Theo Thông tư 50/2025, từ ngày 1/6, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải được phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Xăng E5 RON 92 vẫn được bán đến hết năm 2030 để đảm bảo phục vụ xe máy đời cũ sử dụng cho phù hợp.
Tại nhiều quốc gia, xăng E10 được xem là bước đệm quan trọng trong tiến trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang các nguồn năng lượng sạch hơn. Trong hai thập kỷ qua, nhiên liệu sinh học đã chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang giai đoạn thương mại hóa rộng rãi.
Hơn 60 quốc gia sử dụng xăng E10
Bộ Công Thương dẫn thông tin từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết, hơn 60 quốc gia đã triển khai chính sách pha trộn ethanol bắt buộc, trong đó E10 là mức phổ biến nhất. Xu hướng này diễn ra mạnh tại Mỹ, châu Âu, Brazil, Thái Lan, Australia và nhiều nước châu Á nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Các yếu tố thúc đẩy nhiều quốc gia triển khai gồm đảm bảo an ninh năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và hỗ trợ phát triển nông nghiệp, đặc biệt là ngành sản xuất nguyên liệu sinh học.
Trên thế giới, xăng E10 hiện được xem là tiêu chuẩn nhiên liệu phổ biến, không còn là sản phẩm thay thế hay thử nghiệm như giai đoạn trước.
Tại Mỹ, thị trường xăng sinh học đã phát triển theo mô hình tương đối hoàn chỉnh khi xăng E10 chiếm hơn 95% thị phần, với sản lượng ethanol khoảng 60 tỷ lít mỗi năm. Thành công này đến từ hệ thống chính sách đồng bộ như Tiêu chuẩn nhiên liệu tái tạo (RFS), cơ chế trợ cấp thuế và quy định bắt buộc pha trộn nhiên liệu sinh học.
Hiện nay, gần như toàn bộ xăng tiêu thụ tại Mỹ đều chứa tới 10% ethanol. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho biết xăng E15 hiện cũng được mở rộng sử dụng cho các dòng xe đời mới sản xuất từ năm 2001 đến nay, trong khi E85 được áp dụng với các phương tiện “flex-fuel” (xe chạy nhiên liệu linh hoạt) có thể chạy nhiên liệu chứa ethanol tới 85%.
Tại Liên minh châu Âu (EU), Chỉ thị Năng lượng tái tạo RED II yêu cầu tỷ lệ năng lượng tái tạo trong lĩnh vực giao thông đạt tối thiểu 14%, qua đó thúc đẩy xăng E10 trở thành tiêu chuẩn phổ biến tại nhiều quốc gia như Đức và Pháp.
Nhiều nước EU đã chuyển đổi gần như toàn bộ xăng RON 95 sang xăng E10 nhằm đáp ứng mục tiêu giảm phát thải và trung hòa carbon. EU cũng xây dựng hệ thống quy chuẩn kỹ thuật linh hoạt, đi kèm cơ chế chứng chỉ carbon nhằm kiểm soát phát thải trong toàn chuỗi nhiên liệu, từ sản xuất nguyên liệu đến tiêu thụ cuối cùng.
Tại Thái Lan, xăng E10 đã được sử dụng để thay thế hoàn toàn xăng RON 91. Việc triển khai thành công chủ yếu nhờ duy trì mức giá E10 thấp hơn đáng kể so với xăng khoáng, đồng thời có chính sách điều hành nhất quán trong thời gian dài.
Chính phủ Thái Lan cũng áp dụng ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu sinh học nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi sang xăng E10 và các loại xăng sinh học tỷ lệ cao hơn như E20, E85.
Tương tự, tại Philippines, Đạo luật Nhiên liệu sinh học (Biofuels Act of 2006) quy định toàn bộ xăng bán trên thị trường phải pha ethanol, với tỷ lệ E10 được áp dụng bắt buộc trên toàn quốc từ năm 2011.
Bộ Năng lượng Philippines cho biết E10 hiện là loại xăng phổ biến trên thị trường nước này nhằm giảm phụ thuộc nhiên liệu nhập khẩu và hỗ trợ ngành mía đường trong nước.
