Đại lễ Phật đản là dịp để tăng ni, phật tử tưởng nhớ ngày Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đản sinh, đồng thời lan tỏa những giá trị sống tốt đẹp như từ bi, yêu thương và hướng thiện.
Những ngày này, nhiều người tìm về chùa để thắp hương, nghe pháp, tham gia nghi thức tắm Phật với mong muốn tìm sự bình an, nhắc nhở bản thân sống chậm lại, buông bỏ điều chưa tốt và hướng tới những điều thiện lành trong cuộc sống. Nhưng tắm Phật sao cho đúng thì không phải ai cũng biết.
Hòa thượng Thích Lệ Trang, Phó chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Nghi lễ Trung ương, Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.HCM đã chia sẻ về nghi thức tắm Phật với mong muốn giúp mọi người có chính kiến về truyền thống này cũng như ý nghĩa thiết thực trong việc vận dụng Phật pháp vào đời sống hằng ngày.
Hòa thượng Thích Lệ Trang cho biết, để chuẩn bị cho buổi lễ, chúng ta có thể chọn thỉnh một tôn tượng nào mà mình cảm thấy trang nghiêm và cân đối với không gian nhà mình.
Sau khi rước tôn tượng lên trên bàn thờ tam bảo ở nhà, chúng ta chuẩn bị trang nghiêm hương, hoa, đăng (đèn) xong, rồi bố trí thêm một cái chậu nước nhỏ tùy theo kích cỡ của tôn tượng. Nước dùng để tắm Phật phải là nước sạch, tinh khiết, có thể ướp thêm hoa thơm cho thanh tịnh.
Khi mọi nghi thức đã chuẩn bị trang nghiêm hoàn tất, mọi người trong gia đình cùng tập hợp lại trước bàn Phật để bắt đầu cử hành lễ:
Bước 1: Dâng hương và đảnh lễ
Đầu tiên là phần dâng hương. Về bài kệ dâng hương thì tại tư gia, các gia đình sử dụng bài kệ nào mà mình thường sử dụng, mình đã thuộc lòng đều được cả, không bắt buộc phải theo khuôn mẫu.
Sau khi dâng hương xong, chúng ta tiến hành đảnh lễ danh hiệu của Đức Phật qua các sự kiện đản sanh, thành đạo, Niết bàn.
Bước 2: Rước tượng và tụng kệ tắm Phật
Sau khi đảnh lễ xong, chúng ta cung rước tôn tượng thái tử từ trên bàn thờ tam bảo xuống nơi chậu tắm đã chuẩn bị sẵn. Trong khi rước tượng và chuẩn bị mộc dục kim thân, mọi người cùng đọc vang bài kệ tắm Phật.
Bài kệ này đã được quý hòa thượng diễn nghĩa như thế này:
“Hôm nay được tắm cho Như Lai
Trí tuệ quang minh công đức lớn
Chúng sinh ba cõi đang chìm đắm
Được thấy trần gian hiện pháp thân.
Nam mô Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật”.
Bài kệ này chúng ta có thể lặp lại nhiều lần, nếu như việc tắm Phật của gia đình chưa xong. Khi tụng, mọi người có thể tụng theo nhịp mõ hoặc khánh. Nếu tại nhà không có pháp khí thì chỉ cần ngâm tụng, cử xướng nhẹ nhàng, trang nghiêm. Có thể cử một người nào đó trong gia đình đứng ra ngâm vang bài kệ này để làm đề tài quán niệm khi chúng ta tắm Phật.
Bước 3: Động tác tắm Phật và 3 đề tài quán niệm
Khi bắt tay vào dội nước tắm Phật, phật tử cần lưu ý nếu lỡ mặc áo tay dài thì một tay vịn đỡ tay áo, tay còn lại cầm gáo tắm Phật, hai tay phải thật cung kính, dội nước nhẹ nhàng, không được lăng xăng, mất chánh niệm.
