Tổng thống Donald Trump tối 5/5 gây bất ngờ khi thông báo dừng Dự án Tự do, chiến dịch dẫn đường cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz, chỉ sau một ngày triển khai. Ông tuyên bố muốn “xem liệu thỏa thuận với Iran có thể được hoàn tất và ký kết hay không”.
Việc ông Trump phát động chiến dịch Dự án Tự do hôm 4/5 đã châm ngòi cho cuộc đấu hỏa lực giữa hai bên, khiến eo biển Hormuz tiếp tục dậy sóng sau gần một tháng yên tĩnh nhờ lệnh ngừng bắn. Trong khi Mỹ tuyên bố tấn công loạt xuồng cao tốc Iran và hộ tống một số tàu hàng đi qua Hormuz, Iran phóng tên lửa, UAV vào cơ sở dầu khí trọng yếu của UAE và bị cáo buộc tập kích các tàu thương mại gần eo biển.
Giao tranh tái bùng phát đe dọa thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa hai bên. Vài giờ trước thông báo của ông Trump, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố chiến dịch dẫn đường tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz chỉ “tạm thời và mang tính phòng vệ”, khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì.
“Động thái của Tổng thống Trump cho thấy cánh cửa ngoại giao với Iran có thể vẫn chưa khép lại”, Stephen Collinson, cây viết mảng chính trị của CNN, cho biết.
Theo Collinson, đây có thể là nhượng bộ chiến thuật của ông Trump nhằm mở đường cho đối thoại, một bước điều chỉnh để giảm nguy cơ đối đầu ngoài ý muốn, hoặc là một phần trong chiến lược gây áp lực tối đa mà ông chủ Nhà Trắng thường sử dụng.
Tạo dư địa cho ngoại giao
Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran. Trong thời bình, đây là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh. Hormuz đã bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn ngay khi chiến sự bùng phát ngày 28/2, chỉ cho phép tàu của quốc gia “thân thiện” đi qua. Mỹ đáp trả bằng cách áp lệnh phong tỏa với mọi cảng biển Iran từ ngày 13/4.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua Hormuz trong suốt cuộc xung đột. Tổng thống Trump ngày 3/5 cho biết nhiều nước đã liên hệ với Mỹ đề nghị hỗ trợ và Washington triển khai chiến dịch Dự án Tự do để “giải cứu” những phương tiện mắc kẹt.
Đụng độ lập tức xảy ra khi Mỹ ngày 4/5 điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường đi qua eo biển Hormuz và hỗ trợ hai tàu treo cờ nước này rời khỏi đây.
“Tuy nhiên, các cuộc đụng độ này chỉ ở quy mô nhỏ và không leo thang, cho thấy cả hai bên đều không muốn quay lại một cuộc chiến toàn diện”, Collinson nhận định.
Cách tiếp cận cũng phản ánh phong cách quen thuộc của Tổng thống Trump trong chính sách đối ngoại. Ông thường đẩy áp lực lên mức cao, sau đó bất ngờ để ngỏ cánh cửa đối thoại khi cho rằng đối phương đã bị đặt vào tình thế phải cân nhắc thỏa hiệp.
Mỹ dừng Dự án Tự do có thể là dấu hiệu cho thấy Washington và Tehran đang tìm cách khôi phục động lực ngoại giao, sau khi các cuộc đàm phán giữa hai bên tại Pakistan hồi tháng 4 rơi vào bế tắc, một bình luận viên quốc tế khác của CNN là Nic Robertson nhận định.
Robertson cho rằng việc Mỹ ngừng “hoạt động quân sự mang tính tấn công” quanh eo biển Hormuz có thể giúp những tiếng nói ôn hòa hơn trong chính quyền Iran trở lại bàn đàm phán.
Trong khi đó, Collinson cho biết cần có thời gian để đánh giá hiệu quả của chiến lược này, bởi Iran vẫn giữ quan điểm cứng rắn về chương trình hạt nhân và khả năng kiểm soát eo biển Hormuz, điểm mấu chốt trong tiến trình đàm phán.
“Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc liệu Tổng thống Trump và giới lãnh đạo Iran có sẵn sàng cho nhau một lối thoát để hai bên giữ thể diện hay không”, Collinson bình luận.
Giảm rủi ro xung đột
Triển vọng đàm phán là yếu tố đáng chú ý, nhưng tình hình thực địa ở eo biển Hormuz cũng cho thấy Mỹ khó có thể duy trì chiến dịch “Dự án Tự do” lâu dài. Dù chịu thiệt hại đáng kể từ đầu xung đột, Iran vẫn đủ năng lực quân sự để siết kiểm soát Hormuz. Iran còn áp đặt quy định về cấp phép và thu phí đối với tàu qua lại eo biển, rải thủy lôi để gây sức ép.
Theo cựu quan chức Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ Jennifer Gavito, việc vô hiệu hóa toàn bộ năng lực mà Iran có thể triển khai dọc tuyến hàng hải này là “cực kỳ khó khăn”, ngay cả khi Mỹ tìm cách thiết lập một hành lang an toàn qua Hormuz cho các tàu thương mại.
“Theo tôi, gần như không thể làm được điều đó”, bà Gavito nói với Bloomberg.
Hải quân Mỹ có thể dễ dàng xác định và phá hủy các mục tiêu cố định của Iran ven eo biển, nhưng sẽ rất khó đối phó với các hệ thống vũ khí cơ động. Iran có thể giấu bệ phóng tên lửa chống hạm trong hệ thống hầm ngầm ven núi, trong khi máy bay không người lái được phóng từ xe tải, còn xuồng cao tốc và thủy lôi tạo ra những mối đe dọa khó lường trên mặt biển.
Trong một ngày thực thi, Dự án Tự do đã đẩy hải quân Mỹ vào thế đối đầu trực diện với lực lượng Iran. Chỉ cần một tính toán sai ở Hormuz, xung đột có thể nhanh chóng leo thang.
Cựu phó tư lệnh tác chiến hải quân Mỹ Joe Sestak cảnh báo Iran vẫn còn khoảng 5.000 thủy lôi có thể được triển khai nhanh chóng, và nếu Washington rà quét chúng, “Tehran hoàn toàn có thể rải thêm 50 hoặc 60 quả khác”. Điều đó khiến nhiệm vụ bảo đảm an toàn tuyệt đối cho tuyến hàng hải trở thành cuộc chơi tiêu hao kéo dài, tốn kém và chưa có hồi kết.
“Liệu Mỹ có thể loại bỏ hoàn toàn các mối đe dọa đó hay không?”, Collin Koh, nhà nghiên cứu tại Trường S. Rajaratnam về Nghiên cứu Quốc tế ở Singapore, đặt câu hỏi.
Bài toán hộ tống cũng không đơn giản. Trước chiến sự, có hơn 100 chuyến tàu thương mại đi qua Hormuz mỗi ngày, trong khi Mỹ hiện chỉ có khoảng 12 khu trục hạm trong khu vực và mới hộ tống thành công hai tàu mang cờ Mỹ. Khoảng cách giữa quy mô nhiệm vụ và năng lực triển khai thực tế là rất lớn.
Quan trọng hơn, Iran không nhất thiết phải phong tỏa hoàn toàn Hormuz để đạt mục tiêu. Chỉ cần khiến các chủ tàu, hãng bảo hiểm và giới vận tải biển cảm thấy rủi ro quá lớn, lưu lượng hàng hải qua khu vực cũng có thể sụt giảm mạnh.
“Bạn không cần phải chặn hoàn toàn giao thông. Bạn chỉ cần khiến mọi người phải nghĩ lại trước khi đi qua”, Gavito nhận định.
Tuy nhiên, việc dừng chiến dịch hộ tống không đồng nghĩa Mỹ đã từ bỏ chính sách gây sức ép với Iran. Ngay trong thông báo của mình, Tổng thống Trump đã khẳng định Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa với các cảng Iran. Theo ông chủ Nhà Trắng, biện pháp này đang khiến nền kinh tế Iran chịu áp lực nặng nề, do không thể xuất khẩu dầu bằng đường biển.
