Chính phủ Anh ngày 20/5 cho biết họ đã nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với việc nhập khẩu nhiên liệu máy bay và dầu diesel của Nga được tinh chế tại các nước thứ 3, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng vọt do cuộc xung đột ở Trung Đông gây ra.
Giấy phép thương mại có hiệu lực từ ngày 20/5, theo trang web của Bộ Kinh doanh và Thương mại Anh, và sẽ được xem xét định kỳ.
Điều này sẽ cho phép Anh nhập khẩu dầu thô Nga được tinh chế tại các nước thứ 3, ví dụ như Ấn Độ.
Chính phủ Anh cũng ban hành giấy phép tạm thời nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) có nguồn gốc từ một số nhà máy của Nga.
Anh đã áp đặt lệnh trừng phạt cứng rắn đối với Nga sau chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, nhắm vào xuất khẩu dầu mỏ cũng như hơn 3.000 cá nhân và công ty.
Quyết định này được đưa ra sau khi Mỹ gia hạn miễn trừ trừng phạt đối với các lô hàng dầu Nga đã ở trên biển. Việc miễn trừ này được gia hạn lần thứ 2 vào ngày 18/5, trong bối cảnh cuộc xung đột ở Trung Đông làm thắt chặt nguồn cung dầu toàn cầu và đẩy giá năng lượng tăng mạnh.
Liên minh châu Âu đã không đồng tình với Mỹ về việc gia hạn miễn trừ này tại cuộc họp các bộ trưởng tài chính G7 ngày 19/5 mà Anh cũng tham gia.
Ủy viên kinh tế Liên minh châu Âu Valdis Dombrovskis cho biết đây không phải là thời điểm để “giảm áp lực lên Nga”.
Bộ trưởng Tài chính Anh Dan Tomlinson nói việc nới lỏng trừng phạt là nhằm “bảo vệ lợi ích quốc gia của Anh”.
“Chính phủ hôm qua đã công bố thay đổi có thời hạn này đối với các quy định về dầu mỏ và tinh chế dầu do tác động cực lớn từ cuộc xung đột ở Iran, cũng như ảnh hưởng của nó lan tới nước Anh”, ông Tomlinson nói với Sky News.
Để đáp trả các cuộc không kích Mỹ – Israel phát động hồi tháng 2, Iran trên thực tế đã siết kiểm soát eo biển Hormuz, dù lưu lượng giao thông qua tuyến đường thủy chiến lược này đã dần tăng trở lại trong thời gian ngừng bắn.
Giá nhiên liệu máy bay tại châu Âu đã tăng hơn gấp đôi sau khi chiến sự Trung Đông bắt đầu, nhưng hiện còn cao hơn khoảng 50% so với trước đó, trong khi giá nhiên liệu bán lẻ tại Anh vẫn tiếp tục tăng.
Theo công ty dịch vụ ô tô RAC, giá xăng không chì trung bình tại Anh đã đạt mức cao nhất kể từ khi chiến sự bùng phát.
Nhiều hãng hàng không hoạt động tại Anh và trên toàn thế giới đã hủy chuyến bay và tăng giá vé do giá nhiên liệu tăng vọt.
Trong nhiều năm, Anh đã dẫn đầu các nỗ lực quốc tế nhằm gây áp lực kinh tế lên Nga vì xung đột tại Ukraine.
Bộ trưởng Tài chính Tomlinson nói rằng thay đổi này nhằm “bảo vệ an ninh nguồn cung đối với những mặt hàng nền tảng rất quan trọng của nền kinh tế”.
Ông cho biết dù chính phủ vẫn “kiên định trong cam kết hỗ trợ Ukraine”, nhưng họ cũng phải “đưa ra những quyết định đúng đắn và hợp lý” đối với các sản phẩm thiết yếu để hỗ trợ các gia đình trên khắp đất nước đang chật vật với chi phí sinh hoạt.