Chúng ta nên nhường cho các em nhỏ và các bác lớn tuổi tắm trước, không được chen lấn mất trang nghiêm. Chúng ta không dội nước một cách vô thức, mà mỗi gáo nước dội lên tượng Phật đều mang một ý nghĩa, một đề tài quán niệm sâu sắc:
Theo hòa thượng Thích Lệ Trang, nghi thức tắm Phật không chỉ là một nghi lễ trong mùa Phật đản mà còn là dịp để mỗi người lắng lại, quán chiếu và nhìn lại chính mình. Hình ảnh thái tử Tất Đạt Đa sơ sinh nhắc nhở con người hướng đến đời sống an vui, biết buông bỏ những điều gây khổ đau, nuôi dưỡng điều thiện lành và sẻ chia yêu thương đến mọi người xung quanh.
Mỗi gáo nước dội lên tôn tượng Đức Phật cũng là một lời nguyện nhắc bản thân sống tốt hơn, học cách gột rửa phiền não, tham sân và những điều chưa trọn vẹn trong tâm mình để hướng đến sự bình an, nhẹ nhõm và lợi ích cho bản thân lẫn mọi người.
Bước 4: Tụng sám khánh đản và hồi hướng
Hòa thượng Thích Lệ Trang cho biết nghi thức tắm Phật tại nhà không cần quá cầu kỳ hay kéo dài như ở các chùa. Điều quan trọng nhất không nằm ở hình thức mà ở sự thành tâm và chánh niệm trong từng động tác, lời kinh. Theo hòa thượng, chính sự chân thành đó sẽ giúp mỗi người khơi dậy những điều tốt đẹp trong tâm mình, đồng thời cảm nhận rõ hơn những giá trị của đạo Phật trong cuộc sống hôm nay.
Qua hình ảnh thái tử Tất Đạt Đa đản sinh, hòa thượng Thích Lệ Trang cho rằng mỗi người có thể rút ra nhiều bài học ý nghĩa cho cuộc sống.
Trước hết là bài học về giáo dục con người. Hình ảnh một hài nhi vừa chào đời nhắc nhở mọi người về sự quý giá của con người và vai trò quan trọng của việc chăm sóc, nuôi dạy con trẻ. Theo hòa thượng, cha mẹ cần quan tâm, giáo dục con cái bằng tình thương và những điều tốt đẹp để các em lớn lên trở thành người có ích cho xã hội.
Bên cạnh đó là bài học về sự an lạc. Hình tượng thái tử luôn với nụ cười nhẹ nhàng, bình yên cũng là điều để mỗi người tự nhìn lại bản thân, học cách sống an hòa, giữ tâm thanh thản giữa cuộc sống nhiều áp lực. Hòa thượng cho rằng khi con người có được sự bình yên và hạnh phúc từ bên trong thì đó cũng là lúc đến gần hơn với sự giải thoát.
Ngoài ra, hòa thượng Thích Lệ Trang cũng nhấn mạnh thông điệp sống hài hòa với thiên nhiên và biết bảo vệ môi trường. Cuộc đời Đức Phật gắn liền với cây xanh, núi rừng và thiên nhiên, từ khi đản sinh đến lúc thành đạo và nhập niết bàn. Điều đó nhắc nhở con người hôm nay cần sống gần gũi với thiên nhiên hơn, biết gìn giữ môi trường xanh – sạch – đẹp và hạn chế việc khai thác, tàn phá tài nguyên thiên nhiên.
Theo hòa thượng, ý nghĩa của đại lễ Phật đản không chỉ nằm trong vài ngày lễ mà quan trọng hơn là ở cách mỗi người sống mỗi ngày. Nếu biết sống tỉnh thức, hướng suy nghĩ, lời nói và hành động đến những điều thiện lành, con người sẽ cảm nhận được tinh thần Phật pháp hiện diện trong từng hơi thở, từng bước chân của mình.
Hòa thượng Thích Lệ Trang cũng chia sẻ, sau khi đại lễ Phật đản kết thúc, đối với tôn tượng thái tử, nếu gia đình có điều kiện và không gian thoáng rộng thì chúng ta rước tôn tượng phụng thờ chung trên bàn tam bảo.
Còn nếu như bàn thờ nhà mình nhỏ, không có tiện nghi rộng rãi, thì sau lễ, phật tử có thể lau chùi sạch sẽ, rồi cất tượng vào một vị trí nào trang nghiêm, chu đáo, để sang năm đến dịp chúng ta lại rước ra làm lễ tiếp.
