Trong giới y khoa và dinh dưỡng hiện đại, Ana María Lajusticia được xem như một huyền thoại. Không chỉ tạo nên một cuộc cách mạng trong lĩnh vực thực phẩm bổ sung dinh dưỡng tại Tây Ban Nha, cụ bà bách niên này còn truyền cảm hứng mạnh mẽ về tinh thần tự học và tư duy đi trước thời đại, theo Glamour. Khởi nghiệp ở tuổi 50 từ chính hành trình tự chữa lành bệnh tật, cụ đã xây dựng nên một thương hiệu dinh dưỡng vững mạnh nhờ lối sống kỷ luật và nền tảng khoa học vững vàng.
Tốt nghiệp chuyên ngành Hóa học tại Đại học Valladolid vào những năm 1950, bà Ana María thuộc số ít phụ nữ tiếp cận được với giáo dục bậc cao thời bấy giờ. Tại khoa Hóa, trong số khoảng 200 sinh viên chỉ có chừng 10 người là nữ. Với thành tích xuất sắc, bà nhanh chóng khẳng định năng lực tại phòng thí nghiệm của một công ty khai thác mỏ.
Bước ngoặt cuộc đời đến vào năm bà ngoài 40 tuổi, khi bị chẩn đoán mắc bệnh viêm khớp nghiêm trọng đến mức phải mặc áo định hình, kèm theo bệnh tiểu đường type 2. Không đầu hàng số phận, nền tảng của một nhà hóa học đã thôi thúc bà đi sâu vào nghiên cứu mối liên hệ giữa chế độ ăn và sức khỏe để tự cứu lấy mình.
Hành trình ấy đã đưa bà đến với những thử nghiệm đầu tiên về thực phẩm bổ sung magie từ gần nửa thế kỷ trước. Nhận thấy sự chuyển biến kỳ diệu của cơ thể, năm 1979, bà xuất bản cuốn sách “Magie, Chìa khóa của Sức khỏe” và nhanh chóng trở thành tác phẩm bán chạy nhất.
Đến năm 1980, ở tuổi 50, bất chấp hoài nghi từ đồng nghiệp, bà thành lập thương hiệu thực phẩm bảo vệ sức khỏe mang tên và hình ảnh của chính mình. Bà biết thời gian sẽ chứng minh tất cả và việc dùng chính gương mặt mình làm logo là lời cam kết cho chất lượng.
Bà Lajusticia chứng minh rằng magie không đơn thuần là khoáng chất vi lượng mà là mắt xích tham gia vào hàng trăm quá trình sinh lý, từ vận hành hệ cơ, hệ thần kinh cho đến sản sinh năng lượng và nghỉ ngơi. Sự thiếu hụt magie ảnh hưởng trực tiếp đến thể trạng con người mỗi ngày. Tình trạng này thường không được phát hiện thông qua các xét nghiệm máu thông thường mà đòi hỏi mỗi người phải học cách lắng nghe cơ thể.
Bà Lajusticia luôn chỉ rõ những dấu hiệu âm thầm nhưng rất đặc trưng hàng ngày như hiện tượng giật mí mắt vô thức; cảm giác co thắt, nặng nề ở các bắp cơ dù không vận động quá sức hay những cơn chuột rút đau đớn vào ban đêm. Ngoài ra, mệt mỏi kéo dài, mất ngủ, dễ cáu gắt hay cảm giác tê bì tay chân cũng là những hồi chuông cảnh báo cơ thể đang thiếu magie trầm trọng.
Magie có nhiều trong các loại hạt, quả hạch, ngũ cốc nguyên hạt và ca cao nguyên chất nhưng lối sống hiện đại cùng chất lượng đất canh tác suy giảm đã làm hao hụt lượng khoáng chất này trong thực phẩm. Do đó, trong hầu hết trường hợp, việc bổ sung bằng một sản phẩm magie chất lượng là điều được khuyến khích.
Bên cạnh magie đơn chất, thành tựu vĩ đại nhất của bà Lajusticia suốt 45 năm qua là dòng sản phẩm collagen kết hợp magie. Đi trước thời đại từ khi thị trường còn chưa định hình khái niệm về collagen, bà đã sớm nhận thức được tầm quan trọng của việc nuôi dưỡng xương khớp và làn da từ bên trong, biến công thức này thành chìa khóa vàng cho quá trình lão hóa chậm.
