Vài năm trở lại đây, người Việt Nam chuyển hướng sang các mẫu SUV đô thị trong tầm giá khoảng 750 triệu đồng trở lại. Phân khúc này được xem là “sân chơi” của các mẫu xe đến từ các thương hiệu xe Hàn Quốc, Nhật Bản như Hyundai Creta, Toyota Yaris Cross, Mitsubishi Xforce… Do đó, một thương hiệu, mẫu mã mới như Skoda Kushaq vừa gia nhập thị trường sẽ gặp khá nhiều khó khăn trong câu chuyện cạnh tranh, giành thị phần.
Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ thực dụng, Kushaq lại là mẫu xe có khá nhiều điểm thú vị, từ thiết kế, trang bị cho đến khả năng vận hành. Bởi phía sau mẫu SUV này là nền tảng khung gầm MQB-A0 đến từ Volkswagen Group – yếu tố giúp chiếc xe mang lại cảm giác vận hành đầm chắc đúng kiểu xe châu Âu.
Tất nhiên, mọi thông số hay cảm nhận ban đầu sẽ chỉ mang tính tương đối nếu chưa đặt chiếc xe vào điều kiện vận hành thực tế. Và hành trình kéo dài 3 ngày 2 đêm cầm lái Kushaq bản Style hướng về miền Tây Nam Bộ, khám phá cực Nam tổ quốc… phần nào giúp người lái cảm nhận rõ hơn những ưu, nhược điểm của mẫu SUV đến từ thương hiệu xe của Cộng hòa Czech.
Về tổng thể, Skoda Kushaq có ngoại hình cân đối, hài hòa… khác biệt so với phong cách cắt xẻ hay tạo hình cầu kỳ trên nhiều mẫu xe Hàn Quốc. Kiểu thiết kế này có thể không tạo cảm giác nổi bật khi lăn bánh nhưng đổi lại mang nét trung tính, bền dáng và ít lỗi thời theo năm tháng.
Tương tự nhiều mẫu xe khác của Skoda, Kushaq gây chú ý với lưới tản nhiệt đặc trưng, kết hợp nhiều chi tiết tạo hình vuông vức ở phần đầu xe nhằm nhấn mạnh vẻ cứng cáp. Cụm đèn pha LED tích hợp dải định vị ban ngày cho chất lượng chiếu sáng ở mức khá trong điều kiện vận hành thực tế. Phía sau, đèn hậu LED tạo hình boomerang giúp dễ nhận diện khi nhìn từ xa.
Tuy nhiên, đèn xi-nhan trước và sau vẫn sử dụng bóng halogen thay vì đồng bộ đèn LED như nhiều đối thủ cùng tầm giá.
Chi tiết dễ gây tranh luận trên Skoda Kushaq là bộ mâm 17 inch đi kèm lốp 205/55 ở phiên bản Style. Xét về thẩm mỹ, kích thước vành này không được đánh giá cao nhưng trải nghiệm thực tế cho thấy thành lốp dày giúp xe vận hành êm hơn trên các đoạn đường xấu, mố cầu hay ổ gà. Đồng thời, độ ồn từ lốp vọng vào khoang ca-bin cũng được kiểm soát ở mức khá dễ chịu.
Bước vào trong xe, thiết kế không gian nội thất không quá cầu kỳ với bố cục gọn gàng, thực dụng và thiên nhiều hơn về công năng sử dụng. Trong đó, màn hình trung tâm kích thước 10 inch có viền khá dày, phối màu đen sâu hòa vào giao diện hiển thị, tạo cảm giác màn hình lớn hơn thực tế. Bảng đồng hồ điện tử sau vô-lăng hiển thị nhiều thông tin, giao diện thân thiện người dùng.