Đến trưa 6.5, ghi nhận tại khu vực giao lộ đường Bà Triệu - Song hành quốc lộ 22 (xã Hóc Môn, TP.HCM), lực lượng chức năng và công nhân vẫn đang khẩn trương sửa chữa, gia cố lại các hàng rào tôn bị nước cuốn ngã sau trận mưa lớn ngập đường đêm qua.
Trước đó, trận mưa lớn tối 5.5 khiến tuyến đường Bà Triệu và đường Song hành quốc lộ 22 chìm trong biển nước. Tại khu vực gần giao lộ, nước ngập sâu hơn nửa mét. Mỗi khi có xe tải, ô tô đi ngang qua, sóng nước đánh liên tiếp vào hàng rào tôn bao quanh công trình giữa lộ, khiến hệ thống rào chắn này bị ngã đổ.
Lo ngại người dân không thấy đường sẽ lọt xuống hố sâu của công trình đang thi công, một số người dân địa phương đã dầm mưa để điều tiết, hướng dẫn các phương tiện di chuyển ra xa khu vực nguy hiểm.
Anh T., một người dân trực tiếp đứng ra điều tiết giao thông, bàng hoàng kể lại: "Nước mênh mông không thấy đường, chảy xoáy rất mạnh. Tôi phải cầm dù ra đứng nhắc nhở mọi người né khu vực công trình vì lỡ rơi xuống đó là cực kỳ nguy hiểm. Tôi đã gọi điện và sau đó khoảng 10 phút, phía công trình có người ra giăng dây cảnh báo".
Đường Bà Triệu và đường Song hành quốc lộ 22 mênh mông nước, ngay cả xe tải cũng chết máy
Chị N.T.K.N chủ quán cà phê gần đó, cho biết thêm: "Nước dâng cao qua đầu gối, tràn vào tận giường ngủ. Cống thoát nước thì bật nắp, nước phun lên mạnh như suối. Người dân đi qua đây té ngã liên tục, chúng tôi phải chạy ra hỗ trợ kéo người và xe chết máy".
Trong sáng 6.5, các công nhân đã tiến hành dựng lại rào chắn, đồng thời hàn thêm các cột sắt để tăng cường khả năng chịu lực. Một công nhân tại hiện trường cho biết, đơn vị cũng đã thực hiện hạ đáy hàng rào, cắt một số khoảng hở phía dưới để nước có thể thoát vào lòng công trình, giảm áp lực sóng nước khi có phương tiện di chuyển qua.
Theo bảng thông tin, đây là công trình thuộc dự án mở rộng, nâng cấp đường Trần Văn Mười (quốc lộ 22 - Phan Văn Hớn). Đoạn thi công này kéo dài từ quốc lộ 22 đến đường Xuân Thới Sơn 2 và đường Bà Triệu. Dự án bắt đầu thi công từ tháng 7.2025, dự kiến đến tháng 2.2026.
Chứng kiến cảnh cứ hễ mưa là ngập như "biển", người dân tại xã Hóc Môn bày tỏ mong muốn đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ, sớm hoàn thành các hạng mục thoát nước để ổn định cuộc sống khi bước vào mùa mưa.
Câu chuyện cứu trợ chú chim cú lợn và hành trình chăm sóc con vật của chị Trần Ngọc Thiên Thanh được Thanh Niên chia sẻ trong bài viết Cô gái cứu chim cú lợn gãy cánh, nuôi lớn với gương mặt hình trái tim đáng yêu. Những ngày qua, bài viết được cộng đồng và nhiều bạn đọc quan tâm.
Bạn đọc Pham Hien bình luận: "Nhờ cô gái cứu con chim mới được sống khỏe mạnh, nếu không được cứu kịp thời có lẽ nó đã không qua khỏi". Tài khoản Facebook Nguyễn Tiến bày tỏ: "Thật dễ thương. Khi xưa tôi cũng có lần bắt được chú chim cú khá lớn, bị thương ở cánh, nhưng đem về đến đêm chú ta bay mất".
