“Death Doula” là một nghề đang dần phổ biến. Họ là chuyên gia cung cấp sự hỗ trợ về mặt tâm lý, tinh thần và các nhu cầu thực tiễn cho những người sắp qua đời cũng như gia đình của họ.
Nếu các bà đỡ giúp một sinh linh chào đời bình an thì “Death Doula” là những người xoa dịu nỗi đau tinh thần, giúp một người khép lại hành trình nhân sinh một cách trọn vẹn, thanh thản và giữ được nhân phẩm đến giây phút cuối cùng.
Từ kinh nghiệm tiếp xúc với khách hàng và gia đình họ, những “death doula” chia sẻ 6 điều cần biết trong giai đoạn này.
Cái chết có thể diễn ra thanh thản
Cái chết là một trải nghiệm tự nhiên mà cơ thể con người đã được lập trình để thực hiện.
Diane Button, giảng viên Đại học Vermont (Mỹ), chuyên gia trong lĩnh vực chăm sóc giảm nhẹ và “death doula”, cho rằng cơ thể con người vốn có bản năng tự nhiên, biết cách bắt đầu sự sống và cũng có cơ chế riêng để khép lại hành trình đó. Với nhiều người mắc bệnh nan y, cái chết đôi khi là sự giải thoát khỏi một cơ thể đau đớn.
Bà nhận thấy khi đối diện với những giây phút cuối cùng của cuộc đời, hiếm ai nuối tiếc về những chuyến du lịch chưa thực hiện hay những khoản tiền chưa kiếm được. Tiếc nuối lớn nhất thường là những tâm tư chưa kịp thổ lộ với người thân. “Nếu một người hài lòng với cuộc đời, giây phút lìa trần sẽ nhẹ nhàng hơn”, Diane Button nói.
Sự hỗ trợ của y tế giúp giảm nhẹ đau đớn
Bà Button nhận thấy nhiều người vẫn ám ảnh bởi sự ra đi đau đớn của thân nhân từ hàng chục năm trước. Ở giai đoạn các cơ quan dần ngừng hoạt động và ảnh hưởng đến chức năng não, người bệnh thường rơi vào trạng thái ‘kích động giai đoạn cuối’ với các biểu hiện như cào cấu quần áo hay ga trải giường.
Sử dụng thuốc hỗ trợ giúp hành trình cuối cùng trở nên nhẹ nhàng hơn cho cả người bệnh và thân nhân.
Theo Jill Schock, người sáng lập tổ chức Death Doula LA, việc can thiệp y tế đúng lúc sẽ giúp giúp người bệnh thư giãn, tìm lại sự thoải mái và duy trì trạng thái ổn định khi ra đi.
Người bệnh ngừng ăn uống cũng là hoàn toàn bình thường vì cơ thể không còn cần năng lượng. Ép ăn trong giai đoạn này đôi khi gây thêm áp lực không cần thiết cho người bệnh.
Hiện tượng “hồi quang phản chiếu”
Nhiều bệnh nhân có một đợt bùng phát năng lượng và minh mẫn đột ngột vài ngày trước khi mất. Họ có thể tỉnh táo, đòi ăn hoặc trò chuyện như lúc chưa phát bệnh.
Người thân thường hiểu nhầm đây là dấu hiệu hồi phục. Nhưng đó là sự chuẩn bị cuối cùng của cơ thể, trở thành “cơ hội vàng” để gia đình kết nối và tạo nên những kỷ niệm cuối cùng.
Nhiều chuyên gia ghi nhận hiện tượng bệnh nhân nhìn thấy hoặc gọi tên những người thân đã mất từ lâu.
Dù được coi là ảo giác y học hay niềm tin tâm linh, các chuyên gia khuyên người nhà nên lắng nghe và tôn trọng trải nghiệm này thay vì phủ nhận, bởi nó mang lại cảm giác được chào đón cho người sắp đi xa.
Thính giác là giác quan cuối cùng dừng hoạt động
Khoảng 48 giờ trước khi mất, người bệnh thường rơi vào trạng thái bất tỉnh, hơi thở có thể khò khè do không còn sức làm sạch cổ họng. Tuy nhiên, thính giác vẫn tồn tại đến giây phút cuối cùng.
