Theo bác sĩ Harsha Mandadi Varadaraju, Bệnh viện Amrita, Ấn Độ, thận hoạt động liên tục để lọc chất thải, loại bỏ dịch dư thừa, điều hòa huyết áp và hỗ trợ duy trì sức khỏe xương. Tuy nhiên, một số thói quen ăn uống và sinh hoạt hàng ngày có thể làm tăng áp lực lên cơ quan này theo thời gian.
Ăn quá nhiều muối
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày. Tuy nhiên, lượng natri từ thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn vặt, dưa muối hoặc thói quen nêm nếm đậm vị có thể khiến lượng tiêu thụ vượt xa mức khuyến nghị.
Ăn quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp – một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương thận. Khi huyết áp tăng kéo dài, các mạch máu nhỏ trong thận phải chịu áp lực lớn hơn, làm suy giảm khả năng lọc của cơ quan này. Bác sĩ Varadaraju khuyến nghị hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn đóng gói, mì ăn liền, snack và không nên cho rằng muối hồng hay muối biển lành mạnh hơn vì về cơ bản chúng vẫn chứa natri.
Không uống đủ nước
Thiếu nước kéo dài có thể khiến nước tiểu cô đặc, tạo điều kiện để khoáng chất kết tinh thành sỏi thận. Theo Mayo Clinic, uống đủ nước là một trong những cách đơn giản nhất giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi thận.
Nước tiểu màu vàng nhạt thường là dấu hiệu cơ thể được cung cấp đủ nước, còn màu vàng đậm có thể cho thấy tình trạng thiếu nước. Người trưởng thành cần khoảng 1,8-2 lít nước mỗi ngày, trong khi người hoạt động ngoài trời hoặc đổ nhiều mồ hôi có thể cần nhiều hơn.
Nạp quá nhiều protein
Nhiều người tăng cường protein (đạm) để giảm cân hoặc tập gym nhưng tiêu thụ quá mức có thể khiến thận phải làm việc nhiều hơn để xử lý các sản phẩm chuyển hóa từ protein.
Theo bác sĩ Varadaraju, người khỏe mạnh thường chỉ cần khoảng 0,8-1 g protein/kg cân nặng mỗi ngày. Người tập luyện cường độ cao có thể cần nhiều hơn nhưng người mắc bệnh thận nên cẩn trọng với chế độ ăn giàu đạm. Mayo Clinic cảnh báo ở người đã có tổn thương thận, ăn quá nhiều protein có thể làm chức năng lọc suy giảm nhanh hơn.
Lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn
Xúc xích, thịt nguội, đồ hộp, nước ngọt và thực phẩm ăn liền thường chứa nhiều natri, đường hoặc chất phụ gia. Tiêu thụ thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ cao huyết áp, tiểu đường và béo phì – các yếu tố liên quan chặt chẽ đến bệnh thận mạn tính. Nên ưu tiên thực phẩm tươi, tự nấu tại nhà và hạn chế đồ uống có đường để giảm áp lực cho thận.
Ăn nhiều thực phẩm giàu kali hoặc phốt pho
Một số loại chứa nhiều kali hoặc phốt pho – các khoáng chất mà thận suy yếu khó đào thải hiệu quả. Chế độ ăn cho người có vấn đề về thận cần tham vấn y khoa thay vì áp dụng theo xu hướng trên mạng. Duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục đều đặn, hạn chế rượu bia và khám sức khỏe định kỳ có thể bảo vệ chức năng thận lâu dài.
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế quy định tại Nghị định 90 bao gồm: a) Vi phạm các quy định về y tế dự phòng và phòng chống HIV/AIDS; b) Vi phạm các quy định về khám bệnh, chữa bệnh (KCB); c) Vi phạm các quy định về dược, mỹ phẩm; d) Vi phạm các quy định về thiết bị y tế; đ) Vi phạm các quy định về bảo hiểm y tế; e) Vi phạm các quy định về dân số.