Chia sẻ với PV Thanh Niên, chị Thiên Thanh cho biết bản thân không dừng lại ở việc cứu và giúp đỡ con vật mà đang cố gắng chia sẻ thông tin về loài vật này nhiều hơn trên mạng xã hội. Lý do là bởi nhiều quan niệm dân gian vẫn cho rằng chim cú lợn là loài vật xui xẻo nhưng đó là suy luận không có căn cứ.
Theo chị Thanh, định kiến về loài cú lợn là điều chị trăn trở nhất. Nhiều người gọi chúng là "chim xui xẻo", "chim nhà có tang". Nhưng thực tế, dưới góc độ khoa học, cú lợn là thiên địch của loài chuột, giúp ích rất lớn cho nông nghiệp.
Việt Nam hiện có 3 loài chim cú lợn (tyto alba): cú lợn lưng xám, cú lợn lưng nâu, cú lợn rừng phương Đông. Cú lợn lưng xám và cú lợn lưng nâu được xếp vào các loài động vật là thiên địch của chuột (thức ăn chính là chuột), bị nghiêm cấm khai thác tro tự nhiên.
Cú lợn rừng được đưa vào Sách đỏ Việt Nam (mức độ nguy cấp bậc T - bị đe dọa), có giá trị thẩm mỹ và khoa học, là nguồn gen quý, có vùng phân bố rộng nhưng số lượng cá thể ít, hiếm gặp.
Chim cú lợn có cấu trúc khuôn mặt hình trái tim (facial ruff), đây không phải là yếu tố ma mị. Trong quá trình cứu trợ và chăm sóc chim cú lợn gặp nạn, chị Thanh phát hiện loài này có 2 tai lệnh. Tìm hiểu, chị biết được hình dáng gương mặt đặc trưng hoạt động như một đĩa ăng-ten parabol siêu nhạy, tập trung sóng âm về đôi tai, giúp định vị con mồi trong bóng tối.
Chim lợn có tiếng kêu, rít như lợn vào ban đêm khiến nhiều người thấy sợ hãi. Các nhà khoa học cũng cho rằng loài chim này hoàn toàn không có khả năng sinh học để "ngửi mùi tử khí" hay báo hiệu điềm gở như lời đồn.
Các công trình nghiên cứu về chim cú lợn của giáo sư Masakazu Konishi (Đại học Caltech) và Roger Payne đã chứng minh rằng cú lợn định vị mục tiêu chính xác tuyệt đối ngay cả trong bóng tối hoàn toàn chỉ dựa vào âm thanh - cơ sở khoa học để bác bỏ "mùi tử khí".
Các nhà khoa học đã thử nghiệm khả năng săn mồi của cú lợn trong các điều kiện khác nhau. Loài này sẽ tấn công nguồn phát ra âm thanh sột soạt ngay cả khi đó không phải là con mồi thật (không có mùi, không có nhiệt lượng).
Chị Thanh có duyên cứu trợ nhiều cá thể chim cú lợn gặp nạn từ năm 2024. Quá trình chăm sóc nhiều con chim cú lợn, chị Thanh nhận thấy loài này rất đáng yêu.
Là người yêu động vật, chị từng có kinh nghiệm chăm sóc những chú chó khuyết tật. Hiện, nhà chị đang chăm sóc 9 con mèo và 1 con chó bị bỏ rơi và chú chim cú lợn bị gãy cánh.
"Mọi loài vật đều có vẻ đẹp và sứ mệnh riêng của nó. Sự xui xẻo hay may mắn không nằm ở tiếng kêu của một con chim, mà nằm ở cách chúng ta đối xử với thiên nhiên. Thay vì sợ hãi, nếu chúng ta mở lòng, ta sẽ thấy chúng là những sinh vật cực kỳ thông minh và cần được bảo vệ", chị nói.
Ngày 22.5, một lãnh đạo UBND xã Dray Bhăng (Đắk Lắk) cho biết cơ sở liên quan đến bãi tập kết nguyên liệu phục vụ hoạt động ủ vi sinh, sản xuất phân bón lộ thiên gây ô nhiễm môi trường và đời sống người dân đang tìm kiếm địa điểm mới để di dời trong thời gian tới.
