Tưởng chỉ là thói quen giải khát đơn giản, nhưng việc lạm dụng nước ngọt có ga trong thời gian dài có thể âm thầm gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ tiêu hóa, thậm chí dẫn đến những biến chứng nguy hiểm. Câu chuyện của một bé gái 12 tuổi vừa nhập viện với chẩn đoán thủng tá tràng là lời cảnh báo đáng suy ngẫm về thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại này.
Bệnh nhi 12 tuổi được đưa đến Bệnh viện số 2 Đại học Y khoa Ôn Châu, Trung Quốc trong tình trạng đau bụng dữ dội. Sau thăm khám, các bác sĩ xác định em bị thủng tá tràng một biến chứng nghiêm trọng của đường tiêu hóa.
Đáng chú ý, khoảng hai tháng trước khi nhập viện, bệnh nhi đã xuất hiện các cơn đau vùng thượng vị khi đói. Tuy nhiên, do triệu chứng giảm sau khi ăn nên gia đình chủ quan, không đưa đi khám. Chính điều này khiến bệnh lý tiến triển âm thầm và chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn nặng.
Theo người nhà, trong gần một năm, bé có thói quen uống nước ngọt có ga thay nước lọc, ăn uống thất thường và thường xuyên tiêu thụ đồ ăn vặt nhiều muối những yếu tố làm gia tăng nguy cơ tổn thương hệ tiêu hóa.
Phần lớn mọi người đều hiểu rằng nước ngọt đóng chai, đặc biệt là nước ngọt có ga, gần như không mang lại giá trị dinh dưỡng mà ngược lại còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe.
Dù vậy, nhờ sự tiện lợi và vị ngọt dễ gây “nghiện”, loại đồ uống này vẫn được sử dụng phổ biến như một thói quen hằng ngày. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, có tới 63% người trưởng thành tại nước này tiêu thụ ít nhất một loại đồ uống có đường mỗi ngày.
Vậy điều gì sẽ xảy ra với cơ thể nếu thường xuyên nạp vào những loại đồ uống giàu đường và calo này? Những tác động sức khỏe dưới đây có thể khiến bạn phải nhìn lại thói quen uống nước ngọt của mình.
– Uống nước ngọt dễ gây tăng cân: Nước ngọt chứa lượng đường cao, trung bình mỗi lon cung cấp khoảng 140–200 calo chủ yếu từ đường bổ sung. Nếu không tiêu hao qua vận động, lượng calo dư thừa này dễ dẫn đến tăng cân. Một số nghiên cứu cũng cho thấy calo từ đồ uống có đường khó tạo cảm giác no, khiến người dùng không tự điều chỉnh lượng ăn hợp lý, làm tăng nguy cơ béo phì.
– Tăng nguy cơ đái tháo đường type 2: Uống nước ngọt thường xuyên khiến đường huyết và insulin tăng đột biến. Lâu dài, cơ thể có thể rơi vào tình trạng kháng insulin – yếu tố quan trọng dẫn đến đái tháo đường type 2.
– Ảnh hưởng sức khỏe xương: Một số nghiên cứu cho thấy acid photphoric trong nước ngọt có ga có thể làm giảm hấp thu canxi, khiến xương yếu hơn. Mức tiêu thụ cao còn liên quan đến nguy cơ tăng gãy xương, đặc biệt ở người trưởng thành.
– Gây hại răng miệng: Đường và axit trong nước ngọt có thể bào mòn men răng, làm tăng nguy cơ sâu răng và viêm nướu. Việc vệ sinh răng miệng sau khi uống hoặc sử dụng ống hút được khuyến cáo để giảm tác động.
– Tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ: Lượng fructose cao trong nước ngọt khiến gan phải chuyển hóa quá tải, dẫn đến tích tụ mỡ và nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu nếu sử dụng thường xuyên.
– Tăng nguy cơ bệnh tim mạch: Tiêu thụ đồ uống có đường thường xuyên làm tăng nguy cơ béo phì, tăng huyết áp và đái tháo đường – các yếu tố nguy cơ chính của bệnh tim mạch.
– Gây hại cho thận: Fructose trong nước ngọt có thể làm tăng acid uric, góp phần hình thành sỏi thận và làm tăng nguy cơ bệnh thận mạn tính nếu sử dụng lâu dài.
Các chuyên gia khuyến cáo, nước lọc vẫn là lựa chọn tốt nhất để duy trì hoạt động sống của cơ thể. Việc thay thế nước ngọt bằng nước lọc hoặc các loại đồ uống lành mạnh như nước trái cây tự nhiên không đường, nước đun sôi để nguội sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
Bên cạnh đó, cần xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, hạn chế đồ ăn vặt nhiều muối, duy trì lối sống khoa học và chú ý theo dõi các dấu hiệu bất thường của cơ thể.