Sau hơn một thập kỷ áp dụng bắt buộc xăng E10 trên toàn quốc, nước này đang chuẩn bị cho giai đoạn pha trộn ethanol cao hơn. Năm 2024, Bộ Năng lượng Philippines (DOE) đã ban hành quy chuẩn kỹ thuật cho xăng E20 và khuyến khích doanh nghiệp triển khai kinh doanh xăng E20 trên cơ sở tự nguyện.
Việt Nam cần làm gì để xăng E10 được đón nhận?
Khi triển khai rộng rãi xăng E10, nhiều quốc gia cũng từng ghi nhận tâm lý e dè của người tiêu dùng do lo ngại ảnh hưởng đến động cơ, mức tiêu hao nhiên liệu và độ tương thích với xe đời cũ.
Để người dân chấp nhận loại xăng này, nhiều quốc gia đã triển khai đồng thời các biện pháp truyền thông, hỗ trợ kỹ thuật và chính sách giá trong thời gian dài.
Tại Đức, sau giai đoạn người dân phản ứng mạnh khi E10 ra mắt năm 2011, Chính phủ và các hãng xe đã công bố công khai danh sách các mẫu xe tương thích với E10 nhằm trấn an người tiêu dùng. Hiệp hội Công nghiệp ô tô Đức (VDA) và ADAC – câu lạc bộ ô tô lớn nhất châu Âu cũng khẳng định phần lớn xe chạy xăng tại nước này có thể sử dụng E10 an toàn.
Theo Deutsche Automobil Treuhand (DAT) – tổ chức chuyên cung cấp dữ liệu, đánh giá kỹ thuật và thông tin thị trường ô tô tại Đức, tất cả xe chạy xăng được bán lần đầu tại Đức từ năm 2012 đều tương thích với E10. Nhiều dòng xe đời cũ cũng có thể sử dụng nhiên liệu có tỷ lệ ethanol cao hơn mà không gặp nhiều hạn chế.
Tại Mỹ, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) và Bộ Năng lượng Mỹ thường xuyên công bố hướng dẫn về khả năng tương thích của phương tiện với các loại xăng pha ethanol như E10, E15 hay E85, giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra loại nhiên liệu phù hợp với xe của mình.
Đồng thời, Mỹ cũng duy trì chính sách khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học thông qua cơ chế pha trộn bắt buộc và lợi thế giá bán cạnh tranh hơn xăng khoáng.
Theo Bộ Công Thương, kinh nghiệm từ Mỹ cho thấy để phát triển thị trường xăng E10 bền vững, Việt Nam cần xây dựng khung pháp lý rõ ràng, đồng thời kết hợp hiệu quả giữa công cụ thị trường và các chính sách hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp.
Trong khi đó, mô hình của EU cho thấy chính sách phát triển xăng sinh học cần gắn với các mục tiêu khí hậu và cam kết giảm phát thải dài hạn, thay vì chỉ tập trung vào bài toán nguồn cung hay giá nhiên liệu trước mắt.
Còn kinh nghiệm từ Thái Lan cho thấy để thúc đẩy người tiêu dùng chuyển đổi sang xăng sinh học, cần duy trì mức chênh lệch giá đủ hấp dẫn và ổn định trong thời gian dài.
Tại nước này, các hãng xe cũng sớm công bố danh sách phương tiện tương thích với xăng sinh học E10 nhằm tạo sự yên tâm cho người tiêu dùng. Chẳng hạn Toyota Thái Lan đã công khai danh sách các mẫu xe có thể sử dụng xăng E10, trong khi nhiều hãng khác cũng đưa thông tin tương tự vào sổ tay hướng dẫn và tài liệu kỹ thuật.
Danh sách do Toyota Thái Lan công bố cho thấy phần lớn các mẫu xe sản xuất từ khoảng năm 2001-2004 trở đi đều có thể sử dụng xăng sinh học E10. Nhiều dòng xe phổ biến như Camry, Corolla, Vios, Wish hay Hiace được xác nhận tương thích với nhiên liệu pha 10% ethanol.
Ngay cả một số mẫu xe đời cũ từ thập niên 1990 cũng vẫn có thể sử dụng E10 theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Điều này góp phần giúp người tiêu dùng yên tâm hơn khi chuyển sang sử dụng xăng sinh học.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, năm nay, diện tích vải toàn tỉnh là 29.800ha. Sản lượng ước đạt khoảng 95.000 tấn, bằng khoảng 60% so với kế hoạch.
