“Bác sĩ, tôi còn có thể đứng dậy được không?” – Đó là câu nói của người đàn ông họ Tề (53 tuổi) hỏi bác sĩ điều trị sau khi ông nhận kết quả xét nghiệm tại Khoa Chấn thương chỉnh hình của Bệnh viện Y học Cổ truyền và Tây y kết hợp tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc).
Bốn tháng trước, ông Tề bắt đầu cảm thấy đau âm ỉ ở vùng ngực và lưng, nhưng nghĩ rằng đó chỉ là đau cơ lưng thông thường nên không để ý.
Một tuần trước, vào buổi sáng khi thức dậy, ông đột nhiên phát hiện đôi chân mất hết cảm giác, vùng thắt lưng đau dữ dội và hoàn toàn không thể đứng dậy được.
Sau khi chuyển đến Bệnh viện Y học Cổ truyền và Tây y kết hợp tỉnh Chiết Giang, đội ngũ bác sĩ Khoa Chấn thương chỉnh hình đã dựa vào đặc điểm hình ảnh học và tiến hành sinh thiết chọc dò đốt sống ngực, nhanh chóng xác định ông mắc bệnh lao cột sống vùng ngực. Các xét nghiệm chuyên sâu cho thấy, bệnh lao đã phá hủy thân đốt sống, chèn ép tủy sống, dẫn đến tình trạng liệt cấp tính.
Trước tình trạng của ông Tề vừa bị phá hủy cấu trúc cột sống, vừa nhiễm trùng, nhóm của bác sĩ Trịnh Kỳ – Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình – đã thực hiện ca phẫu thuật giúp bệnh nhân kiểm soát nhiễm trùng và phục hồi chức năng thần kinh.
Ngày thứ 6 sau phẫu thuật, chân ông Tề bắt đầu có phản ứng co rút tự chủ. Sức cơ hai chân đã hồi phục từ mức 0 (hoàn toàn mất vận động) lên mức 2 (có thể di chuyển chân trên mặt giường). Đến ngày thứ 10, sức cơ tiếp tục tăng lên mức 3 (có thể nâng chân khỏi mặt giường 2-3cm). Sau đó, chức năng vận động của ông đang tiếp tục được cải thiện.
“Chẩn đoán sớm và can thiệp phẫu thuật sớm có ý nghĩa rất quan trọng đối với tiên lượng của bệnh nhân lao cột sống. Nếu chức năng thần kinh dần hồi phục và kết hợp dùng dụng cụ hỗ trợ, ông Tề hoàn toàn có khả năng đi lại được”, bác sĩ Trịnh cho biết.
Lao cột sống lả tình trạng nhiễm khuẩn ở đĩa đệm và đốt sống do vi khuẩn lao Mycobacterium tuberculosis gây nên.
Bệnh lao cột sống được gọi là bệnh thứ phát. Ban đầu một người có thể bị nhiễm lao do vi khuẩn lao trong môi trường hay lây từ người bệnh. Vi khuẩn lao xâm nhập vào đường hô hấp và phổi sau đó gây bệnh lao. Tiếp đến vi khuẩn lao từ phổi hoặc hệ tiêu hóa sẽ theo đường máu, bạch huyết và khu trú tại một bộ phận nào đó của hệ xương khớp. Chúng sẽ sinh sản và phát triển sau đó hình thành một vùng hoại tử bên ngoài có các tế bào khổng lồ, biểu mô và tế bào đơn nhân.
Vi khuẩn lao thường tấn công ở các xương khớp chịu trọng lực lớn của cơ thể như: cột sống, khớp gối, khớp háng… Khi lao tấn công vào cột sống thì được gọi là lao cột sống.
Ban đầu khi mắc bệnh lao xương khớp nói chung và lao cột sống nói riêng, người bệnh thường không có biểu hiện gì rõ rệt do vậy rất ít trường hợp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.
-Người bệnh có thể có lao sơ nhiễm trước đó, hoặc lao phổi.
-Người bệnh có thể có các triệu chứng nhiễm trùng nhiễm độc mạn tính của bệnh lao như triệu chứng sốt nhẹ về chiều và tối, sốt dai dẳng, người mệt mỏi, xanh xao, biếng ăn, sụt cân, hay bị đổ mồ hôi trộm.
