Dữ liệu từ chuỗi siêu thị Waitrose cho thấy phong cách nấu ăn “tận dụng mọi bộ phận của con vật” (nose-to-tail) đang giúp các mặt hàng thực phẩm “bị lãng quên” phục hồi mạnh mẽ.
Doanh số bán tim động vật tăng 91%, gan tăng 33% và thận tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái. Trên các nền tảng trực tuyến, lượt tìm kiếm “gan cừu” tăng 54%, “đuôi bò” tăng 76% và “cổ cừu” tăng 28%.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi này là áp lực chi phí sinh hoạt. Trong bối cảnh giá thực phẩm tăng theo lạm phát, nội tạng vốn ít được ưa chuộng nay trở thành lựa chọn tiết kiệm. Theo dữ liệu năm 2025, giá thịt tại Anh tăng trung bình 15,9%, trong đó thịt bò tăng mạnh nhất ở mức 32,3%.
Nội tạng còn được ưa chuộng nhờ giá trị dinh dưỡng cao. Chuyên gia Emer Lowry của Waitrose phân tích, tim, gan và thận cừu là nguồn cung cấp tự nhiên các vi chất như vitamin B12, sắt, giúp bổ sung năng lượng và hỗ trợ hệ miễn dịch. Đây cũng là nguồn protein dồi dào cho những người muốn đa dạng hóa chế độ ăn uống bằng thực phẩm chất lượng cao.
Sự bùng nổ này còn đi kèm phong cách “nấu ăn kiểu bà ngoại” (Granny cooking) – ưu tiên nguyên liệu đơn giản, tận dụng tối đa thực phẩm tạo ra bữa ăn thịnh soạn với chi phí thấp. Cách tiếp cận này gợi nhớ đến các kỹ thuật truyền thống từng phổ biến tại Anh, được các nhà hàng nổi tiếng như St John ở London tích cực đưa vào thực đơn, hay được tài tử Stanley Tucci quảng bá qua các video nấu ăn trên mạng xã hội.
Trên thực tế, nội tạng động vật từng là một phần quen thuộc trong ẩm thực của người Anh. Tuy nhiên, sự phát triển của nền công nghiệp chế biến thịt và xu hướng chuộng các phần thịt cắt sẵn, tiện lợi đã dần đẩy những nguyên liệu này ra khỏi bàn ăn. Ví dụ, khảo sát Thực phẩm Quốc gia Anh chỉ ra lượng tiêu thụ gan trung bình hàng tuần giảm từ 50 gr một người năm 1974 xuống 5 gr năm 2014.
Khi trở lại, thực phẩm từ nội tạng động vật vẫn đối mặt với rào cản tâm lý của những người có khẩu vị nhạy cảm. Các chuyên gia ẩm thực Anh gợi ý người tiêu dùng kết hợp nội tạng băm nhỏ vào những món quen thuộc như mì Ý sốt Bolognese, thịt viên hoặc bánh mì kẹp để làm quen dần.
Để cải thiện hương vị, Paul Gamble, bếp trưởng sáng tạo tại Waitrose, khuyên người tiêu dùng nên ướp nguyên liệu từ hai tiếng đến qua đêm với hỗn hợp dầu ô liu, nước cốt chanh và thảo mộc. Axit tự nhiên sẽ làm mềm các sợi cơ và tăng độ đậm đà, giúp nội tạng có hương vị “chuẩn nhà hàng” ngay tại gia.
Lee, 35 tuổi, nữ chuyên viên kinh doanh ở Singapore và chồng đều là tình đầu của nhau. Sau 13 năm chung sống, cô thường xuyên suy nghĩ về những phụ nữ từng xuất hiện trong cuộc đời chồng, từ bạn học trung học đến bạn gái thân thiết. Lee so sánh bản thân với họ và cho rằng chồng sẽ hạnh phúc hơn nếu chọn người khác. Dù chồng nhiều lần trấn an, Lee cho biết cô vẫn không thoát khỏi cảm giác bất an. Gần đây, cô biết tình trạng này gọi là hội chứng ghen tuông với quá khứ (retroactive jealousy).