Trong đó diện tích vải sớm 8.200ha, sản lượng hơn 40.000 tấn. Vải chính vụ 21.600ha, sản lượng hơn 55.000 tấn. Dự kiến vải sớm thu hoạch từ 25-5, còn vải chính vụ thu hoạch từ ngày 10-6.
Năm 2026, sản lượng vải giảm do giai đoạn phân hóa mầm hoa gặp điều kiện thời tiết bất thuận, nhiệt độ cao, rét ngắn. Mặt khác thời gian ra hoa không tập trung, gây khó khăn cho việc chỉ đạo kỹ thuật dự báo sản lượng và áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh.
Vụ này, Bắc Ninh bắt đầu triển khai bình chọn "vườn vải đẹp". Đến nay có 15 xã, phường vùng trọng điểm sản xuất vải đã khảo sát, lựa chọn được 117 vườn vải đẹp, tổng diện tích hơn 114ha, ước đạt khoảng 934 tấn phục vụ xuất khẩu và tham quan du lịch trải nghiệm.
Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh đã làm việc với một số doanh nghiệp có nhu cầu thu mua vải thiều xuất khẩu.
Theo ông Lại Văn Viên - nhà vườn vải thiều xã Sơn Hải (Bắc Ninh), gia đình có 1,5ha vải thiều tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP từ năm 2021 với sản lượng 10-14 tấn/năm.
Dù đã liên kết với các doanh nghiệp xuất khẩu đi Nhật Bản, Úc, Thái Lan, ông Viên vẫn mong được hỗ trợ mở rộng diện tích vùng trồng, tăng cường tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, tem truy xuất nguồn gốc, website hay các kênh bán hàng trực tuyến…
Ông Nguyễn Minh Tiến - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) - đề nghị Bắc Ninh xem xét xây dựng bộ nhận diện cho cây vải, livestream quy mô lớn, có cam kết giao hàng sớm sau livestream.
Cùng với thu hoạch quả vải, địa phương quan tâm du lịch, trải nghiệm tại các vườn vải thiều gắn với quà lưu niệm.
Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh cho biết vải thiều là cây trồng chủ lực, giá trị kinh tế cao, tạo việc làm và thu nhập cho hàng chục nghìn hộ dân.
Việc duy trì diện tích, mở rộng vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ giúp quả vải không chỉ giữ vững thị trường nội địa mà còn mở rộng thị trường xuất khẩu quan trọng như Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, EU, Mỹ…
Bắc Ninh đã giao các sở ngành liên quan kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thu mua, vận chuyển và phân phối sản phẩm. Trong đó có việc hướng dẫn nông dân chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, kiểm soát chặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, quản lý tốt mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói…
Tỉnh cũng hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, thương nhân thu mua, sơ chế, bảo quản, phân phối và tiêu thụ sản phẩm.
Bắc Ninh còn giao trách nhiệm cho các xã, phường vùng trồng vải trong chỉ đạo sản xuất, thu hoạch, tiêu thụ thuận lợi, ví dụ tổ chức hoạt động du lịch trải nghiệm, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp thu mua hay xử lý các hành vi gian lận thương mại, đầu cơ, ép giá.
Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh đề nghị cộng đồng doanh nghiệp, hệ thống phân phối, chợ đầu mối, sàn thương mại điện tử và đơn vị logistics tiếp tục đồng hành. Tăng cường liên kết với các hợp tác xã, vùng trồng vải thiều.
Chủ động xây dựng kế hoạch thu mua, mở rộng thị trường. Áp dụng công nghệ trong bảo quản, vận chuyển...
Chiến sự Trung Đông vẫn phức tạp, nhiều chi phí tăng mạnh, nhưng trong tài liệu vừa trình đại hội cổ đông mấy ngày gần đây của nhiều doanh nghiệp, bên cạnh thách thức, không ít đơn vị vẫn thể hiện lạc quan, khả năng thích ứng, tìm kiếm cơ hội để duy trì đà tăng trưởng.
Trình đại hội cổ đông năm nay, Masan - tập đoàn bán lẻ hàng đầu của Việt Nam - bất chấp nỗi lo lạm phát làm suy giảm sức mua, vẫn đặt mục tiêu doanh thu thuần 93.500 - 98.000 tỉ đồng, tăng 15 - 20% so với năm 2025. Lợi nhuận sau thuế mục tiêu 7.250 - 7.900 tỉ đồng, tăng 7 - 17%.