Maisoon Kafafy, cố vấn cấp cao về chương trình Trung Đông tại viện chính sách Hội đồng Đại Tây Dương, cho rằng có nhiều kịch bản có thể xảy ra trong thời gian tới.
“Kịch bản tích cực nhất là sức ép quân sự hiện nay tạo ra đòn bẩy đủ lớn để thúc đẩy một thỏa thuận ngoại giao nghiêm túc, không chỉ giải quyết vấn đề lưu thông qua eo biển mà còn xử lý cả cấu trúc an ninh nền tảng phía sau”, bà Kafafy nói với ABC.
“Kịch bản đáng lo ngại hơn là thế đối đầu kéo dài, trong đó mỗi bước leo thang của một bên lại thu hẹp không gian để bên kia xuống thang mà không bị xem là nhượng bộ”, bà tiếp tục.
Theo cố vấn này, ngay cả khi các điều kiện cho phép hoạt động vận tải thương mại nối lại an toàn, lưu lượng tàu thuyền qua Hormuz sẽ cần nhiều thời gian để quay lại như trước đây.
“Những gián đoạn nguồn cung hàng hóa, từ năng lượng, phân bón đến nguyên liệu đầu vào cho công nghiệp, đang từng bước tái định hình dòng chảy thương mại toàn cầu theo cách khó có thể sớm trở lại như trước”, bà Kafafy nói.
Theo Hãng tin Reuters, Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cho biết hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn 15 tên lửa và 4 máy bay không người lái vào tối 4-5 (giờ địa phương), trong bối cảnh một vụ tấn công nghi xuất phát từ Iran gây cháy tại Khu công nghiệp dầu mỏ Fujairah làm ba người bị thương.
Bộ Ngoại giao UAE gọi đây là "bước leo thang nghiêm trọng", đe dọa trực tiếp an ninh quốc gia và khẳng định nước này bảo lưu quyền đáp trả.
Theo Flightradar24, hàng loạt chuyến bay đến UAE phải chuyển hướng sang Muscat hoặc bay chờ trên không phận Saudi Arabia, trong khi các sân bay tạm thời đóng cửa.
UAE cho biết đã chặn ba tên lửa trên vùng biển, với một quả rơi xuống biển. Iran phủ nhận ý định tấn công cơ sở sản xuất dầu của Abu Dhabi, cáo buộc các diễn biến này là hệ quả từ "sự phiêu lưu quân sự của Mỹ" nhằm mở đường cho tàu thuyền đi qua trái phép eo biển Hormuz và cho rằng Washington "phải chịu trách nhiệm".
Khu công nghiệp dầu mỏ Fujairah bốc cháy sau đòn tấn công nghi từ Iran - Video: X/@Osint613
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran sẽ "bị xóa sổ khỏi Trái đất" nếu tấn công các tàu Mỹ tham gia "Dự án Tự do" tại eo biển Hormuz, theo Đài CNN ngày 4-5.
Phát biểu trên Fox News, ông Trump nhận định Tehran đã trở nên "mềm mỏng hơn nhiều" trong các cuộc đàm phán hòa bình, nhưng khẳng định Mỹ vẫn tiếp tục tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực.
"Chúng tôi có nhiều vũ khí và đạn dược hơn, với chất lượng cao hơn trước đây", ông nói trong cuộc phỏng vấn. Tổng thống Mỹ nhấn mạnh nước này sở hữu hệ thống trang bị hiện đại, cùng mạng lưới căn cứ quân sự toàn cầu được dự trữ đầy đủ, và "sẽ sử dụng nếu cần thiết".
"Dự án Tự do" là chiến dịch của Mỹ nhằm hỗ trợ các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz một cách tự do, dù không triển khai hộ tống quân sự chính thức.
Theo CENTCOM, chiến dịch huy động các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển, các hệ thống không người lái đa lĩnh vực, cùng khoảng 15.000 binh sĩ.
Theo Đài CNN ngày 5-5, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Mỹ và UAE không nên bị cuốn vào "vũng lầy" tại eo biển Hormuz, nhấn mạnh rằng "không có giải pháp quân sự cho một cuộc khủng hoảng chính trị".
