Sáng 25/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường về các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026-2031.
Triển khai công tác từ đầu năm 2026 đến nay, Ủy ban đã tham gia thẩm tra 29 dự án luật, nghị quyết, báo cáo phục vụ kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI; góp ý hồ sơ chính sách 4 dự án luật…
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý nhiệm vụ năm 2026 và cả nhiệm kỳ khóa XVI sẽ nặng hơn, phức tạp hơn khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới với yêu cầu tăng trưởng hai con số.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường xác định rõ những công việc trọng tâm, trọng điểm, nhất là trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, Ủy ban phải có tư duy đi tắt đón đầu, không chỉ ban hành chính sách, mà còn phải giám sát xem chính sách đó được thực hiện như thế nào, có trúng, đúng và hiệu quả không.
Một nhiệm vụ quan trọng khác được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là hoàn thiện thể chế khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp luật. Trong đó, pháp luật phải quy định cơ chế bảo vệ cán bộ, nhà khoa học dám nghĩ, dám làm, dám đột phá công nghệ.
Song song với nhiệm vụ này, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cắt giảm tối đa các thủ tục xét duyệt, nghiệm thu mang tính hành chính, quan liêu trong nghiên cứu khoa học.
Đối với lĩnh vực năng lượng, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu hoàn thiện thể chế năng lượng mới, năng lượng xanh; thiết lập hành lang pháp lý để thu hút dòng vốn tư nhân đầu tư vào hạ tầng truyền tải điện, lưu trữ năng lượng và phát triển các nguồn năng lượng xanh, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, 7 dự án luật do Ủy ban chủ trì thẩm tra trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai đều là các luật quan trọng, như: Luật Điện lực, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo sửa đổi.
Do đó, Ủy ban cần chuyển mạnh từ “thẩm tra hồ sơ” sang “thẩm tra chính sách, tham mưu chiến lược”, báo cáo thẩm tra phải dựa trên phân tích chính sách, dữ liệu, đánh giá tác động và dự báo rủi ro; giảm mô tả, tăng phân tích; giảm kể việc, tăng kiến nghị chính sách với mục tiêu cuối cùng là tháo gỡ điểm nghẽn.
Về công tác giám sát, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu giám sát đối với các dự án phát triển hạ tầng chiến lược.
Để phát triển đất nước, Việt Nam phải phát triển đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, đường sắt kết nối các vùng. Nhưng phát triển theo định mức nào, tiêu chuẩn nào, công nghệ gì, thì Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phải thực hiện chức năng giám sát.
“Ủy ban không làm thay công việc của Chính phủ, nhưng phải giám sát để bảo đảm các chủ trương, chính sách được thực hiện đúng hướng, hiệu quả”, Chủ tịch Quốc hội nêu quan điểm.
Về chuyển đổi số trong nghiệp vụ, Chủ tịch Quốc hội đề nghị quán triệt yêu cầu chuyển đổi số phải đi vào thực chất, thiết thực, tránh hình thức, phong trào. Ủy ban phải là mô hình mẫu mực của một “cơ quan Quốc hội số” hiện đại, không giấy tờ, xử lý công việc dựa trên dữ liệu.
Những vi phạm, thiếu sót về quy hoạch, quản lý, sử dụng quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội được Thanh tra Chính phủ chỉ ra trong kết luận việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý sử dụng đất đai và quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng trên địa bàn TP Hà Nội.
Thông báo kết luận vừa được Phó tổng Thanh tra Lê Tiến Đạt ký ban hành.
Theo kết luận, TP Hà Nội là nơi tập trung nhiều người lao động thu nhập thấp, có nhu cầu cao về nhà ở xã hội, nhưng việc quy hoạch và quản lý, sử dụng quỹ 20% đất làm nhà ở xã hội vẫn còn hạn chế, có một số thiếu sót, vi phạm pháp luật.
Giai đoạn 2011-2022, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt 8 dự án khu đô thị, nhà ở có quy mô từ 10ha trở lên nhưng không dành quỹ đất 20% để xây dựng nhà ở xã hội. Ngoài ra có 4 dự án được Thủ tướng cho phép nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% và phải bố trí quỹ đất nhà ở xã hội tại địa điểm khác, song đến thời điểm thanh tra thành phố chưa thực hiện, kết luận nêu.
Cơ quan thanh tra cũng chỉ ra 3 dự án quy mô từ 10ha trở lên được UBND TP Hà Nội phê duyệt, nhưng bố trí không đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội theo quy định.
Tại khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, TP bố trí gần 6.900m² đất thuộc các ô BT6 và BT11 có chức năng là đất biệt thự sinh thái để phát triển nhà ở xã hội. Thanh tra Chính phủ cho rằng việc bố trí này thiếu khả thi, không phù hợp với nhu cầu của đối tượng thu nhập thấp.
Đối với dự án nhà ở thương mại phục vụ cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương đang công tác tại các cơ quan của Quốc hội, UBND TP Hà Nội đã chấp thuận đầu tư phù hợp quy hoạch chi tiết khu đô thị mới Xuân Phương. Tuy nhiên đến năm 2014, thành phố điều chỉnh quy hoạch, đưa dự án vào quỹ đất 20% để phát triển nhà ở xã hội. Theo Thanh tra, việc này không đúng mục tiêu đầu tư và quy hoạch đã được phê duyệt trước đó.