Mặc dù chỉ trang bị dàn điều hòa tự động một vùng nhưng bù lại, Skoda Kushaq bản Style có tính năng làm mát và chỉnh điện 6 hướng cho hàng ghế trước, phù hợp với điều kiện thực tế ở Việt Nam. Ngoài ra, phiên bản này vẫn có đầy đủ ghế bọc da, đèn viền nội thất, cửa gió điều hòa hàng ghế sau, cửa sổ trời… Tuy nhiên, thay vì sử dụng phanh tay điện tử, mẫu SUV đến từ châu Âu lại dùng phanh tay cơ.
Xét về không gian, hàng ghế sau trên Kushaq có khoảng sáng đầu khá thoải mái, khu vực để chân thoáng và phù hợp cho 5 thành viên di chuyển quãng đường dài. Dù vậy, tựa lưng của xe có độ nghiêng không quá nhiều. Đánh đổi, người dùng sẽ có khoang hành lý rộng rãi, có thể chứa 7 – 8 vali nhỏ.
Thời điểm xuất hiện tại Việt Nam, khối động cơ tăng áp 1.0 lít trên Kushaq từng khiến không ít người hoài nghi. Trải nghiệm thực tế qua nhiều địa hình tại miền Tây cho thấy mẫu xe này vận hành thuyết phục hơn những gì thông số thể hiện.
Nhìn qua những con số, khối động cơ trên mẫu xe này cho công suất 113 mã lực và mô-men xoắn 178 Nm, kết hợp hộp số tự động 6 cấp. So với các mẫu SUV đô thị dùng máy 1.5 lít hút khí tự nhiên, Kushaq ngang ngửa về công suất nhưng lại có lợi thế ở lực kéo.
Điểm đáng chú ý nằm ở cách Skoda tinh chỉnh vòng tua máy quanh ngưỡng 1.000 vòng/phút khi xe đứng yên. Thiết lập này giúp xe phản hồi nhạy hơn khi đạp chân ga, tăng sự linh hoạt khi đi trong đô thị. Ngoài ra, điều này cũng phần nào giảm độ trễ turbo khi đạp thốc. Trong quá trình di chuyển thực tế trên cao tốc, xe tăng tốc khá tốt ở dải tốc độ 70 – 80 km/giờ nếu người lái chủ động phối hợp với lẫy chuyển số hoặc chuyển sang số S (Sport).
Ngoài động cơ, hệ thống treo cũng là chi tiết đáng khen trên Kushaq với khả năng dập tắt dao động tương đối tốt khi đi qua mố cầu, gờ giảm tốc hoặc các đoạn đường gợn sóng. Điều này giúp hạn chế sự bồng bềnh thường thấy trên các mẫu SUV đô thị gầm cao.
Giữa rất nhiều lựa chọn trong phân khúc SUV đô thị hiện nay, Skoda Kushaq ví như “làn gió mới” dành cho nhóm khách hàng ưu tiên cảm giác lái và sự ổn định thân xe. Dù vẫn tồn tại một vài hạn chế nhưng điều này không làm lu mờ giá trị cốt lõi của một mẫu xe đến từ châu Âu, phù hợp trong tầm giá dưới 700 triệu đồng.
Xăng E85 từ lâu đã trở thành loại nhiên liệu phổ biến tại các thị trường như Brazil hay Mỹ, đặc biệt trong giới chơi xe hiệu năng cao và các mẫu ôtô có khả năng sử dụng nhiều tỷ lệ ethanol khác nhau. So với xăng truyền thống, E85 có giá rẻ hơn tại một số thị trường, chỉ số octane cao hơn và được xem như giải pháp giúp giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch. Đổi lại, loại nhiên liệu này cũng đặt ra nhiều yêu cầu riêng về động cơ, hệ thống nhiên liệu và hạ tầng tiếp nhiên liệu.