Trong bài đăng trên X ngày 4-5, ông Araghchi cho biết các cuộc đàm phán đang "có tiến triển" nhờ nỗ lực trung gian của Pakistan, đồng thời "cảnh báo Washington cần thận trọng trước nguy cơ bị các thế lực có ý đồ xấu kéo trở lại xung đột. UAE cũng vậy".
Ngoại trưởng Iran cũng chỉ trích kế hoạch "Dự án Tự do" (Project Freedom) của Mỹ nhằm hỗ trợ tàu thương mại qua eo biển, cho rằng đây thực chất là "Dự án Bế tắc" (Project Deadlock).
Chính phủ Hàn Quốc cho biết một tàu chở hàng do nước này khai thác đã phát nổ và bốc cháy tại eo biển Hormuz ngày 4-5, trong bối cảnh căng thẳng khu vực leo thang.
Tổng thống Trump cáo buộc Iran đứng sau vụ việc, song phía Seoul cho biết vẫn đang điều tra nguyên nhân.
Theo Bộ Ngoại giao Hàn Quốc, con tàu do hãng HMM vận hành, treo cờ Panama và không ghi nhận thương vong. Đám cháy bùng phát tại phòng máy của tàu, khi đó trên tàu có 24 thuyền viên, trong đó có sáu công dân Hàn Quốc.
Ông Trump nói Iran đã nổ súng vào tàu này và một số mục tiêu khác, đồng thời kêu gọi Hàn Quốc tham gia chiến dịch do Mỹ dẫn đầu nhằm mở lại tuyến hàng hải qua Hormuz.
Tổng thống Trump cho biết quân đội nước này đã bắn hạ bảy tàu cỡ nhỏ của Iran sau khi Tehran tuyên bố nổ súng vào một số tàu thuyền tại eo biển Hormuz.
Cụ thể, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định các vụ tấn công của Tehran "không gây thiệt hại đáng kể", ngoại trừ một tàu chở hàng Hàn Quốc.
"Iran đã nổ súng vào các quốc gia không liên quan đến 'Dự án Tự do'. Chúng tôi đã bắn hạ bảy tàu nhỏ, hay tàu cao tốc như cách họ gọi", ông nói.
Trước đó, Đô đốc Bradley Cooper thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Mỹ đã phá hủy sáu tàu Iran cỡ nhỏ tại khu vực.
Trong khi ông Trump nhiều lần tuyên bố hải quân Iran bị suy yếu nghiêm trọng, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine thừa nhận lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn còn các tàu nhỏ có thể hoạt động tại eo biển.
Giới chức Mỹ cho biết đến nay chưa ghi nhận thiệt hại đáng kể đối với các tàu đi qua Hormuz ngoài sự cố liên quan tàu Hàn Quốc.
Hãng vận tải biển Đan Mạch Maersk cho biết tàu Alliance Fairfax của hãng đã đi qua eo biển Hormuz dưới sự bảo vệ của quân đội Mỹ vào ngày 4-5, sau thời gian mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư kể từ khi xung đột bùng phát hồi tháng 2.
Theo Maersk, con tàu trước đó "không thể rời đi" do tình hình an ninh bất ổn. Thời gian gần đây, quân đội Mỹ đã chủ động liên hệ và đề nghị hỗ trợ để tàu rời khu vực dưới sự hộ tống quân sự.
Sau khi phối hợp với các bên liên quan, Alliance Fairfax đã rời Vịnh Ba Tư trong ngày 4-5 cùng các phương tiện quân sự Mỹ.
Hãng khẳng định toàn bộ thủy thủ đoàn đều an toàn, không có thương vong, đồng thời cảm ơn phía Mỹ vì "sự chuyên nghiệp và phối hợp hiệu quả" trong chiến dịch.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết có hai tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong ngày. Con tàu Alliance Fairfax thuộc Chương trình An ninh Hàng hải Mỹ, theo đó các tàu thương mại đăng ký tại Mỹ nhận trợ cấp để sẵn sàng phục vụ mục đích quân sự khi cần.
Lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem ngày 4-5 thẳng thừng bác bỏ lệnh ngừng bắn tại Lebanon, tuyên bố "không có lệnh ngừng bắn nào ở đây, mà chỉ có sự xâm lược liên tục của Israel và Mỹ".
"Không tồn tại cái gọi là 'lằn ranh vàng' hay vùng đệm, và sẽ không có điều đó", ông Qassem nói, khẳng định Hezbollah "cuối cùng sẽ giành chiến thắng".
Tuyên bố được đưa ra khi quân đội Israel ban hành lệnh sơ tán bốn ngôi làng ở miền nam Lebanon, cho rằng Hezbollah đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Quân đội Israel cho biết đã tiến hành không kích các cơ sở của Hezbollah tại nhiều khu vực, nhằm vào các tay súng hoạt động gần lực lượng Israel. Ở chiều ngược lại, Hezbollah cũng gia tăng tấn công, tuyên bố thực hiện 11 đòn đáp trả chỉ trong ngày 4-5 - mức cao nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ 16-4.
Tổng thống Trump không đưa ra nhiều chi tiết về kế hoạch hỗ trợ các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz và đang cạn kiệt nhu yếu phẩm hơn hai tháng kể từ khi cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bắt đầu vào ngày 28.2, theo Reuters.
"Chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ ra khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế này một cách an toàn, để các tàu tự do và tiếp tục công việc của mình", ông Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social hôm 3.5.
Bộ chỉ huy thống nhất của lực lượng vũ trang Iran đã đáp trả bằng cách cảnh báo lực lượng Mỹ không được tiến vào eo biển Hormuz. Bộ chỉ huy này nhấn mạnh lực lượng Iran sẽ "đáp trả mạnh tay" đối với bất kỳ mối đe dọa nào, đồng thời yêu cầu các tàu thương mại và tàu chở dầu không được di chuyển nếu không có sự phối hợp với quân đội Iran.
"Chúng tôi đã nhiều lần khẳng định an ninh của eo biển Hormuz nằm trong tay chúng tôi và việc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi lại cần được phối hợp với lực lượng vũ trang", thiếu tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, tuyên bố.
Ông Abdollahi còn nhấn mạnh: "Chúng tôi cảnh báo rằng bất kỳ lực lượng vũ trang nước ngoài nào, đặc biệt là quân đội Mỹ, sẽ bị tấn công nếu họ có ý định tiếp cận và tiến vào eo biển Hormuz".
Trước đó, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo họ sẽ điều động 15.000 quân nhân, hơn 100 máy bay, cùng với nhiều tàu chiến và máy bay không người lái để hỗ trợ nỗ lực đưa những tàu bị mắc kẹt ra khỏi eo biển Hormuz.
Hàng trăm tàu thuyền và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột, theo Reuters dẫn số liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO).
Có báo cáo rằng một số tàu cố gắng đi qua eo biển Hormuz đã bị bắn, và Iran đã bắt giữ một số tàu khác. Trong tháng trước, Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa riêng đối với các tàu đi và đến các cảng của Iran.
Chính quyền Tổng thống Trump đã tìm kiếm sự giúp đỡ từ các quốc gia khác để thành lập một liên minh quốc tế nhằm đảm bảo an ninh vận chuyển hàng hóa trong eo biển Hormuz. CENTCOM cho hay nỗ lực mới nhất sẽ kết hợp "hành động ngoại giao với sự phối hợp quân sự".
Hiện vẫn chưa rõ chiến dịch của Mỹ sẽ hỗ trợ những quốc gia nào hay chiến dịch sẽ hoạt động như thế nào. Chiến dịch này không nhất thiết bao gồm các tàu hải quân Mỹ hộ tống những tàu thương mại, theo phóng viên Barak Ravid của trang tin Axios viết trên mạng xã hội X.
“Trong bối cảnh Israel tiếp tục các cuộc tấn công ở Li Băng và Li Băng là một trong những điều kiện tiên quyết cho một thỏa thuận ngừng bắn - điều kiện này hiện đã bị vi phạm trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng - nhóm đàm phán của Iran đang đình chỉ các cuộc đàm phán và trao đổi văn bản thông qua các bên trung gian hòa giải”, hãng thông tấn Tasnim của Iran hôm nay 1/6 đưa tin.