Bà Button từng chứng kiến một người bất tỉnh sắp chết mỉm cười khi nghe thấy tiếng của người thân. “Việc cho họ biết bạn đang ở bên cạnh và để họ được ra đi thanh thản là điều vô cùng quan trọng”, chuyên gia nói.
Đối diện sớm với cái chết giúp cuộc sống ý nghĩa hơn
Nghĩ về cái chết khi đang sống không phải là điềm gở, mà là cách để giảm bớt nỗi sợ hãi.
Bà Button nhận thấy phần lớn mọi người đều trăn trở đã yêu thương trọn vẹn chưa, đã để lại dấu ấn gì cho đời và cuộc sống của mình có ý nghĩa không. Chuyên gia khuyến khích mỗi người hãy thử hình dung về bản thân trong những giây phút cuối đời để hiểu thấu điều gì thực sự quan trọng với mình ngay từ bây giờ.
“Hãy nhớ rằng bạn vẫn đang sống và luôn có cơ hội tạo nên những khoảnh khắc giá trị mỗi ngày, cho đến tận hơi thở cuối cùng”, bà nói.
Lối đi dành cho nhân viên phía sau siêu thị RT-Mart ở quận Dương Phổ, Thượng Hải, trở thành nơi ông tá túc hàng đêm. Dù giống người vô gia cư, ông không ăn xin hay gây rối.
Đêm đến, ông mang theo tiền mặt, máy tính xách tay, tai nghe Bluetooth và máy ảnh cầm tay. Đến 4h30, ông thức dậy dọn dẹp sạch sẽ để không ảnh hưởng hoạt động của siêu thị. Ban ngày, ông ăn uống, sinh hoạt quanh đây, thời gian rảnh thì lướt web hoặc xem phim truyền hình.
Ông có căn hộ rộng khoảng 20 m2 tại khu phố Kongjiang số 5 do mẹ đẻ để lại. Sau khi ly hôn năm 2000, vợ và con trai cắt đứt liên lạc, ông ngày càng ám ảnh với cảm giác cô độc. "Tôi sợ mình sẽ giống những người già báo chí thường nhắc tới, chết một mình mà không ai phát hiện", ông nói. Sự náo nhiệt ở siêu thị giúp ông an tâm và vui vẻ hơn.
Cuộc sống bất tiện khiến ông luôn trong tình trạng luộm thuộm, tóc bết và râu dài. Mọi thứ chỉ thay đổi vào tháng 5/2021, khi cô Huang Lanxia, lao động nhập cư từ Sơn Đông, xuất hiện.
Cô Huang làm nghề giúp việc, thường đẩy một cụ già ngồi xe lăn đến siêu thị dạo chơi. Thấy ông Qiang Ming sống khắc khổ, cô chủ động bắt chuyện, giúp ông gội đầu, giặt quần áo. Suốt hơn ba năm, cô đều đặn mang cơm nước đến chăm sóc ông.
Ông Qiang Ming đề nghị giao tài sản cùng thẻ hưu trí cho cô Huang, nhờ chăm sóc và lo hậu sự với tư cách con gái nuôi. Cuối năm 2024, ông chuyển đến sống cùng cô tại một căn hộ thuê. Tuy nhiên, khi hai người đến văn phòng công chứng để chuyển giao tài sản mới phát hiện trong thỏa thuận ly hôn căn hộ ở khu phố Kongjiang số 5 được xác định thuộc về vợ cũ của ông.
Ông Qiang Ming cho rằng đó chỉ là "ly hôn giả", song vì vợ cũ đã qua đời nên nội dung không thể thay đổi. Sau đó, tòa án phán quyết căn nhà thuộc quyền sở hữu của con trai ông.
Người con cho biết cha mẹ ly hôn do mâu thuẫn kéo dài. Anh từng đề nghị sửa sang nhà để bố quay về sống nhưng ông từ chối. Anh cũng lo ngại cha bị lợi dụng, đồng thời cam kết ông vẫn có quyền ở căn nhà này đến cuối đời. Dù vậy, ông Qiang Ming vẫn không quay về.
Câu chuyện của ông là một lát cắt về thực trạng già hóa dân số và sự cô đơn của người cao tuổi tại Trung Quốc.