E85, hay còn gọi là hỗn hợp gồm 85% ethanol sinh học và phần còn lại là xăng khoáng. Tại Mỹ, tỷ lệ ethanol thực tế trong E85 không cố định ở mức 85%, mà dao động từ 51-83%. Nguyên nhân nằm ở đặc tính của ethanol nguyên chất khi loại nhiên liệu này chứa ít năng lượng hơn xăng, khiến động cơ khó khởi động trong thời tiết lạnh nếu không làm nóng khí nạp, tăng tốc độ đề máy hoặc pha thêm xăng theo điều kiện khí hậu. Vì vậy, tại các khu vực có mùa đông lạnh, E85 thường chứa tỷ lệ xăng cao hơn.
So với xăng truyền thống, ethanol có chỉ số octane cao hơn, giúp động cơ chống kích nổ tốt hơn khi vận hành ở áp suất nén lớn hoặc khi turbo tăng áp cao. Đổi lại, loại nhiên liệu này chứa ít năng lượng hơn trên mỗi lít, khiến xe tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn để tạo cùng mức công suất.
Chính những đặc tính này khiến các động cơ xăng thông thường cần được hiệu chỉnh lại nếu muốn vận hành ổn định với nhiên liệu chứa tỷ lệ ethanol cao. Khi đó, hệ thống phun nhiên liệu, thời điểm đánh lửa và nhiều chi tiết trong đường nhiên liệu phải thay đổi để phù hợp hơn với đặc tính cháy của ethanol. Từ đó, khái niệm "flex fuel" ra đời nhằm chỉ các mẫu xe có thể tự thích nghi với nhiều tỷ lệ pha trộn ethanol khác nhau.
Flex fuel là gì?
Flex fuel (hay flexible-fuel vehicle: xe sử dụng nhiên liệu linh hoạt) dùng để chỉ các mẫu xe có thể chạy bằng xăng thường, E85 hoặc bất kỳ tỷ lệ pha trộn nào giữa hai loại nhiên liệu. Những mẫu xe này xuất hiện phổ biến tại Brazil từ đầu những năm 2000, sau đó lan sang Mỹ với nhiều dòng bán tải và SUV của Ford, General Motors hay Stellantis. Tại Brazil, ethanol từ mía có giá rẻ và nguồn cung dồi dào nên phần lớn xe mới bán ra hiện nay đều hỗ trợ flex fuel. Trong khi đó, Mỹ xem E85 như cách tận dụng nguồn nông sản nội địa, giảm phụ thuộc dầu mỏ nhập khẩu và tạo thêm đầu ra cho ngành sản xuất ethanol từ ngô.
Brazil hiện là thị trường xe flex fuel lớn nhất thế giới, trong khi Mỹ đứng thứ hai. Tuy nhiên, mức độ sử dụng E85 trên thực tế vẫn khá hạn chế do hạ tầng trạm nhiên liệu chưa phổ biến, đồng thời nhiều chủ xe tại Mỹ thậm chí không biết xe của họ hỗ trợ nhiên liệu E85. Xe flex fuel đặc biệt phổ biến tại khu vực Trung Tây nước Mỹ, nơi ngô là cây trồng chủ lực. Chính phủ Mỹ cũng sử dụng xe flex fuel trong đội xe công vụ suốt nhiều năm nhằm thúc đẩy tiêu thụ ethanol nội địa.
Làm thế nào để xe có thể sử dụng xăng với tỷ lệ ethanol lên đến 85%?
Động cơ xăng thông thường không phải lúc nào cũng tương thích hoàn toàn với E85. Để sử dụng loại nhiên liệu này, người dùng thường can thiệp vào hệ thống phun nhiên liệu và điều khiển động cơ.
Các garage độ xe tại Mỹ thường lắp thêm cảm biến ethanol để đo tỷ lệ nhiên liệu trong bình xăng, sau đó gửi dữ liệu về ECU nhằm tự điều chỉnh lượng phun và thời điểm đánh lửa. Vì ethanol cần lượng nhiên liệu lớn hơn để đạt tỷ lệ cháy tối ưu, nhiều xe phải nâng cấp kim phun lưu lượng lớn hơn cùng bơm nhiên liệu mạnh hơn. Một số dòng xe hiệu suất cao còn tinh chỉnh turbo hoặc remap ECU để tận dụng khả năng chống kích nổ tốt hơn của E85.
