Người dân đào bới cát tìm nạn nhân bị xe chở vật liệu lật vùi lấp

Trao quyền triệt để, toàn diện cho Thủ đô

Một trong những thay đổi căn bản nhất của Luật Thủ đô 2026 là chuyển từ cơ chế "phân cấp" sang "phân quyền triệt để". Khác với trước đây khi nhiều quyết định quan trọng vẫn phải xin ý kiến Trung ương, luật mới xác lập nguyên tắc trao quyền chủ động cho chính quyền Hà Nội trong tổ chức bộ máy, quản lý kinh tế - xã hội và điều hành đô thị.

Việc phân quyền không chỉ dừng ở giao nhiệm vụ mà bao gồm cả quyền quyết định, đi kèm trách nhiệm giải trình. Điều này giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, đặc biệt trong các lĩnh vực như đầu tư công, quy hoạch, tổ chức bộ máy và cung cấp dịch vụ công.

Về tổ chức bộ máy, Thành phố được quyền quy định số lượng, việc thành lập, giải thể cơ quan chuyên môn khác với quy định của trung ương; tự quyết định biên chế và chế độ quản lý công chức riêng. Hà Nội được áp dụng các chỉ tiêu quy hoạch, yêu cầu về không gian và sử dụng đất khác với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tại các khu vực phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng.

Thành phố cũng được ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật, đơn giá, giá dịch vụ sự nghiệp khác với quy định của trung ương. Đặc biệt, đối với các dự án lớn, quan trọng, HĐND Thành phố có quyền quyết định chính sách đặc biệt khác với luật hiện hành sau khi tham vấn cơ quan trung ương.

Luật Thủ đô 2026 mở ra cơ chế đặc biệt khi cho phép HĐND, UBND và Chủ tịch UBND thành phố ban hành văn bản quy phạm pháp luật có nội dung khác với quy định của cơ quan Trung ương trong một số trường hợp. Đó là điều chỉnh trình tự, thủ tục hành chính để phù hợp với thực tiễn thành phố, miễn là bảo đảm đơn giản hóa, không gây khó khăn thêm cho tổ chức, cá nhân.

Trước đây, sự khác biệt giữa nhu cầu thực tiễn của Hà Nội và khuôn khổ pháp lý chung thường dẫn đến tình trạng "vướng luật". Cơ chế mới giúp tháo gỡ điểm nghẽn này, cho phép địa phương chủ động thiết kế giải pháp phù hợp hơn với điều kiện thực tế.

Hà Nội sẽ là đô thị thí điểm chính sách (sandbox)

Lần đầu tiên Luật Thủ đô quy định rõ cơ chế thí điểm chính sách mới, cho phép Hà Nội thử nghiệm các mô hình chưa có trong luật hoặc khác với luật hiện hành.

Thay vì chỉ gói gọn trong lĩnh vực khoa học công nghệ, Luật 2026 cho phép Hà Nội thí điểm cả trong xây dựng chính sách, cơ chế mới nói chung và phát triển công nghệ, sản phẩm, dịch vụ mới. Cụ thể, Hà Nội thử nghiệm các mô hình quản trị, kinh tế, nông nghiệp, và huy động nguồn lực hoàn toàn mới, thậm chí khác với quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc những vấn đề pháp luật chưa quy định.

Phạm vi sandbox gồm mô hình tổ chức bộ máy, chế độ công vụ, công chức mới; mô hình kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp đô thị ứng dụng công nghệ cao; huy động và phân bổ nguồn lực phát triển đô thị; giải pháp an sinh xử lý vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân.

Luật Thủ đô 2026 quy định thời gian thí điểm cơ chế, chính sách lên đến 5 năm và có thể được gia hạn thêm 5 năm (tổng cộng 10 năm). Điều này cho phép các dự án có đủ thời gian để bộc lộ hết hiệu quả và rủi ro trước khi quyết định nhân rộng chính thức.

Để sandbox "không chỉ nằm trên giấy", Luật 2026 thiết lập cơ chế bảo vệ cán bộ và tổ chức. Cụ thể, người đứng đầu cơ quan, cán bộ, công chức và các tổ chức, cá nhân tham gia thi hành các nghị quyết thí điểm được loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý trong trường hợp không vụ lợi, đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục nhưng vẫn xảy ra thiệt hại.

Nếu việc thử nghiệm có ảnh hưởng tiêu cực vượt quá mức dự báo, UBND thành phố phải tạm dừng ngay và báo cáo HĐND thành phố. Đồng thời, mọi quy chế thử nghiệm cho từng dự án phải được ban hành rõ ràng, xác định rõ không gian, địa bàn và diện chịu tác động.

