Giữa cánh đồng lúa mì còi cọc ở vùng Tây Texas khô cằn, Scott Irlbeck cúi người thọc sâu bàn tay vào một vết nứt trên mặt đất. Vết nứt do hạn hán lớn đến mức nuốt chửng cả cánh tay anh.
Mùa thu năm ngoái, Irlbeck gieo hạt nhưng lúa mì hầu như không thể phát triển vì trời không một giọt mưa. Anh giờ đây chỉ hy vọng nhân viên định giá bảo hiểm sẽ xác nhận vụ mùa mất trắng để không phải tốn thêm chi phí nhiên liệu đắt đỏ cho việc thu hoạch vào tháng tới.
Những nông dân như Irlbeck trên khắp các bang vùng đồng bằng Mỹ gồm Texas, Kansas, Oklahoma, Nam Dakota và Nebraska năm ngoái đã lao đao vì hệ lụy từ chính sách thương mại của Tổng thống Donald Trump khiến thị trường xuất khẩu tắc nghẽn và giá nông sản sụt giảm.
Khi họ chưa kịp gượng dậy, chi phí nhiên liệu và phân bón tăng vọt do cuộc chiến ở Iran đang khiến cuộc sống của họ càng thêm khổ sở. Kể từ khi eo biển Hormuz bị phong tỏa vào cuối tháng hai, giá dầu diesel dùng trong nông nghiệp đã tăng vọt 72%, theo Văn phòng Nông nghiệp bang Kentucky. Giá urê, loại phân bón chủ lực được sản xuất tại vùng Vịnh, đã tăng 55%, trong khi giá một loại phân đạm khác cũng tăng 33%.
Giữa lúc gánh nặng chi phí bủa vây, hạn hán tiếp tục diễn ra, khiến nông dân đối mặt nguy cơ mất mùa, không đủ tiền bù đắp cho tất cả các khoản thâm hụt.
Do không mua sẵn phân bón cho vụ lúa mì sorghum sắp xuống giống, Irlbeck cho biết anh có thể sẽ không dùng đến phân bón nữa, bởi giá mặt hàng này đã tăng vọt, còn hạn hán kéo dài lại đang làm giảm đáng kể năng suất cây trồng.
“Nào là nhiên liệu, hạn hán, rồi lại đến phân bón”, Irlbeck liệt kê từng khó khăn đang đè nặng lên mình. “Cả ba đòn giáng liên tiếp xảy ra, liệu tôi có trụ nổi không?”
Hạn hán tàn phá
Texas là bang trồng lúa mì lớn thứ ba, trồng cao lương lớn thứ hai và trồng bông lớn nhất Mỹ.
Tại vùng Tulia nơi Irlbeck canh tác, những cơn gió thốc qua các cánh đồng khô khốc, xám xịt, trơ trọi vài cụm bông bám bụi và những gốc cao lương còn sót lại từ những vụ mùa trước.
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, sản lượng lúa mì đỏ cứng vụ đông (loại chuyên dùng làm bánh mì) của nước này năm nay dự kiến chạm đáy kể từ năm 1957.
“Tôi chỉ đang đợi nó chết hẳn thôi”, Irlbeck nói.
Hơn 60% diện tích lục địa Mỹ, khu vực có khoảng 153 triệu dân sinh sống, đang phải hứng chịu nạn hạn hán. Theo báo cáo mới nhất từ Cơ quan Giám sát Hạn hán Mỹ, tỷ lệ đã tăng mạnh so với mức 43% hồi đầu năm 2026 và 33% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tại Oklahoma hồi cuối tháng 4, chuyên gia nông học Amanda De Oliveira Silva từ Đại học bang Oklahoma cho biết đối với những vùng chịu thiệt hại nặng nề nhất, vụ mùa lúa mì đã không thể cứu vãn, dù trời có mưa lập tức.
“Mưa có thể giúp cứu những gì còn sót lại, nhưng không thể đảo ngược những thiệt hại trước đó”, cô nói.
Tại Nam Dakota, trước tình hình giá cả leo thang cùng điều kiện thời tiết bất lợi, nông dân đang phải tính toán lại kế hoạch bón phân cho vụ lúa mì gieo từ mùa thu năm ngoái, theo Clarence Winter, chuyên gia khuyến nông.
Khi được yêu cầu bình luận về chi phí phân bón, Bộ Nông nghiệp Mỹ cho biết toàn bộ chính quyền đang tập trung vào việc đảm bảo sản xuất nhiều hơn phân bón giá rẻ ở trong nước.
