Theo Thông tư 50/2025, từ ngày 1/6, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải được phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Xăng E5 RON 92 vẫn được bán đến hết năm 2030 để đảm bảo phục vụ xe máy đời cũ sử dụng cho phù hợp.
Tại nhiều quốc gia, xăng E10 được xem là bước đệm quan trọng trong tiến trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang các nguồn năng lượng sạch hơn. Trong hai thập kỷ qua, nhiên liệu sinh học đã chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang giai đoạn thương mại hóa rộng rãi.
Hơn 60 quốc gia sử dụng xăng E10
Bộ Công Thương dẫn thông tin từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết, hơn 60 quốc gia đã triển khai chính sách pha trộn ethanol bắt buộc, trong đó E10 là mức phổ biến nhất. Xu hướng này diễn ra mạnh tại Mỹ, châu Âu, Brazil, Thái Lan, Australia và nhiều nước châu Á nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Các yếu tố thúc đẩy nhiều quốc gia triển khai gồm đảm bảo an ninh năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và hỗ trợ phát triển nông nghiệp, đặc biệt là ngành sản xuất nguyên liệu sinh học.
Trên thế giới, xăng E10 hiện được xem là tiêu chuẩn nhiên liệu phổ biến, không còn là sản phẩm thay thế hay thử nghiệm như giai đoạn trước.
Tại Mỹ, thị trường xăng sinh học đã phát triển theo mô hình tương đối hoàn chỉnh khi xăng E10 chiếm hơn 95% thị phần, với sản lượng ethanol khoảng 60 tỷ lít mỗi năm. Thành công này đến từ hệ thống chính sách đồng bộ như Tiêu chuẩn nhiên liệu tái tạo (RFS), cơ chế trợ cấp thuế và quy định bắt buộc pha trộn nhiên liệu sinh học.
Hiện nay, gần như toàn bộ xăng tiêu thụ tại Mỹ đều chứa tới 10% ethanol. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho biết xăng E15 hiện cũng được mở rộng sử dụng cho các dòng xe đời mới sản xuất từ năm 2001 đến nay, trong khi E85 được áp dụng với các phương tiện “flex-fuel” (xe chạy nhiên liệu linh hoạt) có thể chạy nhiên liệu chứa ethanol tới 85%.
Tại Liên minh châu Âu (EU), Chỉ thị Năng lượng tái tạo RED II yêu cầu tỷ lệ năng lượng tái tạo trong lĩnh vực giao thông đạt tối thiểu 14%, qua đó thúc đẩy xăng E10 trở thành tiêu chuẩn phổ biến tại nhiều quốc gia như Đức và Pháp.
Nhiều nước EU đã chuyển đổi gần như toàn bộ xăng RON 95 sang xăng E10 nhằm đáp ứng mục tiêu giảm phát thải và trung hòa carbon. EU cũng xây dựng hệ thống quy chuẩn kỹ thuật linh hoạt, đi kèm cơ chế chứng chỉ carbon nhằm kiểm soát phát thải trong toàn chuỗi nhiên liệu, từ sản xuất nguyên liệu đến tiêu thụ cuối cùng.
Tại Thái Lan, xăng E10 đã được sử dụng để thay thế hoàn toàn xăng RON 91. Việc triển khai thành công chủ yếu nhờ duy trì mức giá E10 thấp hơn đáng kể so với xăng khoáng, đồng thời có chính sách điều hành nhất quán trong thời gian dài.
Chính phủ Thái Lan cũng áp dụng ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu sinh học nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi sang xăng E10 và các loại xăng sinh học tỷ lệ cao hơn như E20, E85.
Tương tự, tại Philippines, Đạo luật Nhiên liệu sinh học (Biofuels Act of 2006) quy định toàn bộ xăng bán trên thị trường phải pha ethanol, với tỷ lệ E10 được áp dụng bắt buộc trên toàn quốc từ năm 2011.
