Người dân đào bới cát tìm nạn nhân bị xe chở vật liệu lật vùi lấp

Theo tham luận của Bộ Nội vụ gửi Hội nghị toàn quốc sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cả nước hiện còn 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn. Trong đó, 17 đơn vị chưa đạt cả tiêu chuẩn về diện tích và dân số, 529 đơn vị chưa đạt chuẩn diện tích, 159 đơn vị chưa đạt chuẩn dân số.

Bộ Nội vụ đánh giá việc duy trì các đơn vị hành chính quy mô nhỏ làm phân tán nguồn lực đầu tư, tăng chi phí quản lý, trong khi chưa phát huy được lợi thế quy mô để cung ứng dịch vụ công và phát triển kinh tế - xã hội.

Ngoài quy mô chưa đạt chuẩn, một số địa phương sau sắp xếp vẫn có ranh giới hành chính chưa phù hợp với không gian phát triển, còn chia cắt khu đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng du lịch, di tích hoặc những khu vực có tính liên kết tự nhiên cao. Điều này ảnh hưởng đến công tác quy hoạch, phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư dài hạn.

Theo Bộ Nội vụ, một số đô thị đã hình thành không gian phát triển đa trung tâm với quy mô vượt ra ngoài địa giới hành chính truyền thống, nhưng hệ thống hạ tầng kết nối liên vùng còn thiếu đồng bộ, chưa theo kịp tốc độ mở rộng đô thị.

Bên cạnh đó, việc sáp nhập một số thị trấn vào xã nông thôn cũng làm thay đổi tính chất quản lý của các khu vực đô thị hiện hữu, đòi hỏi tiếp tục rà soát để hình thành đơn vị hành chính đô thị phù hợp.

Từ những bất cập trên, Bộ Nội vụ xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong nửa cuối năm 2026 là rà soát đầy đủ các xã, phường chưa đạt tiêu chuẩn để tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét tiếp tục sắp xếp. Việc sáp nhập sẽ được thực hiện trên cơ sở đánh giá khoa học, thực tiễn và pháp lý, đồng thời tính đến các yếu tố lịch sử, văn hóa, dân tộc, tôn giáo, điều kiện địa lý, bảo đảm không gây xáo trộn đời sống người dân và hoạt động của chính quyền cơ sở.

Bộ cũng kiến nghị cho phép thành lập các phường mới trên cơ sở những thị trấn và khu vực đô thị đủ điều kiện; hình thành một số phường quy mô lớn giữ vai trò hạt nhân phát triển của tỉnh, thành phố và xây dựng các đặc khu kinh tế thế hệ mới làm cực tăng trưởng.

"Tinh thần chung là không sắp xếp chạy theo số lượng, không gây nên xáo trộn không cần thiết nhưng cũng không để những bất hợp lý về đơn vị hành chính cản trở phát triển", tham luận của Bộ Nội vụ nêu.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cả nước giảm số đơn vị hành chính cấp xã từ 10.035 xuống còn 3.321. Theo Nghị quyết 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xã miền núi phải có tối thiểu 5.000 dân và 100 km2; xã hải đảo 2.500 dân và 15 km2; các xã còn lại 16.000 dân và 30 km2. Phường phải có ít nhất 21.000 dân, diện tích 5,5 km2.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, El Nino đã hình thành và được dự báo tiếp tục tăng cường trong những tháng tới. Xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027 lên 63%. Nếu kịch bản này xảy ra, Việt Nam có thể đối mặt với một trong những đợt El Nino mạnh nhất kể từ năm 2015-2016.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng phòng Quản lý vận hành và tưới tiêu, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết trong bối cảnh còn nhiều yếu tố bất định, giải pháp quan trọng nhất lúc này là tận dụng tối đa mùa mưa để tích nước.

"Ngay từ mùa mưa năm nay, chúng ta phải tích trữ lượng nước lớn nhất có thể. Đây là giải pháp quan trọng nhất để chủ động ứng phó với hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô tới", ông nói.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã yêu cầu các địa phương xây dựng kịch bản ứng phó với hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn theo từng cấp độ rủi ro. Trên cơ sở dự báo và cân đối nguồn nước, các địa phương được yêu cầu xây dựng kế hoạch sử dụng nước, điều chỉnh lịch thời vụ và chuẩn bị phương án cấp nước sinh hoạt cho người dân ở những vùng có nguy cơ thiếu nước cao.