-Sưng, đau mỏi và hạn chế về vận động vùng cột sống do bị tổn thương.
-Người bệnh gặp khó khăn khi vận động và thấy đau nhẹ các khớp, xương. Lao xương cột sống sẽ gây ra tình trạng khó cúi/ngửa người.
-Áp xe lạnh: bên trong ổ áp xe có mủ, tổ chức hoại tử bã đậu… Nếu khám lâm sàng có thể thấy là một khối bùng nhùng và nằm cạnh khớp, khi vỡ ra để lại lỗ dò.
-Ở giai đoạn muộn có thể gặp một số biểu hiện khác như: cứng vận động khớp, teo cơ, gù/vẹo/gấp khúc cột sống nếu bị lao cột sống.
Với bệnh nhân lao cột sống, phần xương cột sống bị vi khuẩn tấn công sẽ có biểu hiện sưng to nhưng không nóng, đỏ giống các bệnh lý viêm khớp cấp tính.
Bác sĩ Trịnh nhấn mạnh, bệnh lao cột sống giai đoạn đầu dễ bị nhầm với đau cơ lưng hoặc thoát vị đĩa đệm. Nếu đau lưng kéo dài trên một tháng, kèm theo sốt nhẹ vào buổi chiều, đổ mồ hôi trộm, sụt cân, tê bì hoặc yếu chi ngày càng nặng, cần kiểm tra sớm để phát hiện nhiễm lao. Nếu điều trị muộn, bệnh có thể gây liệt vĩnh viễn hoặc thậm chí lây lan toàn thân, nguy hiểm đến tính mạng.
Không phủ nhận nhờ có Internet nói chung, mạng xã hội nói riêng, việc kết nối với thế giới xung quanh trở nên tiện dụng hơn. Tuy vậy không phải vô lý khi nhiều ý kiến đồng thuận cần hạn chế trẻ dưới 16 tuổi tại Việt Nam dùng mạng xã hội.
Bạn đọc Họa Mi chia sẻ cùng diễn đàn rằng trẻ còn quá nhỏ để nhận thức được sự nguy hiểm của mạng xã hội cũng như tác hại của việc dùng điện thoại, thiết bị điện tử nhiều giờ trong ngày. "Ngay người lớn còn khó hạn chế việc lướt mạng xã hội nói gì đến các bạn nhỏ nên càng phải cùng nhau nỗ lực thay đổi từng ngày", bạn đọc này viết.
Có ý kiến cho rằng cấm trẻ dùng mạng xã hội sẽ khiến chúng bị lạc hậu so với bạn bè, song bạn đọc Ly Nguyễn nêu thực tế cha mẹ cứ sợ con thiệt thòi mà buông lỏng mới là thiệt thòi lớn nhất. Do đó quan điểm của bạn đọc này là "thà con chậm một nhịp công nghệ còn hơn để con tiếp xúc sớm với nội dung độc hại".
Bạn đọc Phương Trâm đồng tình với quan điểm không thể giao hoàn toàn việc dạy dỗ trẻ cho mạng xã hội hay thuật toán mà quan trọng nhất vẫn phải là vai trò của gia đình.
Còn bạn đọc Si Ghem nói trường học có thể giáo dục kỹ năng số nhưng nếu ban ngày con được dạy một đằng, tối về thấy bố mẹ lướt điện thoại một nẻo thì hiệu quả cũng bị triệt tiêu nên "cần có sự đồng bộ giữa nhà trường và gia đình".
Trong khi bạn đọc Minh Tuyền nói đổ hết trách nhiệm lên các công ty công nghệ cũng chưa công bằng vì họ kinh doanh chứ không phải làm từ thiện. "Quan trọng là cơ quan quản lý phải có luật ràng buộc họ, bắt họ phải có trách nhiệm với người dùng nhỏ tuổi", Minh Tuyền bày tỏ.
Còn bạn đọc ký tên Ve Sầu hiến kế cần phát động phong trào "Chơi thể thao, không chơi game, không lướt mạng xã hội". Cũng vậy, các TP phải xây nhiều sân chơi thể thao miễn phí tại các công viên, hỗ trợ phí đăng ký tại các câu lạc bộ thể thao, văn hóa cho sinh viên, học sinh.
