Trong các hình thức vận động, đi bộ được xem là bài tập đơn giản, dễ duy trì và phù hợp với nhiều người bị thoái hóa khớp. Dù vậy, người bệnh không nên đi bộ tùy ý hoặc cố gắng tập quá sức, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Tốc độ đi, thời gian đi, mặt đường và tư thế đi đều ảnh hưởng đến khớp. Nếu thực hiện đúng cách, đi bộ sẽ giúp khớp vận động linh hoạt hơn mà không làm tăng áp lực quá mức lên vùng khớp bị tổn thương.
Chuyên gia vật lý trị liệu người Mỹ Heather Broach cho biết đi bộ chậm và đều giúp các cơ quanh khớp hoạt động ổn định hơn, đồng thời hỗ trợ lưu thông dịch khớp, vốn là chất giúp nuôi dưỡng sụn. Người mới bắt đầu có thể đi khoảng 10 – 15 phút mỗi lần rồi tăng dần thời gian theo khả năng chịu đựng của cơ thể.
Một điều cần lưu ý là bề mặt đi bộ sẽ ảnh hưởng khá nhiều đến khớp gối và cột sống. Đi lâu trên nền bê tông cứng hoặc mặt đường gồ ghề có thể khiến khớp chịu lực nhiều hơn, dễ gây đau hoặc khó chịu sau khi vận động.
Người bị thoái hóa khớp nên ưu tiên đi ở công viên, đường chạy bộ có bề mặt mềm hơn hoặc sử dụng máy đi bộ có khả năng giảm chấn. Ngược lại, nên hạn chế leo dốc liên tục, đi cầu thang quá nhiều hoặc đi trên mặt đường trơn trượt vì dễ làm khớp bị quá tải và tăng nguy cơ té ngã.
Một sai lầm khá phổ biến là cố gắng chịu đau để luyện khớp. Thực tế, đau kéo dài hoặc đau tăng mạnh sau khi đi bộ có thể là dấu hiệu khớp đang bị quá tải.
Nếu cảm giác đau nhẹ xuất hiện lúc mới vận động rồi giảm dần khi đi, tình trạng này thường không quá đáng lo. Tuy nhiên, nếu đau tăng rõ rệt, khớp sưng hoặc đau kéo dài nhiều giờ sau khi tập, người bệnh nên giảm cường độ hoặc nghỉ ngơi hợp lý.
Nhiều chuyên gia phục hồi chức năng cho rằng người bị thoái hóa khớp chỉ nên vận động ở ngưỡng đau có thể chịu được, không nên tập đến mức đi khập khiễng hoặc đau quá mức.
Ngoài ra, khớp thoái hóa thường dễ bị cứng sau khi ngủ dậy hoặc ngồi lâu. Nếu đứng lên đi ngay với cường độ cao, khớp có thể khó thích nghi và dễ gây đau.
Trước khi đi bộ, người bệnh nên dành vài phút để xoay cổ chân, co duỗi gối nhẹ nhàng hoặc kéo giãn cơ đùi và bắp chân. Khởi động giúp tăng lưu thông máu đến cơ và khớp, từ đó giúp giảm cảm giác cứng khớp khi bắt đầu vận động, theo Verywell Health.
Ngày 26/5, lãnh đạo UBND xã Vĩnh Hảo, tỉnh Lâm Đồng, đã ký quyết định giải thể Nhóm trẻ độc lập Mầm Xanh (đóng tại thôn Vĩnh Sơn) vì không bảo đảm các điều kiện tổ chức, hoạt động theo quy định. Đây là nhóm trẻ do bà Phạm Thị Tú làm chủ.
Cơ quan chức năng yêu cầu chủ cơ sở chấm dứt toàn bộ hoạt động giáo dục từ ngày 25/5 và giải quyết quyền lợi hợp pháp cho trẻ em, giáo viên, nhân viên, các cá nhân liên quan.
Ngoài ra, chủ cơ sở này phải hoàn trả đầy đủ hồ sơ trẻ em; thanh toán các khoản tài chính, công nợ (nếu có) cho người liên quan; lưu trữ hồ sơ theo quy định và không được tổ chức giữ trẻ dưới bất kỳ hình thức nào sau khi giải thể.
