Như Thanh Niên đã đặt vấn đề trong bài viết “Việt Nam thừa hay thiếu sân bay?”, theo Quyết định điều chỉnh quy hoạch tổng thể hệ thống cảng hàng không toàn quốc vừa cập nhật, danh mục sân bay từ nay đến năm 2030 đã được nâng từ 30 lên 32 cảng, bao gồm 15 sân bay quốc tế và 17 sân bay nội địa. Tầm nhìn đến năm 2050, mạng lưới này sẽ tiếp tục nới rộng lên thành 34 sân bay.
Cuộc góp mặt của nhiều “tân binh” lại làm dấy lên nghi ngại về hiệu quả khai thác khi mà hàng loạt các cảng hàng không hiện hữu vẫn đang chật vật gồng lỗ. Nỗi lo sân bay ế càng trở nên hiện hữu khi hệ thống hạ tầng giao thông mặt đất đang ghi nhận những bước nhảy vọt lịch sử.
Đến nay, tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông đã cơ bản thông toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng đường bộ từ Hà Nội vào miền Trung hay từ TP.HCM đi các tỉnh ĐBSCL, Tây nguyên xuống chỉ còn một nửa. Xu hướng tự lái xe du lịch xuyên Việt cũng đang ngày càng lên ngôi, nhất là vào những dịp cao điểm lễ tết khi giá vé máy bay tăng vọt “chóng mặt”.
Từ nay đến 2030, Bộ Xây dựng đã lên kế hoạch xây dựng khoảng 2.000 km đường bộ cao tốc, hoàn thành mục tiêu đến năm 2030 cả nước có 5.000 km đường bộ cao tốc. Đến lúc đó, tỷ lệ người dân lựa chọn xe khách, xe cá nhân di chuyển trong phạm vi 200 km – 500 km sẽ rất phổ biến.
Trong khi đó, siêu dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam cũng đã chính thức khởi động, đang trong giai đoạn dồn lực hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi, chuẩn bị khởi công các đoạn tuyến ưu tiên như Hà Nội – Vinh, TP.HCM – Nha Trang. Nhiều địa phương cũng đã hối hả thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị khởi công từng đoạn vào tháng 12 năm nay.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM nhìn nhận hàng không chặng ngắn sẽ bị đe dọa nghiêm trọng khi đường sắt vận tốc 350km/giờ xuất hiện.
Ông dẫn chứng câu chuyện từ nước Pháp: Đây là quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức ban hành luật cấm các chuyến bay nội địa chặng ngắn nếu lộ trình đó có thể thay thế bằng tàu hỏa cao tốc với thời gian di chuyển dưới 2,5 tiếng (áp dụng cho các chặng kết nối Paris Orly đến Bordeaux, Nantes, hay Lyon).
“2,5 tiếng di chuyển, tàu chạy với vận tốc 350 km/giờ thì tương đương quãng đường từ 1.000 km trở xuống. Nghĩa là, tàu cao tốc chỉ mất khoảng 1,5 – 3 tiếng để có thể kết nối từ thành phố này tới thành phố khác. Nếu đi máy bay, dù thời gian bay chỉ 1 tiếng, nhưng hành khách phải cộng thêm ít nhất 2 – 3 tiếng cho việc di chuyển ra sân bay ngoại thành, xếp hàng check-in, soi chiếu an ninh và chờ lấy hành lý… Như vậy, khoảng cách dưới 1.000 km thì đường bộ và đường sắt sẽ chiếm ưu thế” – ông Lê Hoàng Châu phân tích.
Cũng theo ông Lê Hoàng Châu, mạng lưới đường sắt cao tốc Bắc – Nam theo quy hoạch không dừng lại ở TP.HCM tầm nhìn 20 – 30 năm tới sẽ tiếp tục kéo dài xuống tận mũi Cà Mau. Lúc này, toàn bộ hành lang kinh tế dọc chiều dài đất nước sẽ được kết nối bằng một mạch máu cơ khí tốc độ cao.
Do đó, xây dựng sân bay phải tính toán quy mô dựa trên hiệu quả thực tế và đặt hiệu quả lên hàng đầu, chứ không thể chạy đua theo phong trào, tỉnh nào cũng phải cố xây một sân bay quốc tế thật to. Nếu khoảng cách quá gần, giao thông kết nối mặt đất quá thuận tiện mà địa phương nào cũng đòi xây sân bay quy mô lớn, lưỡng dụng hoặc quốc tế, thì dù nguồn vốn nào cũng là một sự lãng phí tài lực quốc gia.
