Hàng triệu lao động nữ phụ thuộc vào dịch vụ chăm sóc trẻ
Ngày 3/4, tại hội thảo “Hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non” do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phối hợp với Vụ Giáo dục Mầm non và Ngân hàng Thế giới tổ chức, các chuyên gia đã đưa ra loạt khuyến nghị đáng chú ý.
Trình bày báo cáo tại hội thảo, bà Helle Buchhave, Trưởng nhóm toàn cầu về giới của Ngân hàng Thế giới, cho biết Việt Nam hiện có khoảng 4,8 triệu lao động nữ trong lĩnh vực sản xuất tại các khu công nghiệp, tương đương 19% số lao động nữ. Đây là nhóm chịu tác động trực tiếp từ sự thiếu hụt dịch vụ chăm sóc trẻ.
Dữ liệu cho thấy nhu cầu gửi trẻ, đặc biệt dưới 3 tuổi, đang rất lớn nhưng chưa được đáp ứng. Có tới 75% bà mẹ có con dưới 2 tuổi chưa sử dụng dịch vụ chăm sóc trẻ, dù sẵn sàng sử dụng nếu có dịch vụ phù hợp với chi phí hợp lý.
Trong khi đó, hệ thống công lập còn hạn chế, chỉ 23% cơ sở nhận trẻ dưới 2 tuổi. Ở khu vực ngoài công lập, nhiều cơ sở gặp khó khăn về nhân lực đạt chuẩn, nguồn lực tài chính và tiếp cận chính sách hỗ trợ.
Các chuyên gia nhấn mạnh, đầu tư vào giáo dục mầm non không chỉ là chính sách xã hội mà còn mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt. Ước tính, việc phổ cập dịch vụ chăm sóc trẻ có thể mang lại tổng lợi ích kinh tế lên tới 3,02 tỷ USD, thông qua việc tăng tỷ lệ tham gia lao động của phụ nữ và nâng cao năng suất.
Bàn giải pháp nâng chất giáo dục mầm non ở địa bàn có khu công nghiệp
Trưởng nhóm toàn cầu về giới của Ngân hàng Thế giới nhấn mạnh Việt Nam cần những điều chỉnh chính sách mạnh mẽ để giải quyết “điểm nghẽn” trong hệ thống chăm sóc trẻ nhỏ, đặc biệt tại khu đô thị và khu công nghiệp.
Báo cáo của Ngân hàng Thế giới đưa ra 3 nhóm giải pháp lớn. Một trong những giải pháp quan trọng là cải thiện chế độ cho đội ngũ giáo viên mầm non. Mức hỗ trợ hiện nay còn thấp, khiến thu nhập của giáo viên, đặc biệt ở khu vực ngoài công lập còn hạn chế.
Vì vậy, cần xây dựng chính sách tiền lương ở tầm quốc gia, đồng thời tăng lương theo lộ trình gắn với trình độ chuyên môn.
Đồng thời, cần tăng nguồn cung dịch vụ với chi phí hợp lý, trong đó nhấn mạnh mở rộng hệ thống mầm non công lập, đặc biệt cho trẻ dưới 3 tuổi; đồng thời cải cách mô hình hợp tác công – tư (PPP), giảm rào cản để thu hút các nhà đầu tư.
Đáng chú ý, chuyên gia Ngân hàng Thế giới cũng đề xuất điều chỉnh chính sách lao động theo hướng thân thiện hơn với gia đình, trong đó có việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản lên 12 tháng. Phương án được đưa ra là mỗi phụ huynh nghỉ 6 tháng, nhằm san sẻ trách nhiệm chăm sóc con nhỏ.
Bà Buchhave chỉ ra khoảng trống lớn hiện nay: sau 6 tháng nghỉ thai sản, nhiều gia đình không có nơi gửi trẻ do phần lớn cơ sở mầm non công lập chưa nhận trẻ dưới 12 tháng tuổi. Điều này khiến không ít phụ nữ buộc phải rời bỏ thị trường lao động hoặc chấp nhận những lựa chọn không bền vững.
“Khung chính sách của Việt Nam đã có đủ các cam kết cần thiết để hành động”, bà nhấn mạnh.