Sự trường thọ của cụ Ana María Lajusticia không dựa trên phép màu mà là quả ngọt của lối sống kỷ luật và năng động. Cụ luôn thực hiện nghiêm túc những gì mình truyền tải trong các bài thuyết trình vào chính đời sống riêng. Thực đơn bữa sáng và bữa trưa của cụ luôn được ưu tiên cho protein chất lượng cao và vitamin C nhằm duy trì khối lượng cơ và tăng cường hệ miễn dịch. Bữa tối của cụ thường nhẹ nhàng với món chủ đạo là cá để giảm tải cho hệ tiêu hóa, nâng cao chất lượng giấc ngủ.
Tuy nhiên, tư duy của cụ không cực đoan. Lajusticia không áp đặt các quy tắc cấm đoán thực phẩm hay kiêng khem khắc nghiệt. Vào mỗi ngày chủ nhật, cụ luôn chuẩn bị bữa ăn cân bằng như kết hợp đậu lăng với các nguồn đạm và rau xanh. Nếu món chính giàu tinh bột như mì ống, cụ sẽ kiểm soát khẩu phần rất tinh tế và chỉ thưởng thức một miếng bánh ngọt nhỏ làm phần thưởng. Với cụ, một mối quan hệ lành mạnh với thực phẩm là sự cân bằng giữa tận hưởng vị ngon và trách nhiệm với sức khỏe. Đồng thời, cụ tin rằng muốn sống khỏe thì phải vận động liên tục. Ngay cả khi đã ngoài 90 tuổi, cụ vẫn duy trì thói quen đi bộ và khiêu vũ tại nhà.
Những năm cuối đời, cụ Ana María Lajusticia vẫn không ngừng đọc sách và nghiên cứu. Ở tuổi 94, cụ cùng cháu gái Lara Feliu mở kênh YouTube để tiếp tục lan tỏa kiến thức sức khỏe ngay tại phòng khách. Cụ bà bách niên qua đời vào tháng 11/2024, ngay sau lễ mừng thọ một thế kỷ.
Trở thành người đại diện và tiếp tục gầy dựng đế chế của bà, cháu gái Lara Feliu, nay đã là một chuyên gia dinh dưỡng thực thụ, chia sẻ di sản lớn nhất cô nhận được từ bà chính là bài học về lòng kiên định. Trong số những di sản mà bà cô để lại, có một thông điệp Lara luôn khắc cốt ghi tâm: “Đừng bao giờ bỏ cuộc khi một điều gì đó thực sự có ý nghĩa với mình. Hãy hiểu rằng mọi thứ không phải lúc nào cũng đến nhanh chóng hay dễ dàng nhưng nếu thực sự khao khát, bằng sự chăm chỉ và lòng kiên trì, bạn có thể đạt được bất kỳ mục tiêu nào mình đã đề ra”.
Thời gian qua, lực lượng chức năng phanh phui nhiều cơ sở sản xuất quy mô lớn dùng hóa chất ngụy tạo thịt bò tung ra thị trường. Các đối tượng gian lận dùng thịt heo sề làm nguyên liệu gốc, trộn cùng muối công nghiệp Sodium Metabisulfite, huyết heo và chất tạo màu. Sau công đoạn tẩm ướp tinh vi đánh lừa thị giác, gian thương đóng gói, cấp đông sản phẩm và bán cho người dân dưới mác hàng nguyên chất.
BS.CK1 Bùi Hoàng Bích Uyên, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP HCM, cảnh báo các loại hóa chất được sử dụng trong công nghệ làm giả này tiềm ẩn hiểm họa khôn lường đối với sức khỏe con người.
Cụ thể, muối Sodium Metabisulfite và chất tạo màu tổng hợp có khả năng gây dị ứng, kéo theo hàng loạt vấn đề hô hấp, rối loạn thần kinh hoặc hành vi khi cơ thể người tiếp xúc nhiều lần. Nguy hiểm hơn, việc tích tụ các chất độc hại này qua thời gian dài tạo thành tác nhân trực tiếp kích phát bệnh ung thư.
Trong khi đó, các nhà sản xuất chân chính luôn tuân thủ giới hạn quy định nghiêm ngặt khi dùng phụ gia thực phẩm nhằm đảm bảo an toàn.
