Vài ngày trước, Thảo Nguyên, học sinh lớp 12G0, trường THCS-THPT Newton (Hà Nội), nhận thư trúng tuyển từ Đại học Bắc Kinh (Bắc Đại). Trước đó, nữ sinh cũng nhận được cái gật đầu từ hai tên tuổi khác là Thanh Hoa và Phúc Đán. Đây là ba trường tốt nhất Trung Quốc theo bảng xếp hạng đại học thế giới THE 2026.
“Em rất vui vì đây đều là những mục tiêu lớn mà em đã ấp ủ từ lâu”, Thảo Nguyên chia sẻ.
Ý định du học Trung Quốc đến với Thảo Nguyên từ năm lớp 10. Ban đầu, cô gái sinh năm 2008 bị thu hút bởi ngôn ngữ và văn hóa qua các chương trình truyền hình. Bước ngoặt đến sau những chuyến du lịch cùng gia đình, Nguyên hứng thú quan sát sự khác biệt về cách vận hành hệ thống pháp luật giữa các nước.
“Em nhận ra mỗi quốc gia đều có cách vận hành riêng. Một hệ thống pháp luật ổn định sẽ tạo nền tảng cho kinh tế và xã hội phát triển, nên muốn tìm hiểu sâu về lĩnh vực này”, Nguyên nói.
Nữ sinh chọn Trung Quốc vì đây còn là môi trường học thuật cạnh tranh và năng động bậc nhất hiện nay.
Để hiện thực hóa mục tiêu, Thảo Nguyên vạch ra một lộ trình nghiêm ngặt: dành hai năm đầu THPT để tích lũy hoạt động ngoại khóa; đầu năm lớp 12 sẽ tập trung toàn lực để “săn” các chứng chỉ quốc tế gồm HSK (tiếng Trung), IELTS (tiếng Anh) và thi CSCA (kỳ thi đánh giá năng lực của Trung Quốc).
Để làm chủ hai ngoại ngữ cùng lúc, Nguyên tự tạo môi trường học bằng cách xem phim, nghe podcast. Nữ sinh bật phụ đề song ngữ chéo: xem phim tiếng Trung thì bật phụ đề tiếng Anh và ngược lại để rèn phản xạ. Ngoài ra, em chăm chỉ luyện đề và chữa thật kỹ, kết hợp nắm bắt từ mới.
Nguyên tận dụng mọi khoảng thời gian rảnh để học. Gần thi chứng chỉ nào, em sẽ tập trung ôn nhiều hơn.
Việc học và thi liên tiếp khiến Nguyên áp lực. Để lấy lại tinh thần, em thường tìm đến âm nhạc. Từ nhỏ, Thảo Nguyên đã tham gia biểu diễn và thi đấu dancesport, biết chơi ba loại nhạc cụ gồm piano, violin và guzheng (cổ tranh Trung Quốc).
Theo nữ sinh, quá trình tiếp xúc với nghệ thuật giúp em rèn sự tập trung, kỷ luật và khả năng cân bằng giữa học tập với cuộc sống. Học đàn guzheng còn giúp em hiểu thêm về văn hóa Trung Quốc.
Bài luận cá nhân của Nguyên dài khoảng hai trang A4, tập trung vào hành trình phát triển bản thân, thành tích học tập, hoạt động ngoại khóa và động lực theo đuổi ngành Luật.
Thay vì liệt kê thành tích, Nguyên muốn trường thấy mình có định hướng rõ ràng, có khả năng lãnh đạo và trưởng thành từ những trải nghiệm.
Nữ sinh là trưởng ban tài chính các câu lạc bộ truyền thông, nghệ thuật của trường, tổ chức chương trình thiện nguyện “Trung thu yêu thương” 2024 – hỗ trợ khoảng 100 trẻ em bị ảnh hưởng bởi bão Yagi tại huyện Mỹ Đức (Hà Nội). Trong ba tuần, nhóm quyên góp được hơn 50 triệu đồng cùng sách vở và nhu yếu phẩm.