Xung đột tăng chi phí
Đối với những nông dân như Tommy Salisbury, người trồng lúa mì, cao lương và đậu nành ở hạt Tulsa, bang Oklahoma, chi phí đầu vào tăng cao đã thổi bay mọi lợi ích mà các hộ canh tác cá thể nhận được từ gói cứu trợ 12 tỷ USD từ chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm bù đắp tổn thất do chính sách thuế quan gây ra.
“Chúng tôi đang phải trả chi phí đầu vào của năm 2026 nhưng lại thu về giá nông sản và ngũ cốc ở những thập niên 1970 và 1980”, ông nói.
Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Brooke Rollins thừa nhận nông dân đang phải đối mặt muôn vàn bất lợi.
“Giá cả tăng mạnh vào đúng thời điểm nền kinh tế nông nghiệp đang gặp khó khăn”, bà Rollins phát biểu trong một cuộc họp báo hôm 19/5.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội X tháng trước, bà cho biết khoảng 80% nông dân Mỹ đã chốt xong nguồn cung phân bón từ mùa thu năm ngoái, trước khi cuộc xung đột Iran nổ ra rất lâu.
Tuy nhiên, một cuộc khảo sát của Liên đoàn Nông trại Mỹ, tổ chức vận động hành lang nông nghiệp hàng đầu quốc gia, cho thấy hầu hết nông dân không đủ khả năng chi trả cho toàn bộ lượng phân bón cần thiết cho vụ mùa này.
Tỷ lệ đặt mua trước phân bón có độ chênh lệch rất lớn giữa các vùng. Trong khi hầu hết nông dân ở vùng Trung Tây đã đặt trước phân bón cho năm 2026 do luân canh giữa ngô và đậu nành, tình hình hoàn toàn trái ngược ở vùng đông bắc hoặc miền nam, nơi nhiều nông dân không có sẵn kho bãi lưu trữ.
Kody Carson, nông dân ở thành phố Olton thuộc vùng Tây Texas, cho hay ông đã không mua trước phân bón và có thể sẽ không mua một chút nào cho cánh đồng trồng bông của mình.
Nạn hạn hán đã làm sản lượng lúa mì vụ đông của ông giảm mạnh, ước tính chỉ còn khoảng 1,2 đến 1,35 tấn/ha so với kỳ vọng ban đầu là 5,4 tấn/ha.
“Làm sao tôi có thể mạo hiểm chi ra một khoản tiền lớn để đặt mua loại phân bón đắt đỏ đó, trong khi còn chẳng biết liệu mình có thu hoạch được gì hay không?” Carson nói.
Tom Gregory, người trồng bông, ngô và cao lương ở Petersburg, bang Texas, cũng không mua trước phân bón. Hồi tháng 4, ông cho biết phải đối mặt mức giá 558 USD một tấn, tăng lên từ mức 402 USD một tấn hồi tháng 2.
Dù vậy, Gregory cho biết vẫn cố gắng tiến hành gieo cấy vụ xuân, bởi nông nghiệp là sinh kế và cũng là truyền thống gia đình. Ông sẽ tìm cách bón phân tiết kiệm nhất có thể.
Những năm gần đây, Gregory cố gắng bù đắp chi phí đầu vào ngày càng tăng bằng cách nâng cao sản lượng thu hoạch. Tuy nhiên, ông cho hay kỳ vọng vào chiến lược đó cuối cùng cũng tan biến, ban đầu do hạn hán và giờ đây là vì giá phân bón tăng cao.
Gregory giờ chỉ còn biết dựa vào đức tin, gia đình và việc tập thể dục để vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay. “Hy vọng Chúa sẽ giúp chúng tôi”, ông nói.
Tờ The Wall Street Journal ngày 10.4 dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết cộng đồng tình báo đánh giá rằng Iran vẫn có thể triển khai sử dụng nhiều tên lửa đạn đạo sau 6 tuần chiến sự.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuần này nói rằng chương trình tên lửa của Iran đã "bị phá hủy về mặt chức năng", với số lượng bệ phóng và tên lửa "bị cạn kiệt, suy giảm nghiêm trọng và gần như hoàn toàn không hiệu quả".