"Chúng tôi sẽ đạt được một thỏa thuận hoặc sẽ giải quyết dứt điểm vấn đề này, vậy thôi. Và việc kết thúc công việc cũng không có gì khó khăn cả. Dù sao, tôi vẫn muốn một thỏa thuận hơn, vì tôi không muốn làm ảnh hưởng tới 91 triệu người", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/7 phát biểu trước các phóng viên tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng.
"Chúng ta có thể đánh sập các cây cầu của họ chỉ trong vòng một giờ, có thể phá hủy nguồn cung cấp năng lượng của họ. Bây giờ, họ cũng không còn tiền nữa. Chúng ta đâu có đưa cho họ đồng nào", ông nói thêm.
Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohammad Baqer Zolqadr gọi lời đe dọa từ Tổng thống Mỹ là "ảo tưởng".
"Người dân Iran không quen với ngôn ngữ đe dọa. Vì vậy, hãy nói chuyện với người dân Iran bằng sự tôn trọng, nếu không chúng tôi sẽ đáp trả bằng một ngôn ngữ khác", truyền thông nhà nước Iran dẫn lời ông Zolqadr tuyên bố.
Phát biểu từ Tổng thống Trump được đưa ra sau khi những đám đông khổng lồ đổ về thủ đô Tehran của Iran cuối tuần qua để tiễn đưa cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng các thành viên gia đình, những người đã thiệt mạng trong đòn tập kích của Mỹ - Israel hồi cuối tháng 2.
Những người đưa tang hô vang khẩu hiệu đòi trả thù giữa lúc ban lãnh đạo mới của Iran đang chèo lái công cuộc tái thiết, khôi phục giao thương và tiến hành đàm phán. Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf đã nhấn mạnh về một biện pháp ngoại giao được hậu thuẫn bởi "tinh thần chiến đấu" và những lợi thế trên chiến trường, đồng thời kêu gọi khối Hồi giáo trong khu vực đoàn kết trước áp lực.
Một lệnh ngừng bắn được thống nhất hồi tháng 4 đã giúp ngăn chặn xung đột bùng phát trở lại nhưng tình thế vẫn rất mong manh. Các cuộc đàm phán qua trung gian đã giúp thiết lập một bản ghi nhớ sơ bộ về vấn đề eo biển Hormuz, những điều khoản dỡ bỏ trừng phạt và hạn chế hạt nhân. Tuy nhiên, nỗ lực hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn chưa đạt được kết quả thực chất.
Ông Trump đã sử dụng chiếc chuyên cơ mới để bay đến Bắc Dakota, nơi ông thăm Thư viện Tổng thống Theodore Roosevelt mới.
Chiếc máy bay hạng sang, được cho là trị giá khoảng 400 triệu USD, đã chính thức gia nhập đội bay phục vụ Tổng thống Mỹ vào tháng 5. Trước khi được phép sử dụng, máy bay phải trải qua quá trình cải tạo sâu rộng, trong đó có các nâng cấp về an ninh, bằng ngân sách liên bang Mỹ, theo South China Morning Post ngày 2.7.
Ông chủ Nhà Trắng chấp nhận chiếc máy bay từ Qatar hồi tháng 5.2025, bất chấp nhiều tranh cãi. Ông cho rằng đây là sự thay thế cần thiết cho các chuyên cơ đã khoảng 35 năm tuổi đang phục vụ tổng thống Mỹ. "Đây là món quà từ một quốc gia đã đối xử rất tốt với chúng tôi", ông Trump nói.
Tuy nhiên, việc một tổng thống Mỹ nhận máy bay hạng sang từ một đồng minh nước ngoài đã làm dấy lên lo ngại về pháp lý và đạo đức. Phe Dân chủ chỉ trích đây là biểu hiện của "tham nhũng trắng trợn", đồng thời đặt câu hỏi về chi phí cải tạo do người nộp thuế Mỹ gánh chịu.
Trước khi khởi hành, ông Trump nói người Mỹ nên tự hào về chiếc máy bay này. "Thành thật mà nói, tôi rất hào hứng về chuyến bay đầu tiên. Các bạn có thể giữ kín chuyện này, hoặc cũng có thể phô trương. Tôi nghĩ đất nước nên rất tự hào về điều đó. Nó thật tuyệt vời", ông Trump nói.
