Chiều 20-5, phiên tòa phúc thẩm xét đơn kháng cáo của hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) – ông Nguyễn Thanh Phong và bà Trần Việt Nga – cùng 32 bị cáo khác trong vụ án xảy ra tại cơ quan này và một số đơn vị liên quan tiếp tục phần thẩm vấn.
Tại tòa, các bị cáo đều giữ nguyên kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, không ai kêu oan. Các bị cáo cũng đã nộp thêm các tình tiết mới để xin giảm nhẹ hình phạt.
Trong đó bị cáo Phong cho biết đã khắc phục toàn bộ hậu quả trước khi phiên tòa sơ thẩm và tự nguyện sung quỹ nhà nước để khắc phục cho bị cáo khác 70 triệu đồng.
Tương tự, bị cáo Trần Việt Nga cho hay đã nộp tại cấp phúc thẩm hơn 1,9 tỉ đồng. Bị cáo cung cấp thêm các tài liệu mới có nhiều thành tích, khen thưởng trong công tác như Huân chương Lao động hạng 3, bằng khen…
Tại phần thẩm vấn, chủ tọa hỏi bị cáo Phong: “Bị cáo cho thu tiền ngoài để làm gì? Có phải để bỏ qua sai phạm không?”.
Ông Phong cho hay quá trình công tác, một trong những chỉ đạo quyết liệt nhất của mình là “tuyệt đối không được bỏ qua sai phạm vì bất kỳ lý do gì”.
Thậm chí hằng năm ông còn chỉ đạo các phòng chủ động rút một tỉ lệ hồ sơ nhất định đã cấp và tự mình hoặc các phòng hậu kiểm lại, “nếu phát hiện sai phạm, sai sót thì sửa ngay”.
Theo ông, trước khi xảy ra vụ án, Thanh tra Chính phủ, Ủy ban Kiểm tra Trung ương cũng vào cuộc kiểm tra và xác định không có sai phạm ở đơn vị. Ông phân trần bản chất các hồ sơ làm đúng chỉ cần một lần sửa là “trôi”.
“Tôi còn dặn chuyên viên hồ sơ đúng là phải ký, không được vì không có tiền bôi trơn mà ôm hồ sơ của doanh nghiệp. Còn với những hồ sơ không đủ thì dứt khoát không được trình tôi ký, mà phải thật chuẩn chỉnh”, ông Phong lý giải.
Vị cựu Cục trưởng cũng cho hay doanh nghiệp cũng có nhiều trường hợp, không phải ai cũng làm tốt hồ sơ. Có doanh nghiệp hướng dẫn nhiều lần mà không làm được, nên chuyên viên buộc phải làm thêm ngoài giờ, mua tài liệu, dịch thuật công chứng để hỗ trợ doanh nghiệp khi nộp hồ sơ nên được cảm ơn.
“Vậy tiền mà doanh nghiệp và cá nhân khi nộp hồ sơ đưa cho các chuyên viên là tiền gì?, chủ tọa truy vấn.
Ông Phong cho rằng lúc chưa khai với cơ quan điều tra thì nghĩ đấy không phải là tiêu cực. Bởi tại thời điểm đó ông hiểu nếu doanh nghiệp đúng mà yêu cầu chi tiền thì đấy mới là hối lộ.
“Còn nếu giúp doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ chuẩn mà người ta bồi dưỡng, cảm ơn thì bị cáo nghĩ đấy không phải là hối lộ. Nhưng sau này khi làm việc với cơ quan điều tra, được giải thích, bị cáo hiểu đấy cũng là hối lộ. Bị cáo nhận thấy sai phạm của mình”, ông Phong phân trần.
“Trường hợp bị cáo không đồng ý thì các chuyên viên có dám nhận tiền không?”, chủ tọa hỏi. Ông Phong đáp: “Nếu bị cáo không đồng ý không ai dám nhận tiền”.
Theo hồ sơ vụ án, giai đoạn 2018-2025, một số lãnh đạo, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế đã lợi dụng quy định pháp luật còn chung chung để hình thành cơ chế “xin – cho”, nhận hối lộ có hệ thống trong nhiều khâu quản lý.
Sai phạm chủ yếu xảy ra trong hoạt động thẩm định, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm và cấp giấy chứng nhận GMP.
