Mỹ chặn một chuyến bay của Air France vì lo ngại dịch Ebola

Trên cơ sở đề xuất của Việt Nam, hội nghị đã thảo luận và nhất trí ra Tuyên bố lãnh đạo ASEAN về các hành động ưu tiên củng cố tự cường khu vực ứng phó với các hệ lụy từ tình hình Trung Đông.

Được tổ chức trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng do xung đột Trung Đông phủ bóng toàn cầu, an ninh năng lượng và an ninh lương thực được chọn làm trọng tâm thảo luận. Kể từ khi căng thẳng tại eo biển Hormuz leo thang, ASEAN ghi nhận chuỗi phản ứng tập thể với tốc độ hiếm thấy, phản ánh vai trò rõ rệt của tổ chức giúp các nước thành viên vượt qua những khó khăn bên ngoài.

Theo TS Nguyễn Tăng Nghị, Trưởng khoa lịch sử và quan hệ quốc tế Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), chỉ trong vòng 6 đến 7 tuần, khối đã tổ chức liên tiếp các cuộc họp cấp bộ trưởng ngoại giao, kinh tế.

Tại Cebu sáng 8-5, lãnh đạo các nước ASEAN cũng đã thông qua nhiều văn kiện quan trọng.

Ông Nghị nhận định: "Tốc độ phản ứng của ASEAN lần này khá nhanh, cho thấy sự tích cực và quyết liệt rõ rệt của các nước thành viên". Tuy nhiên, chuyên gia này cũng thẳng thắn chỉ ra điểm nghẽn: phản ứng hiện tại vẫn mang tính đối phó khủng hoảng hơn là một chiến lược phòng ngừa chiều sâu.

Để lấp đầy khoảng trống thể chế, một trong những đề xuất củng cố tự cường khu vực được nhắc đến nhiều nhất là thúc đẩy phê chuẩn nhanh Hiệp định An ninh dầu khí ASEAN (APSA).

Theo ông Nghị, đây chính là giải pháp khả thi và cấp thiết nhất trong vòng 12 đến 24 tháng tới. "Việc phê chuẩn không đòi hỏi sửa đổi Hiến chương hay đồng thuận tuyệt đối, chỉ cần đạt đa số là có thể kích hoạt ngay cơ chế chia sẻ rủi ro. Đây là ưu tiên ngắn hạn sống còn cho cả 11 nền kinh tế thành viên" - ông Nghị nhấn mạnh.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, GS Don McLain Gill từ ĐH De La Salle (Philippines) nhấn mạnh tình trạng chuỗi cung ứng dễ bị tổn thương và bối cảnh an ninh có nhiều điểm không chắc chắn ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Theo ông, việc đẩy nhanh phê chuẩn APSA và hiện thực hóa mục tiêu năng lượng tái tạo sẽ mang lại nhiều lợi ích lớn cho ASEAN.

Đáng chú ý, ngoài APSA, TS Nghị còn đề xuất xây dựng một trung tâm điều phối về khủng hoảng năng lượng chung cho cả ASEAN. Ông lý giải trung tâm này sẽ tập hợp các chuyên gia, nhà tư vấn chính sách và quản trị để dự báo, tính toán và đưa ra giải pháp đảm bảo an ninh năng lượng cho cộng đồng hơn 680 triệu dân.

"Khi trung tâm này hình thành, họ sẽ tính toán lại bài toán nhập khẩu từ các nguồn cung ở các khu vực khác. Thay vì quá lệ thuộc vào vùng Vịnh, trung tâm sẽ tư vấn, có tính toán và lộ trình để cắt giảm nguồn cung từ đây và tăng nguồn cung từ các khu vực khác như Mỹ hoặc Nga chẳng hạn.

Nếu ASEAN là một cộng đồng, một "siêu nhà nước" theo nghĩa nào đó, thì trung tâm điều phối này sẽ bảo đảm an ninh năng lượng cho cộng đồng đó, đặc biệt khi đây là nền kinh tế đứng thứ 5 thế giới", ông Nghị phân tích.

GS Don McLain Gill đánh giá cao những đề xuất được Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ra, cũng như vai trò quan trọng của Việt Nam đối với các sáng kiến phát triển và an ninh của ASEAN. Ông đặc biệt đánh giá cao cam kết của Việt Nam về việc sẵn sàng hỗ trợ lương thực trong tình huống khẩn cấp và chia sẻ kinh nghiệm quản lý khủng hoảng.