“Đó là lần đầu em đứng ra sáng lập một dự án nên khá áp lực. Dù vậy, em học được cách tập hợp mọi người, phân chia công việc và chịu trách nhiệm với tập thể”, Nguyên nói.
Sau khi vượt qua vòng hồ sơ, Nguyên vào vòng phỏng vấn ở Đại học Thanh Hoa và Phúc Đán. Hội đồng tuyển sinh hỏi em bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Trung, đồng thời kiểm tra tư duy qua các câu hỏi Toán học.
Trong khi đó, Đại học Bắc Kinh bắt buộc thí sinh vượt qua kỳ thi gồm ba môn Toán, tiếng Anh, tiếng Trung. Thí sinh sau đó sẽ bốc thăm chủ đề ngẫu nhiên và phải lập luận, phản biện liên tục với các ứng viên khác.
“Phần thi rất dài, đòi hỏi tốc độ tư duy vĩ mô và khả năng phản biện, chịu áp lực cao”, Nguyên nhìn nhận.
Thầy Nguyễn Tiến Hậu, giáo viên chủ nhiệm lớp 12G0, nhận xét học trò hiền lành, hòa đồng và nhiệt tình trong các hoạt động tập thể.
“Thảo Nguyên luôn tự giác và chủ động trong việc học, thường đạt kết quả cao trong các đợt thi của trường”, thầy nói.
Hiện, Thảo Nguyên đợi kết quả học bổng, còn phân vân giữa Đại học Thanh Hoa và Bắc Kinh. Về lâu dài, em định hướng theo sâu mảng Luật kinh tế và mong muốn làm việc trong môi trường đa quốc gia.
Đây là một trong những yêu cầu đáng chú ý được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) nêu trong công văn về tăng cường chấn chỉnh, xử lý, ngăn chặn và đẩy lùi bạo lực học đường gửi các sở GD&ĐT.
Theo đó, ngoài số điện thoại hiệu trưởng, trường học còn phải công khai đường dây nóng của công an xã, phường và bộ phận tư vấn tâm lý học đường tại những vị trí dễ quan sát.
Theo Bộ GD&ĐT, thời gian gần đây tại một số địa phương xuất hiện những vụ bạo lực học sinh có tính chất phức tạp, nghiêm trọng, vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến môi trường giáo dục và gây lo lắng trong xã hội.
Để ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng này, Bộ yêu cầu nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các cơ sở giáo dục. Hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện về công tác bảo đảm an toàn trường học, đồng thời phân công rõ nhiệm vụ cho giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, cán bộ Đoàn - Đội và các lực lượng liên quan trong việc phòng chống bạo lực học đường.
Các cơ sở giáo dục cũng phải triển khai hòm thư góp ý điện tử hoặc ứng dụng bảo mật để học sinh thuận lợi phản ánh, tố giác các hành vi bắt nạt, đồng thời bảo vệ người cung cấp thông tin.
Về cơ chế phối hợp, Bộ yêu cầu nhà trường duy trì liên lạc thường xuyên với phụ huynh trong quản lý học sinh ngoài giờ học, thiết lập kênh trao đổi trực tiếp, nhanh chóng với lực lượng công an địa phương để kịp thời nhận diện, xử lý các nguy cơ phát sinh bạo lực học đường.
Ngoài ra, Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu các sở GD&ĐT công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về bạo lực học đường và duy trì hoạt động 24/7 nhằm bảo đảm việc tiếp nhận, xử lý thông tin được thực hiện kịp thời.
Việc báo cáo định kỳ công tác phòng, chống bạo lực học đường được thực hiện vào tuần cuối của từng quý. Đối với chỉ đạo mới này, các GD&ĐT phải triển khai và báo cáo kết quả về Bộ GD&ĐT trước ngày 5/9, ngày khai giảng năm học 2026-2027.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư quy định tiêu chuẩn người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng) nhằm chuẩn hóa đội ngũ lãnh đạo và nâng cao chất lượng quản trị tại các cơ sở giáo dục đại học.