Kết luận thanh tra cũng nêu rõ, trong giai đoạn từ năm 2011 đến tháng 8-2019, Hà Nội chưa theo dõi riêng việc quản lý, sử dụng số tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội.
Thành phố chưa có hướng dẫn để quản lý, đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp khoản tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội, và chưa đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp tiền vào ngân sách, kết luận nêu.
Thanh tra cũng kết luận thành phố chưa tổng hợp số thu đã nộp vào ngân sách, chưa tách riêng khoản thu tương đương quỹ đất 20% khi xác định nghĩa vụ tài chính của các chủ đầu tư.
Bên cạnh đó, việc thu nộp bị cho là không được hạch toán riêng mà tính chung vào tiền sử dụng đất. Đến ngày 13-8-2019, UBND TP Hà Nội mới ban hành văn bản quy định việc thu, nộp, quản lý khoản tiền tương đương giá trị quỹ đất 20%.
Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra, thành phố chưa bố trí nguồn vốn để đầu tư phát triển nhà ở xã hội từ khoản thu trên.
"UBND thành phố chưa đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước đối với 10 dự án đã được bố trí quỹ đất để đáp ứng nhu cầu về nhà ở xã hội của người dân trên địa bàn, trong khi nguồn thu tương đương với giá trị quỹ đất 20% từ các dự án là rất lớn, gây lãng phí đất đai", kết luận nêu.
Từ các vi phạm, thiếu sót được chỉ ra trong kết luận, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Hà Nội bố trí đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội trong năm 2026 đối với 15 dự án liên quan.
Trong đó có 8 dự án quy mô trên 10ha nhưng thành phố không dành quỹ đất bố trí nhà ở xã hội, 4 dự án được Thủ tướng chấp thuận cho phép hình thức nộp tiền và phải bố trí quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội thay thế tại địa điểm khác.
Đồng thời cơ quan thanh tra kiến nghị thành phố cần đôn đốc các chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại, khu đô thị triển khai xây dựng nhà ở xã hội trên quỹ đất 20% theo tiến độ đã được phê duyệt.
Trường hợp chủ đầu tư không thực hiện, cần xử lý theo quy định để lựa chọn nhà đầu tư khác hoặc đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách từ khoản thu tương đương giá trị quỹ đất 20%, kết luận nêu.
Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu thành phố rà soát, bổ sung quy hoạch đô thị, khu công nghiệp để bảo đảm quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, triển khai các dự án nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách trên quỹ đất đã được bàn giao.
Đối với khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, thành phố cần rà soát, bố trí đủ quỹ đất nhà ở xã hội thay thế ở địa điểm khác hoặc thu hồi quỹ đất 20% để thực hiện theo quy định.
Với dự án nhà ở thương mại phục vụ cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương hiện đang công tác tại các cơ quan của Quốc hội, cần rà soát, điều chỉnh theo đúng mục tiêu đầu tư và quy hoạch chi tiết đã được chấp thuận, phê duyệt, Thanh tra kiến nghị.
Chiều 10.4, một lãnh đạo UBND xã Cát Tiến, tỉnh Gia Lai (trước đây thuộc huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định) xác nhận trên địa bàn vừa xảy ra vụ cháy nhà với diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn về người.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 14 giờ cùng ngày, đám cháy bất ngờ bùng phát tại nhà bà T.T.Đ (thôn Chánh Hóa, xã Cát Tiến). Phát hiện vụ việc, người dân xung quanh nhanh chóng báo tin cho cơ quan chức năng.
Nhận được tin báo, lực lượng công an đã khẩn trương có mặt tại hiện trường, tổ chức chữa cháy. Sau thời gian nỗ lực khống chế, đám cháy đã được dập tắt hoàn toàn.
Tuy nhiên, khi kiểm tra bên trong căn nhà, lực lượng chức năng phát hiện nhiều thi thể. Số nạn nhân tử vong cụ thể hiện vẫn chưa được xác định.
Cơ quan chức năng địa phương đang phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Gia Lai tiến hành khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi. Danh tính các nạn nhân cũng như nguyên nhân vụ cháy nhà tại xã Cát Tiến đang tiếp tục được điều tra, làm rõ.
Khoảng 6h30 ngày 6/4, ôtô tải do người đàn ông 52 tuổi, trú xã Quế Sơn, điều khiển lưu thông trên đường ĐT611. Khi đến thôn Phước Thành, xã Quế Sơn Trung, ôtô tải tông vào xe 5 chỗ do tài xế 32 tuổi cầm lái đang chở ba người.
Cú đâm mạnh khiến phần đầu xe 5 chỗ nát bét, các nạn nhân mắc kẹt. Người dân địa phương phải phá cửa xe đưa nạn nhân đi cấp cứu. Tuy nhiên, một phụ nữ đã tử vong tại trung tâm y tế do chấn thương quá nặng. Ba người còn lại gồm tài xế hiện được điều trị tích cực tại Bệnh viện Điện Bàn.
Tại hiện trường, xe 5 chỗ xoay 180 độ về cùng hướng với ôtô tải, cả hai nằm chắn ngang đường. Mảnh vỡ từ hai xe văng trong bán kính khoảng 10 m.
Công an địa phương đang trích xuất camera hành trình, đo đạc hiện trường để điều tra nguyên nhân tai nạn.