"Những tuyên bố của Thủ tướng hoàn toàn bổ sung và tương thích với các mục tiêu dài hạn của ASEAN. Chúng rất quan trọng và cần được hiện thực hóa nhanh chóng", ông Gill đánh giá.

Cũng theo ông Gill, sáng kiến về khuôn khổ tăng cường ứng phó tập thể của ASEAN đối với cuộc khủng hoảng Trung Đông và các cuộc khủng hoảng trong tương lai là một sáng kiến rất có tầm nhìn xa và là điều ASEAN thực sự cần.

Trong phần lớn lịch sử của mình, ASEAN thường có xu hướng bị động phản ứng thay vì chủ động khi đối mặt với các thách thức và cú sốc nằm xa khu vực. Do đó, sáng kiến này cần được thực hiện nhanh nhất để đảm bảo rằng ASEAN có các điều kiện phù hợp và thuận lợi để lập kế hoạch trước cho các cuộc khủng hoảng tiềm tàng ở bất kỳ khu vực nào trên thế giới, xét trong bối cảnh cục diện an ninh phụ thuộc lẫn nhau cao độ mà chúng ta đang đối mặt.

Trong khi đó, TS Nguyễn Tăng Nghị chỉ ra rằng lợi thế đóng góp của Việt Nam nằm ở ba trụ cột: vị trí địa chiến lược với hơn 3.260km bờ biển án ngữ tuyến hàng hải trọng yếu; "bộ hồ sơ" ngoại giao uy tín được tích lũy trong gần 30 năm từ khi gia nhập ASEAN, và đặc biệt là năng lực chuyển đổi năng lượng thực tiễn.

Đề phát huy những lợi thế này, ông Nghị đề xuất Việt Nam cố gắng đảm nhận một số vai trò điều phối và tham gia vào các cơ chế, đặc biệt là trung tâm điều phối về khủng hoảng năng lượng của ASEAN, trong thời gian tới.

"Việt Nam có thể là một trong những quốc gia tham gia sâu vào các vấn đề này, cùng các nước trong khu vực đưa ra phương án. Từ đó chúng ta biến các sáng kiến, vị thế và chiến lược của Việt Nam trở thành điều có lợi cho khu vực và đương nhiên là có lợi cho sự phát triển của chính Việt Nam", ông Nghị khẳng định.

Một trong những trụ cột chiến lược quan trọng của ASEAN để định hình lại nền kinh tế khu vực, hướng tới phát triển bền vững và toàn diện là Thỏa thuận khung kinh tế số (DEFA) sẽ được ký kết trong năm 2026.

Thỏa thuận này được kỳ vọng hiện thực hóa mục tiêu đưa ASEAN là khu vực kinh tế số hàng đầu với quy mô vượt 2.000 tỉ USD.

Từ Tuyên bố Hà Nội tại Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN diễn ra hồi đầu năm, thông qua kế hoạch tổng thể số ASEAN, thúc đẩy đàm phán DEFA, thì tại Hội nghị Hội đồng Cộng đồng Kinh tế ASEAN lần thứ 27 (AECC 27) vừa diễn ra tại Cebu (Philippines) đã có thêm những bước tiến mới. Theo đó, hội nghị ghi nhận tiến độ triển khai 19 Mục tiêu ưu tiên kinh tế (PED) của năm Chủ tịch Philippines 2026, nổi bật là mục tiêu kết thúc cơ bản đàm phán Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Canada (ACAFTA) và ký kết Hiệp định khung về kinh tế số ASEAN (DEFA).

Theo thông tin từ Bộ Công Thương, các nhà lãnh đạo tại hội nghị đã thảo luận sâu về các chương trình nghị sự bền vững và chuyển đổi số. Trong đó đáng chú ý lộ trình Bandar Seri Begawan về chuyển đổi số ASEAN cũng như tiến độ đàm phán Hiệp định khung ASEAN về kinh tế số (DEFA). Mục tiêu các bên đặt ra là kết thúc đàm phán và hướng tới việc ký hiệp định trong năm 2026, nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh và đóng góp thêm cho tăng trưởng kinh tế khu vực.