Khi xuất hiện các triệu chứng như đau bụng kéo dài, rối loạn tiêu hóa hoặc mệt mỏi không rõ nguyên nhân, đặc biệt ở trẻ em, cần được đưa đi khám sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.
Sắp đến kỳ thi, trong một lần lướt TikTok, Nguyễn Hoàng Yến xem được quảng cáo về bộ tài liệu ôn thi, tập hợp các dạng đề của môn tiếng Anh, ngữ văn, toán. Khi bấm vào hỏi thông tin, lập tức có người chuyển hướng liên hệ qua Zalo để tư vấn và nhanh chóng chốt đơn với số tiền gần 300.000 đồng.
Vài ngày sau, hàng được giao tới nhưng mở ra Yến nhận thấy chất lượng giấy và mực in rất dỏm. Luyện thử một đề, sau đó cô bạn mở những trang cuối để đối chiếu đáp án thì phát hiện không hề có bất cứ trang đáp án như quảng cáo. Liên hệ lại với người bán, Yến không còn nhận được phản hồi niềm nở như trước mà bị cắt liên lạc. "Mất tiền oan, tức gì đâu", cô bé tấm tức.
Những trường hợp như Hoàng Yến là khá phổ biến. Theo ghi nhận, một số bạn trẻ khác, cả thanh thiếu niên cũng bị ăn quả đắng khi mua điện thoại iPhone qua mấy quảng cáo trên các trang bán hàng các nền tảng mạng xã hội.
Có bạn tin lời tưởng mua được iPhone 16 Pro Max thanh lý với giá chỉ 500.000 đồng nhưng thực tế nhận hàng chỉ là một cục pin không rõ dùng cho dòng máy nào. Không ít người khác cũng mua được iPhone 15 Pro Max gắn mác hàng "tuồn" từ Hàn Quốc về với giá khoảng 4 triệu đồng. Bên ngoài nhìn khá giống sản phẩm chính hãng song khi mở khóa thì máy liên tục bị đứng, không thể dùng được.
Thực trạng giới trẻ, đặc biệt là trẻ dưới 16 tuổi, bị lừa đảo khi mua sắm trực tuyến không còn là cá biệt mà diễn ra ở nhiều nhóm hàng như sách vở, đồ dùng học tập, thời trang, sản phẩm công nghệ... Vì sợ bị phụ huynh la nên không ít bạn đã chọn cách im lặng sau khi rơi vào bẫy lừa đảo.
Thực tế nêu trên được ThS Nguyễn Phạm Hoàng Huy, Chủ nhiệm bộ môn Digital Marketing (FPT Polytechnic - HCM), phân tích: "Trẻ dưới 16 tuổi chưa hoàn thiện khả năng đánh giá rủi ro, dễ bị tác động bởi cảm xúc, hình ảnh hấp dẫn hay những người có tầm ảnh hưởng quảng cáo (KOL, thần tượng...) nên dễ mắc bẫy".
Chưa kể các bạn nhỏ hầu như chưa va chạm thực tế với các hành vi lừa đảo nên khó nhận biết dấu hiệu bất thường như giá rẻ một cách bất ngờ, nhận xét ảo về sản phẩm hay các chương trình giả khuyến mãi chớp nhoáng... nên càng dễ trở thành nạn nhân.
Thực tế là thuật toán của các nền tảng mạng xã hội mua bán hàng trực tuyến luôn tối ưu cho chuyển đổi (mua hàng, giữ chân người xem) chứ chưa chú trọng đến sự an toàn về nhận thức. Do đó trẻ em gần như không có khả năng tự phòng vệ nếu không được hướng dẫn.
Từ thực tế này, ThS Hoàng Huy cho rằng các hệ lụy về tài chính là điều dễ xảy ra như mất tiền khi mua phải hàng giả hoặc không nhận được hàng, bị dụ nạp tiền qua game, ứng dụng hay hình thức cộng tác viên online, thậm chí có thể sử dụng tài khoản của cha mẹ để thanh toán mà không kiểm soát.
Về tâm lý, các bạn nhỏ cảm giác xấu hổ, tự trách mình khi bị lừa, đôi lúc hình thành nhận thức sai lệch, xem mua sắm là cách giải tỏa cảm xúc hoặc chịu áp lực phải sở hữu đồ giống người nổi tiếng. Bàn giải pháp bảo vệ trẻ trước những điều này, theo chuyên gia, cần sự đồng bộ.