Để bảo vệ gia đình, người nội trợ hoàn toàn tự vạch trần chiêu trò này ngay tại chợ thông qua xúc giác, thị giác, thử nước và nhận diện mùi vị. Ở thao tác đầu tiên, người mua chỉ cần ấn mạnh và miết ngón tay lên bề mặt tảng thịt. Sản phẩm ngâm tẩm hóa chất lập tức lem phẩm màu hoặc huyết bám bên ngoài vào tay, đồng thời cho cảm giác bở, thớ to, ngắn, thiếu độ đàn hồi. Ngược lại, thịt bò chuẩn luôn giữ màu đỏ tự nhiên từ sâu trong cơ, thớ nhỏ mịn, dẻo và dính nhẹ vào ngón tay người chạm.
Khi quan sát hình thái, khách hàng tinh mắt sẽ thấy hàng thật đồng nhất màu đỏ tươi hoặc sẫm từ ngoài vào trong, kèm lớp mỡ vàng nhạt đặc trưng. Trong khi đó, hàng giả mạo mang màu đỏ rực lớp vỏ ngoài nhưng nhạt thếch bên trong, lộ ra mỡ trắng đục của heo hoặc mỡ bò do gian thương cố tình đắp vào. Nếu vẫn hoài nghi, người mua hãy yêu cầu tiểu thương cắt một mẩu nhỏ và ngâm ngay vào ly nước sạch. Nước ngâm hàng giả nhanh chóng chuyển màu đỏ đậm, còn bản thân miếng thịt dần nhạt màu.
Về khứu giác và vị giác, thực phẩm chuẩn luôn mang mùi ngai ngái tự nhiên và giữ trọn vị ngọt đậm đà khi nấu chín. Trái lại, hàng ngụy tạo chỉ bốc mùi bò giả tạo ở lớp vỏ ngoài do tẩm huyết, rất nhanh bay hơi. Khi lên bếp, loại thịt này cho vị nhạt nhẽo, thậm chí sực nồng mùi kháng sinh do nguồn heo sề nuôi lâu ngày phát ra.
Bác sĩ khuyến nghị người dân ưu tiên chọn thực phẩm rõ nguồn gốc tại các hệ thống siêu thị, cửa hàng hoặc điểm bán uy tín. Khách hàng cần tránh xa những sạp chợ bán giá rẻ bất thường hay trưng bày những miếng thịt đỏ rực thiếu tự nhiên. Người đi chợ nên chọn tảng nguyên khối, yêu cầu tiểu thương cắt trực tiếp thay vì lấy hàng thái sẵn hoặc tẩm ướp gia vị, bởi gian thương rất dễ trà trộn phế phẩm vào những loại này.
Ngày 2.4, Sở Y tế tỉnh Cà Mau và Sở Y tế TP.HCM ký kết thỏa thuận hợp tác phát triển y tế giai đoạn 2026-2030, với trọng tâm là hỗ trợ trực tiếp, "cầm tay chỉ việc" trong khám chữa bệnh và nâng cao năng lực đội ngũ.
Phát biểu tại lễ ký kết, ông Nguyễn Minh Luân, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết địa phương luôn ưu tiên đầu tư cho ngành y tế, nhưng thực tế vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Cơ sở vật chất chưa đồng bộ, trang thiết bị còn thiếu, đặc biệt hệ thống y tế tuyến xã, phường đang được rà soát để tiếp tục đầu tư.
Tuy nhiên, theo ông Luân, khó khăn lớn nhất vẫn là bài toán nhân lực. Cà Mau đang thiếu đội ngũ y, bác sĩ giỏi ở nhiều lĩnh vực chuyên sâu, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng khám chữa bệnh và niềm tin của người dân. Vì vậy, tỉnh mong muốn TP.HCM hỗ trợ đào tạo nhanh, sát thực tế; đồng thời chia sẻ các mô hình quản lý, quản trị hiệu quả, nhất là cơ chế tự chủ trong cơ sở y tế công lập.
Phó giáo sư - tiến sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, đánh giá Cà Mau đã có những bước tiến đáng ghi nhận khi được đầu tư thêm cơ sở vật chất, trang thiết bị và đội ngũ ngày càng chuyên nghiệp.