Tuy nhiên, chuyên gia của Ngân hàng Thế giới cũng cho biết đây là những chiến lược dài hạn. Tuy nhiên, bà cũng chỉ ra một số hành động cần thực hiện trong ngắn hạn như: Tăng số lượng chỗ học cho trẻ dưới 3 tuổi tại cơ sở mầm non công lập, nới lỏng trần biên chế, kéo dài giờ hoạt động ở trường, loại bỏ rào cản hành chính đối với người di cư, đồng bộ chính sách chăm sóc trẻ em với chính sách nghỉ phép của cha mẹ và làm việc linh hoạt…
Tại hội thảo, bà Lê Thuỵ Mỵ Châu, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, cho biết thành phố hiện có hơn 1.800 cơ sở mầm non với trên 520.000 trẻ, hơn 47.000 giáo viên, cán bộ quản lý – quy mô lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, áp lực về chỗ học, đặc biệt cho con em công nhân và lao động nhập cư, vẫn rất lớn.
Nhiều mô hình linh hoạt đã được triển khai như giữ trẻ ngoài giờ, trường do doanh nghiệp đầu tư hay cơ sở mầm non tại khu lưu trú công nhân, ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động, quản lý. Dù vậy, bài toán về nguồn lực, quy hoạch và chất lượng vẫn còn nhiều thách thức.
Ở góc độ quản lý, bà Hoàng Thị Dinh, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Mầm non, Bộ GD&ĐT, nhấn mạnh sự cần thiết của việc triển khai đồng bộ chương trình quốc gia, đặc biệt tại các địa phương có khu công nghiệp lớn.
Bà cho rằng cần tăng cường phân cấp, trao quyền cho địa phương trong việc tham mưu và triển khai giải pháp phù hợp với thực tiễn.
Đồng thời, các địa phương cần chú trọng mở rộng quy mô, tăng tỷ lệ trẻ đến trường, nhất là nhóm trẻ nhà trẻ, vốn còn nhiều hạn chế so với bậc mẫu giáo.
Đại diện Bộ GD&ĐT cho biết đang triển khai chương trình nâng cao chất lượng giáo dục mầm non tại khu đô thị, khu công nghiệp, với mục tiêu đến năm 2035, 100% trẻ từ 6 đến 36 tháng tuổi là con công nhân, người lao động có nhu cầu sẽ được đến trường.
Theo GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, giáo dục mầm non cần được nhìn nhận không chỉ là lĩnh vực giáo dục mà còn là câu chuyện chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo vệ trẻ trong những năm đầu đời.
Theo ông Vinh, đây là giai đoạn nền tảng có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của mỗi con người. Những gì trẻ được tiếp cận trong giai đoạn này sẽ ảnh hưởng lâu dài đến kết quả học tập, khả năng học tập suốt đời và năng suất lao động khi trưởng thành.
“Giáo dục mầm non phải là câu chuyện của tiếp cận sớm, cơ hội sớm và đầu tư sớm, không chỉ trong ngành giáo dục mà trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế – xã hội”, ông Vinh nhấn mạnh.
Chương trình diễn ra ngày 24-5 tại Trường cao đẳng Công nghệ và Quản trị Sonadezi, quy tụ gần 500 học sinh trong khu vực với gần 200 đội thi robot - robotics cùng hơn 80 công trình STEM sáng tạo.
Chương trình do Thành Đoàn Đồng Nai phối hợp Trường cao đẳng Công nghệ và Quản trị Sonadezi tổ chức, với sự phối hợp của Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị chuyên môn trong lĩnh vực robotics và STEM.
Sự kiện gồm hai phần chính là cuộc thi robotics và không gian trưng bày các sản phẩm STEM của học sinh. Theo ban tổ chức, đây là một trong những sân chơi khoa học - công nghệ quy mô lớn dành cho học sinh năm 2026.
Ở phần robotics, học sinh trực tiếp lắp ráp, lập trình và vận hành robot tự động trên sa bàn theo chủ đề gắn với giao thông thông minh, logistics, tự động hóa và đô thị số.
Các đội thi được chia thành 3 bảng tương ứng với cấp tiểu học, THCS và THPT. Mỗi đội gồm 2 thành viên và 1 huấn luyện viên.
Theo thể lệ, robot phải vận hành hoàn toàn tự động và chỉ được nạp một chương trình duy nhất mang tên "run2026".
