Một khoảnh khắc vui chơi tưởng chừng vô hại sau giờ học đã bất ngờ trở thành tai nạn khiến bé phải nhập viện cấp cứu.
Bé 2 tuổi gặp sự cố khiến cả gia đình hoảng loạn bởi đầu que tre cắm sâu ngay cạnh mắt trái của trẻ. Bé đau đớn, quấy khóc liên tục và được đưa đi cấp cứu tại bệnh viện địa phương trước khi chuyển lên tuyến trên rồi tới Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức ngay trong đêm. Khi nhập viện dị vật vẫn cắm sâu từ gốc mũi chếch lên hốc mắt trái.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt-Tạo hình và Thẩm mỹ cho biết, đây là một trong những tình huống cấp cứu rất khó khăn bởi bệnh nhi còn quá nhỏ, hoảng loạn và không thể phối hợp thăm khám.
Các bác sĩ chỉ biết có một dị vật sắc nhọn xuyên từ gốc mũi vào ổ mắt, nhưng chưa thể xác định đã thủng nhãn cầu, xuyên sọ não hay tổn thương mạch máu, thần kinh quan trọng hay chưa?
Theo các bác sĩ, nếu tự ý rút dị vật ra ngoài có thể gây chảy máu ồ ạt, tổn thương thần kinh hoặc biến chứng sọ não nặng nề suốt đời. Khó khăn lớn nhất nằm ở chỗ dị vật là một que tre gần như không cản quang trên phim X-quang thông thường. Vì vậy các phim chụp ở tuyến dưới không thể xác định chính xác đường đi của đầu nhọn bên trong cơ thể trẻ.
Ngay sau tai nạn một phần que tre đã bị cắt bỏ chỉ để lại phần thịt thừa bên ngoài mục đích để việc vận chuyển cháu bé dễ dàng hơn, tuy nhiên phần bị cắt bỏ sau đó cũng đã thất lạc khiến cho việc ước lượng độ sâu dị vật gần như không thể thực hiện.
Đáng chú ý ngay trong đêm, tua trực cấp cứu đã phải kích hoạt quy trình hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của: Chuyên khoa Phẫu thuật Hàm mặt-Tạo hình và Thẩm mỹ, Ngoại thần kinh sọ não, Tim mạch-Lồng ngực, Gây mê hồi sức, Chẩn đoán hình ảnh.
Các chuyên gia đã xuống tận phòng chụp CT đa dãy để cùng dựng hình 3D xem lại từng lát cắt mỏng nhất nhằm truy tìm đường đi của dị vật không cản quang.
Theo các bác sĩ hình ảnh trên CT cho thấy các mảnh thịt nướng bám trên que tre hiện lên khá rõ nhưng phần đầu nhọn của que tre lại chỉ hiện mờ rất khó xác định.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt-Tạo hình và Thẩm mỹ chia sẻ: “Có thời điểm chúng tôi phải suy luận gián tiếp cấu trúc nào chưa thấy tổn thương thì hy vọng dị vật chưa xuyên qua vị trí đó”.
Nguy hiểm lớn nhất của trường hợp này là que xiên đi từ vùng gốc mũi hướng lên mắt trái-khu vực tập trung rất nhiều cấu trúc sống còn như: Nhãn cầu, thần kinh thị giác, động mạch mắt, nền sọ trước, xoang hang tĩnh mạch chứa các mạch máu lớn của não…
Nếu dị vật xuyên thủng nhãn cầu, trẻ có nguy cơ mù vĩnh viễn. Nếu tổn thương thần kinh thị giác hoặc động mạch mắt, thị lực cũng có thể mất không hồi phục. Đặc biệt nếu dị vật xuyên sâu vào sọ não hoặc xoang hang, người bệnh có thể đối mặt với nhiễm trùng não, rò dịch não tủy, xuất huyết nội sọ hoặc nguy hiểm tính mạng ngay trong lúc phẫu thuật.
Trong khi việc chẩn đoán vẫn còn nhiều khó khăn, các bác sĩ buộc phải chỉ định mổ cấp cứu càng sớm càng tốt.
Theo lý thuyết, nếu một mắt bị tổn thương xuyên thấu mà xử trí chậm trễ có thể gây “Viêm màng bồ đào đồng cảm” dẫn đến mất thị lực cả mắt còn lại. Toàn bộ ê-kíp đa chuyên khoa được huy động vào phòng mổ trong tâm thế chuẩn bị cho những tình huống xấu nhất.