Hà Nội có một quy hoạch duy nhất

Điểm mới quan trọng nhất tại Điều 10 của Luật 2026 là việc xác lập nguyên tắc trên địa bàn thành phố chỉ lập một Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Quy hoạch này được lập trên cơ sở cụ thể hóa các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, đồng thời tích hợp, lồng ghép và thay thế hai loại quy hoạch trước đây là Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô.

Chủ tịch UBND Thành phố có thẩm quyền phê duyệt và phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể Thủ đô sau khi được HĐND thông qua. Đây là sự thay đổi lớn so với quy định trước đây khi quy hoạch chung thường phải đợi Thủ tướng phê duyệt.

Luật mới cũng trao cho UBND Thành phố thẩm quyền quyết định danh mục, lộ trình và biện pháp di dời các cơ sở sản xuất, trụ sở làm việc, cơ sở sự nghiệp không phù hợp với quy hoạch tại đô thị trung tâm (trừ các cơ quan trung ương).

Không gian ngầm, tầm thấp và tầm cao được quy hoạch, phân vùng chức năng dựa trên Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Việc phát triển đô thị nén tại các khu vực ga đường sắt (TOD) và các chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc đặc thù tại đây cũng phải tuân thủ và dựa trên nền tảng của quy hoạch tổng thể.

Các khu vực xung quanh ga đường sắt đô thị sẽ được quy hoạch với mật độ cao hơn, kết hợp phát triển nhà ở, thương mại và dịch vụ. Để thực hiện mô hình này, luật cho phép điều chỉnh một số chỉ tiêu quy hoạch, khai thác giá trị gia tăng từ đất và hạ tầng, đồng thời tạo cơ chế tài chính để đầu tư trở lại cho hệ thống giao thông công cộng.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đối mặt với áp lực giao thông lớn, mô hình TOD được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và cải thiện chất lượng sống đô thị.

Hình thành đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt

Luật Thủ đô 2026 cho phép thành lập đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt trực thuộc thành phố, được tổ chức theo mô hình đặc thù và áp dụng các cơ chế, chính sách vượt trội. Đây là công cụ mới để Hà Nội xây dựng các khu vực phát triển trọng điểm, như trung tâm tài chính, khu công nghệ cao, khu đổi mới sáng tạo, với môi trường thể chế linh hoạt hơn.

Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt thuộc thành phố Hà Nội do Quốc hội quyết định thành lập để thực hiện vai trò đô thị chức năng theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Đô thị này được tổ chức theo mô hình đặc thù, được áp dụng các cơ chế, chính sách vượt trội, thực hiện các chính sách mới về quản trị địa phương, thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô.

Quy định này nhằm cụ thể hóa vị trí, vai trò đặc biệt của Thủ đô; đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc tổ chức không gian phát triển, quản trị đô thị và thử nghiệm các mô hình quản lý mới phù hợp với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của Hà Nội trong giai đoạn mới.

Mô hình này cho phép áp dụng các cơ chế, chính sách quản lý, điều hành linh hoạt, vượt trội so với mô hình đơn vị hành chính thông thường, qua đó thu hút nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ và phát triển kinh tế - xã hội.

Luật Thủ đô sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 18-6, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành kế hoạch đưa ra đấu giá 57 mỏ khoáng sản, trong đó có 27 mỏ cát. Việc này được kỳ vọng bổ sung nguồn vật liệu đang khan hiếm cho hàng loạt dự án hạ tầng và xây dựng. Việc đấu giá diễn ra trong năm 2026.

Việc tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản đối với 57 khu vực mỏ, gồm 54 khu vực chưa thăm dò và 3 khu vực đất san lấp đã có kết quả thăm dò.

Theo kế hoạch vừa được UBND tỉnh ban hành, nhóm khoáng sản được đưa ra đấu giá nhiều nhất là cát làm vật liệu xây dựng thông thường với 27 khu vực.

Tiếp đến là 23 khu vực đất san lấp (gồm 20 khu vực chưa thăm dò và 3 khu vực đã có kết quả thăm dò).

6 khu vực mỏ đá làm vật liệu xây dựng thông thường và 1 khu vực mỏ đất sét làm gạch ngói.

Mục tiêu nhằm tăng nguồn cung vật liệu xây dựng, phục vụ các công trình trọng điểm và phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.

Đáng chú ý, các mỏ cát được phân bố rộng khắp từ đồng bằng đến miền núi. Nhiều khu vực nằm dọc các lưu vực sông Trà Khúc, sông Vệ và sông Phước Giang, Trà Bồng.

Các mỏ khoáng sản này ở các xã Vệ Giang, Tư Nghĩa, Sơn Tịnh, Thiện Tín, Phước Giang, Trường Giang, Trà Bồng, Đông Trà Bồng, Sơn Hà, Sơn Thủy...

