Trang The Kyiv Independent đưa tin lực lượng Nga tiến hành một cuộc tấn công kết hợp tên lửa và máy bay không người lái (UAV) quy mô lớn vào thủ đô Kyiv của Ukraine vào rạng sáng 24.5, khiến ít nhất 5 người bị thương.
Các phóng viên tại hiện trường cho biết họ nghe thấy nhiều tiếng tên lửa tấn công vào khoảng 1 giờ, và sau đó một đợt nữa vào lúc 3 giờ (giờ địa phương).
Cảnh báo không kích đã được ban hành cho tất cả các tỉnh trên cả nước, khi Không quân Ukraine cho hay hàng chục tên lửa đang bay về phía thủ đô vào khoảng 0 giờ 30.
Ngay sau đó, Không quân Ukraine cảnh báo về khả năng Nga phóng tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik nhắm vào Ukraine lúc 0 giờ 55, dù chưa rõ liệu vũ khí này có được sử dụng trong cuộc tấn công hay không.
Ông Tymur Tkachenko, người đứng đầu chính quyền quân sự thành phố Kyiv, cho biết thiệt hại được ghi nhận tại nhiều nơi, bao gồm các quận Obolonskyi, Shevchenkivskyi, Holosiivskyi, Solomianskyi, Desnianskyi, Darnytskyi, Dniprovskyi và Podil. Các quan chức cho biết ít nhất 5 người bị thương.
Tại các khu vực khác của Ukraine, những tiếng nổ cũng được nghe thấy ở các thành phố Cherkasy (tỉnh Cherkasy) và Kropyvnytskyi (tỉnh Kirovohrad), cũng như ở tỉnh Khmelnytskyi.
Cuộc tấn công mới nhất diễn ra vài giờ sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo rằng Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn hơn trên khắp đất nước, bao gồm cả khả năng sử dụng tên lửa tầm trung Oreshnik.
“Chúng ta đang thấy những dấu hiệu chuẩn bị cho một cuộc tấn công phối hợp vào lãnh thổ Ukraine, bao gồm cả Kyiv, liên quan nhiều loại vũ khí khác nhau. Các loại vũ khí tầm trung có thể được sử dụng trong một cuộc tấn công đó”, ông Zelensky nói, đồng thời cảnh báo người dân phải luôn cảnh giác.
Đại sứ quán Mỹ tại Kyiv trước đó cũng đưa ra cảnh báo tương tự “về một cuộc không kích đáng kể”. Cảnh báo của đại sứ quán không nêu rõ loại vũ khí nào có thể được sử dụng.
Nga chưa bình luận về vụ tấn công trên. Trước đó, Điện Kremlin ngày 22.5 cáo buộc Ukraine tấn công bằng UAV trúng Ký túc xá Cao đẳng Starobilsk thuộc Đại học Sư phạm Luhansk tại vùng Luhansk gây thương vong, đồng thời tuyên bố sẽ đáp trả.
Hãng TASS ngày 23.5 cho hay số người thiệt mạng trong cuộc không kích tại ký túc xá tăng lên 21, sau khi lực lượng cứu hộ đưa ra thi thể của tất cả nạn nhân trong đống đổ nát. Bên cạnh đó còn có 42 người bị thương.
Quân đội Ukraine đã bác bỏ cáo buộc của Nga về việc tấn công ký túc xá, và cho rằng mục tiêu là một đơn vị UAV tinh nhuệ của Nga trong khu vực. Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine viết trên Facebook rằng họ đã tấn công một trong những trụ sở của đơn vị UAV Rubicon. Quân đội Ukraine nhấn mạnh rằng họ luôn tuân thủ luật nhân đạo quốc tế, theo Reuters.
Đây được xem là một trong những đánh giá toàn diện đầu tiên về tiềm năng lithium của khu vực, giúp Mỹ giảm phụ thuộc vào lithium nhập khẩu, theo trang ScienceAlert ngày 21-5.
Dãy núi Appalachian là một hệ thống núi non hùng vĩ và lâu đời trải dài ở miền đông bắc Mỹ, kéo dài từ Canada xuống đến bang Alabama, Mỹ.
Theo hai nghiên cứu đăng trên tạp chí Natural Resources Research, khu vực Appalachian trải dài từ bang Alabama tới bang Maine (Mỹ) có thể chứa khoảng 2,5 triệu tấn lithium - đủ để sản xuất khoảng 500 tỉ điện thoại di động, 180 tỉ laptop hoặc 130 triệu xe điện.
Nếu khai thác toàn bộ, lượng tài nguyên này đủ để thay thế nhập khẩu lithium của Mỹ trong 328 năm ở mức nhập khẩu hiện nay.