Trong gần một giờ phẫu thuật, không khí phòng mổ luôn trong trạng thái căng thẳng. Các bác sĩ phải lần theo đường đi của que xiên, thăm dò và kiểm soát tổn thương từng milimet trước khi có thể lấy dị vật ra ngoài an toàn.
Sau khi rút toàn bộ que tre, tình trạng huyết động của bệnh nhi vẫn ổn định, không ghi nhận tình trạng chảy máu ồ ạt hay rò dịch não tủy. Đáng chú ý, nhãn cầu trái vẫn còn nguyên vẹn và duy trì được độ căng sinh lý.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Hương Giang, Khoa Phẫu thuật Hàm mặt-Tạo hình và Thẩm mỹ, nhận định đây là một trường hợp đặc biệt hiếm gặp và may mắn.
“So với ca bệnh trước đó chúng tôi xử trí khi bệnh nhân bị đôi đũa đâm vào mắt, đầu đũa là đầu tù nên có thể trượt khỏi nhãn cầu. Trong khi đó, que xiên thịt được vót nhọn, nguy cơ xuyên thủng nhãn cầu là rất cao,” bác sĩ cho biết.
Theo các bác sĩ, dị vật đã đi từ vùng gốc mũi, xuyên qua lớp cơ và tổ chức mềm ở cực trên nhãn cầu, sau đó dừng lại tại đỉnh hốc mắt, ngay trước khi có thể xâm nhập vào khoang sọ não.
Hiện tại sau 5 ngày phẫu thuật, tình trạng bệnh nhi ổn định dần.
Bác sĩ Hà cảnh báo các tai nạn do que xiên thịt, tăm tre, đũa, bút, que kẹo… ở trẻ nhỏ hoàn toàn có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Trẻ em hiếu động nhưng chưa ý thức được nguy hiểm.
Chỉ một cú ngã khi vừa ăn vừa chạy nhảy cũng có thể khiến các vật dụng tưởng như vô hại trở thành dị vật xuyên thấu vùng mắt, sọ não…
Phụ huynh không để trẻ vừa ăn vừa chạy chơi, nên tháo thức ăn khỏi que xiên trước khi cho trẻ ăn, cần cắt các đầu sắc nhọn của que xiên nếu muốn đưa cho trẻ cầm ăn.
Đặc biệt khi trẻ bị vật nhọn đâm vào cơ thể: Tuyệt đối không tự ý rút dị vật, nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên sâu để được xử trí đúng cách, cố định dị vật để tránh rung lắc…
Sáng 19/5, chị Vũ Thị Phượng, 47 tuổi, ở ngõ 12 phố Chính Kinh, phường Thanh Xuân bọc kín tóc bằng mũ nilon y tế, đội nón, khoác áo chống nắng, đeo găng tay và khẩu trang để làm việc trong nhà.
"Cả vùng này bụi mù mịt, chỉ cần để đầu trần một lúc là tóc khô cứng, sờ lên mặt thấy toàn sạn cát, mắt cay xè", chị Phượng nói.
Ngôi nhà của gia đình chị đã bị giải tỏa để phục vụ dự án đường Vành đai 2,5. Chị thuê ngôi nhà ba tầng cách chỗ ở cũ vài bước chân để giữ khách quen dịch vụ giặt là, may vá.
Nhiều nhà trong ngõ 12 đã quây bạt kín mặt tiền hoặc đóng chặt cửa kính, chèn giấy, giẻ, xốp vào những khe hở để chống bụi. Nhà chị Phượng không thể làm vậy vì còn mở cửa kinh doanh. Kết quả là bụi phủ khắp ngóc ngách. Cứ khoảng 30 phút chị lấy giẻ ướt lau mặt bàn, máy móc. "Chỉ cần ra ngoài vài tiếng về bụi lại phủ trắng xóa", chị nói. Trước sân, 6 chiếc máy giặt, sấy được trùm bạt kín để tránh bụi chui vào động cơ. Thỉnh thoảng, chị lại kiểm tra phòng chập cháy do máy quá nóng.
Dù ở trong nhà và bảo hộ kín mít, mỗi ngày chị Phượng vẫn phải tắm nhiều lần bởi "ngứa không chịu được". Cả nhà không thể ăn cơm ở phòng khách vì bụi. Việc nấu nướng phải canh những khung giờ công trường nghỉ giải lao, tránh đất cát rơi vào thức ăn.
"Chúng tôi ủng hộ việc giải phóng mặt bằng và cải tạo diện mạo đô thị, song mong cơ quan chức năng có giải pháp giảm thiểu ô nhiễm, tránh để người dân mỏi mòn ngóng mưa cho đỡ bụi", chị Phượng nói.