Đặt trong bối cảnh kinh tế thương mại toàn cầu đang diễn biến mới, nhanh, phức tạp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng khi tham dự hội nghị cũng đã đưa ra những giải pháp định hướng hợp tác mà các nước ASEAN có thể xem xét để nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế khu vực trước những tác động bên ngoài.

Trong đó, bà nhấn mạnh Việt Nam sẵn sàng hợp tác chặt chẽ với các quốc gia thành viên ASEAN khác để biến những cam kết chung thành hành động thiết thực, tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế ASEAN, vượt qua mọi thách thức và biến động.

Đặc biệt việc sớm triển khai kết thúc đàm phán DEFA để tiến tới ký kết hiệp định càng có ý nghĩa quan trọng, bởi DEFA không chỉ là một sáng kiến thúc đẩy thương mại số và đổi mới sáng tạo, mà còn là công cụ đảm bảo sự tham gia bao trùm và công bằng cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME), các công ty khởi nghiệp và cộng đồng trong khu vực.

Việc thúc đẩy để xây dựng khu vực kinh tế kỹ thuật số đầu tiên trên thế giới không phải là không có cơ sở khi nhìn vào tốc độ tăng trưởng rất nhanh, là khu vực phát triển hàng đầu thế giới. Báo cáo e-Conomy SEA 2022 của Google, Temasek và Bain & Company đã chỉ ra nền kinh tế kỹ thuật số của Đông Nam Á có nhiều tiềm năng tăng trưởng khi có 460 triệu người tiêu dùng kỹ thuật số, dân số trẻ và am hiểu công nghệ. Với mức tăng trưởng dự báo là 6%/năm, nền kinh tế số tại khu vực có thể đạt tới con số nghìn tỉ trong những năm tới.

Theo bà Đoàn Thị Thanh Hà, chuyên gia nghiên cứu của Viện Nghiên cứu kinh tế ASEAN và Đông Á, việc ký kết DEFA có ý nghĩa trong việc hài hòa hóa các quy tắc liên quan đến kinh tế số, ví dụ như thanh toán điện tử, bảo vệ dữ liệu, thuế. Nhờ vậy, các doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ và vừa, sẽ tiếp cận thị trường ASEAN dễ hơn.

Đây cũng là hiệp định kinh tế số đầu tiên ở quy mô khu vực, thể hiện chủ quyền số của ASEAN, nên nếu DEFA thực sự tạo được bộ quy tắc chung, tăng trưởng thương mại số khu vực sẽ còn tiến xa hơn nữa.

Tuy nhiên, bà Hà cho rằng tốc độ phát triển nhanh cần đi kèm với thể chế có thể đáp ứng được yêu cầu. Vì phát triển và hợp tác kinh tế số cũng có một số rủi ro đặt ra.

Ví dụ như vấn đề về bảo vệ người tiêu dùng khi người dân mua hàng online xuyên biên giới, vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân, cũng như sự cạnh tranh của các nền tảng số lớn có thể làm giảm cơ hội của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Song song đó là sự phát triển không đồng đều về kinh tế số giữa các quốc gia trong khu vực, có thể tạo nên rào cản khiến cho những nỗ lực triển khai bị kéo chậm lại.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/4 nhắc lại tối hậu thư mà ông đưa ra hơn một tuần trước, yêu cầu Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hoặc mở cửa eo biển Hormuz vào ngày 6/4. "Thời gian đang cạn dần, chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", Tổng thống Mỹ viết.

Tối hậu thư này lập tức bị Iran bác bỏ. Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, gọi lời đe dọa của Tổng thống Mỹ cho thấy sự "vô vọng, bất an, mất cân bằng và ngớ ngẩn".

"Đừng quên rằng nếu xung đột leo thang, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các người. Ảo tưởng đánh bại Iran đã biến thành một đầm lầy và nó sẽ nhấn chìm các người", phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari sau đó ra tuyên bố.

Theo giới quan sát, chính quyền Tổng thống Trump bắt đầu cảm nhận những hệ lụy tiêu cực khi chiến sự với Iran bước sang tuần thứ sáu, đặc biệt là sau khi Iran bắn hạ tiêm kích F-15E, buộc Mỹ phải tiến hành chiến dịch quy mô lớn với mức độ rủi ro cao để giải cứu một phi công trong lãnh thổ nước này.