Iran kêu gọi Israel ngay lập tức chấm dứt các cuộc chiến ở Gaza và Li Băng, cùng với việc quân đội Israel rút toàn bộ quân khỏi Li Băng. Tasnim cho biết thêm rằng “cho đến khi lập trường của Iran và lực lượng kháng chiến về những vấn đề này được đáp ứng, sẽ không có cuộc đàm phán nào diễn ra”.
Tasnim cũng đưa tin Tehran và các nhóm vũ trang đồng minh trong khu vực đã đưa vào chương trình nghị sự “việc đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz và kích hoạt các mặt trận khác”, bao gồm eo biển Bab el-Mandeb ở phía nam Biển Đỏ, nơi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen trước đây đã tiến hành một số cuộc tấn công vào các tàu thuyền đi qua.
Cùng ngày, Iran tuyên bố lệnh ngừng bắn ở Li Băng vẫn là điều kiện then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông.
“Chúng tôi khẳng định lệnh ngừng bắn ở Li Băng là điều kiện then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt chiến tranh”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei phát biểu tại cuộc họp báo trong bối cảnh Israel mở rộng cuộc tấn công ở Li Băng.
Ông Baqaei nói rằng Iran “sẽ thực hiện mọi biện pháp để hỗ trợ Li Băng và lực lượng kháng chiến chống lại sự xâm nhập bất hợp pháp” của Israel.
Trưởng đoàn đàm phán của Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, hôm nay cho biết việc Mỹ phong tỏa hải quân các cảng của Iran kể từ ngày 13/4 và căng thẳng leo thang ở Li Băng là “bằng chứng rõ ràng về việc Mỹ không tuân thủ lệnh ngừng bắn”.
Vào ngày 31/5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố ông đã ra lệnh cho các binh sĩ tiến sâu hơn vào lãnh thổ Li Băng trong cuộc chiến chống lại Hezbollah, lực lượng do Iran hậu thuẫn ở Li Băng, bất chấp một lệnh ngừng bắn đã được công bố hơn 6 tuần trước.
Trong bước tiến quân mới nhất, theo thông báo vào đầu ngày 31/5, quân đội Israel đã kiểm soát lâu đài cổ Beaufort có tuổi đời 900 năm và một dải rặng núi chiến lược ở miền Nam Li Băng.
Động thái này diễn ra một ngày sau khi Israel hứng chịu một trong những ngày giao tranh dữ dội nhất từ các đợt nã hỏa lực của Hezbollah vào miền Bắc nước này kể từ lệnh ngừng bắn có hiệu lực hồi tháng 4, buộc các trường học phải đóng cửa và nhiều lệnh hạn chế được áp đặt.
Quan chức Mỹ nhấn mạnh, Washington không muốn Israel sẽ phải chấp nhận và chịu đựng các cuộc tấn công liên tục từ Hezbollah nhằm vào dân thường của mình.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã có cuộc điện đàm với cả Tổng thống Li Băng Joseph Aoun và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về các cuộc đàm phán ngoại giao giữa hai nước, đồng thời đề xuất một kế hoạch cho phép "hạ nhiệt căng thẳng dần dần".
Một quan chức Mỹ ngày 31/5 cho biết, Mỹ đã đề xuất bước đi đầu tiên là nhóm vũ trang Hezbollah phải chấm dứt mọi cuộc tấn công vào Israel, và đổi lại, Israel sẽ kiềm chế không leo thang quân sự tại Beirut.
Tổng thống Li Băng Joseph Aoun được cho là đã nỗ lực thúc đẩy đề xuất này nhằm đạt được một thỏa thuận.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Li Băng Nabih Berri, người tuyên bố sẽ "đảm bảo" cam kết của Hezbollah đối với lệnh ngừng bắn, lại đặt gánh nặng lên phía Israel khi yêu cầu quốc gia này phải là bên "ngừng bắn trước".