Khi được hỏi về chi phí cải tạo, ông Trump cho rằng con số này vẫn nhỏ so với việc mua một chiếc máy bay tương đương bằng các phương thức khác.
Chiếc Boeing 747 được tân trang theo phong cách ưa thích của ông Trump, với phần bụng màu xanh hải quân cùng các sọc đỏ và vàng. Theo những người từng tham quan máy bay, bên trong chuyên cơ có nhiều tiện nghi sang trọng như thảm cao cấp, ghế ngả phẳng, ốp gỗ và huy hiệu tổng thống trên dây an toàn.
Tuy nhiên, chiếc máy bay này chỉ được xem là giải pháp tạm thời. Boeing dự kiến bàn giao vào năm 2028 các chuyên cơ mới, vốn bị trì hoãn lâu nay và sẽ được sử dụng lâu dài làm Không lực Một.
Trước đó, ông Trump từng nói chiếc máy bay do Qatar tặng cuối cùng có thể được trưng bày tại thư viện tổng thống của ông.
Theo báo The Hill, trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 25-5, Tổng thống Donald Trump đã nêu ba khả năng xử lý lượng uranium này.
Theo đó, số vật liệu có thể được chuyển ngay sang Mỹ để tiêu hủy, bị phá hủy ngay tại Iran, hoặc được đưa tới một địa điểm phù hợp khác với sự phối hợp của Tehran và giám sát của Cơ quan Năng lượng nguyên tử.
"Lượng uranium làm giàu sẽ được chuyển ngay cho Mỹ để đưa về tiêu hủy. Phương án tốt hơn là chúng sẽ bị phá hủy tại chỗ hoặc ở một địa điểm phù hợp khác với sự phối hợp của Cộng hòa Hồi giáo Iran và sự chứng kiến của Ủy ban Năng lượng nguyên tử Mỹ hoặc cơ quan tương đương", ông Trump viết.
Trước đó trong cuộc trao đổi với báo giới tại Phòng Bầu dục tuần trước, ông Trump khẳng định Washington sẽ không nhượng bộ trong vấn đề thu hồi uranium làm giàu của Iran.
"Có thể chúng tôi sẽ tiêu hủy nó sau khi thu hồi được, nhưng chúng tôi sẽ không để họ giữ nó", ông nói.
Theo các nguồn tin chia sẻ với Hãng tin Reuters, tương lai kho uranium làm giàu của Iran hiện là một trong những nội dung trọng tâm trên bàn đàm phán giữa hai nước, bên cạnh việc khôi phục hoạt động vận tải tại eo biển Hormuz.
Từ lâu, Washington luôn yêu cầu Tehran dỡ bỏ chương trình hạt nhân và từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu.
Kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, ông Trump nhiều lần nhắc tới việc Mỹ sẽ tiếp quản "bụi hạt nhân" của Iran - cụm từ được Tổng thống Mỹ sử dụng để chỉ uranium làm giàu.
Trước đó, ông Trump cũng từng cân nhắc khả năng triển khai lực lượng bộ binh để thu hồi số vật liệu này.
Tuy nhiên phía Iran cho biết vấn đề kho vật liệu hạt nhân không nằm trong nội dung đàm phán hiện nay. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 25-5 khẳng định trọng tâm của các cuộc thương lượng hiện tại là chấm dứt chiến sự.
Trong khi đó Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố Tehran sẵn sàng "trấn an thế giới" rằng nước này không theo đuổi vũ khí hạt nhân. Các quan chức Iran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích hòa bình.
Trước khi lệnh ngừng bắn tạm thời giữa hai nước được thiết lập, Mỹ từng tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một số cơ sở hạt nhân của Iran. Những địa điểm này cũng là mục tiêu trọng yếu trong các đợt không kích của Mỹ và Israel vào tháng 6-2025, khi ông Trump tuyên bố các cơ sở hạt nhân Iran đã bị "xóa sổ hoàn toàn".