Theo thống kê, khoảng 700 hộ dân đoạn đường Ngụy Như Kon Tum - Chính Kinh - Nguyễn Trãi đang chịu tác động kép từ các dự án hạ tầng thuộc phường Thanh Xuân. Bên cạnh việc phá dỡ dứt điểm mặt bằng đường Vành đai 2,5, nhiều tuần qua, một phần đường Nguyễn Trãi hướng đi Hà Đông cũng rào tôn thi công hệ thống cống thoát nước chống ngập, gây bụi bẩn.
Cùng chung cảnh ngộ, chị Thanh Hương, 46 tuổi, ở phố Nguyễn Trãi, đóng chặt cửa suốt hai tuần. Chị bật máy lọc không khí, lau sàn 4-5 lần mỗi ngày. Quần áo phơi trên sân thượng cũng có một lớp bụi mịn bao phủ bên ngoài. "Giũ một cái là có lớp bụi trắng xóa bay ra", chị Hương nói.
Đại diện tổ dân phố số 14, phường Thanh Xuân cho biết, toàn tổ có hơn 500 hộ, trong đó có 61 gia đình thuộc diện giải tỏa dự án Vành đai 2,5. Người dân đồng thuận với chính sách của thành phố, di dời nhanh chóng. Tuy nhiên, quá trình tháo dỡ công trình thiếu biện pháp che chắn, xịt nước chống bụi, gây ô nhiễm nặng.
Hà Nội đang triển khai giải phóng mặt bằng cho 1.428 dự án, mở các tuyến đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, khu đô thị mới. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành giải phóng mặt bằng trước ngày 30/6 đối với ba cầu vượt sông Hồng (Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát) cùng các đoạn còn lại của Vành đai 2,5.
Chỉ thị số 08 của UBND thành phố Hà Nội cho biết đang triển khai đồng loạt nhiều công trình hạ tầng, giao thông quy mô lớn. Tuy nhiên việc thi công thiếu đồng bộ, chưa khoa học cùng công tác hoàn trả mặt bằng chậm trễ đã gây mất mỹ quan, phát tán bụi bẩn, tiếng ồn. Nhiều chủ đầu tư, nhà thầu chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo vệ môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và du khách.
Để khắc phục, UBND thành phố giao Sở Xây dựng tăng cường giám sát, xử lý nghiêm vi phạm về vệ sinh môi trường và trách nhiệm hoàn trả hạ tầng. Sở Nông nghiệp và Môi trường cập nhật chất lượng không khí, phát cảnh báo tại khu vực tập trung nhiều công trình để chủ động kiểm soát bụi. Công an thành phố tăng cường tuần tra, áp dụng công nghệ để "phạt nguội" phương tiện vận chuyển vật liệu không che chắn. Các đơn vị vệ sinh môi trường tăng cường quét hút, dùng xe chuyên dụng rửa đường và dập bụi vào khung giờ thấp điểm, trước 6h sáng hàng ngày, tránh ùn tắc.
Lãnh đạo Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng của một phường (đề nghị không nêu tên) tại Hà Nội cho biết đơn vị đang yêu cầu nhà thầu đẩy nhanh tiến độ, xử lý dứt điểm từng hạng mục như che chắn, lắp lưới, bố trí hệ thống phun sương và tưới nước dập bụi. Toàn bộ phương tiện chở vật liệu, đất thải phải rửa sạch bánh, gầm xe trước khi di chuyển ra ngoài, nghiêm cấm làm rơi vãi bùn đất ra đường công cộng.
Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, nguyên Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Môi trường nhận định, nhiều công trình đang bỏ ngỏ công tác bảo vệ môi trường. Ngoài bụi thô, hoạt động đập phá bê tông phát tán lượng lớn bụi mịn PM2.5, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng không khí toàn thành phố và sức khỏe của người dân.
Theo chuyên gia, thành phố có yêu cầu các công trường xây dựng phải áp dụng biện pháp kiểm soát bụi nghiêm ngặt; phế thải che kín; công trình quy mô trên một hecta phải lắp hệ thống giám sát bụi và camera theo dõi. Tuy nhiên, việc triển khai chưa đạt hiệu quả.
"Chúng ta dường như quá cuốn vào tiến độ giải tỏa, vô tình bỏ quên nhiệm vụ bảo vệ môi trường", ông Tùng nói.
Cô gái 17 tuổi ở An Phú, Tp.HCM vừa được các bác sĩ BVĐK Bình Dương cứu sống sau ca phẫu thuật khẩn cấp do chấn thương vùng bụng, mất nhiều máu.
