Nhiều người ngủ đủ 7-8 tiếng nhưng sáng dậy vẫn uể oải, đau đầu nhẹ, thiếu tỉnh táo.
Theo BS Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, nguyên nhân có thể không nằm ở điều hòa mà ở việc phòng ngủ quá kín khiến CO2 tích tụ suốt đêm.
Điều hòa dân dụng thông thường không tự tạo ra khí độc hay làm “bẩn” không khí. Vấn đề nằm ở chỗ nhiều gia đình đóng kín hoàn toàn cửa phòng để giữ lạnh, trong khi con người vẫn liên tục hô hấp suốt đêm.
“Mỗi người trưởng thành khi ngủ có thể thải ra khoảng 15-20l CO2 mỗi giờ. Nếu phòng kín và không có trao đổi không khí, nồng độ CO2 sẽ tăng dần theo thời gian”, BS Hoàng nói.
Trong điều kiện bình thường, nồng độ CO2 ngoài trời vào khoảng 400ppm. Đây là mức không khí tự nhiên.
Tuy nhiên, trong phòng ngủ kín diện tích khoảng 20m2, bật điều hòa suốt 7-8 tiếng mà không mở cửa hoặc thông gió, nồng độ CO2 có thể tăng lên 1.500-2.000 ppm.
Theo nhiều nghiên cứu về môi trường không khí trong nhà, khi CO2 vượt khoảng 1.000ppm, chất lượng giấc ngủ bắt đầu giảm. Người ngủ có thể ngủ nông hơn, dễ tỉnh giấc, cảm giác không thực sự được nghỉ ngơi.
Ở mức trên 2.000ppm, nhiều người xuất hiện cảm giác ngột ngạt nhẹ, đau đầu âm ỉ, khô miệng, ngủ dậy uể oải dù ngủ đủ thời gian.
Điểm dễ gây hiểu nhầm là nhiều người cho rằng điều hòa có chức năng “làm sạch” hoặc “đổi” không khí. Thực tế, phần lớn điều hòa dân dụng hiện nay chỉ tuần hoàn khí trong phòng, làm lạnh rồi thổi trở lại, gần như không cấp khí tươi từ bên ngoài.
“CO2 ở mức này không gây ngạt cấp tính hay tổn thương cơ quan. Tác động chủ yếu là làm giấc ngủ kém sâu, cơ thể không được phục hồi tốt”, BS Hoàng phân tích.
Ông cũng nhấn mạnh hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy nồng độ CO2 trong phòng ngủ kín ở mức thông thường gây rụng tóc, hỏng não, hỏng thận hay các tổn thương nghiêm trọng như nhiều thông tin lan truyền trên mạng xã hội.
Theo chuyên gia, người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh hô hấp mạn tính, tim mạch hoặc hen suyễn thường nhạy cảm hơn với môi trường không khí bí bách.
Nhóm này có thể dễ cảm thấy khó chịu, nặng đầu hoặc ngủ không sâu khi phòng thiếu thông thoáng.
Ngoài CO2, phòng ngủ đóng kín lâu ngày còn có thể tích tụ hơi ẩm, bụi mịn, mùi cơ thể và các hợp chất hữu cơ bay hơi từ đồ nội thất, chăn ga, sơn tường… khiến chất lượng không khí giảm thêm.
Tuy nhiên, BS Hoàng lưu ý không nên quá cực đoan đến mức “sợ điều hòa”. Trong thời tiết nắng nóng kéo dài, điều hòa vẫn giúp cơ thể tránh mất nước, sốc nhiệt và ngủ dễ chịu hơn.
Điều quan trọng không phải bỏ điều hòa mà là tạo được sự lưu thông không khí phù hợp.
Chỉ cần một khe hở nhỏ
Theo các khuyến nghị về thông gió trong nhà ở, không khí trong phòng nên được thay mới khoảng một lần mỗi giờ.
Trên thực tế, giải pháp lại khá đơn giản.
Theo BS Hoàng, chỉ cần hé cửa phòng hoặc cửa sổ vài centimet, lượng CO2 tích tụ có thể giảm đáng kể. Một khe hở nhỏ giúp không khí được trao đổi liên tục mà vẫn giữ được độ mát trong phòng.
Khoảng 11h30 ngày 16/4, một nam thanh niên 27 tuổi đột ngột ngã quỵ giữa đám đông trước cửa chính sân bay Cát Bi, thành phố Hải Phòng. Nghe tiếng kêu cứu của hành khách, chị Ngọc nhanh chóng hô hoán xin nhường đường và tiếp cận hiện trường.
Y sĩ Ngọc kể nạn nhân có biểu hiện mặt tái nhợt, mắt nhắm nghiền, sủi bọt mép, chân tay co giật, cơ thể tím tái và mạch đập yếu ớt. Nhận định người bệnh đối mặt nguy cơ tổn thương não vĩnh viễn nếu chậm trễ, chị Ngọc lập tức day ấn huyệt nhân trung để kích thích sự tỉnh táo. Sau đó, chị quỳ xuống nền nhà, kiên trì ép tim ngoài lồng ngực.