Ưu và nhược điểm của xăng E85
Với chỉ số octane khoảng 100-105 RON, E85 cho phép động cơ tăng áp hoạt động ở mức áp suất cao hơn mà ít gặp hiện tượng kích nổ. Nhiều mẫu xe turbo sau khi chuyển sang E85 và remap ECU có thể tăng thêm hàng chục mã lực mà không cần can thiệp sâu vào phần cứng động cơ. Tại Mỹ, nhiều garage xem E85 là lựa chọn phải chăng thay cho xăng đua chuyên dụng, vốn đắt hơn đáng kể. Đây cũng là lý do E85 đặc biệt phổ biến trong giới chơi xe hiệu năng cao.
Tuy nhiên, E85 cũng tồn tại nhiều nhược điểm. Do mật độ năng lượng thấp hơn xăng, xe thường hao nhiên liệu hơn khoảng 20-30%. Nếu giá E85 không thấp hơn đáng kể so với xăng truyền thống, lợi ích kinh tế gần như không còn rõ rệt. Ethanol cũng có tính hút ẩm cao hơn, dễ gây ảnh hưởng tới gioăng cao su, bơm xăng hoặc đường ống nhiên liệu trên các mẫu xe cũ không thiết kế cho nhiên liệu này. Một số xe sau khi chuyển đổi không đúng kỹ thuật có thể gặp tình trạng khó nổ máy khi động cơ nguội, báo lỗi động cơ hoặc hỗn hợp cháy quá nghèo.
Ngoài vấn đề kỹ thuật, hạ tầng tiếp nhiên liệu cũng là rào cản lớn. E85 hiện phổ biến chủ yếu tại Brazil và một số bang ở Mỹ, trong khi nhiều thị trường châu Á gần như chưa có mạng lưới cây xăng chuyên dụng. Điều này khiến việc sử dụng xe flex fuel tại các quốc gia ngoài Mỹ hoặc Brazil thiếu tính thực tế, đặc biệt với người dùng phổ thông cần di chuyển đường dài thường xuyên.
Ngày 16/5, Piaggio Việt Nam giới thiệu ba phiên bản Vespa kỷ niệm 80 năm, gồm Sprint 80th 125, Sprint 80th 180 và GTS 80th 300 tại TP HCM ngày 16/5. Điểm đáng chú ý là sự xuất hiện của mẫu Sprint 180 phân khối lần đầu xuất hiện tại thị trường Việt Nam.
Bộ ba phiên bản đặc biệt này sử dụng màu sơn xanh Verde Pastello, lấy cảm hứng từ mẫu Vespa 98 ra mắt vào năm 1946, tức 80 năm trước. Các chi tiết màu xanh này xuất hiện trên thân xe, gương chiếu hậu, tay dắt sau, vành và giảm xóc trước. Xe cũng có logo "80th" phía trước cùng huy hiệu "80 years of Vespa - Est. 1946" phía sau. Ngoại hình, thông số động cơ của bản Sprint 80th 125 và GTS 80th 300 không đổi so với thế hệ hiện tại.
Trong ba mẫu xe, Sprint 80th 180 là phiên bản đáng chú ý nhất khi lần đầu được trang bị động cơ i-Get 180 tại Việt Nam. Động cơ này có dung tích 174,1 phân khối, công suất 14,8 mã lực, mô-men xoắn 13,7 Nm, làm mát bằng gió cưỡng bức. Để so sánh, bản Sprint 125 công suất 10,6 mã lực, mô-men xoắn 10,4 Nm, còn bản Sprint 150 công suất 12,3 mã lực, mô-men xoắn 12,7 Nm. Mức tiêu thụ nhiên liệu của bản 180 là 2,27 lít/100 km, cao hơn so với mức 1,85 lít/100 km của bản 125, theo công bố của nhà sản xuất.