Với gia đình, phụ huynh cần hướng dẫn con biết đọc đánh giá, kiểm tra uy tín cửa hàng, nhận diện những ưu đãi bỗng dưng quá hấp dẫn. Về kỹ thuật, nên bật kiểm soát thanh toán và không lưu thông tin thẻ tự động. Đồng thời xem giáo dục kỹ năng số là việc bắt buộc cho trẻ trong bối cảnh hiện nay.
"Sự phát triển của mạng xã hội và thương mại điện tử không sai. Có chăng trẻ em đang bị "ném" vào một hệ sinh thái được thiết kế cho người lớn. Nếu không có cơ chế bảo vệ phù hợp, các em sẽ không chỉ là người tiêu dùng non nớt mà còn có nguy cơ trở thành tài nguyên bị khai thác ngay trên không gian số", ông Huy phân tích.
Ngày 6-7, Bộ Y tế tổ chức hội thảo lấy ý kiến đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá, khu vực phía Bắc tại Hà Nội.
Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, nhấn mạnh đây là diễn đàn quan trọng để chúng ta cùng trao đổi, làm rõ những vấn đề chính sách có ý nghĩa lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng.
Thuốc lá từ lâu đã được xác định là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tim mạch, ung thư, bệnh hô hấp mạn tính và tử vong sớm.
Mỗi năm, tại Việt Nam có trên 100.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó có nhiều người không hút thuốc nhưng phải hít khói thuốc thụ động trong môi trường sống và làm việc.
Đó không chỉ là những tổn thất về sức khỏe, mà còn là gánh nặng rất lớn đối với từng gia đình, hệ thống y tế, năng suất lao động và sự phát triển bền vững của đất nước.
Vì vậy, việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá không đơn thuần là hoàn thiện một đạo luật chuyên ngành, mà là xác lập một hàng rào pháp lý đủ mạnh để bảo vệ người dân.
Đặc biệt là trẻ em, thanh thiếu niên và các thế hệ tương lai, trước những nguy cơ ngày càng đa dạng từ thuốc lá và các sản phẩm chứa nicotine.
Chia sẻ tại hội thảo, TS Hoàng Thị Mỹ Hạnh, Trưởng khoa xã hội học y tế và dân số, Viện Chiến lược và Chính sách y tế, cho hay Việt Nam thuộc nhóm 15 quốc gia có tỉ lệ nam giới hút thuốc cao nhất thế giới, đứng thứ 3 ASEAN. Mỗi năm có 84.500 ca tử vong do hút thuốc lá và 18.800 ca tử vong do hút thuốc lá thụ động.
TS Hạnh cho hay hiện nay ngoài thuốc lá điếu truyền thống, thuốc lá điện tử, một vấn đề đáng lo ngại là xuất hiện các loại thuốc lá mới như túi ngậm nicotine.
Theo đó, túi ngậm nicotine là sản phẩm chứa chất dạng bột bao gồm nicotine tự nhiên hoặc tổng hợp, các chất tạo hương và một số thành phần khác. Sản phẩm ngoài gây nghiện nicotine, gây tổn thương niêm mạc miệng và có tác động bất lợi lên tim mạch, tăng nhịp tim cấp tính.
Đồng thời tăng khả năng phụ thuộc phụ gia, acid hữu cơ, chất làm mát có thể tăng hấp thu nicotine, làm tăng nguy cơ lệ thuộc, đặc biệt ở người trẻ chưa từng hút.
Sản phẩm còn được thiết kế hấp dẫn, dễ tiếp cận với thanh thiếu niên với nhiều hương vị ngọt, bạc hà, "ice" làm tăng sức hút; quảng cáo "không thuốc lá/ít hại" gây hiểu lầm về an toàn.
"Bằng chứng thực tiễn cho thấy các sản phẩm này có sức hấp dẫn với giới trẻ, sản lượng gia tăng và thị trường mở rộng. Tại Mỹ năm 2024 đây là sản phẩm phổ biến thứ 2 ở học sinh. Doanh thu sản lượng sản phẩm tăng mạnh và mở rộng thị trường, rủi ro lan rộng sản phẩm chứa nicotine tinh vi.
Tại Việt Nam, sản phẩm nhắm đến giới trẻ, đặc biệt là Gen Z với tâm lý quan tâm ngoại hình, ghét mùi hôi, răng ố vàng. Các sản phẩm được thiết kế sành điệu, mùi hương hấp dẫn. Vì vậy, sản phẩm mới dễ tiếp cận với những đối tượng này", TS Hạnh phân tích.
Để siết chặt quản lý những nguy cơ của các sản phẩm thuốc lá mới, Bộ Y tế đề xuất bổ sung khái niệm thuốc lá mới khác bao gồm các sản phẩm có chứa nicotine bao gồm cả nicotine dạng túi để ngậm, dạng hít, shisha và các sản phẩm chứa nicotine khác.