Việc quy hoạch sân bay cần phải phân loại rất rõ ràng theo đặc thù địa lý và nhiệm vụ chiến lược: Ở những vùng núi cao, hiểm trở, địa hình chia cắt mạnh như Điện Biên, Lai Châu, Hà Giang… thì sân bay quy mô vừa phải sẽ phá vỡ thế cô lập, phục vụ dân sinh, cứu hộ cứu nạn và thúc đẩy kinh tế địa phương.
“Ngoài ra cần lưu ý các điểm mang tính an ninh quốc phòng như vùng biển đảo Trường Sa, Hoàng Sa, hoặc một số vị trí dọc dải miền Trung. Đây là những hạ tầng không tính toán hiệu quả chỉ bằng lỗ/lãi thương mại, mà phải tính toán tầm bay thế nào để sẵn sàng cho các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng” – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM lưu ý.
TS Huỳnh Thế Du (Trường Chính sách công và quản lý Fulbright VN) thừa nhận đúng là trong tương lai, hiệu quả của một số sân bay sẽ chịu áp lực lớn khi mạng lưới cao tốc Bắc – Nam ngày càng hoàn thiện, xa hơn là đường sắt cao tốc.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy khi hạ tầng đường bộ và đường sắt đủ tốt, các chặng bay ngắn dưới 300 – 500 km thường giảm mạnh vì người dân ưu tiên chi phí thấp hơn và thuận tiện hơn. Điều này có nghĩa hàng không nội địa sẽ không còn “một mình một sân khấu” như giai đoạn trước.
Bên cạnh đó, xu hướng xanh hóa cũng là áp lực thật sự. Châu Âu, đặc biệt là Pháp, đã bắt đầu hạn chế các chuyến bay ngắn có thể thay thế bằng đường sắt nhằm giảm phát thải carbon. Việt Nam trước mắt có thể chưa đi nhanh đến mức đó, nhưng về dài hạn chắc chắn sẽ chịu tác động từ xu hướng phát triển xanh toàn cầu.
Tuy vậy, ông Huỳnh Thế Du khẳng định điều này không đồng nghĩa mạng lưới sân bay trở nên dư thừa. Vai trò của sân bay sẽ chuyển dịch: Giảm phụ thuộc vào các chặng bay ngắn đại trà, tăng vai trò trung chuyển quốc tế, du lịch chất lượng cao, logistics hàng không và kết nối vùng sâu vùng xa mà đường sắt hay cao tốc khó thay thế hoàn toàn.
“Vì vậy, vấn đề là phải phân tầng và định vị đúng chức năng từng sân bay. Không thể tỉnh nào cũng kỳ vọng thành trung tâm trung chuyển lớn. Một số sân bay sẽ hoạt động như cửa ngõ du lịch; một số phục vụ logistics, cứu hộ, quốc phòng; một số chỉ cần quy mô nhỏ để đón đầu công nghệ máy bay điện, taxi bay trong tương lai. Nếu quy hoạch linh hoạt và gắn với chiến lược phát triển vùng, sân bay nhỏ vẫn có ý nghĩa” – TS Huỳnh Thế Du nêu quan điểm.
Trước lo ngại tàu cao tốc sẽ “vét sạch” khách của máy bay, chuyên gia hàng không – du lịch Lương Hoài Nam cho rằng: Đường sắt tốc độ cao trước hết là một sự bổ sung, và ở một góc độ nào đó, nó cũng là một phương tiện cạnh tranh với hàng không, đặc biệt là ở các khoảng cách từ 500 km trở lên. Tuy nhiên, nếu nhìn rộng ra thế giới, từ Nhật Bản, châu Âu cho đến Mỹ, chưa từng có nơi nào mà giá vé đường sắt tốc độ cao lại rẻ hơn vé của các hãng hàng không giá rẻ.
Vì vậy, dù đường sắt tốc độ cao mang lại cho người tiêu dùng thêm một sự lựa chọn chất lượng, nhưng nếu coi đó là một “mối nguy cơ” có thể thay thế hoàn toàn cho hàng không, đặc biệt là hàng không giá rẻ, thì hoàn toàn không phải. Đường sắt cao tốc không rẻ đến mức có thể triệt tiêu máy bay.
Cũng theo TS Lương Hoài Nam, hiện nay, đường bay nội địa kết nối Hà Nội và TP.HCM đang xếp thứ 4 trên thế giới về số lượng chuyến bay và ghế cung ứng. Quy mô mạng bay này lớn một cách “khủng khiếp”.
