Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper ngày 2/4 chủ trì hội nghị trực tuyến với sự tham gia của đại diện hơn 40 quốc gia nhằm thảo luận các chiến lược để mở lại eo biển Hormuz. Tuyến huyết mạch dầu mỏ của thế giới này đang bị Iran phong tỏa để trả đũa Mỹ và Israel, khiến hoạt động vận tải biển qua khu vực bị đình trệ.
“Liên minh đa quốc gia sẽ huy động tổng lực các công cụ kinh tế và ngoại giao nhằm đảm bảo eo biển Hormuz được mở cửa an toàn và bền vững”, bà Cooper nói.
Giới chuyên gia nhận định liên minh khó tạo ra thay đổi ngay lập tức trừ khi đạt được thỏa thuận với Iran, trong khi biện pháp quân sự còn phụ thuộc vào sự sẵn sàng của các thành viên và khả năng phối hợp với Mỹ.
Cuộc họp trực tuyến có sự góp mặt của đại diện nhiều nước châu Âu như Pháp, Hà Lan, Đức, Italy cùng các quốc gia từ châu Á và Trung Đông. Ban đầu, châu Âu tỏ ra dè dặt do lo ngại bị cuốn vào xung đột, nhưng giá dầu và khí đốt tăng mạnh đã buộc khu vực này phải thay đổi lập trường.
Liên minh do Anh dẫn dắt đặt mục tiêu khôi phục tự do hàng hải và an toàn cho tàu thương mại đi qua Hormuz. Bà Cooper cho biết liên minh đang xem xét các công cụ phù hợp, có thể là áp thêm lệnh trừng phạt kinh tế với Iran để đạt được mục tiêu này.
Italy, Hà Lan và UAE ra tuyên bố chung kêu gọi lập một “hành lang nhân đạo” để đảm bảo vận chuyển phân bón qua Hormuz, ngăn chặn một cuộc khủng hoảng lương thực. Giới hoạch định quân sự từ nhiều quốc gia cũng sẽ họp bàn sau đó để vạch ra các phương án đảm bảo an ninh cho eo biển một khi chiến sự kết thúc.
Trước thềm hội nghị, Thủ tướng Anh Keir Starmer nhấn mạnh các nước sẽ “đánh giá mọi biện pháp ngoại giao và chính trị khả thi”. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận thực tế khi lưu ý mở lại Hormuz “không dễ dàng”.
Thách thức lớn nhất đến từ Iran, quốc gia đang nắm lợi thế địa lý để kiểm soát thực địa và sử dụng Hormuz để gây sức ép chiến lược. Trong thời bình, tuyến đường này vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh. Hiện tại, Iran chỉ cho phép một số tàu từ quốc gia “thân thiện” đi qua, chặn hoàn toàn các phương tiện liên quan đến Mỹ, Israel và đồng minh.
Theo dữ liệu từ Lloyd’s List Intelligence, lưu lượng tàu qua Hormuz từ ngày 1/3 đã giảm tới 94% so với cùng kỳ năm ngoái. Tehran còn thiết lập hệ thống “trạm thu phí” để kiểm soát tàu thuyền đi qua, cho thấy nỗ lực định hình một cơ chế quản lý mới tại khu vực.
Trong khi đó, Mỹ không tham gia liên minh do Anh dẫn dắt, bởi Tổng thống Donald Trump từng kêu gọi đồng minh châu Âu triển khai tàu chiến để cùng Washington mở cửa lại Hormuz nhưng không được đáp lại.
“Đối với những quốc gia không thể tiếp cận nguồn nhiên liệu qua Hormuz, như Anh, nước đã từ chối tham gia chiến dịch Iran, tôi có gợi ý này. Thứ nhất, hãy mua dầu của Mỹ, chúng tôi có rất nhiều. Thứ hai, hãy gom chút can đảm muộn màng, đến Hormuz và tự mà lấy lại”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 31/3.
Giới quan sát đánh giá sự vắng mặt của Mỹ làm dấy lên nghi ngờ về năng lực quân sự của liên minh, bởi Washington lâu nay vẫn là lực lượng chủ chốt trong các chiến dịch đảm bảo an ninh hàng hải. Khi lực lượng Houthi ở Yemen phong tỏa Biển Đỏ cuối năm 2023 để thể hiện sự ủng hộ Hamas trong chiến sự Gaza, Mỹ cũng là bên lập liên minh hàng hải để hộ tống tàu thương mại qua khu vực.