Trong thời gian thi, các đội không được sử dụng Internet, không được liên hệ bên ngoài và huấn luyện viên không được can thiệp trực tiếp vào quá trình thi đấu.
Em Trần Võ Bảo Nam, học sinh Trường THCS Tân Bình, cho biết điều khó nhất của phần thi là các "bài toán bí mật" do ban tổ chức đưa ra ngay tại sân thi.
Đội thi phải lập trình để robot chạy đúng đường, hoàn thành tác vụ lắp ghép và hạn chế sai số trong từng lần vận hành.
"Robot của đội em đã chạy được, nhưng lúc thử nghiệm vẫn chưa thật sự chuẩn xác nên rất dễ mất điểm. Chỉ cần lệch một chút hoặc chậm một thao tác là kết quả đã khác", Nam nói.
Trong khi đó Trần Đăng Quân, học sinh Trường tiểu học Minh Hưng, cho biết em bắt đầu tìm hiểu robotics cùng ba từ những mạch điện và mô hình đơn giản.
Theo Quân, điều quan trọng nhất là phải hiểu được yêu cầu của đề bài để chuyển thành các câu lệnh phù hợp cho robot.
"Từ những mạch đơn giản mình có thể làm cho robot hoặc xe chuyển động. Qua đó em học thêm về tư duy logic, cách xử lý vấn đề và thử nghiệm nhiều phương án khác nhau", Quân chia sẻ.
Ngoài khu vực robotics là không gian STEM với hơn 80 mô hình, sản phẩm sáng tạo do học sinh thực hiện.
Nhiều công trình tập trung vào các vấn đề gần gũi với đời sống như giáo dục, nông nghiệp, tiết kiệm năng lượng và tự động hóa.
Em Mai Đăng Phạm Quốc Bảo, học sinh Trường THCS Tân Phú, mang đến mô hình vườn rau thông minh sử dụng cảm biến nhiệt độ, cảm biến độ ẩm đất, hệ thống bơm nước và quạt thông gió tự động.
Hệ thống có thể theo dõi môi trường trồng rau, tự động tưới nước và hiển thị thông số trên màn hình để người dùng theo dõi.
Phan Nguyễn Châu Anh, học sinh Trường THCS Trảng Dài, giới thiệu "Bộ thẻ học liệu" dành cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với âm, chữ và số tiếng Việt.
Bộ học liệu gồm nhiều nhóm thẻ chữ cái, thẻ số, thẻ luyện đọc và được tích hợp mã QR để phụ huynh hoặc giáo viên quét bằng điện thoại, xem hướng dẫn đọc và học cùng trẻ.
Theo Anh, nhóm mong muốn tạo ra một bộ học liệu trực quan, dễ sử dụng để trẻ nhỏ có thể vừa học vừa tương tác.
"Khi quét mã QR, phụ huynh có thể mở video hướng dẫn đọc hoặc viết để học cùng các bé. Nhóm em muốn việc học chữ của trẻ trở nên sinh động và dễ tiếp cận hơn", Anh nói.
Theo bà Nguyễn Trần Phương Hà - Phó bí thư Thành Đoàn Đồng Nai - thông qua cuộc thi và ngày hội STEM, ban tổ chức mong muốn tạo môi trường để học sinh tiếp cận khoa học - công nghệ từ sớm, rèn luyện tư duy logic, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng giải quyết vấn đề thực tế.
Bà Hà cho biết các hoạt động robotics và STEM cũng giúp học sinh làm quen với công nghệ, lập trình, tự động hóa và chuyển đổi số, cũng là những lĩnh vực đang gắn chặt với nhu cầu nhân lực trong giai đoạn hiện nay.
Theo kế hoạch của ban tổ chức, sau vòng chung kết, 10 đội xuất sắc ở mỗi bảng sẽ được lựa chọn để tiếp tục rèn luyện, chuẩn bị tham gia vòng khu vực cuộc thi robotics cấp quốc gia.
Các robot được học sinh lập trình chuyển động trong phần thi robotics - Video: TRỌNG NHÂN
Ngày 21/4, lãnh đạo trường Tiểu học Hà Tông Mục cho biết sự việc xảy ra vào 16h hôm qua.