Chuyên gia tâm lý Andrea Tan, Giám đốc Trung tâm tư vấn Andrea Tan Co tại Singapore, giải thích đây là sự ghen tuông nảy sinh từ lịch sử tình cảm của đối phương, bao gồm các mối tình cũ hoặc trải nghiệm tình dục trước đó. "Tình trạng này thường leo thang thành oán giận, vượt xa sự tò mò thông thường", bà Tan nói.
Anh Robert Chua, 30 tuổi, kể cách đây 10 năm, anh từng mệt mỏi vì bạn gái cũ liên tục ghen với quá khứ của mình. Khi Chua kể từng ngủ lại nhà một người bạn nữ để làm bài tập nhóm trước khi hai người yêu nhau, bạn gái anh phản ứng và cho rằng giữa họ có khuất tất.
Chua cho biết sự lo lắng của bạn gái bắt nguồn từ việc bị phản bội trong mối quan hệ trước. Mỗi lần cô nhắc lại chuyện cũ, hai người lại cãi vã. Để tránh xung đột, Chua né tránh nhắc đến bất kỳ người phụ nữ nào, ngoại trừ mẹ anh. Sự căng thẳng kéo dài khiến hai người quyết định chia tay.
Bà Tan Yi Shan, chuyên gia trị liệu tâm lý của Trung tâm J360 Psychology Singapore, cho biết người từng có vết thương tình cảm hoặc sang chấn dễ rơi vào vòng lặp suy nghĩ và hành vi khi gặp trải nghiệm mới gợi nhớ ký ức cũ. "Từ góc nhìn bên ngoài, sự đau khổ của người ghen tuông trông có vẻ phi lý", bà Shan nói.
Trong thời đại số, việc theo dõi người yêu cũ trên mạng xã hội dễ kích hoạt cơn ghen. Chuyên gia cho biết những phản ứng như chỉ trích, phòng thủ, khinh miệt và im lặng né tránh thường làm vấn đề kéo dài. Người ghen thường chất vấn, trong khi người còn lại thu mình rút lui.
Để cải thiện tình trạng, bà Tan Yi Shan khuyên không nên buộc người ghen thừa nhận sai, mà cần nói rõ tác động của việc này lên mối quan hệ. Người trong cuộc có thể thực hiện bài tập di chuyển mắt sang trái, phải, lên, xuống 10 đến 20 lần để giúp não chuyển hướng chú ý.
Khi mối quan hệ căng thẳng, việc trị liệu cá nhân hoặc cặp đôi là cần thiết. "Mục tiêu là hiểu rõ nhu cầu của bản thân để xây dựng quan hệ lành mạnh, đồng thời xử lý những niềm tin khiến bản thân luôn nghi ngờ", bà Shan nói.
Hôm 13/4, cô Chen cho biết rắc rối bắt đầu từ tháng trước khi một đôi chim hoét đen (Turdus mandarinus) đến làm tổ trên cây trước nhà. Chú mèo của gia đình thường nhảy lên cửa sổ với ý định vồ chim. Bị đe dọa, đôi hoét đen bắt đầu phóng uế lên mặt kính để "trả đũa".
Ban đầu, cửa sổ nhà cô Chen mở hướng vào trong. Khi mèo leo lên cửa sổ, chim vẩy phân dính vào lông mèo, vương vãi ra sàn và rèm cửa. Chen chuyển sang mở cửa hé nghiêng để mèo không thể nhảy lên, song đôi chim vẫn tiếp tục bám theo và phóng uế lên mặt kính.
"Chúng rất đúng giờ, vãi phân lên cửa sổ vào 8h và 15h mỗi ngày", cô Chen nói.
Để xua đuổi, gia đình Chen dán ruy băng màu, treo diều hình đại bàng nhưng không có tác dụng. Đôi chim sẵn sàng lao vào kính với tốc độ cao, trầy xước cả cánh để tấn công mỗi khi thấy con mèo đi vệ sinh ở khay cát gần đó.
Trên mạng xã hội, nhiều người chia sẻ từng gặp tình cảnh tương tự với hoét đen. Một người cho biết từng là nạn nhân suốt hai năm. "Mèo đi đến phòng nào, chim bay theo xịt phân lên cửa sổ phòng đó", người này kể. Một tài khoản khác nói do đồng nghiệp chọc phá tổ chim ở cơ quan, toàn bộ nhân viên sau đó bị chim tấn công bằng phân. Để "đình chiến", có người phải dán giấy ghi dòng chữ "Điểm vệ sinh của hoét đen" ngoài cửa kính.