Ý kiến của bạn đọc tên Duyên lại cho rằng mạng xã hội cũng có mặt tích cực với trẻ như giúp kết nối bạn bè ở xa, tìm kiếm thông tin học tập. "Thay vì chỉ tập trung vào hạn chế, có lẽ chúng ta nên hướng dẫn trẻ cách tận dụng những lợi ích đó một cách có chủ đích chứ không phải lo sợ và cấm đoán", bạn đọc này chia sẻ.
Một ý kiến khác nói đôi khi để con dùng điện thoại một mình cũng không hẳn là xấu. Lý giải, bạn đọc này xem đó là cách để trẻ học cách tự quản lý và đối mặt với cám dỗ thay vì lúc nào cũng có cha mẹ bên cạnh.
Nhiều ý kiến có điểm chung là cha mẹ phải làm gương vì "trẻ thường nhìn vào cha mẹ để làm theo, nhìn nét mặt cha mẹ để ứng xử nên nếu cha mẹ lúc nào cũng cầm điện thoại thì trẻ học theo cũng là chuyện bình thường" như ý kiến của bạn đọc Chấn Phong.
Do đó, bạn đọc Tào Đức nói để xây dựng "tấm gương sử dụng công nghệ lành mạnh" thì người lớn cần bắt đầu từ việc công khai thời gian sử dụng điện thoại rồi cùng con đánh giá hằng tuần, xem đó không phải là sự kiểm soát mà là sự đồng hành.
Góp thêm, bạn đọc Phương Thảo nói dạy con dùng công nghệ không phải là dạy tránh xa công nghệ mà là biết sử dụng công nghệ đúng lúc, đúng cách. "Trẻ con luôn nhìn vào hành động của người lớn nhiều hơn lời nói. Muốn con bớt điện thoại, cha mẹ cũng phải làm gương trước", bạn đọc Vân Chi góp ý.
Tiếng cười nói rộn ràng xen lẫn những cái chau mày tập trung khi các ông bố loay hoay với từng lọn tóc giả. Người cố giữ bím tóc không bị tuột, người học cách chia tóc cho đều. Đây là lớp học mang tên "Dads and Braids" (Những ông bố và những bím tóc), do hai người cha Jeggan Rajendram và Rukshan Chiththananda sáng lập.
Ra đời từ tháng 4 năm nay, chương trình hướng dẫn các ông bố những kỹ năng cơ bản như buộc tóc đuôi ngựa, tết tóc đôi hay tạo kiểu đơn giản cho bé gái. Mỗi buổi học kéo dài khoảng 90 phút, với đầy đủ lược, dây buộc tóc, phụ kiện và đầu ma nơ canh để thực hành.
Ý tưởng bắt đầu khi Rajendram, 41 tuổi, cha của hai bé gái, quyết định nghỉ việc sau thời gian dài kiệt sức trong vai trò quản lý cấp cao tại Meta. Trong chuyến du lịch riêng cùng cô con gái lớn đến Sri Lanka, anh nhận ra mình gần như không biết làm gì với mái tóc dài của con.
"Suốt chuyến đi, tôi chỉ biết buộc tóc đuôi ngựa một cách vụng về", anh kể. "Tôi cảm nhận được con gái có chút thất vọng vì không có những kiểu tóc đẹp như thường ngày".
Về nhà, Rajendram quyết tâm học làm tóc cho con. Anh nhờ người giúp việc chỉ dạy từng bước, từ chải tóc đúng cách đến buộc và tết tóc. "Không ngờ chỉ riêng việc chải tóc cũng có nhiều kỹ thuật như vậy", anh nói.
Người đồng sáng lập chương trình, Rukshan Chiththananda, 38 tuổi, cũng có trải nghiệm tương tự sau khi trở thành người chăm sóc chính cho con gái.
"Tôi thường đưa con đến trường với mái tóc chỉ được chải qua loa", anh kể. "Đến cuối ngày, con lại trở về với mái tóc được cô giáo chăm chút gọn gàng. Điều đó khiến tôi nhận ra mình cần học hỏi thêm".
