Theo bác sĩ Nguyễn Hữu Trường, Phó giám đốc Trung tâm Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, môi trường phòng kín, ẩm và ít lưu thông không khí chính là điều kiện thuận lợi để nấm mốc, mạt bụi nhà phát triển mạnh, đặc biệt trong hệ thống điều hòa nhiệt độ không được vệ sinh định kỳ.
Trong những ngày nắng nóng cao điểm, nhiều người có xu hướng ở lâu trong phòng điều hòa với nhiệt độ thấp. Tuy nhiên, theo bác sĩ Nguyễn Hữu Trường, nếu điều hòa không được bảo trì đúng cách, thiết bị này có thể trở thành nguồn phát tán dị nguyên nguy hiểm.
“Máy điều hòa nhiệt độ không được vệ sinh, bảo trì định kỳ chẳng khác nào một chiếc máy thổi bào tử nấm mốc trực tiếp vào mũi và phổi người sử dụng”, bác sĩ cảnh báo.
Không chỉ làm mát không khí, điều hòa bẩn còn có thể phát tán bụi mịn chứa mạt bụi nhà và vi nấm – những tác nhân dễ kích hoạt phản ứng dị ứng ở người có cơ địa nhạy cảm.
Theo các chuyên gia, dị ứng do nấm mốc và mạt bụi nhà thường diễn tiến âm thầm, dễ bị bỏ qua. Người dân cần chú ý một số biểu hiện như:
Mắt ngứa, đỏ, cộm dù không thiếu ngủ hay làm việc quá lâu trước màn hình;
Hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, ngạt mũi xuất hiện khi bật điều hòa nhưng giảm rõ khi ra ngoài không khí thoáng;
Da nổi mẩn ngứa, mày đay dù không tiếp xúc với thực phẩm, thuốc hay mỹ phẩm lạ;
Ho khan, khò khè hoặc cảm giác khó thở kéo dài trong môi trường phòng kín.
“Nếu các triệu chứng xuất hiện lặp đi lặp lại trong phòng điều hòa, rất có thể cơ thể đang phản ứng với dị nguyên trong không khí”, bác sĩ Trường cho biết.
Từ kinh nghiệm điều trị thực tế, bác sĩ Trường khuyến cáo người dân nên chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt để hạn chế nguy cơ dị ứng và bệnh lý hô hấp:
Vệ sinh điều hòa định kỳ: Không nên đợi đến khi màng lọc bám đầy bụi mới vệ sinh. Người dân nên làm sạch hệ thống lọc theo định kỳ để loại bỏ bụi bẩn, nấm mốc tích tụ;
Tăng lưu thông không khí: Hạn chế ở trong phòng kín liên tục nhiều giờ. Nên mở cửa sổ vào cuối ngày hoặc cuối tuần để đón ánh nắng và không khí tự nhiên;
Lau dọn bằng khăn ẩm: Ưu tiên dùng khăn ẩm lau bề mặt thay vì phủi bụi bằng khăn khô hoặc chổi lông, tránh làm bụi và nấm mốc phát tán trong không khí.
Bác sĩ Trường nhấn mạnh, người dân không nên chủ quan với các biểu hiện dị ứng kéo dài. “Nếu tình trạng hắt hơi, ngứa mũi, khò khè, nổi mẩn tái diễn nhiều lần, người dân nên đến khám sớm tại các cơ sở chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời, tránh để bệnh tiến triển mạn tính, gây khó khăn cho việc điều trị về sau”, bác sĩ khuyến cáo.
Ngày 10-4, thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết tỉnh này vừa ghi nhận thêm một trường hợp tử vong nghi do bệnh dại trên người ở xã Lộc Ninh.
Quá trình điều tra dịch tễ cho thấy ông D. (66 tuổi, ngụ ấp Lộc Trung, xã Lộc Ninh) đã bị chó nhà nuôi cắn gây chảy máu ở bàn tay trái khoảng 1 năm trước.
Con chó này chưa được tiêm phòng dại, sau đó cũng cắn vào cẳng chân của em trai ông D. rồi sau đó bỏ đi trong đêm và không quay về, không rõ tình trạng như thế nào. Người em của ông D. hiện sức khỏe vẫn bình thường.