Tổng cộng, ông Phong, bà Nga cùng hàng chục cấp dưới đã nhận hối lộ từ 21 cá nhân, doanh nghiệp với tổng số tiền 93,7 tỉ đồng trong cấp giấy tiếp nhận; 12,7 tỉ đồng trong cấp phép quảng cáo và 1 tỉ đồng liên quan GMP…
Người kế nhiệm ông Phong, bà Trần Việt Nga, phụ trách mảng cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo, bị cơ quan tố tụng cáo buộc đã yêu cầu chuyên viên đưa ít nhất 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm với mỗi hồ sơ trình ký.
Đầu mối nhận hồ sơ là Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông, do bà Trần Thị Thu Liễu là Phó phòng phụ trách.
Được bà Nga “bật đèn xanh”, các chuyên viên đề nghị doanh nghiệp muốn cấp giấy xác nhận đúng hạn mà không phải chỉnh sửa nhiều lần phải chi tiền ngoài lệ phí từ 2 – 8 triệu đồng. Tiền thu được, các chuyên viên thống nhất cơ chế ăn chia theo từng cấp độ. Riêng bà Nga từ 2 – 3,5 triệu đồng/hồ sơ.
Tại tòa phúc thẩm, bà Nga thừa nhận hành vi và cho biết sai phạm bắt đầu từ cuộc gặp với cấp dưới Liễu. Tuy nhiên bà cho hay mục đích chỉ là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, chứ không chỉ đạo, đặt ra mức nhận tiền của các chuyên viên.
“Thế tại sao bị cáo lại nghĩ ra việc thu tiền ngoài hồ sơ?”, chủ tọa truy vấn. Bà Nga nói chỉ nghĩ không làm sai hồ sơ, sau khi chuyên viên hướng dẫn thì được doanh nghiệp họ cảm ơn.
Cũng như ông Phong, bà Nga thừa nhận nếu bản thân không đồng ý thì các chuyên viên không ai dám nhận tiền.
Ngày mai (21-5), phiên tòa tiếp tục phần luận tội.
Cơm trắng là món ăn cốt lõi trên mâm cơm của nhiều gia đình. Tuy nhiên, nếu cây lúa bị nhiễm kim loại nặng trong quá trình canh tác, việc tiêu thụ lâu dài có thể trở thành mối đe dọa tiềm ẩn đối với sức khỏe.
Về vấn đề này, các chuyên gia cảnh báo rằng nếu cơ thể liên tục hấp thụ các chất độc hại này, chúng sẽ tích tụ lại, làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận, bệnh lý về xương và thậm chí là hơn 5 loại bệnh ung thư. Do đó, người tiêu dùng tuyệt đối không được chủ quan trong tất cả các khâu từ chọn mua, vo gạo cho đến bảo quản.
Mối nguy hại từ gạo nhiễm cadimi và asen
Bác sĩ Nhan Tông Hải, Giám đốc Khoa Độc chất học Lâm sàng, Bệnh viện Trường Canh Lâm Khẩu (Đài Loan) cho biết, trong quá trình sinh trưởng, cây lúa có thể hấp thụ các kim loại nặng như cadimi (Cd) và asen (As) từ đất hoặc nguồn nước tưới bị ô nhiễm.
Bác sĩ Nhan Tông Hải dẫn chứng, vùng duyên hải Tây Nam Đài Loan trước đây từng ghi nhận tình trạng người dân bị bệnh "chân đen" (một dạng hoại tử do tắc mạch ngoại vi) do uống nước giếng khoan nhiễm asen vô cơ trong thời gian dài. Tình trạng này cũng làm gia tăng tỷ lệ mắc các bệnh ung thư bàng quang, ung thư gan, ung thư phổi và ung thư da. Điều này cho thấy tác hại của kim loại nặng đối với sức khỏe là vô cùng đáng ngại.
Khi gạo chứa cadimi, khoảng 6% lượng kim loại này sẽ bị cơ thể hấp thụ. Dù phần lớn được đào thải ra ngoài, nhưng nếu tiêu thụ đều đặn mỗi ngày, cadimi vẫn sẽ tích tụ dần trong xương và thận.
Đối với xương, nồng độ cadimi quá cao sẽ khiến xương bị giòn, dẫn đến gãy xương tự phát. Căn bệnh "Itai-itai" (bệnh đau đớn) nổi tiếng trong lịch sử Nhật Bản chính là hậu quả của ngộ độc cadimi. Đối với thận, cadimi tích tụ tại đây có thể gây tổn thương chức năng thận, thậm chí dẫn đến suy thận.