Với kịch bản hạn hán ở mức cao hoặc cực đoan, ưu tiên hàng đầu là bảo đảm nước sinh hoạt, duy trì nguồn nước cho các vùng cây trồng có giá trị kinh tế cao.

Trường hợp nguồn nước không bảo đảm, địa phương có thể xem xét dừng sản xuất tại một số khu vực để giảm thiểu thiệt hại cho nông dân. Bên cạnh đó, các giải pháp chuyển đổi cây trồng, áp dụng tưới tiết kiệm và cấp nước khẩn cấp cũng được chuẩn bị cho những vùng có nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng.

Một bài toán khác đặt ra cho ngành thủy lợi là vừa tích nước tối đa để ứng phó El Nino, vừa bảo đảm an toàn công trình trước nguy cơ mưa lũ. "Mục tiêu là vận hành hồ chứa kịp thời để tích nước, nhưng vẫn phải bảo đảm an toàn công trình và ứng phó với các tình huống mưa lũ cực đoan", ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, nói.

Hiện dung tích hồ thủy lợi ở nhiều khu vực vẫn cao hơn trung bình nhiều năm. Bắc Bộ đạt khoảng 65,4% dung tích thiết kế, cao hơn trung bình nhiều năm 7%; Bắc Trung Bộ đạt 54%, cao hơn 3%; duyên hải Nam Trung Bộ đạt 58%, cao hơn 3%; Đông Nam Bộ đạt 49,3%, cao hơn tới 10,5%.

Việt Nam từng trải qua đợt El Nino lịch sử 2015-2016 với hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng trên diện rộng. Riêng Đồng bằng sông Cửu Long có hơn 400.000 ha lúa và cây trồng bị ảnh hưởng, hàng trăm nghìn hộ dân thiếu nước sinh hoạt, trong khi nhiều hồ chứa ở miền Trung xuống mức thấp kỷ lục.

Theo ông Hùng và ông Khanh, điều lo ngại nhất không phải là một năm hạn nặng mà là tình trạng thiếu nước kéo dài qua nhiều năm liên tiếp. "Thực tế, với kinh nghiệm của chúng tôi thì không sợ El Nino mạnh bằng El Nino kéo dài. Vì thiếu nước tích lũy, năm nay thiếu một ít, năm sau thiếu một ít, cộng dồn lại sẽ thành thiếu rất lớn", ông Hùng nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Khoảng 17h ngày 20/5, khu mỏ đá của Công ty TNHH Anh Tuấn tại thôn Quý Lương, xã Cẩm Tú vẫn hoạt động như thường lệ. Mỏ nằm lọt giữa vùng núi đá rộng lớn, xung quanh là rừng cây, cách đường liên xã khoảng 300 m.

Dưới chân ngọn núi đá cao khoảng 50-60 m, 3 công nhân Hoàng Văn Ngay, 38 tuổi, Lò Văn Quý, 36 tuổi và Lò Văn Thời, 40 tuổi, cùng quê xã Gia Hội, tỉnh Lào Cai, đang khoan đá để chuẩn bị nổ mìn cuối ngày.

Cách đó khoảng 100 m, anh Bùi Văn Hưng, 50 tuổi, người địa phương, cùng một đồng nghiệp vận hành máy nghiền. Ngoài 5 người này, trong mỏ còn có 3 người lái xe và máy xúc. Tổng cộng 8 người làm việc tại khu vực xảy ra tai nạn.

Anh Hưng cho biết từ đêm trước, khu vực Cẩm Tú có mưa lớn kéo dài. Tuy nhiên sáng và chiều 20/5 trời tạnh ráo nên mọi hoạt động trong mỏ vẫn diễn ra bình thường. Cuối giờ chiều, khi đang vận hành máy nghiền, anh bất ngờ nghe tiếng đá lăn dữ dội từ trên sườn núi. Âm thanh vang dội khắp khu mỏ khiến nhiều người giật mình. "Tôi có cảm giác như cả quả núi đổ ập xuống", anh Hưng nhớ lại.