Bị chó cắn ở tai, ông D. chỉ rửa vết thương bằng nước lạnh. Cách xử lý này được cho là có thể làm tăng nguy cơ vi rút dại xâm nhập và phát triển bệnh.
Tiếp đó vào khoảng 6 tháng trước, ông D. còn bị con chó nhỏ nuôi trong nhà cào vào vùng vai gây trầy xước nhẹ (không chảy máu). Gia đình có nuôi 3 con chó nhỏ và sau khi một con cào vào vai ông D. thì cả 3 con chó đều chết.
Tuy nhiên người nhà cho rằng 3 con chó chết do bệnh đường ruột, nên đã cho người khác làm thịt.
Đến ngày 5-4, ông D. bắt đầu có hàng loạt biểu hiện như mệt mỏi, chán ăn, nhức đầu, sốt, đau cơ, lo lắng, mất ngủ, sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng, tăng tiết đờm dãi, co giật, gào hét.
Sang hôm sau, ông D. được đưa vào bệnh viện và chuyển lên tuyến trên, tuy nhiên lúc này bệnh nhân đã trong tình trạng nặng, lơ mơ, sùi bọt mép, suy hô hấp nặng, tiên lượng xấu nên gia đình đưa về và sau đó đã tử vong tại nhà.
Đây đã là trường hợp tử vong thứ 7 liên quan đến bệnh dại trên địa bàn tỉnh Tây Ninh từ đầu năm 2026.
6 trường hợp trước đó được ghi nhận ở các xã Lương Hòa, xã Hưng Điền, xã Mỹ Hạnh, phường Thanh Điền, xã Đức Lập, xã Mỹ An.
Trong đó có một trường hợp bị chó chạy rông ngoài đường cắn trúng, 5 trường hợp bị chó nhà người quen cắn.
Hai trường hợp mới đây diễn ra trong tháng 4-2026 là trường hợp ở ấp 7, xã Mỹ An bị chó cắn khoảng đầu tháng 6-2025 và tử vong vào ngày 3-4. Trường hợp ở ấp Đức Hạnh 2, xã Đức Lập bị chó cắn ngày 11-1 và tử vong vào ngày 1-4.
Hiện tại Tây Ninh đang có đợt nắng nóng trải rộng ở nhiều địa phương, làm tăng nguy cơ phát sinh bệnh dại trên chó, mèo. Tỉnh cũng đang triển khai đợt tiêm phòng bệnh dại chính của năm 2026, tuy nhiên đến nay tỉ lệ tiêm phòng dại trên chó mèo còn thấp, mới đạt 27.615 liều, chiếm 14,33% tổng đàn chó mèo (192.730 con).
UBND tỉnh Tây Ninh đã có văn bản yêu cầu các địa phương và sở, ngành liên quan tiếp tục quán triệt thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phòng, chống bệnh dại trên người và động vật, coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, địa phương và người đứng đầu.
Về biến cố tim mạch trong chạy bộ, PGS-TS Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho hay: Ngừng tim đột ngột hoàn toàn có thể xảy ra, kể cả với người trông khỏe mạnh, không có dấu hiệu báo trước. Nguyên nhân có thể do: có bệnh tim chưa phát hiện; một lần gắng sức quá mức; một ngày thiếu ngủ hoặc đơn giản là thời tiết quá nóng. Điều đáng sợ nhất là không phải lúc nào cơ thể cũng báo trước những nguy cơ đó.
PGS-TS Nguyễn Anh Tuấn hướng dẫn: "Người tham gia chạy cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo gồm: chóng mặt, đau ngực, khó thở, tim đập bất thường, mệt lả hoặc lú lẫn. Khi xuất hiện những biểu hiện này, cần dừng vận động ngay và tìm kiếm hỗ trợ y tế".
Trong trường hợp ngừng tim, cấp cứu ban đầu có ý nghĩa quyết định. Khi tim ngừng đập, não có thể bắt đầu tổn thương sau khoảng 4 - 6 phút nếu không được cung cấp máu. Vì vậy, hồi sinh tim phổi (CPR) và sử dụng máy khử rung tim tự động (AED) cần được thực hiện càng sớm càng tốt. Can thiệp kịp thời có thể cải thiện đáng kể cơ hội sống cho người bệnh.