Trước đó, sáng 23/3, cháu N.T.K.L. (sinh tháng 5/2025, trú tại thôn Vĩnh Hải, xã Vĩnh Hảo) được gia đình gửi tại nhóm trẻ độc lập Mầm Xanh.
Đến hơn 10h cùng ngày, trong giờ ăn trưa, cháu L. được cho ăn cháo nhưng có dấu hiệu bị nghẹn, phải nhập viện cấp cứu. Tuy nhiên, cháu bé đã không qua khỏi.
Ngày 28/5, BS.CKI Lê Văn Tuyến, Khoa Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Quốc tế City, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng khó thở kéo dài, liên tục xuất hiện các cơn phù phổi cấp nguy hiểm, ho ra máu và gần như mất hoàn toàn khả năng sinh hoạt thường ngày. Trước đó, ông đã nhiều lần điều trị tại các cơ sở y tế nhưng bệnh không cải thiện, gần như chỉ gắn với giường bệnh suốt 5 tháng.
Qua thăm khám và thực hiện các cận lâm sàng chuyên sâu, bác sĩ xác định bệnh nhân mắc đồng thời nhiều bệnh lý tim - thận phức tạp. Người bệnh bị hẹp nặng động mạch thận hai bên gây suy thận mạn giai đoạn 4, đồng thời suy tim nặng do tắc nghẽn cả ba nhánh động mạch vành.
Theo bác sĩ Tuyến, đây là tình trạng đặc biệt nguy hiểm vì vừa đe dọa suy tim cấp, vừa có nguy cơ tổn thương thận không hồi phục nếu không xử trí kịp thời. Nguyên nhân chính gây những cơn phù phổi cấp tái diễn là suy tim nặng do hẹp ba nhánh mạch vành kết hợp hẹp động mạch thận hai bên, dẫn đến tăng huyết áp và tình trạng khó thở kéo dài.
Ca bệnh càng trở nên phức tạp khi bệnh nhân từng phẫu thuật bắc cầu động mạch vành cách đây 12 năm nhưng toàn bộ cầu nối đã tắc hoàn toàn. Trong khi đó, chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, độ lọc cầu thận rất thấp, khiến việc sử dụng thuốc cản quang thông thường có nguy cơ làm suy thận tiến triển, thậm chí phải chạy thận nhân tạo.
Trước tình huống này, kíp điều trị quyết định chụp mạch bằng khí CO2 thay thế thuốc cản quang để tái thông động mạch thận, giúp giảm nguy cơ tổn thương thận nhưng vẫn đảm bảo độ chính xác trong can thiệp. Sau đó, các bác sĩ tái thông nhánh động mạch vành tắc nghẽn mạn tính bằng kỹ thuật can thiệp xuôi dòng kết hợp ngược dòng dưới hướng dẫn của siêu âm trong lòng mạch (IVUS), nhằm hạn chế tối đa lượng thuốc cản quang sử dụng.
Ca can thiệp diễn ra thành công. Sau điều trị, tình trạng khó thở của bệnh nhân cải thiện rõ rệt, huyết động ổn định, khả năng vận động phục hồi và được xuất viện.
PGS.TS.BS Trần Minh Hoàng, Trưởng Khoa Tim mạch Can thiệp, cho biết hẹp động mạch thận là nguyên nhân gây tăng huyết áp dễ bị bỏ sót, đặc biệt ở người trẻ hoặc bệnh nhân tăng huyết áp khó kiểm soát bằng thuốc.
Bác sĩ khuyến cáo người tăng huyết áp kéo dài, điều trị không đáp ứng hoặc kèm suy giảm chức năng thận nên được tầm soát bệnh lý động mạch thận để phát hiện sớm, tránh biến chứng suy tim, suy thận nặng.
Blue Zones (Vùng Xanh) là những khu vực địa lý nơi người dân có tỷ lệ mắc bệnh mãn tính thấp và tuổi thọ trung bình cao vượt trội, với số lượng người sống trên trăm tuổi nhiều nhất hành tinh. 5 Vùng Xanh gồm Ikaria ở Hy Lạp; Barbagia, Sardinia ở Italy; Okinawa ở Nhật Bản; Nicoya ở Costa Rica; và Loma Linda ở Mỹ. Dù có nhiều yếu tố ảnh hưởng, nhưng chế độ ăn uống ưu tiên thực vật và nói không với thực phẩm chế biến sẵn được công nhận là yếu tố then chốt.