Bên cạnh đó, Bác sĩ Nhan chỉ ra rằng asen vô cơ cũng là chất gây ung thư nhóm 1 (nhóm có nguy cơ cao nhất). Ngoài việc phá hủy gan và thận, nó còn gây ra các tổn thương về da và bệnh mạch máu ngoại vi. Bất kể là cadimi hay asen, việc tiếp xúc lâu dài đều có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư bao gồm: ung thư phổi, ung thư gan, ung thư bàng quang và ung thư da.
Về nguồn gốc gây ô nhiễm kim loại nặng, bác sĩ Nhan Tông Hải phân tích rằng bên cạnh các yếu tố môi trường tự nhiên, việc một số nhà máy xả nước thải công nghiệp chưa qua xử lý đúng quy chuẩn ra môi trường cũng là nguyên nhân khiến đất nông nghiệp bị ô nhiễm thông qua hệ thống tưới tiêu, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hạt gạo.
Bác sĩ đặc biệt lưu ý, cadimi có tính tích lũy cực kỳ cao trong cơ thể người, với chu kỳ bán rã (thời gian để đào thải một nửa lượng chất độc) có thể kéo dài từ 20 đến 30 năm. Vì vậy, ngay cả khi lượng ăn vào mỗi lần rất nhỏ, sự tích tụ qua hàng năm trời vẫn sẽ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe.
Cách vo gạo giảm thiểu rủi ro
Trước mối quan tâm lớn của người dân về cách xử lý gạo an toàn, bác sĩ Nhan Tông Hải đưa ra những lời khuyên thực tế sau:
Vo gạo từ 2 đến 3 lần: Trước khi nấu, bạn nên vo gạo ít nhất 2 đến 3 lần. Việc này giúp rửa trôi một phần các chất ô nhiễm bám trên bề mặt hạt gạo.
Không vo gạo trực tiếp trong lòng nồi cơm điện: Đây là sai lầm phổ biến cần bỏ ngay. Đặc biệt với các loại nồi có lớp chống dính, việc chà xát hạt gạo trực tiếp vào lòng nồi dễ làm trầy xước lớp phủ này, vô tình làm tăng nguy cơ phơi nhiễm các hóa chất độc hại khác từ vỏ nồi.
Gạo hữu cơ (Organic) có hoàn toàn sạch kim loại nặng?
Nhiều người thắc mắc liệu gạo hữu cơ có an toàn tuyệt đối hay không. Bác sĩ Nhan Tông Hải nhấn mạnh, chứng nhận hữu cơ chủ yếu đảm bảo rằng quá trình canh tác không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (thuốc trừ sâu), chứ không đồng nghĩa với việc gạo hoàn toàn không có nguy cơ nhiễm kim loại nặng.
Do đó, khi mua sắm, người tiêu dùng vẫn nên chọn các thương hiệu có uy tín lớn để đảm bảo tính minh bạch về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm.
Bí quyết bảo quản gạo chống độc tố nấm mốc và vi khuẩn
Để bảo vệ an toàn cho bữa ăn hàng ngày, Giám đốc Khoa Độc chất khuyên người dân:
Theo ThS.BS Ngô Văn Tân, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, những năm gần đây các đợt nắng nóng cực đoan với nhiệt độ trên 37-38 độ C xuất hiện thường xuyên hơn. Trong bối cảnh này, quan niệm "uống nhiều nước là đủ" chưa phản ánh hết tính phức tạp của việc bảo vệ sức khỏe, đặc biệt là chức năng thận.
Mối nguy sỏi thận từ thời tiết khắc nghiệt
Thận đóng vai trò lọc máu, đào thải chất cặn bã và cân bằng điện giải. Khi trời nóng, cơ thể mất nước chủ yếu qua mồ hôi.
Nếu không được bù nước đúng cách, nước tiểu sẽ bị cô đặc khiến các khoáng chất như canxi, oxalat hoặc acid uric dễ kết tinh thành sỏi. Đây là lý do vì sao tỷ lệ người mắc sỏi thận thường tăng cao trong mùa hè, kể cả với những người chưa từng có tiền sử bệnh lý về thận.
Những sai lầm khi bù nước: Lợi bất cập hại
Uống nước là cần thiết, nhưng uống "sai cách" lại tiềm ẩn nhiều rủi ro:
Uống dồn dập một lúc: Nhiều người có thói quen uống một lượng lớn nước ngay sau khi đi nắng hoặc vận động mạnh. Việc này làm loãng nhanh nồng độ muối trong máu, gây rối loạn điện giải với các triệu chứng mệt mỏi, đau đầu, thậm chí chóng mặt.
Lạm dụng nước ngọt và nước tăng lực: Đồ uống có gas, chứa nhiều đường hoặc muối khoáng quá mức không những không bảo vệ thận mà còn làm tăng gánh nặng chuyển hóa, thúc đẩy quá trình hình thành sỏi.