Nhờ thao tác dứt khoát, thanh niên bắt đầu phục hồi tuần hoàn và dần lấy lại ý thức. Khoảng 15 phút sau, đội an ninh y tế sân bay có mặt, tiếp nhận người bệnh, kiểm soát nhịp tim, hơi thở rồi đưa anh lên xe cấp cứu tới bệnh viện. Hiện nam thanh niên đã dần hồi phục.
Ngừng tuần hoàn hoặc đột quỵ tại nơi công cộng là tình trạng y tế khẩn cấp đe dọa trực tiếp đến tính mạng, bởi khi tim ngừng đập, dòng máu mang oxy lên não lập tức bị cắt đứt, bắt đầu quá trình hoại tử tế bào thần kinh.
Trong y khoa cấp cứu, thời gian là vàng, mỗi phút trôi qua không được ép tim, cơ hội sống sót của người bệnh giảm đi từ 7% đến 10%, và nếu não thiếu oxy quá 4 đến 5 phút, các tổn thương hệ thần kinh trung ương sẽ trở thành vĩnh viễn, không thể đảo ngược.
Do đó, việc những người xung quanh lập tức thực hiện ép tim ngoài lồng ngực (CPR) ngay tại hiện trường chính là "chiếc phao cứu sinh" duy nhất duy trì sự sống cho nạn nhân trước khi lực lượng y tế chuyên nghiệp tiếp cận.
Sau sự việc, chị Ngọc nói khi cứu người không có thời gian để lo lắng hay suy nghĩ quá nhiều. "Trong đầu tôi chỉ có một ý niệm duy nhất là phải cứu người trong thời gian vàng. Đó là cuộc đua với tử thần mà chúng tôi không được phép thua", y sĩ Ngọc nói.
Ngày 8-5, Tuổi Trẻ Online đã đăng tải loạt bài "giải cơ phòng đột quỵ" của Trung tâm trị liệu T.T. (TP.HCM) với giá hàng chục triệu đồng, nhiều bạn đọc bày tỏ bức xúc trước cách tư vấn kiểu hù dọa, gây hoang mang cho người bệnh để gợi ý các gói "giải cơ chuyên sâu" giá cao và đề nghị cơ quan chức năng sớm vào cuộc kiểm tra.
Theo ghi nhận, các trang TikTok, Facebook và YouTube của Trung tâm trị liệu T.T. đều "biến mất". Tại cơ sở trên đường Nguyễn Oanh (quận Gò Vấp, TP.HCM), biển hiệu trung tâm cũng đã tháo dỡ từ chiều 8-5.
Nhiều độc giả cho rằng đây là chiêu trò thổi phồng bệnh tật, đánh vào tâm lý lo sợ đột quỵ của người dân để tư vấn và đã có độc giả cho biết bản thân từng là nạn nhân với kịch bản tư vấn tương tự.
Độc giả có địa chỉ email leng****@gmail.com bức xúc: "Trời ơi, mình vừa mới đi chỗ này về, bữa giờ cũng nghi nghi lừa đảo rồi. Tới nơi cũng được một bạn nữ đưa lên gặp bác sĩ và cũng bị nói y chang vậy luôn.
Họ kêu chân cao thấp, rồi tùm lum bệnh hết, xong tư vấn mua liệu trình mười mấy triệu. May mình tỉnh táo kêu đi 4 buổi thôi coi hết không rồi mua tiếp. Mình đã mất 3,2 triệu đồng mà có hết đâu".
Độc giả này cho biết thêm, sau này đi bệnh viện siêu âm hóa ra mới biết bản thân bị viêm gân trên gai, viêm dây chằng bả vai chứ không phải hù dọa đột quỵ như quảng cáo. Do lúc đầu tê yếu tay mà lại coi trúng cái clip nên không đi bệnh viện mà vô trung tâm trên.
Bạn đọc Khánh An cho hay: "Mình cũng vừa xong 1 gói ở đây hết 14 triệu đồng, mới đầu có tác dụng cũng được, nhưng đến 2 liệu trình cuối, kỹ thuật viên cứ chèo kéo gói bảo dưỡng 8 triệu cho 10 buổi.
Mình thấy không ổn nên không đồng ý tiếp tục. Hôm nay thấy đăng bài mà giật mình, mong cơ quan chức năng sớm can thiệp để đừng ai bị lừa như mình nữa".
"Đây rõ ràng là những chiêu trò thổi phồng bệnh tật để đánh vào tâm lý sợ hãi của người dân, đặc biệt là người lớn tuổi", độc giả An bày tỏ.
Đồng quan điểm, bạn đọc Vy cho rằng bác sĩ thật sự không bao giờ dùng lời lẽ dọa dẫm để ép khách đóng tiền.
Trong khi đó, độc giả Anh lên tiếng: "Thật nhẫn tâm khi dùng sức khỏe và nỗi sợ đột quỵ của người khác để làm giàu".