Thông tin ban đầu trước đó, tối 11/4, bệnh nhân được đưa vào cấp cứu trong tình trạng sốc mất máu nặng, da niêm mạc nhợt, mạch nhanh khoảng 150 lần/phút, huyết áp còn 50/30 mmHg.
Đặc biệt vùng bụng có nhiều vết thương đang chảy máu. Đây là tình huống cấp cứu tối khẩn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Ngay khi tiếp nhận, ê kíp trực đã kích hoạt quy trình báo động đỏ, chuyển người bệnh thẳng vào phòng mổ để phẫu thuật cấp cứu kiểm soát chảy máu. Trong quá trình mổ, các bác sĩ ghi nhận ổ bụng có khoảng 2 lít máu.
Qua thăm dò, phát hiện nhiều tổn thương nặng như rách tĩnh mạch chủ dưới, tĩnh mạch thận trái, tổn thương bó mạch mạc treo tràng trên, thủng đại tràng ngang và nhiều vị trí ruột non. Đây đều là những tổn thương phức tạp, đặc biệt khi xảy ra đồng thời trên một người bệnh đang trong tình trạng sốc.
Ê-kíp phẫu thuật phải vừa kiểm soát chảy máu từ các mạch máu lớn, vừa xử trí tổn thương đường tiêu hóa trong điều kiện huyết động không ổn định. Ca mổ được thực hiện dưới sự chỉ đạo của BS.CKII Lê Ngọc Hà, Trưởng khoa Ngoại tổng hợp, BVĐK Bình Dương với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa.
Theo các bác sĩ, đây là trường hợp bệnh nhân nặng, nguy cơ tử vong cao nếu không được can thiệp kịp thời.
Sau phẫu thuật, người bệnh tiếp tục được hồi sức tích cực, truyền máu khối lượng lớn, sử dụng thuốc vận mạch và theo dõi sát các chỉ số sinh tồn. Những ngày đầu sau mổ, tình trạng còn nặng, nhưng dần có cải thiện.
Sau 10 ngày, cô gái 17 tuổi ăn uống, ngồi dậy được và xuất viện.
Theo các bác sĩ, những trường hợp chấn thương bụng kèm tổn thương mạch máu lớn thường diễn biến rất nhanh, nguy cơ tử vong cao nếu không được cấp cứu kịp thời và xử trí đúng chuyên môn. Việc phát hiện sớm, vận chuyển nhanh và can thiệp kịp thời là yếu tố quyết định trong việc cải thiện tiên lượng.
Ngày 15/5, tại Bệnh viện đa khoa Vinmec Đà Nẵng, Bộ Y tế tổ chức hội thảo xin ý kiến Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn chia sẻ, cấp cứu ngoại viện không đơn thuần là đưa xe cứu thương đến hiện trường, mà là "cánh tay nối dài của bệnh viện". Đây là nơi ngành y tế tiếp cận người bệnh trong những phút đầu tiên, có thể quyết định cơ hội sống còn khi xảy ra tai nạn, đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay ngừng tuần hoàn.
Tuy nhiên, hệ thống hiện còn nhiều bất cập: phân tán, thiếu liên thông; nhân lực chưa chuẩn hóa; trang thiết bị thiếu; cơ chế tài chính chưa bền vững. Sự phối hợp giữa y tế, công an, phòng cháy chữa cháy, quân đội và chính quyền địa phương trong nhiều tình huống khẩn cấp chưa thực sự nhịp nhàng. Dữ liệu, tổng đài, phương tiện và bệnh viện tiếp nhận chưa nằm trên cùng một mặt phẳng vận hành.
Đề án giai đoạn 2026–2030 hướng tới xây dựng mạng lưới cấp cứu ngoại viện hiện đại, trong đó trung tâm điều phối đóng vai trò "bộ não", tiếp nhận cuộc gọi, phân loại tình huống, xác định xe cứu thương hoặc cơ sở y tế gần nhất, đồng thời theo dõi toàn bộ quá trình di chuyển và tiếp nhận người bệnh.
Trong khi đó, Tiến sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, cho hay, mỗi địa phương sẽ có trung tâm tiếp nhận và điều phối, được trang bị điện thoại, máy tính, bản đồ số và phần mềm quản lý phương tiện.
Tổng đài viên không chỉ nghe điện thoại mà phải phân loại tình huống, điều phối xe, nắm vị trí phương tiện theo thời gian thực và theo dõi khả năng tiếp nhận của từng bệnh viện.
