Nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon hôm 21/5 công bố video cuộc tập kích nhằm vào trận địa phòng không Iron Dome (Vòm Sắt) gần khu dân cư Shomera, miền bắc Israel, trước đó 3 ngày. Trong video, thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) vượt quãng đường tương đối xa, tiếp cận khu vực mục tiêu rồi lao vào bệ phóng đã nạp đạn.
Đây là lần thứ ba Hezbollah công bố bằng chứng về đòn tập kích bằng drone FPV nhằm vào trận địa Vòm Sắt của Israel trong vòng 2 tuần qua. Sự việc nghiêm trọng nhất xảy ra hồi đầu tháng, khi Hezbollah tập kích một bệ phóng trực chiến và sau đó nhắm mục tiêu vào binh sĩ Israel đang thay thế khí tài hư hỏng.
Trong các video, không có dấu hiệu nào cho thấy hệ thống Vòm Sắt của Israel khai hỏa đánh chặn mục tiêu để tự bảo vệ.
Trung tâm Nghiên cứu và Giáo dục Alma, viện nghiên cứu của Israel chuyên tập trung vào thách thức an ninh ở phía bắc đất nước, hồi tháng 9/2024 từng cảnh báo mối đe dọa từ drone FPV của Hezbollah.
Trong báo cáo công bố gần đây, Trung tâm Alma nhận định các loại drone, đặc biệt là thiết bị điều khiển bằng cáp quang, đang trở thành vũ khí chủ lực được Hezbollah dùng để tấn công lực lượng Israel. “Hezbollah đang nhanh chóng chuyển đổi sang drone FPV. Họ trước đây chủ yếu sử dụng rocket và máy bay không người lái (UAV) cánh bằng”, tài liệu có đoạn.
Vòm Sắt thuộc lớp trong cùng trong hệ thống phòng không đa tầng của Israel, chuyên bắn hạ mục tiêu tốc độ chậm, có quỹ đạo dễ đoán như rocket, đạn cối và UAV tầm thấp. Nhà sản xuất tuyên bố hệ thống có tỷ lệ đánh chặn thành công lên đến 90%.
Phần lớn rocket và UAV Hezbollah đều bị Vòm Sắt đánh chặn. Ngoài ra, vũ khí laser mà Israel mới triển khai ở biên giới phía bắc và phần còn lại của lưới phòng không đa tầng, trong đó có các hệ thống tác chiến điện tử, cũng giúp đối phó những khí tài kiểu cũ của nhóm vũ trang Lebanon.
Tuy nhiên, drone FPV tạo ra thách thức mới vì chúng bay chậm và thấp hơn, có khả năng cơ động và tiếp cận theo hướng khó dự đoán. Drone FPV cũng thường hoạt động trong môi trường phức tạp, gồm nhiễu địa vật và các vật thể bay như chim, khiến radar cảnh giới thông thường càng khó phân biệt mục tiêu.
Stephen Bryen, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Chính sách An ninh (CSP) có trụ sở tại Mỹ, nói rằng đây là điểm yếu khiến những hệ thống phòng không truyền thống như Vòm Sắt không thể phát hiện và đánh chặn drone FPV, đòi hỏi triển khai khí tài chuyên chống drone để đối phó.
“Radar chống drone tập trung vào vật thể bay thấp và chậm, có thể bị những hệ thống thông thường bỏ qua. Một số tổ hợp có cơ sở dữ liệu tích hợp, cho phép đánh giá mục tiêu là drone hay chim hoặc vật thể khác. Chúng có thể loại bỏ nhiễu tạp và nhiễu địa vật”, ông giải thích.
Nhược điểm lớn nhất của loại radar này là tầm hoạt động ngắn, chỉ được tối ưu để phát hiện và bám bắt mục tiêu trong bán kính dưới 2 km, cũng chưa có dấu hiệu nào cho thấy IDF triển khai chúng cùng các khẩu đội Vòm Sắt ở biên giới.