Theo ông Thượng, vấn đề cốt lõi trong giai đoạn tới là phát huy hiệu quả những nền tảng sẵn có, đặc biệt trong lĩnh vực khám chữa bệnh. TP.HCM cam kết tiếp tục hợp tác toàn diện, bám sát nhu cầu thực tế của Cà Mau để phát triển y tế chuyên sâu.
Trong đó, các lĩnh vực như đột quỵ, tim mạch, ung bướu, sản nhi sẽ được các bệnh viện chuyên sâu tại TP.HCM hỗ trợ trực tiếp, giúp các bệnh viện tại Cà Mau nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm phụ thuộc chuyển tuyến.
Theo thỏa thuận, 2 bên thống nhất nguyên tắc hợp tác tự nguyện, công khai, minh bạch. Dự kiến 8 đơn vị y tế chủ lực của Cà Mau sẽ được chuyển giao kỹ thuật từ các bệnh viện tuyến cuối của TP.HCM.
Để chuẩn bị tiếp nhận, Cà Mau đã xác định nhu cầu đào tạo gồm 33 bác sĩ, 3 kỹ sư vật lý, 13 kỹ thuật viên và 4 điều dưỡng. Hiện, toàn hệ thống y tế công lập của tỉnh có hơn 4.880 nhân sự, trong đó có 1.126 bác sĩ; các bệnh viện đã triển khai được gần 70% danh mục kỹ thuật của Bộ Y tế.
Thỏa thuận hợp tác lần này được xem là bước đi cụ thể nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, giảm tỷ lệ chuyển tuyến, hạn chế tình trạng người dân phải đi xa điều trị, từng bước đưa Cà Mau tiến gần mục tiêu trở thành trung tâm y tế chất lượng cao của khu vực.
Theo tiến sĩ Anju Sood, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, tỏi có tính sinh nhiệt nhẹ trong cơ thể. Khi thời tiết nóng, nếu ăn quá nhiều hoặc ăn sai cách, tỏi có thể làm tăng cảm giác nóng, gây ợ nóng hoặc khó chịu đường tiêu hóa. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh vấn đề nằm ở cách sử dụng chứ không phải bản thân thực phẩm, theo The Health Site (Ấn Độ).
Nguyên tắc đầu tiên là kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị chỉ nên dùng khoảng 1 - 2 tép tỏi mỗi ngày. Tiêu thụ tỏi ở mức vừa phải giúp phát huy lợi ích chống oxy hóa và tim mạch, đồng thời hạn chế các tác dụng phụ như đầy hơi, ợ nóng, theo Healthline (Mỹ).
Một sai lầm phổ biến là ăn tỏi sống vào buổi sáng khi chưa ăn gì. Tiến sĩ Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng ở Ấn Độ, cho biết ăn tỏi sống vào buổi sáng có thể làm tăng kích ứng niêm mạc dạ dày, gây nóng rát, buồn nôn hoặc khó chịu. Trong mùa nóng, tình trạng này dễ xảy ra hơn do hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Tỏi - đặc biệt khi ăn sống - có thể gây kích ứng đường tiêu hóa ở một số người, dẫn đến cảm giác nóng rát, đầy hơi hoặc khó chịu dạ dày nếu dùng quá nhiều hoặc ăn khi bụng đói. Các hợp chất sulfur trong tỏi, dù có lợi cho sức khỏe, nhưng cũng có thể “khá mạnh” với niêm mạc tiêu hóa nhạy cảm, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Tỏi sống chứa nhiều allicin nhưng cũng dễ gây “nóng”. Để hạn chế điều này, các chuyên gia khuyên nên dùng tỏi đã nấu chín hoặc tỏi ngâm, vừa giảm độ hăng vừa dễ tiêu hóa hơn. Một mẹo nhỏ là đập dập tỏi và để khoảng 10 phút trước khi chế biến để tối ưu hoạt chất có lợi.
Để giảm cảm giác sinh nhiệt, tỏi nên được dùng cùng rau xanh, dưa leo, cà chua... Đồng thời, việc bổ sung đủ nước giúp cơ thể điều hòa thân nhiệt và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn trong thời tiết nắng nóng, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Các chuyên gia nhấn mạnh, tỏi không gây “nóng” nếu được sử dụng đúng cách. Trong mùa nắng nóng, chỉ cần điều chỉnh lượng ăn, thời điểm và cách chế biến, bạn vẫn có thể tận dụng lợi ích của tỏi mà không lo ảnh hưởng đến sức khỏe.