Mạng lưới cũng mở rộng ra ngoài hệ thống 115, các bệnh viện có xe cứu thương và đủ điều kiện chuyên môn sẽ tham gia. Khi có tình huống khẩn cấp, trung tâm điều phối chỉ định đơn vị gần nhất, tránh tình trạng "nơi có xe thì xa hiện trường, nơi gần lại chưa được huy động".
Về nhân lực, lái xe, tổng đài viên, nhân viên y tế và lực lượng sơ cấp cứu sẽ được đào tạo theo chương trình riêng. Bộ Y tế dự kiến thành lập trung tâm đào tạo tổng đài viên tại Hà Nội và Tp.HCM, đồng thời tập huấn cho cảnh sát giao thông, lực lượng phòng cháy chữa cháy và tiếp viên hàng không.
Về công nghệ, hệ thống sẽ vận hành trên nền tảng thống nhất toàn quốc với GPS thời gian thực, hồ sơ bệnh nhân số hóa và kết nối bệnh án điện tử. Mục tiêu đặt ra là giảm thời gian điều phối xuống dưới 3 phút và số hóa toàn bộ hồ sơ cấp cứu.
Bộ Y tế đề nghị sẽ chọn Đà Nẵng làm thí điểm. Bác sĩ Trương Văn Trình, Phó Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, cho biết sau sáp nhập với Quảng Nam, thành phố đứng trước những thay đổi lớn về quy mô dân số, địa bàn và đặc điểm địa hình.
Hệ thống y tế hiện có 21 bệnh viện công, 4 bệnh viện thuộc bộ, ngành, 15 bệnh viện tư nhân, 25 trung tâm y tế khu vực và 93 trạm y tế phường, xã. Mạng lưới y tế tư nhân phát triển nhanh, nhưng việc tham gia cấp cứu ngoại viện còn hạn chế.
Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng hiện có 9 điểm trực cấp cứu, 108 nhân viên, trong đó số bác sĩ và y sĩ còn mỏng. Toàn thành phố có 33 xe cứu thương, gồm 13 xe tiêu chuẩn và 2 xe cấp cứu chuyên sâu.
Trong những tháng đầu năm 2026, hệ thống đã thực hiện hơn 10.000 lượt vận chuyển, phục vụ hơn 5.000 ca phục vụ sự kiện, với tỷ lệ đáp ứng yêu cầu cấp cứu hơn 98%.
Dù vậy, thách thức mới nằm ở địa bàn sau sáp nhập. Nếu Đà Nẵng cũ chủ yếu là đô thị ven biển, phạm vi tiếp cận thuận lợi hơn, thì địa bàn mới có đủ vùng núi, đồng bằng, sông, biển, sân bay, khu du lịch và những khu vực dễ bị chia cắt trong mùa mưa lũ. Với khoảng 3 triệu dân, số nhân lực và phương tiện cấp cứu hiện nay được đánh giá là chưa tương xứng.
Đà Nẵng đang ứng dụng công nghệ định vị để xác định vị trí người gọi, kể cả ở vùng biển, bãi tắm hoặc khu vực không có địa chỉ cụ thể. Xe cấp cứu được theo dõi theo thời gian thực, giúp trung tâm biết phương tiện nào gần nhất và thời gian dự kiến tiếp cận người bệnh. Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng cũng là một trong những đơn vị được ghi nhận về quản lý chất lượng chăm sóc bệnh nhân đột quỵ não.
Giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến nâng cấp Trung tâm cấp cứu 115 thành trung tâm điều hành hiện đại, duy trì và điều chỉnh lại 9 trạm hiện có, mở rộng thêm các trạm vệ tinh tại bệnh viện lớn, khu du lịch, vùng thường bị chia cắt và khu vực miền núi phía nam. Mục tiêu là thời gian tiếp cận dưới 10 phút ở khu vực trung tâm, 15 đến 20 phút ở vùng ven và có phương án phù hợp hơn cho vùng xa, vùng núi.
Từ thực tế Đà Nẵng, bài toán cấp cứu ngoại viện không còn là câu chuyện riêng của ngành y tế. Một cuộc gọi khẩn cấp có thể cần y tế, công an, cứu hỏa, giao thông, chính quyền địa phương và bệnh viện cùng vào cuộc. Nếu thiếu hành lang pháp lý, cơ chế tài chính và quyền điều phối rõ ràng, trung tâm 115 khó huy động hiệu quả xe cứu thương của bệnh viện hoặc các lực lượng khác.
Vì vậy, đề án cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 được hy vọng tạo khung vận hành mới: một đầu mối tiếp nhận, một nền tảng dữ liệu, nhiều lực lượng cùng tham gia và trách nhiệm được phân định rõ hơn.