“Với bối cảnh hiện tại, triển vọng của liên minh do Anh dẫn dắt là rất mờ mịt, trừ khi họ đạt được một thỏa thuận nào đó với Iran về quyền tiếp cận eo biển”, Ian Lesser, chuyên gia tại viện chính sách công phi đảng phái German Marshall Fund, trụ sở Mỹ, trả lời Al Jazeera.
Giải pháp quân sự gần như không khả thi, khi nội bộ liên minh chưa có sự thống nhất rõ ràng. Các nước châu Âu vẫn thận trọng với việc triển khai lực lượng quân sự, gây hoài nghi về khả năng biến cam kết thành hành động cụ thể.
Cựu cao ủy phụ trách đối ngoại của Liên minh châu Âu Cathy Ashton mô tả hội nghị của bà Cooper giống một “nỗ lực thăm dò” hơn là chương trình hành động thực tế.
“Nội dung thảo luận sẽ không tập trung vào những việc như ‘hãy tập hợp hải quân lại, rồi lên đường thực hiện một chiến dịch quân sự nào đó'”, bà Ashton bình luận. “Nhưng điều đó không đồng nghĩa sẽ không có các cuộc đối thoại về hành động quân sự”.
Ông Lesser cho rằng mở cửa lại eo biển bằng vũ lực đòi hỏi Mỹ và châu Âu phải hợp tác chặt chẽ với nhau, trong khi Washington đang chỉ trích đồng minh và dọa rút khỏi NATO.
“Tuy nhiên, liên minh sẽ có vị thế tốt để đảm bảo an ninh cho các tuyến hàng hải thương mại sau khi các hoạt động thù địch chấm dứt”, ông Lesser bổ sung. “Lý tưởng nhất là liên minh không phải thay thế, mà hoạt động song hành với Mỹ. Chính quyền ông Trump hiểu rằng họ khó nhận được sự hỗ trợ nào khác ngoài liên minh này, vì vậy Washington có thể đưa ra các cam kết để trấn an”.
Edmund Fitton-Brown, chuyên gia tại Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, đánh giá việc xây dựng liên minh hàng hải là bước đi khôn ngoan của Thủ tướng Starmer nhằm thể hiện vai trò lãnh đạo của Anh trong nhóm quốc gia vốn thường ngần ngại sử dụng vũ lực.
“Mục đích của cuộc họp là xem xét tất cả phương án khả thi để mở cửa lại eo biển Hormuz sau khi chiến sự kết thúc. Dù vậy, mọi thứ khó có thể sớm quay lại như trước, bởi ngay cả khi Mỹ đơn phương chấm dứt các hoạt động quân sự, Iran vẫn có khả năng gây ra những xáo trộn lớn tại eo biển này”, ông Fitton-Brown bình luận.
Theo bảng xếp hạng tỉ phú của Forbes được cập nhật đến ngày 5.6, ông Masayoshi Son đã tuột mất ngôi vương người giàu nhất châu Á, sau khi vượt qua tỉ phú Ấn Độ Mukesh Ambani không lâu.
Bảng xếp hạng của Forbes ngày 5.6 chứng kiến sự bức phá của tỉ phú Gautam Adani ở Ấn Độ, Chủ tịch Tập đoàn Adani (chuyên về lĩnh vực hạ tầng và năng lượng), với tài sản ròng đạt 89,3 tỉ USD. Xếp sau là ông Mukesh Ambani, Chủ tịch Tập đoàn Reliance Industries (chuyên về dầu khí, viễn thông và dịch vụ tài chính), với tài sản 88,1 tỉ USD.
Tài sản của ông Masayoshi Son bốc hơi khoảng 13 tỉ USD, xuống còn 87 tỉ USD vào ngày 5.6. Trước đó, xếp hạng ngày 4.6 ghi nhận ông Masayoshi sở hữu khối tài sản ròng 97 tỉ USD, chủ yếu đến từ cổ phần tại SoftBank, Tập đoàn đầu tư công nghệ và viễn thông đa quốc gia mà ông Masayoshi là nhà sáng lập.