Trong đó, đối với hành vi vi phạm về KCB, Nghị định 90 quy định phạt tiền từ 5 - 10 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau: kê đơn thuốc, chỉ định sử dụng các dịch vụ KCB hoặc gợi ý chuyển người bệnh tới cơ sở KCB khác nhằm trục lợi; lạm dụng nghề nghiệp để xâm phạm danh dự, nhân phẩm, thân thể người bệnh; người nước ngoài trực tiếp KCB bằng tiếng Việt nhưng chưa được cơ sở đào tạo chuyên ngành chỉ định kiểm tra và công nhận thành thạo tiếng Việt hoặc bằng ngôn ngữ khác không phải tiếng Việt mà chưa được đăng ký sử dụng; lợi dụng hình ảnh, tư cách của người hành nghề để phát ngôn, tuyên truyền, khuyến khích người bệnh sử dụng phương pháp KCB chưa được công nhận.
Nghị định 90 quy định phạt tiền từ 30 - 40 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau: KCB khi chưa được cấp giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề KCB; thuê, mượn giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề KCB; cho người khác thuê, mượn giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề KCB; xâm phạm tính mạng, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người hành nghề và người khác làm việc tại cơ sở KCB hoặc phá hoại, hủy hoại tài sản của cơ sở KCB…
Ngoài ra, phạt tiền từ 500.000 - 1 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây: không cung cấp trung thực thông tin liên quan đến tình trạng sức khỏe của mình, không hợp tác đầy đủ với người hành nghề và cơ sở KCB; không chấp hành hoặc không yêu cầu thân nhân, người đến thăm mình chấp hành nội quy của cơ sở KCB, quy định của pháp luật về KCB. Phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng đối với hành vi: không chi trả chi phí KCB khi sử dụng dịch vụ KCB, trừ trường hợp được miễn, giảm theo quy định của pháp luật…
Ngày 9-7, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng ký văn bản mời các bệnh viện thuộc bộ, ngành trên địa bàn thành phố tham gia hưởng ứng đợt thi đua cao điểm 150 ngày đêm tăng tốc thực hiện chương trình khám sức khỏe.
Bao gồm 12 bệnh viện: Chợ Rẫy, Thống Nhất, Đại học Y Dược TP.HCM, Răng Hàm Mặt Trung ương TP.HCM, Quân y 175, 30-4, 7A, Quân dân y Miền Đông, Quân y 4/Cục Hậu cần - Kỹ thuật Quân đoàn 34, Chỉnh hình và Phục hồi chức năng TP.HCM, Công an TP.HCM, Đa khoa Bưu điện.
Thực hiện Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và chỉ đạo của Thành ủy, UBND TP.HCM, thành phố đang triển khai chương trình khám sức khỏe toàn dân năm 2026, hướng đến mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe, lập hồ sơ sức khỏe điện tử và quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời.
Đến ngày 9-7, toàn thành phố đã khám sức khỏe cho 340.962 người dân. Những ngày cuối tháng 6 và đầu tháng 7, chương trình tăng tốc rõ rệt, nhiều ngày đạt trên 15.000 lượt khám.
Đây là tín hiệu tích cực cho thấy chương trình đã bước vào giai đoạn tăng tốc và lan tỏa mạnh mẽ tại nhiều địa phương.
Tuy nhiên với quy mô dân số hơn 14 triệu người, tỉ lệ người dân đã được khám sức khỏe hiện mới đạt khoảng 3%.
"Điều này cho thấy thời gian còn lại của năm 2026 đòi hỏi sự quyết tâm rất lớn, cách làm quyết liệt hơn, linh hoạt hơn và sự vào cuộc đồng bộ hơn của cả hệ thống chính trị, các cơ sở y tế và toàn xã hội", ông Thượng nêu.
Ngày 8-7, UBND TP.HCM đã phát động đợt thi đua cao điểm 150 ngày đêm tăng tốc thực hiện chương trình khám sức khỏe toàn dân năm 2026 trên phạm vi toàn thành phố, nhằm huy động tối đa nguồn lực của toàn xã hội tham gia thực hiện mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Theo Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, trong suốt thời gian qua, các bệnh viện thuộc bộ, ngành trên địa bàn thành phố luôn là lực lượng quan trọng của hệ thống y tế thành phố, có nhiều đóng góp to lớn trong công tác khám chữa bệnh và đặc biệt đã đồng hành cùng thành phố vượt qua đại dịch COVID-19.
Những kết quả đó tiếp tục khẳng định tinh thần trách nhiệm, sự gắn bó và vai trò nòng cốt của các bệnh viện đối với sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân trên địa bàn thành phố.