Trong đó có những khu vực có diện tích khá lớn như mỏ cát tại thôn Phước Lộc (xã Sơn Tịnh) rộng hơn 33ha, khu vực phường Trương Quang Trọng rộng hơn 34ha hay mỏ cát tại xóm Cận Sơn (xã Sơn Hạ) rộng hơn 19ha.

Việc đưa số lượng lớn mỏ cát ra đấu giá được xem là động thái đáng chú ý trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng tại Quảng Ngãi đang triển khai rầm rộ, cần nguồn cát xây dựng số lượng lớn.

Bên cạnh cát, tỉnh cũng đưa ra đấu giá 6 mỏ đá xây dựng tại các địa phương như Mộ Đức, Trà Giang, Nguyễn Nghiêm và Khánh Cường.

Đây là nhóm khoáng sản phục vụ trực tiếp nhu cầu xây dựng các công trình giao thông, khu dân cư và hạ tầng kỹ thuật.

Đối với đất san lấp, ngoài 20 khu vực chưa thăm dò, Quảng Ngãi còn đấu giá 3 mỏ đã có kết quả thăm dò gồm Núi Chóp Chài (xã Vạn Tường), Núi Hóc Xanh và mỏ đất Trì Bình (xã Bình Sơn), với tổng trữ lượng hàng triệu mét khối.

Theo kế hoạch, việc đấu giá sẽ được triển khai trong năm 2026. Tỉnh yêu cầu các tổ chức, cá nhân trúng đấu giá phải hoàn tất các thủ tục để được cấp phép khai thác trong thời gian tối đa 18 tháng kể từ khi kết quả đấu giá được phê duyệt. Trường hợp không thực hiện đúng cam kết sẽ bị hủy kết quả trúng đấu giá.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 19.5, UBND TP.Hà Nội đã phát đi thông tin báo chí về dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ sông Hồng trên địa bàn.

Nội dung thông báo thể hiện, tổng dân số hiện trạng trong phạm vi dự án khoảng 247.431 người với khoảng 70.474 hộ dân. UBND TP.Hà Nội cho biết, quan điểm xuyên suốt của thành phố là luôn bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân theo đúng quy định pháp luật.

Đồng thời ưu tiên triển khai các dự án phục vụ tái định cư, tái thiết nhằm ổn định đời sống và sinh kế cho người dân trong khu vực bị ảnh hưởng bởi dự án.

Việc rà soát, xác định phạm vi ảnh hưởng, giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn, trên cơ sở quy hoạch, phương án kỹ thuật và điều kiện thực tế của từng khu vực; bảo đảm phù hợp quy định pháp luật, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống của người dân.

UBND TP.Hà Nội khẳng định, việc bố trí tái định cư cho các hộ dân được thực hiện theo nguyên tắc bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, dự kiến tại các khu đô thị định cư, tái thiết gồm: Long Biên, Lĩnh Nam và Bát Tràng.

Trong đó, khu đô thị định cư tại P.Long Biên có quy mô khoảng 201 ha, đáp ứng khoảng từ 40.000 - 42.000 căn hộ định cư; khu đô thị định cư tại P.Lĩnh Nam có quy mô khoảng 98 ha, đáp ứng khoảng từ 15.000 - 16.000 căn hộ định cư… Ngoài ra, khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, Đông Anh có quy mô khoảng 700 ha, đáp ứng 16.000 - 18.000 lô đất định cư.

"Tổng số lượng căn hộ định cư bằng đất và căn hộ chung cư cao tầng dự kiến khoảng từ 79.000 - 85.000 căn, cơ bản đáp ứng nhu cầu tái định cư của các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ cảnh quan sông Hồng", thông cáo nêu rõ.

UBND TP.Hà Nội xác định dự án này là định hướng phát triển có ý nghĩa chiến lược, lâu dài đối với không gian đô thị, cảnh quan, môi trường sinh thái và năng lực phát triển của thủ đô trong giai đoạn tới. Dự án không chỉ góp phần hình thành trục cảnh quan trung tâm mới của thành phố mà còn từng bước cụ thể hóa định hướng phát triển đô thị hai bên sông Hồng theo hướng văn minh, hiện đại, sinh thái và bền vững.

Trong quá trình nghiên cứu và triển khai, UBND TP.Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, các nhà khoa học, chuyên gia, cộng đồng dân cư và các cơ quan báo chí nhằm bảo đảm dự án được thực hiện đúng quy định pháp luật; đáp ứng yêu cầu về khoa học, kỹ thuật, an toàn phòng chống lũ, bảo vệ môi trường và hiệu quả đầu tư; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Tin Gốc: Thanh Niên