Độc giả Duy cho rằng đây "không phải khám bệnh mà là hành vi lừa đảo có tổ chức". "Đây là chiêu trò thao túng tâm lý xong lùa gà, tội lừa đảo", bạn đọc Hùng bình luận.
Bạn đọc có địa chỉ email trie****@gmail.com nhận định: "Pháp luật cần mạnh mẽ nghiêm trị các hành vi lừa đảo này. Thực tế hiện nay trên mạng tràn lan các thông tin về chữa bệnh không dùng thuốc, tập vật lý trị liệu, massage, bấm huyệt, các loại thuốc Đông, Nam y không rõ nguồn gốc. Vấn đề là nhiều tài khoản quảng cáo chữa bệnh đó không hề là bác sĩ, thầy thuốc. Mong chính quyền quan tâm vấn đề này".
Cùng quan điểm, bạn đọc có tài khoản Pháp Luật cho biết thêm hiện nay trên YouTube có rất nhiều video về đột quỵ gây hoang mang cho người dân, đề nghị cơ quan chức năng rà soát và xử lý các kênh này.
"Ngành y tế cần có giải pháp dọn dẹp triệt để các kênh giả mạo hù dọa và lừa đảo người bệnh. Trên mạng đầy rẫy quảng cáo trị bá bệnh, người làm ngành y xem là biết ngay quảng cáo lừa. Vấn đề là có chủ động phát hiện, xử lý sớm hay khi báo chí lên tiếng thì mới vào cuộc", ý kiến bạn đọc Hoàng Phương phân tích.
Bạn đọc Thanh Tuyền cũng kiến nghị cần phải xem xét, xử nghiêm hành vi lừa đảo trắng trợn, lợi dụng tâm lý sợ đột quỵ của người dân để trấn lột tiền.
Bạn đọc votu****@gmail.com mong cơ quan chức năng cần kiểm tra gấp nơi này, không có giấy phép hành nghề sao lại được hoạt động và điều trị như vậy.
Bên cạnh đó, bạn đọc Tín Nghĩa Chánh thắc mắc: "Bệnh viện hoàn toàn không thiếu, cộng với chương trình thăm khám điều trị được ngành y tế TP tổ chức. Vì sao người bệnh không tìm đến chữa trị, lại dễ dàng tin những thủ đoạn chữa trị tiền mất tật mang như vậy, dù truyền thông y tế thường xuyên nhắc nhở, cảnh báo?".
Từ đó, bạn đọc Chi đưa ra lời khuyên, để đảm bảo cho sức khỏe của mình, người dân nên tìm đến các bệnh viện phục hồi chức năng chính quy để được điều trị đúng cách với chi phí minh bạch.
"Theo kinh nghiệm, quý bệnh nhân, người thân nên đưa người bệnh đến nơi khám bệnh, bệnh viện uy tín để kiểm tra sức khỏe là tốt nhất. Tránh những trường hợp tiền mất, bệnh không khỏi và cơ sở khám bệnh dính tới pháp lý nữa", bạn đọc có tài khoản Cơ Hội đưa ra lời khuyên.
Lương y Đỗ Minh Tuấn, Hội Nam y Việt Nam, cho biết nước hầm xương là một món ăn bổ dưỡng, xuất hiện thường xuyên trong bữa cơm gia đình. Khi hầm xương trong thời gian dài, nước dùng có thể chứa một phần protein, gelatin và một số khoáng chất hòa tan từ xương. Uống một bát nước hầm nóng vào ngày lạnh thường khiến cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn, tốt cho người ăn uống kém hoặc mới ốm dậy.
Nhiều người có thói quen hầm xương ống, xương sườn để uống vì cho rằng "đau xương thì ăn xương", "yếu khớp thì uống nước hầm xương". Tuy nhiên, xương khớp khỏe hay yếu không chỉ nằm ở thức ăn mà còn liên quan đến nhiều yếu tố khác.
"Muốn gân cốt khỏe lâu dài, hãy chăm sóc cơ thể tổng thể chứ không chỉ tập trung vào một món ăn", lương y nói.
Để duy trì hệ xương khớp khỏe mạnh, cơ thể còn cần chế độ ăn cân bằng, bổ sung nhóm thực phẩm giàu canxi và vitamin D, chất đạm từ các thực phẩm như thịt, cá, tôm, cua, nấm, rong biển và một số các loại hạt như óc chó, macca, hạnh nhân.
Ngoài ra, người đang có vấn đề xương khớp cần bổ sung các thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi... Ăn đa dạng các loại rau, củ, quả có màu sắc cầu vồng rất tốt cho cơ thể.
Mọi người cần vận động thường xuyên, phù hợp với sức khỏe, không tập luyện quá sức. Duy trì giấc ngủ đầy đủ, hạn chế thức khuya kéo dài, giữ cân nặng ở mức phù hợp để giảm áp lực lên khớp.