Tuy nhiên, các báo cáo tình báo của Mỹ cho thấy Iran có thể khôi phục lại một phần lực lượng tên lửa. Mặc dù một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran đã bị phá hủy, hư hại hoặc bị mắc kẹt dưới đống đổ nát, nhưng nhiều bệ phóng có thể được sửa chữa và đưa ra từ các địa điểm ngầm.
Các quan chức Mỹ và Israel cũng được trích dẫn nói rằng mặc dù hiện nay Iran chỉ còn một nửa số tên lửa so với trước xung đột, nhưng nước này vẫn còn hàng ngàn tên lửa đạn đạo tầm trung và tầm ngắn có thể đưa ra khỏi nơi cất giấu hoặc đào lên từ trong lòng đất.
Các quan chức Israel cho biết khoảng 2/3 số bệ phóng tên lửa đạn đạo của Iran đã bị vô hiệu hóa trong chiến sự, song Iran có thể thu hồi nhiều bệ phóng bị mắc kẹt dưới lòng đất do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Các quan chức Israel cũng cho biết Iran vẫn còn hơn 1.000 trong số khoảng 2.500 tên lửa tầm trung mà nước này sở hữu khi bắt đầu chiến sự. Số còn lại đã được sử dụng hoặc bị phá hủy.
Về số lượng máy bay không người lái (UAV), theo các quan chức Mỹ, Iran hiện chỉ còn chưa đến 50% UAV tấn công một chiều so với thời điểm bắt đầu chiến sự nhưng nước này có thể mua các hệ thống tương tự từ đồng minh để sử dụng chống lại các nước láng giềng.
Iran cũng vẫn còn một lượng nhỏ tên lửa hành trình, có thể được sử dụng để nhắm mục tiêu vào các tàu chiến ở vịnh Ả Rập hoặc nhắm vào quân đội Mỹ, nếu Washington tấn công chiếm giữ một hòn đảo Iran trong trường hợp đàm phán đổ vỡ, các quan chức Mỹ cho biết.
Lầu Năm Góc và Nhà Trắng từ chối bình luận về thông tin của The Wall Street Journal, nhấn mạnh quân đội Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu.
Đánh giá được tiết lộ giữa thời điểm Mỹ đang bước vào vòng đàm phán trực tiếp với Iran tại Pakistan nhằm đạt thỏa thuận chấm dứt chiến sự và mở lại eo biển Hormuz.
Báo cáo cũng cho rằng một số quan chức Mỹ lo ngại Iran sẽ lợi dụng thỏa thuận ngừng bắn hiện tại để xây dựng lại kho tên lửa của mình.
Theo Đài ABC News, Tập đoàn Shinsegae - đơn vị nắm 67,5% cổ phần Starbucks Hàn Quốc - ngày 15-6 thông báo ban lãnh đạo tập đoàn cùng nhân viên tại trụ sở chính sẽ tham gia khóa đào tạo do các giáo sư lịch sử và xã hội học giảng dạy ngày 17-6.
15h ngày 22-6, toàn bộ chuỗi cửa hàng Starbucks trên cả nước sẽ đồng loạt đóng cửa để nhân viên xem lại video ghi hình buổi đào tạo.
Chủ tịch Shinsegae Chung Yong Jin cũng sẽ tham gia buổi đào tạo riêng với giám đốc điều hành của các công ty con thuộc Shinsegae ngày 24-6.
Đây là lần đầu tiên hệ thống Starbucks Hàn Quốc thực hiện việc đóng cửa đồng loạt kể từ khi thương hiệu này gia nhập thị trường năm 1999.
Quyết định trên được đưa ra sau bê bối truyền thông liên quan đến chiến dịch quảng bá "Tank Day" (Ngày Xe tăng), giới thiệu dòng cốc giữ nhiệt dung tích lớn mang tên "Tank Series" ngày 18-5.
Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau khi công bố, chiến dịch đã vấp phải làn sóng phản ứng dữ dội.
Theo Hãng tin AFP, tại Hàn Quốc, ngày 18-5 gắn với cuộc nổi dậy dân chủ Gwangju 1980. Trong 10 ngày bạo lực, quân đội dưới thời chính quyền quân sự của Tướng Chun Doo Hwan đã trấn áp người biểu tình, khiến hàng trăm người thiệt mạng.
Việc sử dụng cụm từ "Tank" và chọn đúng ngày tưởng niệm để triển khai chương trình khiến nhiều người cho rằng Starbucks thiếu nhạy cảm với một ký ức lịch sử đau thương của dân tộc.