Lãnh đạo Masan nói hiện vẫn đang theo dõi tác động đang diễn ra của bối cảnh địa chính trị và ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh tổng thể - bao gồm lạm phát, rủi ro chuỗi cung ứng, chi phí đầu vào, rủi ro lãi suất và xu hướng tiêu dùng, tâm lý thị trường. Tính đến nay, Masan đã quản trị các rủi ro và chưa bị ảnh hưởng đáng kể.
Về giải pháp, Masan tiếp tục củng cố bảng cân đối kế toán, giảm chi phí tài chính và tỉ lệ sở hữu trong các mảng kinh doanh không cốt lõi nhằm đơn giản hóa cấu trúc tập đoàn và xây dựng nền tảng tiêu dùng - bán lẻ tập trung; số hóa toàn diện chuỗi vận hành và mở rộng quy mô nền tảng hội viên nhằm tối đa hóa sức mạnh cộng hưởng trong toàn bộ hệ sinh thái của Masan.
Cùng trong lĩnh vực bán lẻ và tiêu dùng, nhiều doanh nghiệp khác cũng đặt mục tiêu cao hơn các năm trước. Theo đó, Thế giới Di động (MWG), FPT Retail (FRT), Vinamilk (VNM) và PNJ đều hướng tới kết quả kinh doanh cao nhất lịch sử với doanh thu dự kiến tăng trong khoảng từ 4% đến hơn 37%, còn lợi nhuận tăng từ 4% đến 27%.
Vingroup trình cổ đông kế hoạch doanh thu năm 2026 đạt 450.000 tỉ đồng, tăng khoảng 36% so với năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế dự kiến 25.000 tỉ đồng, gấp 2,2 lần và hướng tới mức kỷ lục mới.
Vinhomes (VHM) giữ vị thế là nhà phát triển bất động sản lớn nhất Việt Nam cũng đặt mục tiêu kỷ lục với doanh thu 250.000 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế 50.000 tỉ đồng, tăng lần lượt 63% và 15% so với năm trước.
Novaland thì trình cổ đông mục tiêu doanh thu thuần 2026 đạt 22.715 tỉ đồng, tăng 3,26 lần so với kết quả thực hiện năm 2025; lợi nhuận sau thuế đạt 1.852 tỉ đồng. Tương tự, Hòa Phát cũng đặt mục tiêu tăng trưởng mạnh với kế hoạch doanh thu tăng trên 30% và lợi nhuận tăng khoảng 42% so với năm 2025, cho thấy kỳ vọng tích cực của ban lãnh đạo bất chấp bối cảnh chi phí vốn gia tăng.
Ở lĩnh vực hàng không, Vietnam Airlines - doanh nghiệp chịu áp lực lớn từ biến động giá nhiên liệu - cho biết cứ mỗi 1 USD giá dầu tăng so với kế hoạch sẽ làm chi phí của hãng đội thêm hơn 300 tỉ đồng.
Theo doanh nghiệp, dù chiến sự Trung Đông bùng nổ nhưng hãng "tự tin vượt qua các rào cản địa chính trị, đảm bảo luồng vận hành vận tải không gián đoạn, tối ưu hóa nguồn lực để bảo vệ mục tiêu hiệu quả khai thác trong năm 2026".
Nhiều doanh nghiệp khác cũng đẩy mạnh việc củng cố nền tảng tài chính và quản trị rủi ro. Như Vinaconex, lãnh đạo doanh nghiệp này nói sẽ tập trung rà soát cơ cấu lại nguồn vốn theo hướng an toàn, giảm phụ thuộc vào vốn ngắn hạn, tăng cường quản trị dòng tiền và kiểm soát chi phí chặt chẽ...
Đi cùng áp lực tỉ giá, ông Huỳnh Anh Huy - CFA, Giám đốc phân tích ngành của Chứng khoán Kafi - cho biết việc lãi suất tăng lên sẽ tạo ra áp lực lên bài toán tài chính của doanh nghiệp, từ đó làm giảm lợi nhuận kỳ vọng của doanh nghiệp đó.
"Các ngành nghề thâm dụng vốn lớn, có nợ ròng cao sẽ là các doanh nghiệp cần tính toán lại trong bối cảnh sắp tới", ông Huy nói. Tính toán từ Kafi cho thấy nhóm 10 doanh nghiệp niêm yết lớn có tổng nợ ròng lên tới khoảng 717.000 tỉ đồng tại thời điểm cuối 2025.