Bộ Năng lượng Philippines cho biết E10 hiện là loại xăng phổ biến trên thị trường nước này nhằm giảm phụ thuộc nhiên liệu nhập khẩu và hỗ trợ ngành mía đường trong nước.
Sau hơn một thập kỷ áp dụng bắt buộc xăng E10 trên toàn quốc, nước này đang chuẩn bị cho giai đoạn pha trộn ethanol cao hơn. Năm 2024, Bộ Năng lượng Philippines (DOE) đã ban hành quy chuẩn kỹ thuật cho xăng E20 và khuyến khích doanh nghiệp triển khai kinh doanh xăng E20 trên cơ sở tự nguyện.
Việt Nam cần làm gì để xăng E10 được đón nhận?
Khi triển khai rộng rãi xăng E10, nhiều quốc gia cũng từng ghi nhận tâm lý e dè của người tiêu dùng do lo ngại ảnh hưởng đến động cơ, mức tiêu hao nhiên liệu và độ tương thích với xe đời cũ.
Để người dân chấp nhận loại xăng này, nhiều quốc gia đã triển khai đồng thời các biện pháp truyền thông, hỗ trợ kỹ thuật và chính sách giá trong thời gian dài.
Tại Đức, sau giai đoạn người dân phản ứng mạnh khi E10 ra mắt năm 2011, Chính phủ và các hãng xe đã công bố công khai danh sách các mẫu xe tương thích với E10 nhằm trấn an người tiêu dùng. Hiệp hội Công nghiệp ô tô Đức (VDA) và ADAC – câu lạc bộ ô tô lớn nhất châu Âu cũng khẳng định phần lớn xe chạy xăng tại nước này có thể sử dụng E10 an toàn.
Theo Deutsche Automobil Treuhand (DAT) – tổ chức chuyên cung cấp dữ liệu, đánh giá kỹ thuật và thông tin thị trường ô tô tại Đức, tất cả xe chạy xăng được bán lần đầu tại Đức từ năm 2012 đều tương thích với E10. Nhiều dòng xe đời cũ cũng có thể sử dụng nhiên liệu có tỷ lệ ethanol cao hơn mà không gặp nhiều hạn chế.
Tại Mỹ, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) và Bộ Năng lượng Mỹ thường xuyên công bố hướng dẫn về khả năng tương thích của phương tiện với các loại xăng pha ethanol như E10, E15 hay E85, giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra loại nhiên liệu phù hợp với xe của mình.
Đồng thời, Mỹ cũng duy trì chính sách khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học thông qua cơ chế pha trộn bắt buộc và lợi thế giá bán cạnh tranh hơn xăng khoáng.
Theo Bộ Công Thương, kinh nghiệm từ Mỹ cho thấy để phát triển thị trường xăng E10 bền vững, Việt Nam cần xây dựng khung pháp lý rõ ràng, đồng thời kết hợp hiệu quả giữa công cụ thị trường và các chính sách hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp.
Trong khi đó, mô hình của EU cho thấy chính sách phát triển xăng sinh học cần gắn với các mục tiêu khí hậu và cam kết giảm phát thải dài hạn, thay vì chỉ tập trung vào bài toán nguồn cung hay giá nhiên liệu trước mắt.
Còn kinh nghiệm từ Thái Lan cho thấy để thúc đẩy người tiêu dùng chuyển đổi sang xăng sinh học, cần duy trì mức chênh lệch giá đủ hấp dẫn và ổn định trong thời gian dài.
Tại nước này, các hãng xe cũng sớm công bố danh sách phương tiện tương thích với xăng sinh học E10 nhằm tạo sự yên tâm cho người tiêu dùng. Chẳng hạn Toyota Thái Lan đã công khai danh sách các mẫu xe có thể sử dụng xăng E10, trong khi nhiều hãng khác cũng đưa thông tin tương tự vào sổ tay hướng dẫn và tài liệu kỹ thuật.