Một phương án khác để phát hiện drone FPV là dùng cảm biến quang – điện tử, hồng ngoại hoặc âm thanh, song tầm hoạt động và thời gian cảnh báo của chúng còn ngắn hơn nhiều so với dùng radar.
Sử dụng cáp quang để điều khiển giúp drone FPV không bị lộ diện bởi tín hiệu điện từ và miễn nhiễm với các thiết bị gây nhiễu của IDF. Chúng cũng có thể bay rất thấp mà vẫn duy trì được kết nối và truyền hình ảnh độ nét cao về người điều khiển, cho phép tiếp cận trận địa Vòm Sắt từ dưới tầm phát hiện của radar và khiến đối phương không kịp trở tay.
Theo Trung tâm Alma, có một số giải pháp đối phó drone FPV của Hezbollah như chăng lưới, triển khai drone đánh chặn, trang bị kính ngắm hỗ trợ hạ drone cho súng bộ binh và vũ khí laser. Biện pháp dùng tên lửa đánh chặn rất khó thành công, do đây là loại mục tiêu nhỏ, giá rẻ và có tính cơ động cao.
“Nếu không nhanh chóng thu hẹp khoảng cách hiện tại, những chiếc drone vài trăm USD sẽ đánh bại các tổ hợp phòng không trị giá hàng triệu USD. Thành công chiến thuật của Hezbollah sẽ dẫn tới hạn chế chiến lược và ảnh hưởng đến khả năng tự do hành động của IDF”, tổ chức này cảnh báo.
Theo Hãng tin AFP, ngày 26-4, chia sẻ trên mạng xã hội X, ông Zelensky khẳng định Nga đang "một lần nữa đẩy thế giới đến bờ vực một thảm họa nhân tạo" khi thường xuyên điều khiển máy bay không người lái (drone) qua khu vực nhà máy Chernobyl. Trong đó, một chiếc đã đâm vào lớp vỏ bảo vệ của nhà máy năm 2025.
"Thế giới không được phép để hành vi khủng bố hạt nhân này tiếp diễn và cách tốt nhất là buộc Nga ngừng các cuộc tấn công liều lĩnh", Tổng thống Ukraine viết.
Bình luận về vấn đề trên, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho rằng việc sửa chữa lớp vỏ bảo vệ "cần được tiến hành sớm nhất có thể". Tuy nhiên Tổ chức Hòa bình xanh (Greenpeace) đã cảnh báo việc này có thể mất tới 4 năm và gần như bất khả thi vì chiến tranh.
Tình hình chiến sự Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong ngày 26-4, Kiev cáo buộc Nga không kích làm ít nhất 5 người chết và 4 người bị thương.
Ở chiều ngược lại, Matxcơva cũng tố drone Ukraine tấn công Crimea và vùng Lugansk do Nga kiểm soát làm 4 người thiệt mạng.
Hiện Nga chưa phản hồi tuyên bố trên của ông Zelensky.
Cũng trong ngày 26-4, Hãng thông tấn TASS cho biết Triều Tiên vừa khánh thành khu tưởng niệm binh sĩ thiệt mạng khi hỗ trợ các nỗ lực quân sự của Nga chống lại Ukraine.
Đích thân Chủ tịch Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga Vyacheslav Volodin dẫn đầu phái đoàn đến Bình Nhưỡng để dự trực tiếp sự kiện.
Tại đây, ông Volodin đã gửi lời cảm ơn nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un về việc cử lực lượng đến giúp Matxcơva "giải phóng Kursk" khỏi lực lượng Ukraine.
"Xin gửi lời cảm ơn đến ông Kim Jong Un và nhân dân Triều Tiên vì sự hỗ trợ huynh đệ trong việc giải phóng Kursk. Các chiến sĩ Triều Tiên đã sát cánh cùng binh sĩ và sĩ quan của chúng tôi, giải phóng đất Nga khỏi Ukraine", TASS dẫn lời ông Volodin.
