính, người có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi nhằm mục đích phá thai sẽ bị đình chỉ hành nghề khám, chữa bệnh. Định kỳ hàng năm, cơ quan thống kê sẽ công bố số liệu liên quan để chính quyền các cấp xây dựng biện pháp can thiệp phù hợp.
Ngày 20/4, Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết sau 4 tháng điều trị, bệnh nhi đạt cân nặng 2,5 kg, đã tự ăn và duy trì hệ thống tim phổi ổn định. BS Hà Đức Dũng, Trung tâm Sơ sinh, cho biết gia đình mang con về nhà cùng bộ hồ sơ bệnh án dày cộp nặng tới 2 kg. Ông yêu cầu người nhà tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn dinh dưỡng, đảm bảo vệ sinh môi trường sống nhằm phòng chống nhiễm khuẩn và đưa trẻ đi tiêm vaccine đúng lịch.
4 tháng trước, bệnh nhân lọt lòng ở mốc 25 tuần 4 ngày, mang theo nhiều rủi ro sinh tồn. Trẻ đối diện tình trạng suy hô hấp cực nặng, chảy máu não không do chấn thương và nhiễm khuẩn sơ sinh. Cơ thể bệnh nhi chưa hoàn thiện, nhịp thở yếu ớt khiến các bác sĩ phải theo dõi sát sao.
Đội ngũ y tế áp dụng phác đồ thở máy kéo dài phối hợp chặt chẽ với chế độ nuôi dưỡng đặc biệt. Trẻ phải thở máy kéo dài và quá trình cai máy diễn ra cực kỳ khó khăn. Để duy trì sự sống, các bác sĩ phải phối hợp chặt chẽ giữa phác đồ điều trị biến chứng và chế độ nuôi dưỡng đặc biệt. Mất một tháng chăm sóc tích cực, bé mới có thể bắt đầu ăn hoàn toàn qua đường tiêu hóa.
"Nhìn con đi được đến ngày hôm nay an toàn, tôi chỉ biết gửi lời biết ơn, tri ân sâu sắc nhất đến các bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh đã không chỉ cứu sống con mà còn luôn động viên gia đình trong những lúc khó khăn nhất", người mẹ chia sẻ.
Thống kê của Bộ Y tế chỉ ra tử vong sơ sinh chiếm 71% ca tử vong ở trẻ dưới một tuổi; trong đó nguyên nhân đẻ non và nhẹ cân chiếm tới 25%. Tổ chức Y tế ThThốngế giới (WHO) định nghĩa sinh non là tình trạng chuyển dạ trước 37 tuần tuổi thai. Trẻ sinh thiếu tháng mang hệ miễn dịch yếu, dễ mắc nhiễm trùng huyết, suy hô hấp, viêm ruột hoại tử và đối mặt nguy cơ bại não, mù, điếc.
Nhằm giảm thiểu rủi ro, giới chuyên môn khuyến cáo thai phụ chăm sóc thai kỳ cẩn thận, duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và khám thai định kỳ để y bác sĩ kịp thời phát hiện, kiểm soát các bệnh lý nền.
Trước đó, vào ngày 10-4, cơ quan y tế đã ghi nhận 3 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do não mô cầu có liên quan đến trại giam này.
Điều tra dịch tễ và kết quả xét nghiệm từ Viện Pasteur TP.HCM cho thấy đã có 2 trường hợp được xác định dương tính với não mô cầu.
Các bệnh nhân bao gồm ông A. (66 tuổi, đã tử vong vào ngày 9-4) và H. (31 tuổi). Cả hai đều có yếu tố dịch tễ liên quan, cùng sinh hoạt và lao động ngay trong khuôn viên Trại giam Cái Tàu.
Ngay khi ghi nhận ca bệnh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau đã phối hợp với các đơn vị liên quan để điều tra, xác minh và xử lý ổ dịch.
Cơ quan chức năng đã phun khử khuẩn khu vực liên quan, đồng thời tăng cường truyền thông, hướng dẫn các biện pháp vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang và theo dõi triệu chứng nghi ngờ.
Lực lượng y tế đã lập danh sách, quản lý, theo dõi sức khỏe và cho 2.350 người tiếp xúc gần uống thuốc dự phòng Azithromycin 0,5g liều duy nhất.
Danh sách này bao gồm những người ở trong Trại giam Cái Tàu, nhân viên y tế, cùng các cá nhân ngoài trại giam có liên quan đến yếu tố dịch tễ.
Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau Trần Hiến Khóa cho biết, căn cứ vào kết quả giám sát và hàng loạt biện pháp xử lý đã được triển khai khẩn trương, ổ dịch tại Trại giam Cái Tàu đã qua 10 ngày kể từ khi phát hiện ca bệnh không ghi nhận thêm trường hợp mắc mới nào nên đủ điều kiện tuyên bố kết thúc.