Trong khi đó, GTS 80th 300 sử dụng động cơ HPE 278,3 cc, công suất 23,4 mã lực, mô-men xoắn 26 Nm, mức tiêu thụ nhiên liệu 3,4 lít/100 km. Ngoài ra, các phiên bản Vespa 80th được trang bị màn hình LCD hoặc TFT màu, hỗ trợ kết nối Vespa MIA với điện thoại thông minh, khóa thông minh keyless và các tính năng như Bike Finder hay Follow Me.
Các phiên bản đặc biệt sẽ được bán từ tháng 5. Giá bán đề xuất của Sprint 80th 125 là 106,5 triệu đồng, Sprint 80th 180 là 121,5 triệu đồng và GTS 80th 300 là 172 triệu đồng. Mức giá của bản Sprint đặc biệt này cao hơn so với bản tiêu chuẩn khoảng 20 triệu đồng, còn GTS bản đặc biệt cao hơn bản tiêu chuẩn khoảng 13,4 triệu đồng.
Nguồn cung của Toyota Wigo bị hạn chế từ tháng 2 do gặp vấn đề liên quan tới thủ tục đăng kiểm thông quan, lô xe mới dự kiến phải đến tháng 6 mới được bổ sung. Do đó, không mấy ngạc nhiên khi mẫu xe Nhật có doanh số bằng 0 trong tháng 4.
Đáng chú ý, trong bối cảnh tạm thời bớt đi một đối thủ cạnh tranh, sức tiêu thụ của Hyundai Grand i10 vẫn không cải thiện, dù được áp dụng ưu đãi từ nhà sản xuất. Theo số liệu của TC Motor, Grand i10 đạt doanh số 174 chiếc trong tháng 4, giảm 31,7% so với tháng trước đó.
Nhóm xe đô thị hạng A còn Kia Morning, nhưng từ đầu năm nay, sản phẩm này đã không còn được nhà phân phối công bố doanh số riêng lẻ, mà gộp chung kết quả bán hàng với một số sản phẩm cùng thương hiệu, thống kê trong nhóm “xe khác”. Dù vậy, nhóm xe này chỉ bán được 149 chiếc trong tháng 4.
Như vậy, doanh số của nhóm xe đô thị hạng A trong tháng 4 ở mức thấp nhất trong 3 năm trở lại đây - một tín hiệu đáng báo động đối với phân khúc này. Xe đô thị hạng A từng là nhóm “hot”, với sự góp mặt của VinFast Fadil, mẫu xe bán chạy nhất Việt Nam vào năm 2021 với lũy kế doanh số vượt ngưỡng 24.000 chiếc.
Theo giới chuyên gia, sự “thất sủng” của xe đô thị hạng A chủ yếu do thị hiếu của khách Việt có xu hướng chuyển dịch sang SUV gầm cao trong những năm gần đây. Đồng thời, sự bùng nổ của xe điện giá rẻ cũng là một trong những yếu tố tạo ảnh hưởng đến sức tiêu thụ của những mẫu xe kể trên.
Ví dụ, VinFast VF 3, mẫu mini SUV thuần điện này có giá từ 302 triệu đồng, dễ tiếp cận hơn hẳn các mẫu xe đô thị hạng A nhờ ưu đãi miễn 100% lệ phí trước bạ. Đồng thời, hãng xe Việt còn áp dụng chính sách miễn phí sạc 24/7 đến năm 2029, giúp người dùng gần như không tốn chi phí di chuyển.
Thậm chí, các hãng xe cũng dần “buông” phân khúc này, khi không còn sản phẩm mới được giới thiệu. Các sản phẩm cũ được tinh gọn phiên bản nhằm tối ưu dòng tiền. Mẫu Toyota Wigo bị hãng xe Nhật cắt giảm phiên bản số sàn giá rẻ (giá 360 triệu đồng) từ năm 2025, trong khi Kia Morning cũng bị lược bớt 3 biến thể.