Ông Trump cho rằng việc quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch giải cứu phi công thành công mà không có người nào thiệt mạng hay bị thương "một lần nữa chứng minh chúng ta đã đạt được thế kiểm soát tuyệt đối trên không phận Iran". Tuy nhiên, Mỹ đã phải bỏ lại và phá hủy hai vận tải cơ trong chiến dịch giải cứu, cho thấy tổn thất vật chất lớn của hoạt động này.

Kết quả các khảo sát cho thấy người dân Mỹ ngày càng phản đối cuộc chiến mà Tổng thống phát động. Tình hình tệ đến mức một số người ủng hộ trung thành của Tổng thống Trump cũng bắt đầu chỉ trích cuộc xung đột chưa thấy ngày kết thúc.

Trong khi đó, một quan chức cấp cao cho biết Tổng thống Trump thường bắt đầu ngày mới bằng việc xem video do quân đội Mỹ tổng hợp những thành công trên chiến trường. Ông tin rằng trên cương vị Tổng tư lệnh, loại bỏ mối đe dọa hạt nhân từ Iran có thể là một trong những thành tựu lớn nhất nhiệm kỳ hai.

Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles lo ngại các trợ lý đang vẽ ra viễn cảnh màu hồng, chỉ nói điều ông Trump muốn nghe thay vì những gì cần nghe. Bà thúc giục các đồng nghiệp phải "thẳng thắn hơn với sếp" về những rủi ro chính trị và kinh tế. Chánh văn phòng đã cùng các cố vấn thân tín đến Phòng Bầu dục gặp Tổng thống, cảnh báo ông rằng chiến sự càng kéo dài, sự ủng hộ từ cử tri và triển vọng của đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 càng u ám.

Cuộc gặp tại Phòng Bầu dục phản ánh một thực tế mà Nhà Trắng không còn có thể phớt lờ. Thời gian đang cạn dần trước khi Tổng thống Trump, đảng Cộng hòa và người dân Mỹ phải trả cái giá đắt hơn nữa.

Phản ứng vượt dự tính từ Iran

Ông Trump tỏ ra tự tin với những kết quả ban đầu của chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng, khi đòn tấn công đầu tiên đã khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cùng loạt quan chức cấp cao Iran thiệt mạng hôm 28/2. Tuy nhiên, Iran sau đó đã phản ứng đáp trả rất dữ dội, phóng tên lửa, UAV tấn công Israel, nhắm mục tiêu các căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh, từ Kuwait, Bahrain đến Arab Saudi, UAE và Qatar.

Phản ứng này khiến các quan chức Mỹ bất ngờ, ông Trump cũng thừa nhận điều này khi trả lời phỏng vấn CNN. Dựa trên tiền lệ trong quá khứ, họ vốn tin rằng Mỹ có công thức chiến thắng là giáng một đòn phủ đầu áp đảo, và phản ứng từ Iran sẽ chỉ là trả đũa hạn chế để xoa dịu dư luận trong nước.

Iran tiếp tục gây sức ép khi phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh, đẩy giá nhiên liệu tăng vọt.

Tổng thống Trump biện minh đây là "cái giá ngắn hạn" cần thiết để loại bỏ nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Đồng thời, ông cho rằng phản ứng của Iran càng chứng minh họ là mối đe dọa.

Nhưng khi chiến sự kéo dài mà không có lối thoát rõ ràng, cái giá Mỹ phải trả dần trở nên "dài hạn". Tổng thống Trump từng cam kết sẽ vực dậy nền kinh tế và giữ Mỹ đứng ngoài các cuộc xung đột khi tranh cử nhiệm kỳ hai. Giờ đây, ông lại khơi mào một cuộc chiến mà chưa nhận được sự ủy nhiệm từ quốc hội và hệ lụy kinh tế mới chỉ dần bộc lộ.

Xung đột làm chao đảo thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu. Mỹ cũng không phải ngoại lệ, khi giá xăng vượt 4 USD một gallon (khoảng 3,78 lít), các chỉ số chứng khoán xuống thấp nhất trong nhiều năm. Mỹ ghi nhận 13 binh sĩ thiệt mạng, hàng trăm quân nhân bị thương khi Iran tấn công đáp trả vào các căn cứ của Washington ở vùng Vịnh.

Một tháng sau chiến sự, dự báo tăng trưởng toàn cầu bị điều chỉnh giảm, tình trạng khan hiếm nhiên liệu xuất hiện ở châu Âu và châu Á, trong khi giới chuyên gia cảnh báo thế giới vẫn chưa cảm nhận hết mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Eo biển Hormuz nếu bị phong tỏa kéo dài có thể đẩy kinh tế toàn cầu suy thoái.