Khoảng một tháng trở lại đây, cuộc sống sinh hoạt và canh tác của hàng chục hộ dân tại thôn 4 (xã Dray Bhăng, Đắk Lắk) bỗng chốc bị đảo lộn hoàn toàn. Theo phản ánh của người dân, nguồn cơn của sự bức xúc này bắt nguồn từ một bãi tập kết phục vụ sản xuất phân bón vi sinh nằm lộ thiên trong khuôn viên một công ty cà phê trên địa bàn.
Mỗi khi có gió lên, mùi hôi thối nồng nặc từ bãi nguyên liệu này lại bốc lên, xộc thẳng vào khu dân cư. Đáng sợ hơn, ô nhiễm không khí kéo theo nạn ruồi nhặng xuất hiện dày đặc với mật độ chưa từng có, bủa vây từng ngôi nhà, góc bếp.
Chị Lê Thị Kim Tân (32 tuổi, kinh doanh nước giải khát tại thôn 4) bức xúc kể lại: "Gia đình tôi sinh sống và buôn bán ở đây bao năm nay nhưng chưa bao giờ gặp tình trạng kinh khủng này. Có lúc khách đang ngồi uống nước, nghỉ ngơi, ruồi ở đâu cứ bay đến rào rào rồi bò thẳng vào ly cốc, ống hút khiến chúng tôi phải làm lại nước mới cho khách. Ruồi bay như ong vỡ tổ, bu bám khắp nơi, nằm chết đầy dưới sân nhà".
Không chỉ các hộ buôn bán mặt đường gặp họa, những người làm nông nghiệp xung quanh cũng khốn khổ không kém. Bà Bùi Thị Cẩm Vinh (53 tuổi) chia sẻ mỗi lần ra khu vườn sát bãi tập kết để làm cỏ, chăm cây, bà chỉ trụ được mươi mười lăm phút là phải tháo chạy vào nhà vì mùi phân hôi thối bốc lên không thể thở nổi.
Đáng lo ngại hơn, người dân địa phương đang vô cùng lo lắng cho sinh kế lâu dài. Mỗi khi trời đổ mưa lớn, dòng nước rỉ đen ngòm từ bãi phân bón và bã cà phê này lại chảy tràn xuống mương, thấm thẳng vào các tầng đất canh tác của các hộ dân xung quanh.
Ngày 21.4, UBND xã Dray Bhăng đã lập biên bản kiểm tra cơ sở sản xuất phân bón của Công ty TNHH đầu tư - phát triển H.P sau khi tiếp nhận phản ánh của người dân về tình trạng phát sinh mùi hôi ảnh hưởng đến khu dân cư.
Theo biên bản kiểm tra, chủ cơ sở cam kết triển khai các biện pháp xử lý mùi bằng chế phẩm sinh học, men vi sinh hoặc giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm không để phát sinh mùi hôi thối ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.
Tiếp đó, ngày 24.4, UBND xã Dray Bhăng đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với chi nhánh Công ty TNHH đầu tư - phát triển H.P do chưa đăng ký đầy đủ nội dung môi trường liên quan đến loại chất thải, khối lượng chất thải phát sinh và phương án thu gom, quản lý chất thải của dự án.
Cơ sở này bị xử phạt 8 triệu đồng, đồng thời phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Đáng chú ý, ngày 13.5, UBND xã Dray Bhăng tiếp tục có văn bản yêu cầu chi nhánh Công ty TNHH đầu tư - phát triển H.P chấp hành các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất phân bón.
Theo đó, địa phương yêu cầu cơ sở khẩn trương khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường; chấm dứt ngay việc phơi nguyên liệu, phân bón và các hoạt động sản xuất gây phát tán mùi hôi ảnh hưởng đến khu dân cư; đồng thời không để nguyên liệu tồn đọng ngoài trời làm phát sinh mùi và nước rỉ.
UBND xã Dray Bhăng cũng yêu cầu cơ sở báo cáo kết quả thực hiện, khắc phục các tồn tại trong thời hạn 10 ngày kể từ khi nhận được văn bản.
Tuy nhiên, đến ngày 22.5, tại bãi tập kết của cơ sở này vẫn còn lượng lớn nguyên liệu phục vụ sản xuất phân vi sinh để ngoài trời, chưa được che chắn đầy đủ theo yêu cầu của chính quyền địa phương.