Giải thích hiện tượng này, ông Yan Jun, Chủ tịch Hiệp hội Quan sát chim Vũ Hán, cho biết hoét đen là loài thông minh, có bản năng bảo vệ tổ và ghi nhớ kẻ thù. Việc vẩy phân là hành vi phòng vệ tự nhiên khi chúng thấy chó, mèo hoặc người đe dọa tổ của chúng. Ông lưu ý hoét đen thuộc nhóm động vật hoang dã trên cạn được nhà nước bảo vệ, có ích và có giá trị nghiên cứu khoa học.
Theo ông Yan, tình trạng này sẽ không kéo dài. Chim non thường ở trong tổ 15-20 ngày trước khi bay đi. Sau mùa sinh sản, hoét đen sẽ chấm dứt hành vi trên.
Ông Zhou Canying, Chủ tịch Hiệp hội Bảo vệ Động Thực vật Hoang dã thành phố Trường Sa, khuyên người dân nên kéo rèm che khuất tầm nhìn để giảm khả năng nhận diện mục tiêu của chim, đồng thời tránh tiếp xúc với chúng trong mùa sinh sản.
Mới đây, tại chương trình "Khoảng cách tới sức khỏe", bác sĩ Ngụy Trí Vỹ, làm việc tại Khoa Cấp cứu Bệnh viện Đài Trung, Đài Loan (Trung Quốc) đã chia sẻ về một trường hợp nam sinh 15 tuổi mắc gan nhiễm mỡ.
Theo bác sĩ, nam sinh được gia đình đưa đến bệnh viện cấp cứu trong tình trạng đau bụng dữ dội. Kết quả khám cho thấy bệnh nhi bị béo phì, viêm dạ dày cấp tính. Kết quả siêu âm cho thấy gan của bệnh nhân trắng xóa, được chẩn đoán mắc gan nhiễm mỡ nặng.
Khi khai thác về chế độ ăn uống, bác sĩ phát hiện nam sinh hiếm khi ăn hoa quả nhưng lại thường xuyên ăn gà rán, uống trà sữa.
Theo bác sĩ Ngụy Trí Vỹ, việc tiêu thụ nhiều gà rán và trà sữa là yếu tố khiến bệnh nhi bị béo phì và mắc gan nhiễm mỡ.
Bác sĩ Tiền Chính Hoằng, Giám đốc Trung tâm Phòng ngừa và Điều trị Bệnh Gan, Bệnh viện Keelung Chang Gung Memorial ở Đài Loan (Trung Quốc) cho biết thực phẩm chiên rán ngập dầu chẳng hạn như gà rán, khoai tây chiên,.. là một trong những món ăn được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, loại thực phẩm này thường chứa lượng lớn chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.
Theo một đánh giá năm 2021 trên tạp chí Frontiers in Nutrition, ăn quá nhiều chất béo bão hòa có thể dẫn đến tăng hàm lượng mỡ trong gan, góp phần tăng nguy cơ phát triển bệnh gan nhiễm mỡ.
Trong khi đó trà sữa lại chứa nhiều đường. Theo bác sĩ Tiền Chính Hoằng, đồ uống chứa nhiều đường có thể gây hại cho gan nếu ăn quá nhiều. Nguyên nhân là do quá trình chuyển hóa đường chủ yếu diễn ra ở gan. Đường (sucrose, glucose, fructose) sẽ được chuyển hóa thành glycogen và dự trữ trong gan. Khi cơ thể cần năng lượng, gan thủy phân glycogen thành glucose đưa vào máu.
Khi nạp một lượng đường vừa phải gan vẫn thực hiện chức năng chuyển hóa hiệu quả. Tuy nhiên, sử dụng quá nhiều đồ uống chứa đường có thể gây ra tình trạng dư thừa đường. Lượng đường dư thừa này sẽ được gan chuyển đổi thành chất béo và tích tụ trong gan, từ đó làm tăng nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ.
Bác sĩ Ngụy Trí Vỹ cho biết, nam sinh sau đó đã được bác sĩ tư vấn chế độ dinh dưỡng và chế độ tập luyện phù hợp để giảm cân. Đồng thời bệnh nhi cũng được sử dụng thuốc để cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ.