Trong nhiều tháng, hai người cha tự mày mò học các kiểu tóc đơn giản. Mỗi lần gặp nhau, chủ đề trò chuyện của họ thường xoay quanh những mẹo làm tóc cho con gái.
Dần dần, nhiều người cha khác bày tỏ sự tò mò và mong muốn được hướng dẫn. Từ đó, ý tưởng mở lớp học được hình thành.
Mục tiêu của lớp học là giúp các ông bố tự tin hơn trong chăm sóc con.
"Đôi khi các ông bố không làm vì họ chưa biết cách", Rukshan nói. "Và trước khi kịp học, họ đã bị trêu chọc hoặc đánh giá, khiến họ ngại thử".
Vì vậy, Dads and Braids được xây dựng như một không gian nơi mọi người có thể mắc lỗi mà không sợ bị phán xét.
Trong lớp học, nhiều ông bố mất cả giờ đồng hồ mới hoàn thành được một bím tóc đơn giản. Có người liên tục làm tuột tóc, có người phải tháo ra làm lại nhiều lần.
Roy Choudhury, 42 tuổi, làm việc trong ngành ngân hàng và có hai con gái, cho biết anh đăng ký tham gia vì muốn thay đổi hình ảnh của mình trong mắt các con. "Các con thường đùa rằng nếu ai làm phiền chúng thì sẽ bị bố làm tóc cho", anh cười.
Phá bỏ những khuôn mẫu về người cha
Đối với Rukshan, việc học làm tóc cho con gái còn mang ý nghĩa lớn hơn một kỹ năng chăm sóc cá nhân.
Trước đây, anh mặc nhiên coi việc phụ nữ gánh phần lớn trách nhiệm chăm sóc gia đình là điều bình thường. Chỉ khi trở thành người chăm sóc chính, anh mới nhận ra khối lượng công việc vô hình mà các bà mẹ phải đảm nhận mỗi ngày.
"Học làm tóc cho con gái là một cách nhỏ để tôi chia sẻ trách nhiệm đó", anh nói. "Người cha cũng có thể và nên hiện diện trong những khoảnh khắc đời thường như thế".
Rajendram cũng thấy khi anh tết tóc cho con, nhiều người tỏ ra ngưỡng mộ, nhưng vợ anh vẫn làm việc đó mỗi ngày mà không ai khen ngợi.
Trải nghiệm ấy khiến anh nhận ra tiêu chuẩn xã hội dành cho người cha trong việc chăm sóc con còn khá thấp. "Chúng ta hoàn toàn có thể làm tốt hơn thế", anh nói.
Điều khiến Rajendram hài lòng nhất không phải kỹ năng tết tóc tiến bộ từng ngày, mà là sự thay đổi trong mối quan hệ với các con.
Giờ đây, mỗi khi muốn buộc tóc hay thử kiểu tóc mới, hai cô con gái đều chủ động tìm đến anh. "Thật tuyệt khi các con tin tưởng và tự hào về những kiểu tóc do bố làm", anh nói.
Với Rukshan, việc tham gia nhiều hơn vào những công việc thường nhật cũng giúp cuộc hôn nhân của anh trở nên gắn kết hơn. "Cả hai vợ chồng đều cảm thấy được hỗ trợ và có thêm thời gian đồng hành cùng con", anh nói.
Sau các buổi học, điều khiến hai người sáng lập vui nhất không phải số lượng bím tóc hoàn hảo được tạo ra, mà là việc ngày càng nhiều ông bố sẵn sàng bước vào những công việc vốn lâu nay được mặc định thuộc về các bà mẹ.
Bởi đôi khi, một bím tóc vụng về cũng có thể trở thành sợi dây kết nối giữa cha và con gái.
Theo trang QQ News, bệnh nhân Lương Mỹ 27 tuổi, ở Thâm Quyến, Trung Quốc đã phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng đau bụng dữ dội, yếu sức sau khi uống trà sữa.
Khi lấy máu xét nghiệm, y tá tại bệnh viện số 8 trực thuộc Đại học Tôn Trung Sơn ở Thâm Quyến nhận thấy máu của Lương Mỹ có dấu hiệu bất thường.