Danh sách do Toyota Thái Lan công bố cho thấy phần lớn các mẫu xe sản xuất từ khoảng năm 2001-2004 trở đi đều có thể sử dụng xăng sinh học E10. Nhiều dòng xe phổ biến như Camry, Corolla, Vios, Wish hay Hiace được xác nhận tương thích với nhiên liệu pha 10% ethanol.
Ngay cả một số mẫu xe đời cũ từ thập niên 1990 cũng vẫn có thể sử dụng E10 theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Điều này góp phần giúp người tiêu dùng yên tâm hơn khi chuyển sang sử dụng xăng sinh học.
Sáng 24/4, với hơn 93% đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Thuế: thu nhập cá nhân (TNCN), giá trị gia tăng (VAT), thu nhập doanh nghiệp và tiêu thụ đặc biệt.
Theo đó, thay vì "chốt cứng" ngưỡng doanh thu phải nộp thuế TNCN, VAT với cá nhân, hộ kinh doanh từ 500 triệu đồng một năm như trước, Quốc hội giao Chính phủ quyền điều chỉnh ngưỡng này.
Mức doanh thu chịu thuế thu nhập doanh nghiệp cũng do Chính phủ quy định, không cố định tại luật. Các quy định này có hiệu lực từ 1/1/2026.
Tại báo cáo tiếp thu, giải trình Chính phủ cho biết dự kiến nâng mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh lên 1 tỷ đồng. Ngưỡng miễn thuế với doanh nghiệp nhỏ cũng tương tự.
Chính phủ cho rằng ngưỡng 1 tỷ đồng "phù hợp thời điểm hiện nay, được cân nhắc và tính toán toán kỹ tác động tới thu ngân sách, người nộp thuế".
Nhà điều hành kỳ vọng mức này khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp. Đây hiện cũng là mức quy định hộ, cá nhân kinh doanh phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế. Do đó, theo Chính phủ, đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế như trên đồng nhất với quy định về sử dụng hóa đơn.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, việc tăng gấp đôi mức miễn thuế dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng. Trong đó, giảm thu từ hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ lần lượt khoảng 4.850 tỷ và 2.200 tỷ đồng.
Trước đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cân nhắc "quy định khoảng hoặc mức về doanh thu" để Chính phủ chủ động điều chỉnh trong trường hợp khẩn cấp vì lợi ích quốc gia.
Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết mức trần ngưỡng doanh thu miễn thuế Chính phủ được phép điều chỉnh là dưới 3 tỷ đồng một năm.
Bởi theo Luật Thuế TNCN, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng một năm sẽ phải nộp thuế theo thu nhập (doanh thu trừ chi phí). Còn theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, với doanh thu trên 3 tỷ đồng một năm, họ phải nộp thuế 15-17%. Điều này đồng nghĩa, trường hợp nâng doanh thu miễn thuế lên hơn 3 tỷ đồng, cơ quan điều hành sẽ phải sửa các luật thuế liên quan.
Theo số liệu của cơ quan thuế, cả nước có khoảng 2,56 triệu hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng. Khoảng 900.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó đơn vị nhỏ và siêu nhỏ chiếm gần 94%.
Bộ Tài chính cho biết giai đoạn 2022-2025 cả nước có 3-4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định, đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách. Riêng 2025, số thu thuế từ khu vực này đạt 32.840 tỷ đồng, tăng 37,5% so với cùng kỳ.
Năm 2021, Tổng cục Thuế (Nay là Cục Thuế) ra mắt ứng dụng eTax Mobile, giúp người nộp thuế có thể tra cứu các thông tin liên quan đến nghĩa vụ thuế trên điện thoại.
Thông qua ứng dụng, cá nhân có thể tra cứu nghĩa vụ thuế, thông tin quyết toán, nộp thuế điện tử, tra cứu hồ sơ, thông báo từ cơ quan thuế cũng như theo dõi các khoản thu liên quan đến đất đai, lệ phí trước bạ hay thuế thu nhập cá nhân...