Theo hai cố vấn và hai nghị sĩ đã trao đổi với ông Trump, những tổn thất về chính trị và kinh tế ngày càng tăng khiến Tổng thống phải tìm kiếm "lối thoát danh dự". Tổng thống Trump nói với họ rằng ông muốn kết thúc chiến dịch, lo ngại xung đột kéo dài sẽ ảnh hưởng đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa kỳ. Nhưng ông cũng muốn chiến dịch này phải là một thắng lợi mang tính quyết định.

Trong bài phát biểu trước toàn quốc tối 1/4, ông Trump đã cố "đi dây" khi cập nhật tình hình chiến sự. Ông ca ngợi các chiến thắng và tuyên bố chiến dịch "đang gần hoàn tất", nhưng đồng thời đe dọa sẽ giáng đòn "cực mạnh" vào Iran trong 2-3 tuần tới, hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng của quốc gia này.

"Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về", Tổng thống tuyên bố.

Theo số liệu của Lầu Năm Góc, chiến dịch là "thành công không thể chối cãi", khi đã phá hủy 90% năng lực tên lửa của Iran, vô hiệu hóa 70% bệ phóng, 150 tàu hải quân, hạ ông Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao.

"Chúng ta nắm toàn bộ lợi thế. Họ không có gì", ông Trump nói. "Chúng ta đang đi đúng hướng để sớm hoàn thành mọi mục tiêu quân sự của Mỹ".

Vài ngày sau, Iran "dội gáo nước lạnh" vào tuyên bố chiến thắng này của ông Trump. Việc họ bắn rơi một tiêm kích F-15E, một cường kích A-10 và gây hư hại một số trực thăng khiến đánh giá năng lực quân sự Iran "không có gì" của ông Trump trở nên kém tin cậy.

Việc Mỹ giải cứu thành công phi công thứ hai trên chiếc F-15E đã giúp ông Trump thoát khỏi một kịch bản thảm họa, tránh để Iran biến phi công bị bắt sống thành lá bài mặc cả.

Tuy nhiên, đích đến cuối cùng của chiến dịch vẫn còn mơ hồ, khi ông Trump vừa tuyên bố tăng cường chiến đấu, vừa hứa sớm kết thúc. Đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff, người bạn lâu năm của Tổng thống, giải thích cách tiếp cận này phản ánh tư duy hình thành từ sự nghiệp kinh doanh của ông Trump, lĩnh vực mà việc luôn giữ nhiều phương án lựa chọn có vai trò then chốt.

"Tổng thống luôn có nhiều kịch bản", ông Witkoff nói. "Ông ấy giữ rất nhiều lựa chọn, nhiều 'lối thoát', rồi từng bước dò đường trong quá trình triển khai".

Lối thoát hẹp dần

Chiến tranh thường diễn biến vượt tính tính toán của một Tổng thống. Iran cho thấy họ quyết chiến tới cùng, đồng nghĩa ông Trump đối mặt nguy cơ sa lầy hơn nếu leo thang hơn nữa trong những tuần tới, khiến các lối thoát bị thu hẹp hơn là mở ra.

Một trở ngại tiềm tàng nữa là từ đồng minh Israel. Tổng thống Trump từ lâu đã ưa thích những chiến dịch mà các trợ lý gọi là "đánh một lần rồi thôi", như đã áp dụng tại Yemen, Syria, Somalia hay Venezuela. Nhưng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có cách tiếp cận khác.

Trong 6 tháng qua, ông Netanyahu liên tục nói với ông Trump rằng những thành công trước đây chỉ là bước đệm cho một chiến dịch quyết định và kéo dài hơn, theo một quan chức Israel. Ngoài ra, Arab Saudi cũng có xu hướng muốn kéo dài cuộc chiến, coi đây là cơ hội hiếm có để làm suy yếu một đối thủ chung.

Tình thế này khiến Tổng thống Trump đối mặt với thế lưỡng nan. Ông muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng không thể ra về tay không nếu chưa đạt được mục tiêu ngăn chặn chương trình hạt nhân của Iran. Trong khi đó, việc thiết lập một chính quyền thân phương Tây ở Iran không đơn giản, còn mở lại eo biển Hormuz đòi hỏi chiếm đóng quân sự kéo dài hoặc một thỏa thuận chấm dứt chiến sự.