Mới đây, SoftBank còn vượt qua Tập đoàn Toyota để trở thành công ty giá trị nhất Nhật Bản. Tuy nhiên, cổ phiếu của SoftBank bất ngờ sụt giảm mạnh do đợt bán tháo trong ngày 4.6, kéo theo tài sản của ông Masayoshi sụt giảm.
Theo Forbes, cổ phiếu SoftBank đã tăng hơn 80% trong năm nay khi có thời điểm đạt vốn hóa thị trường 298 tỉ USD, nhờ niềm tin của giới đầu tư vào chiến lược trí tuệ nhân tạo (AI) của ông Son. Trả lời phỏng vấn đài CNBC vào ngày 1.6, tỉ phú Masayoshi nhận định cơ hội từ cuộc cách mạng AI có thể lớn gấp 50 lần so với kỷ nguyên bùng nổ internet.
Động lực chính cho đà tăng trưởng của SoftBank hiện nay là Arm Holdings - hãng thiết kế chip tại Anh mà SoftBank đang nắm giữ gần 90% cổ phần. Arm Holdings ước tính tổng doanh thu hằng năm sẽ đạt 25 tỉ USD trong khoảng 5 năm tới, tăng gấp sáu lần so với năm 2025. Cổ phiếu của hãng này đã tăng hơn 250% trong năm nay.
Báo Khaosod đưa tin, ngày 16-6, chính quyền Thái Lan cho biết đã giải cứu bốn ngư dân Indonesia. Thuyền của các ngư dân này bị hỏng động cơ, buộc họ lênh đênh trên biển hơn một tuần.
Giới chức Thái Lan cho biết động cơ của con thuyền bị hỏng hôm 5-6 tại eo biển Malacca. Trước đó, hai thành viên khác đã bị tách khỏi thuyền và được một tàu của Malaysia giải cứu.
Các ngư dân đã chế tạo một cánh buồm tạm thời bằng cách khâu các bao tải lại với nhau nhằm tìm cách lái con thuyền quay trở lại Indonesia. Tuy nhiên gió biển mạnh đã đẩy con thuyền về phía Thái Lan.
Vụ việc được phát hiện sau khi các ngư dân địa phương trình báo nhìn thấy các ngư dân trôi trên biển và hô hoán kêu cứu.
Sau đó Trung tâm Chỉ huy thực thi hàng hải Thái Lan (Thai-MECC), các cơ quan an ninh đã xác định vị trí con thuyền và đưa bốn ngư dân lên đảo Koh Rawi. Tại đây họ được cung cấp thức ăn, nước uống, quần áo và kiểm tra y tế.
Kết quả thẩm vấn ban đầu cho biết các ngư dân này là công dân Indonesia. Họ đã ra khơi đánh cá trước khi thuyền gặp sự cố.
Con thuyền lênh đênh trên biển suốt 9 ngày. Khi nguồn thực phẩm dự trữ cạn kiệt, một số thành viên đã nhảy xuống biển để tiếp cận các tàu đánh cá Thái Lan xin thức ăn và nước uống.
Các cơ quan chức năng xác nhận con thuyền trùng khớp với thông tin về một thuyền đánh cá Indonesia mất tích tên Teratai, khởi hành từ đảo Sumatra với sáu ngư dân.
Ông Kanit Kongchuay, người đứng đầu tỉnh Satun, thông tin đã tạo điều kiện cho các ngư dân Indonesia ở lại một nơi an toàn cho đến khi các cơ quan chức năng giải quyết các bước tiếp theo.
Từ lâu, xã hội Hàn Quốc đã tồn tại một định nghĩa về "nấc thang thành công truyền thống" cho giới trẻ hướng tới: học hành chăm chỉ, vào đại học danh tiếng, kiếm việc ổn định tại các tập đoàn lớn và từng bước thăng tiến trong sự nghiệp.
Nhưng giờ đây, những công việc có địa vị cao này đang dần mất sức hút. Thay vào đó, ngày càng nhiều người trẻ lựa chọn công việc phù hợp với tính cách, đề cao sự tự chủ và sức khỏe tinh thần hơn là danh tiếng hay mức lương hấp dẫn, theo báo Korea Herald.
Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong cách thế hệ trẻ Hàn Quốc định nghĩa về "thành công". Theo các chuyên gia, nhiều người không còn tin rằng học trường danh tiếng, vào tập đoàn lớn và leo lên nấc thang sự nghiệp truyền thống sẽ bảo đảm một cuộc sống hạnh phúc hoặc ổn định hơn.
Tốt nghiệp ngành kỹ thuật tại Đại học Hanyang, anh Lee Seung Jun được tuyển vào Samsung Electronics với mức lương khởi điểm khoảng 52.000 USD mỗi năm. Anh được xem là đã đạt được mục tiêu mà nhiều thanh niên Hàn Quốc theo đuổi.
Tuy nhiên sau sáu năm làm việc, anh quyết định nghỉ việc và trở về quê nhà Daegu để lái xe buýt. "Thu nhập của tôi có giảm đi đôi chút nhưng tôi hạnh phúc hơn nhiều", anh nói.
Anh chia sẻ, môi trường công sở áp lực, những thay đổi liên tục trong bộ máy quản lý, nỗi lo về sự ổn định nghề nghiệp và văn hóa làm việc cứng nhắc khiến bản thân ngày càng ngột ngạt.
Không chỉ riêng Lee, nhiều người trẻ Hàn cũng đang lựa chọn những con đường khác với khuôn mẫu thành công truyền thống.
Một số người cho rằng những công việc danh giá không có ý nghĩa gì với bản thân, và dần nhận ra điều bản thân cần là một cuộc sống linh hoạt, tự do và hạnh phúc. Từ đó, họ chuyển sang làm việc từ xa hoặc lựa chọn các nghề nghiệp ít áp lực xã hội hơn như lái xe buýt, tàu hỏa.
"Hạnh phúc với tôi là khi không có chuyện gì xảy ra. Không khách hàng khó tính, không đấu đá chốn văn phòng, chỉ đơn giản là tập trung làm việc", cô Choi Jae In (32 tuổi, đang học lái tàu hỏa) chia sẻ.
Sự thay đổi trong tư duy nghề nghiệp diễn ra trong bối cảnh Hàn Quốc là một trong những quốc gia có tỉ lệ học đại học cao nhất thế giới. Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), khoảng 75% học sinh tốt nghiệp trung học tại nước này tiếp tục theo học bậc đại học.
Dù vậy, lợi ích kinh tế từ giáo dục đại học không còn chắc chắn như trước, khi ngày càng nhiều cử nhân làm việc trái ngành hoặc nhận mức lương không tương xứng.
Trong khi đó, khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc cho thấy cân bằng giữa công việc và cuộc sống hiện là yếu tố được người trẻ ưu tiên nhất khi tìm việc.
Có tới 82,6% người tìm việc cho biết sẵn sàng làm việc tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu điều kiện làm việc đáp ứng mong muốn của họ.
Giáo sư xã hội học Yoon Yin Jin thuộc Đại học Korea cho rằng các thế hệ trước thường đánh giá thành công dựa trên bằng cấp, nơi làm việc và thu nhập vì những yếu tố này gắn liền với cơ hội thăng tiến xã hội.
Tuy nhiên, thế hệ trẻ ngày nay trưởng thành trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chậm lại, cạnh tranh gay gắt và khả năng dịch chuyển xã hội suy giảm. Vì vậy, họ ngày càng chú trọng đến sự tự chủ, sức khỏe tinh thần và mức độ phù hợp của công việc với bản thân hơn là chỉ chạy theo lương hay địa vị.
"Đây không phải là sự phủ nhận việc lao động chăm chỉ, mà phản ánh sự chuyển dịch từ việc theo đuổi thành công theo chuẩn mực xã hội sang theo đuổi một cuộc sống bền vững và phù hợp với chính mình", ông Yoon nhận định.
Dù trường top và tập đoàn lớn vẫn là mục tiêu hấp dẫn với nhiều người trẻ, ngày càng có nhiều người cho rằng đó không còn là đích đến cuối cùng.
Với họ, thành công không nhất thiết phải là thiết kế chip bán dẫn hay làm việc trong văn phòng cửa kính máy lạnh, mà có thể đơn giản là được làm công việc khiến bản thân cảm thấy bình yên và hài lòng mỗi ngày.