Để góp phần hoàn thành thắng lợi chương trình khám sức khỏe toàn dân năm 2026, Sở Y tế TP.HCM kêu gọi các bệnh viện đăng ký đồng hành cùng các địa phương trong công tác khám sức khỏe cho người dân, thành lập và triển khai các đội khám sức khỏe lưu động hỗ trợ địa phương, triển khai khám sức khỏe định kỳ theo nguyên tắc phi địa giới hành chính cho người dân.
Đồng thời cập nhật dữ liệu khám sức khỏe đầy đủ, kịp thời, khám sức khỏe cho toàn thể nhân viên bệnh viện và hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử cho đội ngũ nhân viên y tế.
Mất ngủ hoặc khó ngủ là tình trạng khá phổ biến, thường liên quan căng thẳng, thói quen dùng thiết bị điện tử hoặc sinh hoạt thiếu điều độ. Bên cạnh duy trì giờ ngủ ổn định, một số thực phẩm giàu dưỡng chất như chuối có thể hỗ trợ cơ thể dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Hỗ trợ cơ thể sản xuất hormone gây buồn ngủ
Theo Healthline, chuối chứa tryptophan - một loại axit amin thiết yếu mà cơ thể không tự tạo ra được. Khi đi vào não, tryptophan được chuyển hóa thành serotonin và melatonin, hai hormone có vai trò điều hòa giấc ngủ.
Serotonin giúp cơ thể thư giãn, ổn định tâm trạng, trong khi melatonin hỗ trợ điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức tự nhiên. Ăn thực phẩm giàu tryptophan có thể rút ngắn thời gian đi vào giấc, cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Cung cấp magie để thư giãn cơ bắp
Khoáng chất này có vai trò làm dịu hệ thần kinh, hỗ trợ thư giãn cơ bắp và góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ. Thiếu magie có thể liên quan tình trạng ngủ không sâu giấc hoặc dễ thức giấc ban đêm. Ngoài chuối, các loại hạt, đậu và ngũ cốc nguyên cám cũng là nguồn bổ sung magie tốt.
Giàu kali có thể giảm chuột rút ban đêm
Chuối là thực phẩm giàu kali - chất điện giải quan trọng giúp duy trì hoạt động của cơ và thần kinh. Kali có thể hỗ trợ giảm nguy cơ chuột rút khi ngủ, từ đó giấc ngủ liền mạch hơn. Người thường xuyên vận động hoặc hay bị chuột rút, co cứng cơ vào ban đêm ăn thực phẩm giàu kali có thể hữu ích.
Carbohydrate giúp cơ thể dễ buồn ngủ hơn
Lượng carbohydrate tự nhiên trong chuối có thể giúp tryptophan được vận chuyển vào não dễ hơn. Điều này góp phần thúc đẩy quá trình sản xuất serotonin và melatonin, thư giãn cơ thể, giảm mất ngủ. Tuy nhiên, không nên ăn quá nhiều thực phẩm ngọt hoặc quá no sát giờ đi ngủ vì có thể gây đầy bụng, khó tiêu.
No lâu, hạn chế thức giấc do đói
Theo Verywell Health, chất xơ trong chuối tạo cảm giác no và làm chậm quá trình tiêu hóa. Nhờ đó, ăn một quả chuối vào buổi tối có thể hạn chế tình trạng tỉnh giấc giữa đêm do đói bụng.
Chuối xanh thường chứa nhiều chất xơ hơn, trong khi chuối chín có hàm lượng đường tự nhiên cao hơn và vị ngọt đậm hơn.
Các chuyên gia cho rằng thời điểm phù hợp để ăn chuối là khoảng một đến hai giờ trước khi ngủ. Khoảng thời gian này giúp cơ thể tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Để ngủ ngon hơn, ngoài kết hợp thực phẩm phù hợp cần duy trì giờ ngủ ổn định, hạn chế dùng điện thoại trước khi ngủ, tránh caffeine vào buổi tối và giữ phòng ngủ yên tĩnh, tối và mát.
Nếu tình trạng khó ngủ kéo dài, thường xuyên thức giấc hoặc mệt mỏi ban ngày, người bệnh nên đi khám để được đánh giá các rối loạn giấc ngủ tiềm ẩn.