Lithium là thành phần quan trọng trong pin sạc của điện thoại, laptop và xe điện. Ngoài ra lithium còn được dùng trong thiết bị quân sự, hợp kim hàng không vũ trụ, chất bôi trơn công nghiệp...
Sự bùng nổ của thị trường xe điện trong những năm gần đây đã khiến nhu cầu lithium tăng nhanh, trong khi Mỹ hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Trung Quốc, Argentina và Chile.
Các nhà khoa học cho biết lithium tại khu vực Appalachian nói trên nằm trong các loại đá có cấu trúc hạt thô gọi là pegmatite. Dù mỗi mỏ pegmatite riêng lẻ thường không quá lớn, song cộng gộp toàn bộ trữ lượng trong khu vực tạo ra một nguồn tài nguyên đáng kể.
Nghiên cứu về vùng Appalachian phía bắc cho thấy khu vực trải dài qua các bang Maine, New Hampshire, Vermont và nhiều bang khác của Mỹ chứa khoảng 900.000 tấn lithium. Trong đó bang Maine và New Hampshire có các mỏ giàu spodumene - khoáng vật chứa lithium với hàm lượng cao và công nghệ khai thác đã tương đối hoàn thiện.
Trong khi đó nghiên cứu về vùng Appalachian phía nam, bao gồm các bang như North Carolina, South Carolina, Georgia và Alabama ước tính khu vực này sở hữu khoảng 1,43 triệu tấn lithium.
Theo USGS, Mỹ hiện chỉ còn một mỏ lithium đang hoạt động ở bang Nevada. Vì vậy phát hiện mới có thể giúp Washington giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và chuỗi cung ứng pin ngày càng gay gắt.
Tuy nhiên các nhà khoa học cũng cảnh báo việc khai thác lithium quy mô lớn tại dãy núi Appalachian có thể gây ra nhiều hệ lụy môi trường.
Hoạt động khai thác các mỏ pegmatite thường đòi hỏi mở các hố khai thác khổng lồ, phá hủy sinh cảnh tự nhiên và làm thay đổi cảnh quan vùng núi. Quá trình xử lý quặng còn tạo ra chất thải chứa hóa chất độc hại có nguy cơ rò rỉ vào đất và nguồn nước.
Ngoài ra máy móc hạng nặng sử dụng trong khai thác và tinh luyện lithium cũng phát thải lượng lớn khí nhà kính.
Theo Hãng tin Reuters ngày 25-5, Tổng tư lệnh Quân đội Myanmar Ye Win Oo vừa ra lệnh mở một loạt cuộc tấn công nhắm vào các cứ điểm chiến lược dọc biên giới đang được các nhóm vũ trang nổi dậy kiểm soát.
Đại diện các nhóm nổi dậy và giới phân tích nhận xét đợt tấn công lần này tập trung vào ba hướng: bang Kachin giáp Trung Quốc, bang Chin giáp Ấn Độ và hành lang giao thương trọng yếu ở bang Karen tiếp giáp Thái Lan.
Ở phía bắc Kachin, quân đội nhắm tới các khu mỏ dọc biên giới Trung Quốc. Đây là khu vực sản xuất khoảng một nửa lượng đất hiếm nặng toàn cầu, vốn là loại nguyên liệu thiết yếu sản xuất tua bin gió và xe điện.
Ông Naw Bu, người phát ngôn Quân đội Độc lập Kachin (KIA) - lực lượng kiểm soát khu vực này từ tháng 10-2024, tuyên bố nhóm này đã sẵn sàng phòng thủ, đặc biệt quanh các thị trấn Chipwi và Pangwa.
"Chúng tôi sẽ đón họ bằng họng súng", ông Naw Bu nhấn mạnh.
Tại bang Chin, quân đội Myanmar mở chiến dịch quy mô lớn nhằm cắt đứt tuyến hậu cần xuyên biên giới của các nhóm đối lập.
Trước đó, theo tờ Irrawaddy, phát biểu trước binh sĩ ngày 18-5, ông Ye Win Oo tuyên bố phe quân đội đã kiểm soát thị trấn Falam (bang Chin) cùng tuyến đường huyết mạch nối Mandalay - Myitkyina (bang Kachin).
Ông Salai Van, người phát ngôn nhóm Mặt trận Quốc gia Chin, ngầm xác nhận điều trên khi cho biết lực lượng này đã chủ động rút khỏi Falam và Tonzang trước các đợt không kích dữ dội của quân đội.
Mặt trận thứ ba diễn ra dọc cao tốc Myawaddy - Kawkareik gần Thái Lan, nơi giao tranh kéo dài từ khi Liên minh Quốc gia Karen (KNU) chiếm cửa khẩu Myawaddy năm 2024.