“Hãy thử hình dung, ngay cả khi trục đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đi vào vận hành và có những đoàn tàu chạy suốt (non-stop) giữa Hà Nội và TP.HCM, thì một ngày đường sắt cũng chỉ có thể cung ứng thêm một số lượng chuyến tàu nhất định. Nếu đặt số ghế của vài chuyến tàu đó vào tổng thể dung lượng thị trường khổng lồ của cả hai phương tiện, chúng ta sẽ thấy sự gia tăng về tổng cung này thực chất là không đáng kể, không thấm tháp vào đâu so với năng lực vận chuyển hiện tại của ngành hàng không. Do đó, tiếp tục phát triển hạ tầng hàng không đủ sức cạnh tranh vẫn là định hướng đúng đắn” – ông Nam nhấn mạnh.
Thông qua Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, đại biểu Đoàn Thu Hà (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn) gửi kiến nghị tới Bộ Tài chính về rà soát, đánh giá hiệu quả việc thực hiện luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.
Cụ thể là, đánh giá rõ hiệu quả kinh tế - xã hội, việc thực hiện thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với hộ gia đình, cá nhân khi khách quan cân đối giữa kết quả thu và chi phí vận hành, tổ chức thực hiện trong những năm qua. Từ đó, xem xét tham mưu, đề xuất chính sách thực hiện miễn, giảm đối với sắc thuế này ở thời điểm phù hợp.
Về lâu dài, cần nghiên cứu thực hiện luật thuế tài sản, thay thế luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, không hạn chế về hạn mức địa bàn để quản lý, điều tiết hợp lý đối với tài sản, đặc biệt là bất động sản, tài sản có giá trị lớn nhằm quản lý nguồn tài nguyên đất đai và tăng thu cho ngân sách nhà nước.
Trả lời kiến nghị này, Bộ Tài chính cho biết, thời gian qua, bộ đã tổng kết, đánh giá, tổng hợp ý kiến các bộ, ngành, địa phương và kinh nghiệm quốc tế để xây dựng báo cáo nghiên cứu, rà soát các luật thuế, trong đó có thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế sử dụng đất nông nghiệp và các sắc thuế liên quan đến bất động sản, gửi Bộ Tư pháp tổng hợp báo cáo Chính phủ.
Theo đó, số thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp bình quân mỗi năm (trong giai đoạn 2012 - 2021) khoảng 1.700 tỉ đồng/năm, tốc độ tăng bình quân hàng năm khoảng 11,2%.
Số thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hằng năm là nguồn thu ổn định, có ý nghĩa đối với ngân sách nhà nước; vẫn còn dư địa để thực hiện chính sách miễn, giảm thuế sử dụng đất phi nông nghiệp trong trường hợp thật cần thiết.
"Thực hiện chương trình lập pháp năm 2026 của Quốc hội, căn cứ quy định của luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tài chính đang nghiên cứu, xây dựng hồ sơ dự án luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp thứ 2 (tháng 10)", Bộ Tài chính thông tin.
Theo Bộ Tài chính, ngày 16.3.2023, Chính phủ đã có Báo cáo số 71/BC-CP gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kết quả triển khai thực hiện Kế hoạch số 81/KH-UBTVQH15, trong đó đã báo cáo kết quả rà soát, nghiên cứu đối với luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp và dự kiến đề xuất xây dựng dự án luật Thuế bất động sản (thay thế cho luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp).
Thuế bất động sản là chính sách thuế mới, có phạm vi điều chỉnh rộng, phức tạp, dự kiến sẽ có tác động lớn tới người dân, doanh nghiệp, thị trường bất động sản và nền kinh tế.
Qua phân tích bối cảnh, tình hình kinh tế - xã hội và thị trường bất động sản; định hướng, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và nhận định tác động của chính sách thuế bất động sản, Bộ Tài chính đã có tờ trình, các công văn báo cáo Thủ tướng Chính phủ về đề nghị xây dựng dự án luật Thuế bất động sản để báo cáo các cấp có thẩm quyền vào thời điểm thích hợp, đã được lãnh đạo Chính phủ đồng ý.
Bộ Tài chính đang tiếp tục nghiên cứu, tổng hợp kinh nghiệm quốc tế, xác định những vướng mắc, bất cập trong quá trình triển khai thi hành các chính sách thuế liên quan đến bất động sản để báo cáo các cấp có thẩm quyền vào thời điểm thích hợp, đảm bảo phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam, phù hợp với thông lệ quốc tế cũng như tính thống nhất của hệ thống chính sách thuế liên quan đến sử dụng đất và đất trong tổng thể cải cách hệ thống chính sách thuế giai đoạn 2021 - 2030.
Theo báo cáo tình hình kinh tế xã hội tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2026 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng nay (3/5), trong tháng 4, cả nước có gần 20.400 doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký gần 246.800 tỷ đồng và số lao động đăng ký gần 91.000 lao động, giảm 7,1% về số doanh nghiệp, tăng 9,7% về vốn đăng ký và giảm 7,5% về số lao động so với tháng 3.