Việc triển khai eTax Mobile được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số ngành thuế, góp phần nâng cao tính minh bạch và giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.
Nhờ cài đặt, tra cứu trên ứng dụng này, không ít người bất ngờ phát hiện ra các khoản thu nhập, nợ thuế cá nhân mà trước đây không biết.
Chị Hạnh (nhân viên truyền thông tại Hà Nội) cho biết hàng năm đều ủy quyền cho công ty quyết toán thuế thu nhập cá nhân do chỉ phát sinh một nguồn thu nhập.
Tuy nhiên, chị bất ngờ nhận thông báo từ cơ quan thuế về khoản thu nhập thuộc diện phải quyết toán trực tiếp. Kiểm tra ứng dụng eTax Mobile, chị phát hiện một khoản thu nhập hơn 2 triệu đồng từ một doanh nghiệp lạ, chưa từng làm việc hay giao kết hợp đồng.
Thực tế, hầu hết người dân phát hiện nợ thuế "trên trời rơi xuống" vào mùa cao điểm quyết toán thuế thu nhập cá nhân hàng năm. Tuy nhiên, từ năm ngoái, hiện tượng này đột biến khi áp dụng quy định sử dụng mã số định danh cá nhân làm mã số thuế duy nhất, thay vì tách biệt như trước. Đây là thông tin rất dễ bị lộ và lợi dụng cho mục đích kê khai thuế.
Nhiều người băn khoăn không biết khi phát hiện những khoản thuế “từ trên trời rơi xuống” cần xử lý ra sao.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Lê Đức Anh Thắng, Công ty Luật TNHH Khải Hoàn Minh, cho biết dưới góc độ pháp lý, khi phát hiện eTax Mobile hiển thị khoản nợ thuế, người nộp thuế cần bình tĩnh kiểm tra, không nên vội vàng nộp tiền khi chưa xác định rõ căn cứ phát sinh nghĩa vụ.
Ông cho biết trước hết, cần lưu lại đầy đủ thông tin trên ứng dụng, gồm: loại thuế, kỳ tính thuế, số tiền phải nộp, tiền chậm nộp nếu có, cơ quan thuế quản lý, mã hồ sơ hoặc thông báo thuế liên quan. Sau đó, đối chiếu với hồ sơ kê khai, chứng từ nộp tiền, biên lai, sao kê ngân hàng và các giao dịch có liên quan.
“Khoản nợ thuế có thể phát sinh từ nhiều nguồn như thuế thu nhập cá nhân, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, lệ phí trước bạ, nghĩa vụ tài chính về đất, hoạt động kinh doanh, cho thuê tài sản hoặc chuyển nhượng tài sản. Cũng có trường hợp người nộp thuế đã nộp nhưng dữ liệu chưa được cập nhật, chưa bù trừ kịp thời hoặc phát sinh sai lệch thông tin”, ông nói.
Theo luật sư Lê Đức Anh Thắng, nếu chưa rõ nguồn gốc khoản nợ, nhất là khoản tiền lớn hoặc có tiền chậm nộp, người nộp thuế nên liên hệ cơ quan thuế quản lý hiển thị trên ứng dụng để được giải thích căn cứ phát sinh.
Nếu khoản nợ là đúng, cần nộp kịp thời để tránh phát sinh thêm nghĩa vụ. Nếu khoản nợ không chính xác, đã nộp hoặc không thuộc nghĩa vụ của mình, người nộp thuế có quyền đề nghị tra soát, điều chỉnh, bù trừ hoặc cập nhật lại dữ liệu theo quy định.
“Về nguyên tắc, nghĩa vụ thuế phải được xác định trên cơ sở hồ sơ, chứng từ và thông báo hợp lệ, không nên chỉ căn cứ vào một dòng hiển thị trên ứng dụng để kết luận ngay là đang nợ thuế”, vị này nhấn mạnh.