Dan Buettner, người sáng lập Blue Zones LLC, chia sẻ trên website cá nhân: "Mọi thứ bắt đầu từ lựa chọn thực phẩm. Hầu hết cư dân Vùng Xanh mà tôi biết đều tiếp cận dễ dàng với rau củ quả địa phương, phần lớn không thuốc trừ sâu và được trồng hữu cơ".
Ông nhấn mạnh rằng họ không chỉ ăn thực phẩm bổ dưỡng mà còn có những công thức nấu ăn lâu đời để biến những nguyên liệu lành mạnh trở nên ngon miệng. "Nếu bạn không thích món mình đang ăn, bạn sẽ không thể duy trì nó lâu dài", Dan nói.
Đậu - "Nền tảng" của những người sống trên 100 tuổi
Sau khi phân tích hơn 150 nghiên cứu về chế độ ăn uống tại các Vùng Xanh trong thế kỷ qua, Dan Buettner đã rút ra một điểm chung quan trọng: Các loại đậu chính là thực phẩm nền tảng trong thực đơn của họ.
Tại Nicoya (Costa Rica), đậu đen xuất hiện trong hầu hết bữa ăn; khắp vùng Địa Trung Hải, đậu lăng, đậu gà và đậu trắng là những lựa chọn phổ biến; còn tại Okinawa (Nhật Bản), đậu nành là thực phẩm thiết yếu.
"Trung bình, những quần thể sống thọ tại các Vùng Xanh ăn lượng đậu nhiều gấp ít nhất 4 lần so với chúng ta", Dan giải thích. Một nghiên cứu thực hiện tại 5 quốc gia do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tài trợ đã chỉ ra rằng: Chỉ cần ăn 20 g đậu mỗi ngày, nguy cơ tử vong trong bất kỳ năm nào của một người sẽ giảm khoảng 8%.
Vì sao đậu bổ dưỡng?
Theo phân tích của các chuyên gia, một hạt đậu điển hình chứa 21% protein và 77% carbohydrate phức hợp. Khác với carbohydrate tinh chế gây tăng đường huyết đột ngột, đậu cung cấp nguồn năng lượng giải phóng chậm và bền vững. Chúng cũng rất ít chất béo và dồi dào chất xơ.
Dan Buettner khẳng định đậu rẻ, dễ chế biến, đa dạng về kết cấu và chứa nhiều chất dinh dưỡng trên mỗi g hơn bất kỳ loại thực phẩm nào khác.
Vì đậu mang lại cảm giác no lâu, chúng có xu hướng giúp bạn loại bỏ bớt những thực phẩm kém lành mạnh ra khỏi khẩu phần. Ngoài ra, hàm lượng chất xơ cao trong đậu còn giúp các lợi khuẩn (probiotics) phát triển mạnh mẽ trong đường ruột.
Cách bổ sung đậu vào thực đơn hàng ngày
Để đạt được mục tiêu ít nhất nửa bát đậu mỗi ngày, chuyên gia đưa ra một số lời khuyên thực tế:
Đa dạng hóa: Luôn dự trữ nhiều loại đậu khác nhau trong tủ bếp (đậu khô hoặc đóng hộp).
Biến tấu kết cấu: Sử dụng đậu xay nhuyễn để làm đặc súp, giúp món ăn vừa có độ ngậy vừa giàu protein.
Thêm vào salad: Rắc thêm các loại đậu đã nấu chín để món salad giàu dinh dưỡng và chắc bụng hơn.
Gia vị là linh hồn: Sử dụng các loại nước sốt, gia vị yêu thích để biến các món đậu trở nên hấp dẫn, hợp khẩu vị gia đình.
Lựa chọn thông minh khi đi ăn ngoài: Ưu tiên các nhà hàng có phục vụ các món từ đậu (như đậu pinto hoặc đậu đen trong ẩm thực Mexico).