So với cùng kỳ năm trước, tăng 33,9% về số doanh nghiệp, tăng 84,6% về số vốn đăng ký và giảm 28,7% về số lao động. Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 4 đạt 12,1 tỷ đồng, tăng 18,1% so với tháng trước và tăng 37,9% so với cùng kỳ năm trước.
Bên cạnh đó, cả nước còn có gần 9.500 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 19,8% so với tháng trước và tăng 5,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong tháng 4, có 8.863 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tăng 75,2% so với tháng trước và tăng 23,4% so với cùng kỳ năm 2025; 5.388 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 14,5% và giảm 40,1%; có 3.473 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, giảm 9% và tăng 98,5%.
Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, cả nước có 77.800 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký gần 785.400 tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký 356.900 lao động, tăng 50,7% về số doanh nghiệp, tăng 60,1% về vốn đăng ký và tăng 0,3% về số lao động so với cùng kỳ năm trước.
Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong bốn tháng năm 2026 đạt 10,1 tỷ đồng, tăng 6,2% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong 4 tháng năm 2026 là gần 1,9 triệu tỷ đồng, tăng 4,2% so với cùng kỳ năm 2025.
Bên cạnh đó, 4 tháng qua, cả nước có 41.600 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2025), nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong 4 tháng năm 2026 lên hơn 119.400 doanh nghiệp, tăng 32,8% so với cùng kỳ năm 2025. Bình quân một tháng có 29.900 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.
Theo khu vực kinh tế, 4 tháng đầu năm 2026, có 827 doanh nghiệp thành lập mới thuộc khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, tăng 66,7% so với cùng kỳ năm trước; 18.900 doanh nghiệp thuộc khu vực công nghiệp và xây dựng, tăng 56,6%; gần 58.100 doanh nghiệp thuộc khu vực dịch vụ, tăng 48,7%.
TP.HCM từ lâu đã nổi tiếng là nơi giao thoa văn hóa đặc sắc, sở hữu hệ thống danh lam thắng cảnh và kiến trúc tôn giáo vô cùng phong phú.
Thành phố sở hữu những ngôi chùa mang giá trị lịch sử và tâm linh lớn, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm như Chùa Vĩnh Nghiêm với kiến trúc tháp đá đồ sộ, Chùa Ngọc Hoàng (Phước Hải Tự) - nơi từng đón tiếp Tổng thống Mỹ Barack Obama, hay Chùa Bà Thiên Hậu cổ kính tọa lạc ngay trung tâm vùng Chợ Lớn sầm uất. Mỗi điểm đến đều mang một nét đẹp kiến trúc riêng biệt, là nơi tìm về sự thanh tịnh giữa lòng đô thị náo nhiệt.
Chính vì vậy, văn hóa tâm linh tại đây không chỉ gắn liền với đời sống tinh thần của người dân địa phương, mà còn trở thành một "đặc sản" du lịch đặc trưng, khơi gợi sự tò mò và yêu thích của đông đảo du khách trong và ngoài nước. Ai đến thành phố cũng muốn một lần thắp hương bái Phật, cầu bình an và chiêm ngưỡng những đường nét chạm khắc tinh xảo tại các ngôi tự viện.
Theo hướng dẫn mới nhất từ Trung tâm Giao thông công cộng TP.HCM, từ 1.7, hành khách có thể tiếp cận bằng xe buýt để di chuyển khám phá cảnh quan các ngôi chùa, điểm đến tâm linh nổi tiếng của TP.HCM bằng xe buýt, thuận tiện, tiết kiệm và thân thiện với môi trường. Trong đó, có rất nhiều tuyến nằm trong danh sách miễn phí.
Sự kết nối này hứa hẹn sẽ tạo nên một làn sóng trải nghiệm du lịch xanh, thông minh và đầy ý nghĩa tại thành phố mang tên Bác.
Trước đó, TP.HCM cũng đã thông báo chính thức triển khai chính sách hỗ trợ 100% giá vé xe buýt trên 134 tuyến để thúc đẩy người dân tiếp cận và sử dụng giao thông công cộng; từng bước thay đổi thói quen di chuyển từ phương tiện cá nhân sang phương tiện công cộng; góp phần xây dựng hệ thống giao thông đô thị văn minh, hiện đại và phát triển bền vững. Thành phố đặt mục tiêu đạt mức tăng trưởng sản lượng hành khách sử dụng xe buýt khoảng 30% so với cùng kỳ năm 2025.
