Tòa phúc thẩm Pháp ngày 22/5 ra phán quyết cho rằng hãng hàng không Air France và nhà chế tạo máy bay Airbus là những bên “phải chịu trách nhiệm hoàn toàn cho vụ tai nạn liên quan đến chuyến bay AF447”.
Thảm kịch AF447 xảy ra ngày 1/6/2009, khi chiếc Airbus A330 do Air France vận hành đang bay từ Rio de Janeiro đến Paris thì các phi công mất kiểm soát máy bay trên vùng trời Đại Tây Dương. Máy bay sau đó lao thẳng xuống biển, khiến toàn bộ 216 hành khách và 12 thành viên tổ bay thiệt mạng. Đây là thảm kịch hàng không nghiêm trọng nhất trong lịch sử Pháp.
Tòa sơ thẩm năm 2023 cho rằng Air France và Airbus đã mắc sai lầm, nhưng không đủ bằng chứng cho thấy đó là nguyên nhân gây ra tai nạn, nên đã tuyên trắng án với hai tập đoàn.
Tuy nhiên, thẩm phán Sylvie Madec, chủ tọa phiên tòa phúc thẩm Paris, cho rằng tòa sơ thẩm đã không tính đến “chuỗi quan hệ nhân quả” dẫn tới hành động của các phi công và cuối cùng khiến toàn bộ hành khách thiệt mạng.
“Bản thân thảm họa AF447 là tai nạn chực chờ xảy ra và hoàn toàn có thể tránh được nếu mỗi công ty liên quan nhận thức được đầy đủ mức độ nghiêm trọng của sự cố”, bà nói.
Tại phiên phúc thẩm, tòa được nghe báo cáo về việc các ống pitot đo tốc độ máy bay đã bị tinh thể băng làm tắc khi AF447 đi qua một cơn bão giữa Đại Tây Dương, khiến tín hiệu báo động vang lên trong buồng lái và hệ thống lái tự động ngắt. Sau khi thiết bị đo gặp trục trặc, các phi công cho máy bay ngóc lên cao, khiến máy bay rơi vào trạng thái thất tốc rồi lao xuống biển.
Dù không loại trừ khả năng phi công có sai sót trong 4 phút 30 giây từ khi cảm biến đóng băng đến lúc máy bay đâm xuống biển, tòa cho rằng tổ lái không được chuẩn bị đầy đủ để xử lý sự cố cực kỳ phức tạp.
“Phi công chuyến bay AF447 thực sự đã thử mọi cách để thoát khỏi tình huống kinh hoàng này. Họ đã làm hết khả năng và không thể quy trách nhiệm cho họ”, tòa án nhận định.
Luật sư đại diện gia đình nạn nhân cho rằng cả Air France và Airbus đều biết các bất cập về kỹ thuật trên chiếc Airbus A330 gặp nạn, nhưng phi công không được huấn luyện để xử lý tình huống khẩn cấp ở độ cao lớn.
Tòa phúc thẩm xác định Airbus đã đánh giá thấp mức độ nghiêm trọng của các vấn đề liên quan ống pitot và không cung cấp đầy đủ thông tin cho các hãng khai thác. Air France bị kết luận không huấn luyện đầy đủ cho phi công và không cung cấp thông tin thích đáng cho tổ bay.
Do đó, tòa tuyên mỗi bên nộp phạt 225.000 euro (261.000 USD), mức phạt tối đa cho tội danh ngộ sát đối với các pháp nhân. Dù mức phạt mang tính biểu tượng, phán quyết được xem là đòn giáng mạnh vào uy tín của hai doanh nghiệp.
Cả Air France và Airbus đều tuyên bố sẽ kháng cáo. Air France cho biết nhận thức việc tiếp tục kháng cáo sẽ kéo dài quá trình pháp lý vốn đã rất lâu, đặc biệt với gia đình các nạn nhân, nhưng nhấn mạnh trách nhiệm hình sự của hãng từng hai lần bị bác bỏ. Luật sư của Airbus, Simon Ndiaye, khẳng định cuộc chiến pháp lý sẽ tiếp diễn.
Bộ Quốc phòng Belarus ngày 18/5 ra tuyên bố cho biết cuộc diễn tập được tiến hành với quân đội Nga để kiểm tra khả năng sẵn sàng triển khai vũ khí hạt nhân tại các khu vực khác nhau trên cả nước. "Trong quá trình huấn luyện, chúng tôi dự kiến thực hành việc vận chuyển đầu đạn hạt nhân và chuẩn bị sử dụng chúng", tuyên bố có đoạn.