Ngoài ra, tranh cãi càng bùng lên khi chiến dịch sử dụng khẩu hiệu "Thwack on the desk" (đập mạnh xuống bàn) - cụm từ gợi lại lời giải thích từng gây phẫn nộ của cảnh sát sau cái chết vì tra tấn của nhà hoạt động dân chủ Park Jong Chul năm 1987, khi giới chức tuyên bố ông tử vong vì một cảnh sát "đập tay xuống bàn".
Trước áp lực dư luận, Shinsegae đã hủy chiến dịch chỉ sau vài giờ và miễn nhiệm Giám đốc điều hành Starbucks Hàn Quốc Son Jeong Hyun.
Dù chương trình nhanh chóng bị rút lại, làn sóng tẩy chay vẫn tiếp tục lan rộng trên mạng xã hội. Nhiều video ghi lại cảnh người dân đập vỡ cốc Starbucks được chia sẻ rộng rãi.
Theo dữ liệu thị trường, doanh số thanh toán bằng thẻ tại Starbucks Hàn Quốc giảm 26% chỉ trong một tuần sau vụ việc.
Chủ tịch Shinsegae Chung Yong Jin sau đó đã xuất hiện trên truyền hình toàn quốc để xin lỗi công chúng.
Shinsegae cho biết việc đóng cửa hệ thống và tổ chức đào tạo trên quy mô toàn công ty cho thấy tập đoàn nhìn nhận nghiêm túc tranh cãi vừa qua và muốn bảo đảm sự việc tương tự không tái diễn.
Theo Hãng tin Bloomberg, cuộc diễu hành mừng Ngày Độc lập Mỹ tại Washington D.C. đã bị hủy do tình trạng nắng nóng gay gắt, trở thành sự kiện mới nhất bị gián đoạn bởi vòm nhiệt đang bao trùm khu vực miền đông nước Mỹ.
Cơ quan Thời tiết quốc gia Mỹ đã ban hành mức cảnh báo nắng nóng cực đoan tại Washington D.C., với chỉ số nhiệt dự báo có thể đạt từ 43°C đến 46°C.
Sự kiện diễu hành dự kiến diễn ra lúc 10h30 ngày 4-7 (giờ địa phương), đúng dịp kỷ niệm 250 năm Ngày Độc lập của Mỹ.
"Quyết định này được đưa ra sau quá trình cân nhắc kỹ lưỡng và toàn diện, trong đó an toàn của người tham gia, khán giả và nhân viên được đặt lên hàng đầu", thông báo từ ban tổ chức nêu rõ.
Hơn 185 triệu người, tức hơn một nửa dân số Mỹ, đã nằm trong diện cảnh báo nắng nóng vào ngày 3-7. Chỉ số nhiệt cao nhất có thể lên tới 46°C tại một số khu vực, trong khi nhiều thành phố đã ghi nhận mức nhiệt kỷ lục.
Theo Hãng tin Reuters, nắng nóng cũng ảnh hưởng đến nhiều sự kiện khác, trong đó có Hội chợ nước Mỹ vĩ đại tại quảng trường Quốc gia. Đây là điểm nhấn quan trọng trong nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm kỷ niệm 250 năm ngày thành lập nước Mỹ.
Hội chợ này được thiết kế để giới thiệu về 50 tiểu bang, nhưng phải tạm thời đóng cửa vào chiều 3-7 (giờ địa phương) khi nhiệt độ lên tới 38°C.
Không chỉ ảnh hưởng đến các sự kiện ngoài trời, thời tiết cực đoan còn gây áp lực lớn lên hệ thống điện.
PJM - đơn vị vận hành lưới điện lớn nhất nước Mỹ, phục vụ khoảng 67 triệu người tại 13 bang - yêu cầu các khách hàng đã đăng ký chương trình tiết kiệm khẩn cấp phải cắt giảm lượng tiêu thụ điện.
Biện pháp này được đưa ra nhằm đối phó với tình trạng máy phát điện gặp sự cố, quá tải đường truyền và nhu cầu sử dụng điều hòa tăng đột biến.
Tại bang New York, Công ty Con Edison cho biết khoảng 17.000 khách hàng đã bị mất điện vào chiều 3-7. Trong bối cảnh nhu cầu tăng vọt, đơn vị này cũng kêu gọi người dân thành phố New York và hạt Westchester tiết kiệm điện.