Theo đó, ước tính nếu lãi suất tăng thêm 1%, tổng chi phí tài chính của nhóm có thể tăng hơn 7.100 tỉ đồng. Riêng Vingroup có thể chịu thêm khoảng 2.520 tỉ đồng chi phí lãi vay, tiếp đến là Vinhomes (941 tỉ đồng), Hòa Phát (643 tỉ đồng) và Novaland (629 tỉ đồng).
"Dù áp lực lãi suất là có thật, nhưng đây cũng là giai đoạn "đãi cát tìm vàng". Những doanh nghiệp có cấu trúc tài chính lành mạnh, sở hữu lợi thế cạnh tranh bền vững, khả năng chuyển giao chi phí sang giá hàng bán và được người tiêu dùng chấp nhận sẽ là những cái tên trụ vững", ông Huy nhìn nhận.
Ngày 7-5, tại Hội nghị triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ lãi suất theo Nghị quyết số 09 và Nghị quyết số 523 của HĐND TP.HCM đến các doanh nghiệp đóng trong KCX - KCN, Phó Trưởng Ban Quản lý Hepza Lê Văn Thinh - cho biết nguồn cung nhà lưu trú cho công nhân vẫn đang rất thiếu.
Hiện các khu chế xuất, khu công nghiệp (KCX-KCN) trên địa bàn thành phố có 9 dự án nhà lưu trú công nhân, với 1.619 căn hộ, đáp ứng hơn 8.900 chỗ ở. Và đang có thêm 4 dự án được triển khai với hơn 2.800 căn hộ, dự kiến đáp ứng hơn 10.600 chỗ ở cho người lao động. Dù vậy, nguồn cung này vẫn còn rất thấp so với nhu cầu thực tế.
Thực tế, theo ông Thinh, các dự án nhà lưu trú công nhân hiện nay chưa đáp ứng nhu cầu của hơn 727.000 lao động, trong tổng số 918.000 lao động đang làm việc tại các chế xuất, khu công nghiệp trong khi các dự án hầu hết đều ở bước đăng ký hoặc làm thủ tục đầu tư.
TP.HCM đang chịu áp lực lớn về phát triển nhà ở xã hội theo chỉ tiêu Chính phủ giao. Theo đó, giai đoạn 2025-2030 cả nước phải hoàn thành hơn 1 triệu căn nhà ở xã hội, riêng TP được giao hơn 194.000 căn, cao nhất cả nước. Năm 2026, thành phố phải hoàn thành khoảng 28.500 căn.
Các doanh nghiệp cho rằng, nếu có thêm cơ chế ưu đãi về vốn vay, lãi suất và thủ tục đầu tư, nhiều doanh nghiệp sẽ mạnh dạn tham gia phát triển nhà lưu trú công nhân, góp phần giảm áp lực nhà ở cho người lao động tại các khu chế xuất, khu công nghiệp.
Tại các khu công nghiệp mới, Hepza sẽ bố trí quỹ đất dịch vụ phù hợp, tối đa 10% diện tích khu công nghiệp theo quy định để thu hút đầu tư các dự án nhà lưu trú công nhân. Việc phát triển nhà lưu trú công nhân không chỉ là vấn đề phúc lợi mà còn là yếu tố quan trọng bảo đảm ổn định nguồn nhân lực sản xuất.
Theo Phó Tổng giám đốc HFIC, ông Nguyễn Quang Thanh, lũy kế đến nay đơn vị đã tài trợ tín dụng cho hơn 500 dự án với tổng giá trị cam kết cho vay khoảng 28.000 tỉ đồng, trên tổng mức đầu tư hơn 42.000 tỉ đồng.
Theo quy định hiện hành, mức hỗ trợ lãi suất được tính dựa trên lãi suất huy động tiền gửi kỳ hạn 12 tháng bình quân của 4 ngân hàng thương mại nhà nước trên địa bàn TP.HCM, theo hình thức trả lãi cuối kỳ, cộng thêm phí quản lý 2%/năm.
Các dự án đủ điều kiện có thể được xem xét hỗ trợ lãi suất đối với khoản vay tối đa 200 tỉ đồng/dự án. Chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn trong bối cảnh nhu cầu đổi mới công nghệ và cạnh tranh quốc tế ngày càng lớn.