Nga từ năm ngoái triển khai tên lửa siêu vượt âm Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân tới Belarus. Bộ trưởng Quốc phòng Belarus Viktor Khrenin khi đó cho hay tổ hợp Oreshnik được triển khai trên lãnh thổ nước này "để phương Tây hiểu rằng họ sẽ gánh chịu những thiệt hại không thể chấp nhận nếu tìm cách can thiệp vào công việc của chúng tôi".
Bộ Quốc phòng Belarus cho hay cuộc diễn tập này "không nhằm vào các nước thứ ba và không gây ra mối đe dọa an ninh trong khu vực", thêm rằng trọng tâm huấn luyện là thực hành kỹ năng ngụy trang tên lửa hạt nhân, cơ động trên quãng đường dài và tính toán việc sử dụng lực lượng cũng như trang thiết bị.
Belarus có chung biên giới với Nga, Ukraine và ba quốc gia thành viên NATO. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuần trước ra lệnh tăng cường lực lượng đồn trú gần biên giới với Belarus, cáo buộc Nga chuẩn bị phát động chiến dịch tấn công mới từ hướng này.
Ông Zelensky cho rằng Nga muốn kéo Belarus tham gia sâu hơn vào cuộc chiến. Quân đội Nga năm 2022 từng sử dụng lãnh thổ Belarus để tấn công vào Ukraine.
Điện Kremlin hôm nay bác bỏ cáo buộc của Tổng thống Ukraine, gọi đây là "nỗ lực nhằm kích động tình hình".
Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko năm 2023 đồng ý cho phép Nga đặt tên lửa hạt nhân chiến thuật. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nói rõ rằng Moskva vẫn giữ quyền kiểm soát việc sử dụng chúng.
Tên lửa hạt nhân chiến thuật là loại đầu đạn nguyên tử cỡ nhỏ được thiết kế nhằm đạt các mục tiêu cục bộ trên chiến trường. Chúng có sức công phá thấp, được dùng để tấn công sở chỉ huy, căn cứ hoặc điểm tập trung quân, thay vì tàn phá diện rộng như vũ khí hạt nhân chiến lược.
Trong cuộc chiến với Ukraine, ông Putin nhiều lần đề cập đến sức mạnh hạt nhân của Nga mỗi khi phương Tây có dấu hiệu tăng cường hỗ trợ Kiev.
Theo báo Guardian, nghiên cứu của tổ chức tư vấn Resolution Foundation (Anh) cho thấy gen Z - những người sinh vào cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000 - đang nhận mức lương cao nhất ở tuổi 24 so với bất kỳ thế hệ nào kể từ những người sinh trong thập niên 1950.
Kết quả này trái ngược với tình cảnh của thế hệ Millennials (sinh từ đầu thập niên 1980 đến giữa thập niên 1990), được xem là thế hệ đầu tiên có mức thu nhập khả dụng không cao hơn các thế hệ đi trước.
Resolution Foundation cho rằng nguyên nhân chủ yếu là nhiều người thuộc thế hệ Millennials bước vào thị trường lao động đúng thời điểm xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Kể từ đó, tốc độ tăng trưởng tiền lương thực tế tại Anh rơi vào trạng thái trì trệ kéo dài.
Ông Charlie McCurdy, chuyên gia kinh tế cấp cao của Resolution Foundation, nhận định nhiều người từng lo ngại sự đình trệ về mức sống của Millennials sẽ tiếp tục kéo dài sang gen Z.
Tuy nhiên những thành viên lớn tuổi nhất của nhóm gen Z đã đi làm được vài năm và đang hưởng lợi từ một đợt phục hồi tiền lương nhất định.
Báo cáo cũng cho thấy nhóm lao động có thu nhập thấp nhất được hưởng lợi nhiều nhất từ việc tăng lương tối thiểu. Thu nhập thực tế của 10% lao động hưởng lương thấp nhất đã tăng 36% trong giai đoạn 2012-2025.
Trong khi đó, những lao động từ 22-29 tuổi có mức lương trung bình ghi nhận thu nhập theo giờ tăng 15% trong cùng thời kỳ - cao hơn đáng kể mức tăng 4% của nhóm lao động trong độ tuổi 30 và mức tăng 11% của toàn bộ lực lượng lao động.
Dù vậy, Resolution Foundation cảnh báo triển vọng tài chính tích cực của gen Z vẫn đang bị đe dọa bởi áp lực lạm phát và tăng trưởng kinh tế suy yếu do xung đột tại Trung Đông.