"Máu của cô ấy không có màu đỏ như bình thường mà có màu trắng đục như sữa", y tá tiết lộ.
Kết quả xét nghiệm máu cho thấy lượng cholesterol toàn phần trong máu của bệnh nhân cao gấp 7 lần bình thường, lượng triglyceride cao hơn mức bình thường khoảng 60 lần
Bác sĩ Lạc Minh Hồng, làm việc tại Khoa Hồi sức tích cực của bệnh viện cho biết, bệnh nhân được chẩn đoán bị viêm tụy nặng do mỡ máu tăng cao. Tình trạng sức khỏe của bệnh nhân nguy kịch. Bệnh nhân được chỉ định thay huyết tương để kiểm soát lipid máu, giảm biến chứng và suy đa tạng.
Khi khai thác thông tin, bác sĩ Lạc Minh Hồng phát hiện bệnh nhân có sở thích uống trà sữa, thường uống 3 cốc trà sữa/ngày, kéo dài suốt nhiều tháng.
"Đây là yếu tố nguy cơ khiến bệnh nhân bị viêm tụy cấp. Trà sữa là loại đồ uống chứa nhiều đường, nhiều calo. Tiêu thụ quá nhiều loại đồ uống này có thể dẫn tới dư thừa calo, khiến mỡ máu tích tụ trong cơ thể. Lipid máu tăng cao có thể gây viêm và làm tổn thương tế bào tuyến tụy", bác sĩ Lạc Minh Hồng giải thích.
Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh nhân mắc viêm tuỵ cấp có thể gặp các biến chứng nghiêm trọng như suy đa tạng, thậm chí có thể tử vong.
Chuyên gia cảnh báo, ngoài viêm tụy cấp, lạm dụng đồ uống chứa nhiều đường còn có thể gây ra nhiều bệnh lý khác như bệnh tim mạch, tiểu đường tuýp 2, các vấn đề gan, thận, đẩy nhanh tốc độ lão hóa da,...
Theo các bác sĩ, để phòng ngừa viêm tụy cấp, mọi người nên xây dựng thói quen lành mạnh, cụ thể như sau:
- Hạn chế rượu bia: Rượu bia là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh lý viêm tụy, việc tiếp tục sử dụng lượng lớn thức uống kích thích này trong thời gian mắc bệnh sẽ làm bệnh trầm trọng hơn, và chuyển thành viêm tụy mạn. Bất cứ loại rượu, bia chứa cồn nào cũng cần loại bỏ.
-Ăn ít chất béo: Nên hạn chế ăn các thực phẩm nhiều chất béo như đồ chiên, thịt mỡ và sữa nguyên chất. Chọn các chất béo lành mạnh từ hạt dẻ, dầu ô liu.
-Tiêu thụ không quá 25g đường bổ sung/ngày. Tránh tiêu thụ quá nhiều thực phẩm và đồ uống có đường như trà sữa, nước ngọt, bánh ngọt,...
-Giữ đủ nước: Mất nước có thể gây viêm tụy, vì vậy hãy uống đủ nước để duy trì sự đủ nước cơ thể.
- Kiểm soát cân nặng, duy trì BMI trong giới hạn từ 18-23
-Bỏ thuốc lá: Hút thuốc là yếu tố nguy cơ lớn. Tìm sự hỗ trợ để bỏ thuốc và duy trì lối sống không khói thuốc.
-Quản lý các trạng thái sức khỏe tiềm ẩn: Kiểm soát các bệnh như tiểu đường, mức độ triglycerid cao và các rối loạn tự miễn.
-Tránh thực phẩm và chất gây kích thích: Các thực phẩm cay, caffeine, và các món ăn nhiều dầu mỡ có thể làm trầm trọng thêm chứng viêm tụy.
- Tăng cường tập thể dục với cường độ vừa phải (như đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe,...), tập thể dục ít nhất 150 phút/tuần.
- Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya.
- Hạn chế căng thẳng quá mức.
- Nên đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện các yếu tố nguy cơ như béo phì, mỡ máu, tiểu đường,... và điều trị kịp thời.