Các chiến dịch diễn ra sau khi Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing, người đã có nhiều năm làm tổng tư lệnh quân đội, đề nghị các nhóm vũ trang đối lập ngồi vào bàn đàm phán trong vòng 100 ngày hồi tháng 4.
Đề xuất này lập tức bị nhiều nhóm vũ trang bác bỏ. Trong số đó, người phát ngôn KNU Saw Taw Nee đã đơn phương cáo buộc: "Quân đội nhiều lần vi phạm cam kết về con đường hòa bình và phớt lờ mọi thỏa thuận. Vì vậy không cần bàn cãi: giữa hai bên không còn chút lòng tin nào. Họ làm gì cũng sẽ thất bại".
Trong khi đó, nhà phân tích Sai Kyi Zin Soe nhận định: "Logic chiến lược của quân đội là họ buộc phải giành lại các tuyến liên lạc và thương mại chính yếu của Myanmar. Có thể thấy họ đang cố hết sức để chiếm lại những thị trấn có cửa khẩu biên giới".
"Đây là hình ảnh một vận tải cơ C-130 Hercules tham gia chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn ở tây nam Iran đã bị mắc kẹt, không thể di chuyển. Sau cùng, máy bay này đã bị bỏ lại rồi phá hủy bởi lực lượng Delta", OSINTWarfare, tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở, cho biết ngày 5/4.
Tài khoản này đăng kèm ảnh một cột khói đen bốc lên từ khu vực trống trải, phía sau là đồi núi.
Jack Murphy, đồng sáng lập trang tin về an ninh quốc gia Mỹ The High Side, mô tả địa điểm xảy ra sự việc là "một điểm tiếp nhiên liệu tiền phương (FARP)" và bánh xe của chiếc C-130 mắc kẹt trong cát. "Một nhóm đặc nhiệm Delta buộc phải vào phá hủy tại chỗ. Toàn bộ chiến dịch cực kỳ mạo hiểm, nhưng họ vẫn hoàn thành", Murphy viết trên X.
Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Trong khi đó, hãng tin Iran Fars News đưa tin khi Mỹ mở chiến dịch giải cứu, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và Lực lượng Thực thi Pháp luật (FARAJA) "đã phối hợp tấn công, phá hủy một máy bay địch, khiến Washington chịu thêm một thất bại ê chề".
Truyền thông Iran công bố hình ảnh các mảnh vỡ cháy đen nằm rải rác trên vùng sa mạc, khói vẫn bốc lên từ hiện trường.
Mỹ hôm nay thông báo lực lượng nước này đã giải cứu được phi công còn lại trong vụ tiêm kích F-15 bị bắn hạ tại Iran. Chiến dịch giải cứu diễn ra trong đêm 4/4, huy động hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác.
Một quan chức quân sự Mỹ trả lời New York Times rằng sau khi phi công được giải cứu, hai máy bay vận tải dùng để đưa lực lượng đặc nhiệm và phi công đến nơi an toàn đã bị mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh ở Iran.
Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay mới tới để đưa toàn bộ binh sĩ Mỹ và phi công rời đi, đồng thời phá hủy hai chiếc máy bay gặp sự cố nhằm tránh để chúng rơi vào tay Iran.
C-130 Hercules là vận tải cơ được tập đoàn Lockheed phát triển trên cơ sở máy bay Fairchild C-123 Provider, biên chế cho không quân Mỹ từ năm 1956. C-130 được đánh giá là xương sống trong các chiến dịch của quân đội Mỹ nhờ lợi thế hậu cần, có thể hoạt động trên các đường băng dã chiến và không đòi hỏi hạ tầng hỗ trợ phức tạp. Máy bay sử dụng 4 động cơ tua-bin cánh quạt để tăng hiệu quả hoạt động và công suất vận tải.
Vận tải cơ C-130 có tổ bay 5 người, tầm bay 3.800 km, tốc độ tối đa 590 km/h, trần bay 10.000 m khi không chở hàng và 7.000 m khi đầy tải. Máy bay có thể chở tối đa 19 tấn hàng, 92 binh sĩ hoặc 64 lính dù, 6 pallet hàng, 2-3 thiết giáp Humvee, hai thiết giáp M113 hoặc một pháo tự hành CAESAR 155 mm.
Mỹ đã liên tục nâng cấp dòng C-130 để đáp ứng thay đổi về hoạt động trên toàn thế giới. Trong số này, biến thể HC-130J Combat King II, với tầm bay hơn 6.400 km, là loại máy bay cánh cố định chuyên dụng duy nhất của Không quân Mỹ cho nhiệm vụ tìm kiếm - cứu nạn nhân sự. Chi phí sản xuất một chiếc HC-130J năm 2010 là 66 triệu USD, tương đương hơn 98 triệu USD theo tỷ giá hiện tại.