Theo Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (có hiệu lực từ ngày 27-3), tiêu chuẩn chung đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học là người có phẩm chất đạo đức tốt; có đủ sức khỏe để thường xuyên, trực tiếp quản lý, điều hành công việc; có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và có năng lực xây dựng, tổ chức thực hiện chiến lược phát triển cơ sở giáo dục đại học.
Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục công lập phải đáp ứng các yêu cầu của vị trí việc làm và các quy định khác của Đảng, pháp luật của Nhà nước về viên chức quản lý.
Ngoài việc đáp ứng các tiêu chuẩn chung nêu trên, hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học cần đủ tiêu chuẩn cụ thể:
Có trình độ tiến sĩ và có uy tín trong lĩnh vực chuyên môn của cơ sở giáo dục đại học;
Có ít nhất 5 năm kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu phù hợp với trình độ đào tạo của cơ sở giáo dục;
Có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục đại học từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên;
Có năng lực lãnh đạo, quản trị và phát triển cơ sở giáo dục đại học; có khả năng hợp tác phát triển, huy động nguồn lực cho cơ sở giáo dục đại học.
Thực tế hiện nay, tại nhiều trường đại học trên cả nước, thậm chí ở cả những trường thuộc nhóm tốp đầu, vẫn có phó hiệu trưởng chỉ có trình độ thạc sĩ. Ở các trường đại học tư thục có đến 2-3 phó hiệu trưởng trình độ thạc sĩ.
Các thạc sĩ đang giữ vị trí phó hiệu trưởng ở trường đại học không phụ trách hoạt động đào tạo, khoa học - công nghệ mà chỉ phụ trách, công tác đoàn thể, công tác sinh viên…
Đáng chú ý, theo quy định mới nhất tại Thông tư 17, trình độ thạc sĩ không còn đủ điều kiện để được bổ nhiệm làm phó hiệu trưởng tại phần lớn các trường đại học.
Ngoài việc phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung, vị trí phó hiệu trưởng trường đại học bắt buộc phải có trình độ tiến sĩ trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với yêu cầu vị trí công tác.
Trường hợp ngoại lệ đối với các trường đào tạo ngành đặc thù, chỉ những trường có quy mô đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, nhóm ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, nhóm ngành thể dục thể thao chiếm ít nhất 70% tổng quy mô đào tạo toàn trường, thì phó hiệu trưởng mới có thể giữ trình độ từ thạc sĩ trở lên trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với vị trí công tác.
Ngoài bằng cấp, nhân sự phó hiệu trưởng trường đại học phải có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục đại học từ cấp phó trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên; có năng lực quản lý và phát triển các lĩnh vực cụ thể của cơ sở giáo dục đại học.
Theo đó, đối tượng được tuyển thẳng vào lớp 10 là những học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS năm học 2025-2026, trong độ tuổi vào học lớp 10, đồng thời đảm bảo một trong các điều kiện sau:
Học sinh là người khuyết tật, có giấy xác nhận khuyết tật theo quy định của pháp luật.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, học sinh thuộc diện tuyển thẳng sẽ đăng ký tại cơ sở giáo dục nơi đang theo học trong thời gian quy định, cơ sở giáo dục in đơn đăng ký tuyển thẳng và tổ chức cho cha mẹ học sinh và học sinh ký xác nhận.
Hồ sơ xét tuyển thẳng vào lớp 10 bao gồm các loại giấy tờ sau:
Phiếu đăng ký dự thi (do cơ sở giáo dục in từ hệ thống), có đầy đủ chữ ký của cha mẹ học sinh, học sinh và xác nhận của cơ sở giáo dục (bản chính);