Chỉ vài giây sau, bụi đá bốc lên mù mịt. Hàng nghìn m3 đất đá từ trên cao ào xuống khu vực nhóm công nhân đang khoan đá. Anh Hưng vội tắt máy chạy về phía hiện trường thì thấy đất đá phủ kín cả khu mỏ rộng lớn. Ít phút sau, 2 lái xe cùng một lái máy xúc hốt hoảng chạy ra ngoài, "khuôn mặt tái mét".

Những người còn lại, trong đó có chủ mỏ, lập tức lao vào đào bới, tìm đồng nghiệp giữa đống đất đá ngổn ngang. Anh Lò Văn Thời được phát hiện bị vùi lấp một phần cơ thể, phần đầu còn lộ ra ngoài. Mọi người nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi hiện trường, chuyển tới bệnh viện cấp cứu nhưng anh tử vong trên đường đi. Hai công nhân còn lại mất tích hoàn toàn dưới lớp đất đá dày hàng chục tấn.

"Chưa bao giờ tôi chứng kiến vụ tai nạn kinh hoàng như vậy", anh Hưng nói khi làm việc với cơ quan điều tra chiều 21/5.

Theo Chủ tịch UBND xã Cẩm Tú Phạm Minh Vũ, nguyên nhân ban đầu được xác định do mưa lớn kéo dài từ đêm trước khiến kết cấu địa chất khu vực dạng đá lớp mất ổn định, dẫn tới sạt lở từ trên cao xuống nơi công nhân đang làm việc.

Ba nạn nhân đều là lao động nghèo từ khu vực Yên Bái cũ, nay thuộc tỉnh Lào Cai, mới tới làm việc tại mỏ chưa đầy một tháng. Họ ở tạm trong khu nhà xưởng của công ty để tiết kiệm chi phí sinh hoạt, mong kiếm thêm thu nhập gửi về quê nuôi vợ con.

Trong đêm 20/5 và rạng sáng 21/5, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội, lực lượng phòng cháy chữa cháy cùng máy xúc, xe chuyên dụng, flycam, chó nghiệp vụ và thiết bị dò tìm nhiệt được huy động tới hiện trường tìm kiếm các nạn nhân. Mưa nhỏ kéo dài khiến đất đá nhão trơn, nhiều vị trí có nguy cơ sụt lún, trong khi sườn núi liên tục xuất hiện nguy cơ đá lở. Công tác cứu hộ vì thế diễn ra đặc biệt khó khăn.

Thượng tá Lê Trọng Tài, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và Cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết lực lượng chức năng phải tìm kiếm trong điều kiện thiếu ánh sáng, hiện trường ngổn ngang hàng nghìn m3 đất đá. "Đêm tối, mưa và địa hình trơn trượt khiến việc tiếp cận hiện trường rất khó khăn. Các lực lượng vừa tìm kiếm nạn nhân, vừa theo dõi nguy cơ sạt lở tiếp diễn để đảm bảo an toàn", ông Tài nói.

Khoảng 6h ngày 21/5, lực lượng cứu hộ tìm thấy thi thể anh Hoàng Văn Ngay. Ba giờ sau, thi thể anh Lò Văn Quý được đưa ra khỏi hiện trường. Sáng cùng ngày, thi thể anh Lò Văn Thời được đưa về quê nhà ở thôn Nậm Cườm, xã Gia Hội, tỉnh Lào Cai. Nhiều người thân, hàng xóm đã đứng chờ trước căn nhà sàn nhỏ. Khi chiếc quan tài được khiêng xuống xe, tiếng khóc bật lên giữa xóm núi nghèo.

Trong ngày 21/5, UBND tỉnh Thanh Hóa cùng các đoàn thể, chính quyền địa phương đã tới thăm hỏi, động viên và hỗ trợ gia đình các nạn nhân.

Mỏ đá xảy ra tai nạn đã hoạt động hơn 10 năm, chuyên khai thác đá xẻ ốp lát và vật liệu xây dựng. Công ty TNHH Anh Tuấn mới tiếp nhận vận hành trong thời gian gần đây.

Hiện toàn bộ hoạt động khai thác tại mỏ đã bị đình chỉ để phục vụ điều tra. Công an tỉnh Thanh Hóa đang phong tỏa hiện trường, lấy lời khai nhân chứng và làm rõ nguyên nhân vụ việc.

Tin Gốc: Vnexpress