Theo Trung tâm Cấp cứu A9 - Bệnh viện Bạch Mai, ngừng tim khi chơi thể thao không phải là tình huống hiếm gặp, đặc biệt trong bối cảnh phong trào chạy bộ đang phát triển mạnh nhưng nhiều người chưa được trang bị đầy đủ kiến thức an toàn.
Chạy bộ là hình thức rèn luyện sức khỏe hiệu quả, song các biến cố tim mạch cấp tính, đặc biệt là ngừng tim đột ngột, vẫn có thể xảy ra, kể cả ở người không có triệu chứng trước đó. Nguy cơ này gia tăng khi vận động quá sức, mất nước, thiếu ngủ hoặc tập luyện trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Do đó, nếu đang chạy mà thấy: chóng mặt, đau ngực, khó thở, tim đập bất thường, mệt lả… đừng cố, đừng "ráng thêm chút nữa", vì có những giới hạn không nên vượt qua. Chạy bộ là tốt, nhưng điều quan trọng nhất không phải là về đích nhanh đến đâu, mà là "trở về an toàn sau mỗi lần chạy".
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, khuyến cáo nắng nóng gay gắt không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm làm suy giảm trí nhớ, khả năng tập trung và sức khỏe tâm thần.
Bác sĩ Hoàng giải thích cơ thể người luôn cố gắng duy trì nhiệt độ lõi ở mức 36,5-37,5 độ C. Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, hệ điều nhiệt phải hoạt động hết công suất để tỏa nhiệt. Tình trạng mất nước và thiếu ngủ kéo dài khiến nồng độ hormone căng thẳng cortisol tăng vọt. Do đó, người dân cần tổ chức lại nhịp sinh học, dồn việc vào những giờ mát mẻ và nghỉ ngơi lúc nắng gắt thay vì cố gắng chịu đựng thời tiết khắc nghiệt.
Mọi người nên tận dụng khoảng thời gian 5h-9h sáng để giải quyết công việc quan trọng. Lúc này, không khí trong lành và não bộ tỉnh táo nhất, rất phù hợp để tập thể dục, xử lý công việc phức tạp hoặc cho trẻ học các môn tư duy logic.
Từ 9h đến 10h, nhiệt độ bắt đầu tăng, người dân chuyển dần sang các hoạt động nhẹ nhàng.
Giai đoạn 10h-16h ghi nhận mức nhiệt gay gắt nhất trong ngày. Bác sĩ khuyên mọi người hạn chế ra ngoài, tránh vận động thể lực mạnh. Mọi người chỉ nên làm việc, học tập những nội dung quen thuộc trong phòng thoáng mát và tranh thủ chợp mắt 20-30 phút.
Khoảng thời gian 16h-19h, nhiệt độ môi trường giảm dần nhưng vẫn tích tụ hơi nóng. Lúc này, người dân ưu tiên vận động nhẹ như đi bộ, kéo giãn cơ thể, tắm rửa và ăn tối.
Từ 19h đến 22h30, không khí dịu mát giúp mọi người xử lý nốt công việc tồn đọng, nhưng cần tránh hoạt động trí óc sát giờ ngủ.
Bác sĩ lưu ý làm việc liên tục khiến não bộ quá tải và thân nhiệt tăng nhanh. Mọi người cần thường xuyên đứng dậy đi lại, xoay khớp, vươn vai và hít thở sâu giữa các phiên làm việc để giải tỏa căng thẳng. Mọi người duy trì thói quen ngủ trước 23h nhằm đảm bảo sự tỉnh táo cho ngày hôm sau, bởi giấc ngủ trưa ngắn dưới 45 phút chỉ đóng vai trò hỗ trợ não bộ tạm thời. Đồng thời, người dân hạn chế tiêu thụ cà phê, trà, nước tăng lực, nước ngọt và nước đá lạnh nhằm ngăn ngừa các tổn thương cho thận và hệ tim mạch.