Lời khuyên: Chia nhỏ lượng nước, uống đều đặn nhiều lần trong ngày ngay cả khi chưa thấy khát. Nước lọc vẫn là lựa chọn tối ưu. Người lao động cường độ cao có thể bổ sung nước điện giải ở mức vừa phải.
Nguy cơ từ thói quen "giải nhiệt" tức thì
Tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng là thói quen của nhiều người nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn. Khi cơ thể đang nóng, mạch máu giãn rộng, việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh gây co mạch nhanh, làm rối loạn tuần hoàn tạm thời.
Dù không trực tiếp gây bệnh thận, tình trạng này lặp lại thường xuyên có thể ảnh hưởng đến cung cấp máu cho các cơ quan, đặc biệt nguy hiểm với người lớn tuổi hoặc người có bệnh lý tim mạch.
Dấu hiệu cảnh báo thận đang "kêu cứu"
Những tín hiệu sớm từ cơ thể trong mùa nóng:
Nước tiểu sẫm màu, mùi nồng, lượng nước tiểu ít.
Cảm giác tiểu rát nhẹ.
Khát nước liên tục kèm mệt mỏi.
Đau âm ỉ vùng hông hoặc thắt lưng.
Phòng bệnh theo nguyên tắc "Thanh nhiệt - Sinh tân"
Dưới góc nhìn y học cổ truyền, mùa hè thuộc hành Hỏa, dễ làm hao tổn tân dịch. Để bảo vệ sức khỏe, bác sĩ Ngô Văn Tân khuyến nghị:
Chế độ uống: Uống nước đều đặn, ưu tiên nước lọc, hạn chế chất kích thích và đồ uống quá nhiều đường.
Chế độ ăn: Tăng cường rau xanh, trái cây thanh mát để hỗ trợ thanh nhiệt và sinh tân dịch.
Sinh hoạt: Tuyệt đối không tắm lạnh ngay sau khi vận động mạnh hoặc vừa ngoài nắng về.
Theo dõi: Chú ý quan sát những thay đổi bất thường của nước tiểu và các cơn đau vùng lưng.
Nắng nóng có thể chỉ là cảm giác khó chịu nhất thời, nhưng những tác động âm thầm lên thận và hệ chuyển hóa có thể để lại hậu quả dài hạn. Hiểu đúng và thực hành phòng ngừa đúng là cách đơn giản nhất để bảo vệ bản thân trước sự khắc nghiệt của thời tiết.
Ngày 30-6, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng cho biết đã yêu cầu một nhà thuốc tại xã Đức Trọng niêm phong toàn bộ thuốc cổ truyền actisô của Công ty cổ phần Dược Lâm Đồng (Ladophar), do mẫu thuốc không đạt chỉ tiêu giới hạn cho phép về thể tích theo tiêu chuẩn cơ sở.
Cụ thể, dung tích thuốc chứa trong ống thấp hơn quy định.
Trước đó, Trung tâm Kiểm nghiệm dược phẩm - mỹ phẩm tỉnh Lâm Đồng lấy mẫu tại nhà thuốc Đ.N. (đường Hải Thượng Lãn Ông, xã Đức Trọng) để kiểm nghiệm.
Mẫu có số đăng ký VD-31055-18, số lô 021024, sản xuất ngày 30-10-2024, hạn dùng 29-10-2026, nơi sản xuất là Ladophar - Công ty cổ phần Dược Lâm Đồng.
Kết quả cho thấy mẫu thuốc không đạt yêu cầu về chỉ tiêu thể tích theo tiêu chuẩn. Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng yêu cầu trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận văn bản, nhà thuốc Đ.N. phải niêm phong toàn bộ số thuốc uống actisô nói trên.
Sở cũng đề nghị Công ty cổ phần Dược Lâm Đồng phối hợp với Trung tâm Kiểm nghiệm dược phẩm - mỹ phẩm tỉnh Lâm Đồng lấy mẫu bổ sung tại cơ sở sản xuất và ít nhất hai cơ sở kinh doanh, sử dụng thuốc. Các mẫu này được gửi tới Viện Kiểm nghiệm thuốc TP.HCM hoặc Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương để kiểm tra lại.
Công ty cổ phần Dược Lâm Đồng là doanh nghiệp dược tại địa phương, được biết đến với các sản phẩm thuốc uống, thực phẩm chức năng có thành phần chính chiết xuất từ cây actisô.