Ngoài ra số người từ 16-24 tuổi không đi làm, không học tập và không tham gia đào tạo (NEET) tại Anh hiện đã lên khoảng 1 triệu người. Cựu bộ trưởng Lao động Anh Alan Milburn cảnh báo con số này có thể tăng lên 1,25 triệu người vào đầu những năm 2030 nếu chính phủ không có biện pháp can thiệp kịp thời, dẫn đến nguy cơ xuất hiện một "thế hệ bị đánh mất".
"Đối với một bộ phận đáng kể người trẻ thuộc gen Z, sự nghiệp của họ thậm chí còn chưa thực sự bắt đầu. Cuộc khủng hoảng NEET tại Anh là thách thức dài hạn rất lớn và cần trở thành ưu tiên hàng đầu của chính phủ", Resolution Foundation nhận định.
New York Times hôm 20/7 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết 3 cuộc tấn công của Iran nhằm vào những căn cứ đồn trú tại Jordan trong vòng một tuần đã khiến hàng chục binh sĩ bị thương và làm hư hại "số lượng đáng kể" trực thăng đa dụng Black Hawk.
Những cuộc tập kích này diễn ra trước vụ tên lửa đạn đạo Iran lao xuống sân bay quân sự Muwaffaq Salti ngày 17/7, khiến 3 lính Mỹ thiệt mạng. Tuy nhiên, quân đội Mỹ không đề cập thông tin về các đòn tấn công, cũng như thương vong và thiệt hại liên quan.
Lầu Năm Góc ngày 20/7 cho biết tổng số thương vong của quân đội Mỹ trong giao tranh với Iran kể từ ngày 7/7 tăng lên gần 100 người, song không nêu chi tiết.
Điều này phản ánh tình hình căng thẳng khi Lầu Năm Góc thực hiện những việc họ cho là cần thiết để đảm bảo an ninh tác chiến, trong khi vẫn phải hoàn thành nghĩa vụ của cơ quan chính phủ khi thông báo cho công chúng Mỹ về diễn biến xung đột, theo New York Times.
Phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell tuyên bố quân đội Mỹ không che giấu hoặc chỉnh sửa thương vong của binh sĩ trong xung đột. "Cáo buộc che giấu thông tin được đưa ra nhằm gây thêm lo lắng cho người dân Mỹ sau vụ 3 binh sĩ thiệt mạng trong chiến đấu", ông nói.
Phát ngôn viên Parnell cho biết Lầu Năm Góc đã triển khai Hệ thống Phân tích Thương vong Quốc phòng được cập nhật thường xuyên. Theo dữ liệu công bố trên hệ thống này, ít nhất 17 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và 427 người bị thương kể từ khi xung đột bùng phát hồi tháng 2.
"Thương tích trong quân đội xuất phát từ nhiều lý do, trong đó có bong gân khi huấn luyện và những sự cố không liên quan đến chiến đấu. Lựa chọn những con số thô, không kèm theo bối cảnh sẽ tạo nên bức tranh sai lệch, phiến diện", ông Parnell giải thích.
Theo quan chức Lầu Năm Góc, phần lớn trong số gần 100 binh sĩ thương vong kể từ ngày 7/7 đều "liên quan đến chấn động nhẹ", 96% đã quay lại làm nhiệm vụ.
Một quan chức quốc phòng Mỹ lưu ý rằng Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, không bắt buộc phải cung cấp thông tin về binh sĩ bị thương, đặc biệt khi họ đã nhanh chóng quay trở lại làm nhiệm vụ.
"Tại sao Lầu Năm Góc phải tiết lộ thông tin có thể giúp Iran nhắm mục tiêu khi phóng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) nhằm vào Jordan, cũng như các căn cứ khác của Mỹ tại Trung Đông, nơi có hàng nghìn binh sĩ đóng quân?", một quan chức Mỹ khác đặt câu hỏi.
Thương vong của binh sĩ Mỹ trong xung đột với Iran là một trong những vấn đề nhạy cảm. Theo quy trình công bố thông tin, Lầu Năm Góc chỉ công khai danh tính binh sĩ tử trận sau 24 giờ kể từ khi thông báo cho thân nhân. Trong khi đó, tên thương binh thường không được tiết lộ.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump những tháng qua không công bố mức độ tiêu hao những loại vũ khí chủ chốt và đắt tiền trong xung đột, cũng như Iran đã duy trì và xây dựng lại năng lực tên lửa đến mức nào.
Lầu Năm Góc cung cấp rất ít thông tin về chiến lược quân sự của Mỹ kể từ khi xung đột tái bùng phát cuối tháng 6. Cuộc họp báo lớn gần nhất của cơ quan này về vấn đề được tổ chức từ đầu tháng 5.