Tại buổi làm việc, Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị Vinacomin làm rõ định hướng đầu tư, kinh doanh, tập trung vào các lĩnh vực gắn với nhiệm vụ chính trị cốt lõi. Mục tiêu là đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của đất nước.
Ông cũng yêu cầu tập đoàn tiếp tục phát huy vai trò doanh nghiệp nhà nước chủ lực, nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời Vinacomin cần thẳng thắn nêu rõ khó khăn, vướng mắc để các bộ, ngành cùng trao đổi, tháo gỡ, tạo điều kiện triển khai nhiệm vụ mới.
Báo cáo tình hình, Tổng giám đốc Vinacomin Vũ Anh Tuấn cho biết các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh chính đều vượt 50% kế hoạch năm. Trong đó, sản lượng than thành phẩm đạt khoảng 53,7%, than tiêu thụ đạt 55%, nộp ngân sách trên 55%.
Các lĩnh vực khác như khai khoáng alumin, điện, doanh thu, lợi nhuận và tiền lương đạt khoảng 53-54% kế hoạch.
Về cung cấp than cho nhiệt điện, tập đoàn bảo đảm nguồn cung trong bối cảnh nhu cầu lớn, đạt khoảng 55% kế hoạch.
Tập đoàn duy trì dự phòng khoảng 5,5 triệu tấn, tương đương 1,5 tháng phát điện. Hoạt động đầu tư đạt khoảng 48% kế hoạch, tăng 135% so với cùng kỳ năm 2025.
Vinacomin cũng nêu một số khó khăn. Đó là chi phí sản xuất tăng do biến động giá nhiên liệu, vật tư.
Việc cấp phép thăm dò, khai thác mỏ chậm do quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia chưa được điều chỉnh.
Ngoài ra, giải phóng mặt bằng mỏ tại một số địa phương còn chậm. Thủ tục cấp phép chế biến, tiêu thụ khoáng sản ngoài than còn phức tạp, làm giảm sản lượng...
Trước các đề xuất, các bộ, ngành thống nhất cần có cơ chế điều phối tổng thể, xử lý kiến nghị của Vinacomin theo nhóm vấn đề. Đồng thời cần tăng cường phối hợp liên ngành để tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đầu tư, đất đai, khai thác và cơ chế tài chính cho tập đoàn.
Ghi nhận, đánh giá cao đóng góp của Vinacomin và vai trò quan trọng của ngành than trong phát triển kinh tế đất nước, Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị tập đoàn tiếp tục bảo đảm sản xuất than ổn định, an toàn. Tập đoàn cần hoàn thành và vượt các chỉ tiêu đề ra.
Đặc biệt, cần chủ động khai thác khoáng sản trong nước, tránh phụ thuộc nhập khẩu. Điều này góp phần bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng.
Cùng đó, Vinacomin cần rà soát toàn bộ dự án đầu tư khai thác, đẩy nhanh tiến độ dự án trọng điểm. Tập đoàn cần phát triển mỏ than mới, mở rộng công suất các mỏ hiện có.
Tận dụng hiệu quả cơ chế cho phép tăng tối đa 15% công suất đối với một số mỏ, tập trung tối đa nguồn lực để tăng sản lượng khai thác, chế biến khoáng sản.
Tập đoàn cần đẩy mạnh chế biến sâu các khoáng sản chủ lực, từng bước hình thành chuỗi giá trị đồng bộ từ khai thác, tinh luyện, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm, chuẩn bị năng lực tham gia sâu hơn.
Vinacomin tiếp tục cải cách tổ chức, nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp, tiết giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động.
Cùng với đó, tập đoàn cần quan tâm chăm lo đời sống người lao động, cải thiện điều kiện làm việc, nhà ở, phúc lợi, đào tạo, thu hút và phát triển nguồn nhân lực.