Một số cố vấn nhận thấy trong suy nghĩ của Tổng thống Trump đã xuất hiện phần nào tâm lý chấp nhận thực tế. Trong các cuộc trao đổi riêng, ông thường nhắc lại rằng đảng cầm quyền thường mất ghế trong các kỳ bầu cử giữa kỳ.

"Ông ấy đang khó vượt qua tiền lệ này", một trợ lý nhận xét.

Như Tâm (Theo TIME, AFP, Reuters)

Nguồn: https://vnexpress.net/canh-cua-thoat-khoi-cuoc-chien-iran-dan-hep-lai-voi-ong-trump-5058155.html

Washington Post hôm 15/4 dẫn lời các quan chức Mỹ am hiểu tình hình cho biết lực lượng tăng viện cho Trung Đông gồm nhóm tác chiến tàu sân bay George H.W. Bush và nhóm tác chiến đổ bộ (ARG) Boxer. Hai nhóm tàu dự kiến hội quân với những chiến hạm đang làm nhiệm vụ gần Iran vào ngày 22/4, khi lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran hết hạn.

Nhóm tác chiến George H.W. Bush gồm tàu sân bay cùng tên và nhiều khu trục hạm hộ tống. ARG Boxer gồm tàu đổ bộ tấn công USS Boxer, một tàu vận tải đổ bộ và một tàu hậu cần, kèm theo Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh (MEU) số 11 với khoảng 800 lính thủy đánh bộ.

Các quan chức Mỹ nói rằng động thái diễn ra giữa lúc Tổng thống Donald Trump đang tìm cách gây sức ép lên Iran để đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột, đồng thời xem xét khả năng phát động những cuộc tập kích mới hoặc chiến dịch trên bộ nếu lệnh ngừng bắn không được duy trì.

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.

James Foggo, đô đốc Mỹ về hưu, nhận định loạt chiến hạm đang tới Trung Đông sẽ giúp gia tăng áp lực lên Iran, cũng như cho phép lãnh đạo quân đội Mỹ có thêm lựa chọn nếu đàm phán thất bại.

Tàu sân bay USS George H.W. Bush ngày 14/4 di chuyển gần mũi Hảo Vọng ở phía nam châu Phi, vòng qua khu vực này để đến Trung Đông, thay vì đi qua kênh đào Suez. Hành trình bất thường cho thấy nhóm chiến hạm Mỹ dường như muốn tránh biển Đỏ, nơi có nguy cơ bị lực lượng Houthi tập kích.

Đô đốc về hưu Foggo đánh giá chiến dịch phong tỏa có thể gây tổn thất nghiêm trọng đến nền kinh tế của Iran, do nước này phụ thuộc rất nhiều vào xuất khẩu dầu mỏ qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng hoạt động này cũng khiến Mỹ phải chịu nhiều thiệt hại.

"Chúng ta phải thừa nhận rằng giá xăng dầu sẽ tiếp tục tăng, do đó đây là vấn đề đối với các nhà hoạch định chính sách Mỹ, vì người dân không hài lòng với điều đó", ông nêu quan điểm.

Hai quan chức giấu tên nói rằng Lầu Năm Góc vẫn lên kế hoạch cho chiến dịch trên bộ tại Iran, động thái được đánh giá là bước leo thang nghiêm trọng trong xung đột.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 15/4 nói với các phóng viên rằng "phương án tốt nhất với Iran là đáp ứng yêu cầu của Tổng thống Trump", trong đó có chấm dứt chương trình hạt nhân và mở cửa eo biển Hormuz.

Bà cho biết hai bên vẫn tiếp tục đàm phán, có khả năng quan chức Mỹ và Iran sẽ gặp nhau trong những ngày tới. "Chúng tôi cảm thấy lạc quan về triển vọng đạt được một thỏa thuận", bà Leavitt nói.

Mỹ đang triển khai hơn 50.000 binh sĩ tại Trung Đông, nhiều hơn so với thường lệ khoảng 10.000 người, cùng hàng chục tiêm kích và máy bay quân sự. Trong số các chiến hạm Mỹ đang hoạt động tại Trung Đông có nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln, cùng tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli và MEU 31.

Tin Gốc: Vnexpress