TASS cũng chia sẻ một video cho thấy ông Volodin ôm ông Kim.
Cùng ngày 26-4, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrey Belousov cũng đến Bình Nhưỡng để "hội đàm với lãnh đạo cấp cao và bộ tư lệnh quân đội".
Tháng 8-2024, Ukraine bất ngờ mở chiến dịch tấn công vùng Kursk - khu vực biên giới phía tây của Nga, giáp ranh lãnh thổ phía đông của Ukraine. Nhờ yếu tố bất ngờ, lực lượng Kiev nhanh chóng kiểm soát một phần diện tích rộng lớn lãnh thổ Kursk, buộc Nga phải phần nào phân tán lực lượng.
Năm 2025, các nước phương Tây bắt đầu cáo buộc Triều Tiên cử hàng chục ngàn binh sĩ đến Nga để hỗ trợ Matxcơva tái chiếm phần lãnh thổ Ukraine nắm giữ. Ban đầu, cả Matxcơva và Bình Nhưỡng đều im lặng trước những cáo buộc này.
Sau khi Nga về cơ bản đẩy lùi toàn bộ lực lượng Ukraine ra khỏi biên giới, lãnh đạo hai nước bắt đầu có những động thái cụ thể xác nhận sự tham gia của binh sĩ Triều Tiên tại vùng Kursk.
Theo ước tính của Hàn Quốc, khoảng 2.000 lính Triều Tiên đã thiệt mạng trong chiến đấu tại Nga. Đổi lại, theo các nhà phân tích, Triều Tiên nhận được hỗ trợ tài chính, công nghệ quân sự, lương thực và năng lượng từ Nga.
Triều Tiên hiện chưa phản hồi những thông tin do phương Tây đưa ra, cũng như chưa phát thông cáo chính thức về lễ khánh thành khu tưởng niệm binh sĩ đã khuất.
"Tôi đã nói chuyện với Thủ tướng Netanyahu và ông ấy đồng ý thu hẹp quy mô chiến dịch. Tôi nghĩ chúng ta cần thận trọng hơn một chút", ông Trump ngày 9/4 nói với NBC News.
Tổng thống Trump cũng cho biết ông rất lạc quan về một thỏa thuận hòa bình với Iran. Theo ông, các lãnh đạo Iran "nói chuyện rất khác trong cuộc họp so với trước báo chí, họ hợp lý hơn nhiều".
"Họ đang đồng ý với mọi điều họ cần đồng ý. Hãy nhớ rằng Iran đã bị khuất phục, họ không còn quân đội", ông Trump nói. "Nếu không đạt được thỏa thuận, điều đó sẽ rất đau đớn với Iran".
Lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran xuất hiện dấu hiệu căng thẳng khi quân đội Israel tiếp tục tấn công khu vực miền nam Lebanon, nơi nhóm Hezbollah do Tehran hậu thuẫn hoạt động. Iran ngày 8/4 dọa hủy lệnh ngừng bắn vì Israel không dừng chiến dịch nhằm vào Lebanon.
Trong cuộc họp báo ở Hungary cùng ngày, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Israel nên "tự kiềm chế một chút". Các lãnh đạo châu Âu cũng kêu gọi đưa Lebanon vào thỏa thuận ngừng bắn.
Tuy nhiên, trong các tuyên bố công khai, Thủ tướng Netanyahu chưa cho thấy dấu hiệu rằng Israel sẽ giảm bớt cường độ tấn công nhằm vào Lebanon, dù thông báo nước này đang tìm kiếm các cuộc đàm phán trực tiếp giữa hai bên.
"Tôi đã nhấn mạnh rằng thỏa thuận ngừng bắn với Iran không bao gồm Hezbollah, do đó Israel sẽ tiếp tục tấn công mạnh mẽ nhằm vào họ", ông Netanyahu nói, đồng thời khẳng định tình bạn sâu sắc giữa Israel và Mỹ "đang thay đổi bộ mặt của Trung Đông".
Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 9/4 cho biết cơ quan này tuần sau sẽ tổ chức cuộc họp để thảo luận về đàm phán ngừng bắn giữa Israel và Lebanon. Hoạt động này sẽ diễn ra sau khi Mỹ và Iran bắt đầu thảo luận tại Pakistan.
Bộ Y tế Lebanon cho biết các cuộc không kích của Israel nhằm vào nước này ngày 8/4 khiến 303 người thiệt mạng, trong đó có 71 phụ nữ và 30 trẻ em, 1.150 người bị thương.
Khoảng 1.500 người đã thiệt mạng tại Lebanon kể từ đầu cuộc chiến.
Theo Reuters, phòng thí nghiệm nghiên cứu quốc gia của CHDC Congo đã phát hiện vi rút Ebola trong 13/20 mẫu xét nghiệm. Africa CDC ngày 15.5 đã triệu tập một cuộc họp khẩn với CHDC Congo, Uganda, Nam Sudan và các đối tác quốc tế nhằm tăng cường giám sát, chuẩn bị và ứng phó xuyên biên giới.
Africa CDC bày tỏ lo ngại nguy cơ dịch tiếp tục lan rộng do bối cảnh đô thị tại Bunia và Rwampara (tỉnh Ituri), cùng tình trạng di chuyển dân cư mạnh và hoạt động khai thác mỏ tại các khu vực bị ảnh hưởng, nằm gần biên giới Uganda và Nam Sudan.
"Do lượng người di chuyển cao giữa các khu vực bị ảnh hưởng và các nước láng giềng, việc phối hợp khu vực nhanh chóng là điều cần thiết", ông Jean Kaseya, Tổng giám đốc Africa CDC, nhấn mạnh trong tuyên bố.
Theo Africa CDC, các ca Ebola tại CHDC Congo thường liên quan chủng Zaire, vốn đã có vắc xin. Tuy nhiên, các xét nghiệm ban đầu cho thấy đợt bùng phát hiện nay có thể liên quan một chủng khác. Kết quả giải trình tự gien đầy đủ dự kiến được công bố trong vòng 24 giờ tới. Việc xác định một chủng vi rút khác có thể làm phức tạp công tác ứng phó, theo The Guardian.
Tiến sĩ Michael Head, nghiên cứu viên về sức khỏe toàn cầu tại Đại học Southampton (Anh), cho hay CHDC Congo thường xuyên ghi nhận các ca tử vong do Ebola. "Các đợt bùng phát lặp lại có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố, trong đó có tiếp xúc gần giữa con người và vật chủ trung gian là động vật, nhiều khả năng là dơi hoặc linh trưởng. Những yếu tố khác gồm sự di chuyển giữa khu vực nông thôn và đô thị, khí hậu nhiệt đới và mật độ rừng mưa cao", theo ông.
Ebola là bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng, có tỷ lệ tử vong cao. Vi rút lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm bệnh, chẳng hạn máu hoặc chất nôn, cũng như qua đồ đạc bị ô nhiễm hoặc thi thể người tử vong vì bệnh, bao gồm trong quá trình chuẩn bị tang lễ.
CHDC Congo đã nhiều lần đối mặt với Ebola kể từ khi vi rút được phát hiện lần đầu tại nước này vào năm 1976. Đợt bùng phát gần đây nhất tại tỉnh Kasai được tuyên bố kết thúc vào ngày 1.12.2025 sau 3 tháng, với 64 ca mắc, trong đó 45 người tử vong.
Trong lịch sử, đợt bùng phát Ebola nghiêm trọng nhất xảy ra tại Tây Phi giai đoạn 2014 - 2016, khiến khoảng 28.000 người mắc bệnh và 11.000 người tử vong.