Hồi tháng 1, Thượng Hải bắt đầu nghiên cứu cơ chế giám sát, chỉ định giám hộ cho người già sống đơn độc. Trong đó các tổ chức chuyên nghiệp (trung tâm bảo trợ, viện dưỡng lão) được kỳ vọng sẽ tạo cầu nối hài hòa hơn giữa tình cảm, lợi ích của người cao tuổi.
Một bé trai 5 tuổi ở làng Mesoyi, huyện Talun, tỉnh Pekalongan, Indonesia, đã tử vong sau khi bị rắn cạp nia cắn trong lúc ngủ. Nạn nhân được đưa đến bệnh viện cấp cứu nhưng không thể cứu sống được.
Theo thông tin từ detikJateng vào ngày 6/7, tên viết tắt của nạn nhân là MKA. Vụ việc xảy ra vào khoảng 1h ngày 5/7, khi nạn nhân đang ngủ trong phòng khách cùng với bà của mình.
Trưởng công an huyện Talun, Thanh tra Heru, cho biết nạn nhân đã được đưa đến bệnh viện, nhưng không thể cứu sống được.
"Một đứa trẻ đã tử vong sau khi bị rắn cắn. Bé được đưa đến bệnh viện nhưng sau đó đã qua đời. Nạn nhân đã được chôn cất", ông Heru cho biết.
Ngoài ra, ông Andri Kurniawan, thư ký làng Mesoyi, cho biết nhà của nạn nhân nằm trong khu dân cư, giáp với khu vườn của một cư dân khác. Cho đến nay, đây được coi là trường hợp tử vong do rắn cắn đầu tiên tại làng Mesoyi.
Trong khi đó, chú của nạn nhân, ông Yanto, cho biết trước khi vụ việc xảy ra, gia đình đã phát hiện một con rắn bò vào nhà. Con rắn được cho là đang săn một con thằn lằn, nhưng con mồi đã kịp thời trốn thoát.
Họ nghi ngờ con rắn sau đó đã di chuyển vào phòng khách, nơi nạn nhân đang ngủ. Nạn nhân được cho là đã vô tình chạm vào con rắn khi đang ngủ, dẫn đến việc bị cắn vào chân.
Mới đây, bà Wang ở Thâm Quyến, Trung Quốc, đã đến bệnh viện điều trị vì một khối u trên cánh tay rất đau. Sau khi phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện 2 con giun trắng còn sống, mỗi con dài hơn 10 cm, đang bò ra từ khối u.
Kết quả khám cho thấy, bà Wang được chẩn đoán mắc bệnh sán dây.
Bà cho biết đã nhận thấy một khối u trên cánh tay từ một năm trước, nhưng ban đầu không để ý nhiều. Tuy nhiên, theo thời gian, khối u lớn dần đến kích thước bằng quả trứng cút và cơn đau ngày càng rõ rệt, vì vậy bà đã đi khám bác sĩ.
Được biết, bà Wang thường xuyên mua ếch về chế biến tại nhà và cũng có thói quen làm các món ăn nguội từ ếch. Bác sĩ cho rằng thớt và dao bà Wang dùng để sơ chế ếch có thể đã bị nhiễm ấu trùng sán lá gan. Nếu sau đó bà ấy dùng cùng chiếc thớt đó để chế biến các món ăn sẵn, ký sinh trùng có thể đã xâm nhập vào cơ thể bà qua thức ăn.
Sparganum là tên gọi chung các ấu trùng của các loài Spirometra và các động vật hoang dã như ếch và rắn là vật chủ trung gian phổ biến. Khi con người vô tình ăn phải thức ăn có chứa ấu trùng Spirometra hoặc tiêu thụ thực phẩm bị nhiễm bẩn, ấu trùng có cơ hội xâm nhập vào cơ thể người.
Không giống như nhiều loại ký sinh trùng khác, sán dây sau khi xâm nhập vào cơ thể người sẽ không phát triển thành sán trưởng thành mà sẽ "di chuyển" khắp các mô trong cơ thể. Chúng có thể chui vào mô dưới da, mô cơ, mắt, não, các cơ quan nội tạng, trong đó biểu hiện phổ biến nhất là xuất hiện các khối u di chuyển liên tục dưới da.