Đồng thời đề xuất cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá mới khác.
Một đám cưới diễn ra tại tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc) đang thu hút sự chú ý lớn của cộng đồng mạng. Nguyên nhân là bởi mẹ chú rể xuất hiện với trang phục cưới nổi bật không kém cô dâu, thậm chí còn chiếm trọn sự chú ý trong buổi lễ.
Theo những đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội, hôn lễ diễn ra tại một khách sạn sang trọng, không gian cưới sang trọng, lộng lẫy. Tuy nhiên, điều khiến quan khách chú ý là hình ảnh 2 người phụ nữ cùng diện trang phục cưới đứng trên sân khấu.
Trong khi cô dâu diện váy cưới trắng nhẹ nhàng, thanh lịch thì mẹ chú rể lại chọn bộ lễ phục đỏ kiểu truyền thống được thêu rồng phượng cầu kỳ. Không chỉ vậy, bà còn trang điểm đậm, đeo phụ kiện nổi bật, liên tục xuất hiện ở vị trí trung tâm buổi lễ.
Nhiều cư dân mạng cho biết họ nhầm tưởng đây là "2 cô dâu" trong cùng một đám cưới. Một số bình luận đặt câu hỏi: "Rốt cuộc ai mới là nhân vật chính của hôn lễ?" hay "Tại sao mẹ chú rể lại mặc trang phục nổi bật hơn cả cô dâu?".
Theo thông tin được chia sẻ, mẹ chú rể sinh năm 1978. Thay vì lựa chọn trang phục nhã nhặn phù hợp với vai trò phụ huynh, bà lại diện lễ phục cưới đỏ truyền thống vốn thường dành cho cô dâu. Không những vậy, người phụ nữ này còn nhiều lần cầm micro hát trên sân khấu, liên tục tương tác thân mật với con trai và thu hút toàn bộ ánh nhìn của khách mời.
Trong một số khoảnh khắc được ghi lại, chú rể thậm chí xúc động bật khóc khi nhìn mẹ, còn cô dâu tỏ ra khá gượng gạo.
Sự việc nhanh chóng tạo nên làn sóng tranh cãi trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều ý kiến cho rằng mẹ chú rể đã đi quá giới hạn và vô tình biến ngày trọng đại của con trai thành "sân khấu cá nhân".
Một tài khoản bình luận: "Cô dâu mới là người đáng lẽ phải được chú ý nhất trong đám cưới. Việc mẹ chồng ăn mặc nổi bật và xuất hiện quá nhiều khiến mọi thứ trở nên khó xử". Trong khi đó, một số người khác cho rằng chú rể cũng bị chỉ trích vì không có động thái bảo vệ cảm xúc của vợ trong ngày cưới.
Trước đó, một đám cưới ở tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) cũng "nổi như cồn" trên mạng xã hội vì màn biểu diễn có một không hai của mẹ chú rể.
Theo đoạn video lan truyền, trong ngày vui của con trai, người mẹ mặc sườn xám đỏ bước lên sân khấu với tinh thần vui vẻ, hạnh phúc. Nhưng thay vì chúc phúc hay khiêu vũ nhẹ nhàng, bà bất ngờ ở giữa sân khấu biểu diễn màn trồng chuối từ đầu đến cuối sân khấu.
Hành động của mẹ chú rể khiến quan khách "ngượng chín mặt" vì bà đang mặc váy. Có người phải lập tức chạy đến giữ váy cho bà. Sắc mặt cô dâu tối sầm, chú rể và cô dâu đều "đơ như tượng", không biết nói gì, thông tin từ Sohu.
Tuy nhiên, cũng có một số khách mời thích thú với màn biểu diễn của bà. Nhiều người cười nghiêng ngả, thậm chí còn cổ vũ bà biểu diễn tiếp. Được đà, mẹ chú rể mời thêm 2 người bạn lên sân khấu, cùng đồng diễn, tạo nên khung cảnh khác biệt trong các đám cưới.
Cô dâu, chú rể chỉ có thể cười gượng hoàn thành nghi thức. Nhiều khách mời chăm chú quay video màn biểu diễn của bà mẹ chồng, hoàn toàn quên mất hôm đó ai mới là nhân vật chính.
Đoạn video sau khi lan truyền lập tức gây tranh cãi gay gắt. Nhiều người chỉ trích mẹ chú rể quá thiếu tế nhị, làm hỏng không khí trang trọng của hôn lễ. Có người bình luận: "Đây là đám cưới hay show diễn riêng của mẹ chồng vậy. Nếu tôi là khách, chắc chắn đã bỏ về giữa chừng".