Thời điểm đó, chỉ có hai em ở trong lớp, cô giáo không có tiết dạy nên nghỉ ở nhà. Nam sinh dùng thước nhựa dẻo đánh vào người và tay bạn, gây bầm tím. Nguyên nhân ban đầu được xác định do bé gái "hứa cho kẹo nhưng không giữ lời".
Phát hiện sự việc, thầy cô và người nhà đưa bé gái đến cơ sở y tế chụp chiếu, bác sĩ kết luận em bị thương ngoài da. Trường và phụ huynh đã họp, bàn về phương án chăm sóc sức khỏe cho nữ sinh.
Còn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, học sinh vi phạm kỷ luật trong trường tiểu học bị nhắc nhở hoặc yêu cầu xin lỗi bạn.
Sau khi quy chế tuyển sinh ĐH 2026 được ban hành trong đó có những thay đổi về việc sử dụng chứng chỉ tiếng Anh trong xét tuyển đại học, đến thời điểm này, nhiều trường đại học đã công bố thông tin về việc quy đổi chứng chỉ IELTS sang điểm thi môn tiếng Anh.
Trong phương án tuyển sinh mà các trường ĐH công khai trên trang web, thông tin quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ sang điểm thi môn ngoại ngữ cũng được công bố. Trong đó IELTS là chứng chỉ phổ biến nhất đối với thí sinh hiện nay.
Được biết, năm 2026, Bộ GD-ĐT quy định khi quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ sang điểm ngoại ngữ phải có ít nhất 5 mức chênh lệch nhằm đảm bảo công bằng.
Chứng chỉ IELTS với quy định mức điểm cụ thể cũng là một trong những chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế mà nhiều trường đại học sử dụng để xét chuẩn đầu ra cho sinh viên, đảm đủ đủ điều kiện tốt nghiệp đại học. Đặc biệt, khi du học, thì chứng chỉ IELTS là điều khó có thể thiếu của học sinh.
Do đó, việc đầu tư cho con học IELTS từ sớm để chuẩn bị cho các kỳ thi lớn, đồng thời có thêm lợi thế khi gia nhập thị trường lao động là lựa chọn của nhiều gia đình. Song, nên học và thi từ bao giờ là phù hợp; học từ tiểu học, THCS có được không; phương pháp học nào phù hợp... luôn là điều nhiều người quan tâm.
Lúc 14 giờ 30 ngày 5.5.2026, Báo Thanh Niên tổ chức chương trình Tư vấn trực tuyến Chọn ngành cho tương lai, chủ đề Học IELTS thế nào chuẩn bị cho các kỳ thi lớn? sẽ mang đến cho quý khán giả những thông tin hữu ích.
4 khách mời tham gia chương trình gồm:
Chị Hà Đặng Như Quỳnh, 9.0 IELTS, hiện là nghiên cứu sinh Giáo dục học tại ĐH Reading (Vương quốc Anh). Chị Như Quỳnh tốt nghiệp á khoa Sư phạm Anh, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM. Chị cũng tốt nghiệp thạc sĩ hạng ưu chuyên ngành giảng dạy tiếng Anh, ĐH Nottingham, Vương quốc Anh.
Thạc sĩ Đỗ Thị Ngọc Anh, 8.5 IELTS. Chị đoạt học bổng và tốt nghiệp cử nhân kinh tế loại ưu, ĐH Tài chính (trực thuộc Chính phủ Nga). Chị cũng từng giành học bổng và tốt nghiệp thạc sĩ tài chính loại xuất sắc ĐH UWE Bristol, Vương quốc Anh. Chị có chứng chỉ giảng dạy tiếng Anh quốc tế TESOL & TEFL, từng đạt danh hiệu "Đại sứ quốc tế" thời đại học…
Tiến sĩ Đỗ Hữu Nguyên Lộc, Chủ tịch Hội nghiên cứu và Giảng dạy tiếng Anh TP.HCM, là người góp phần đưa Hội nghiên cứu và Giảng dạy tiếng Anh TP.HCM trở thành thành viên liên kết của 2 hiệp hội sư phạm tiếng Anh lớn nhất thế giới là Hiệp hội TESOL Quốc tế (Mỹ) và Hiệp hội giáo viên dạy tiếng Anh như một ngoại ngữ - IATEFL (Vương quốc Anh).
Tiến sĩ Lộc cũng là một trong những cá nhân góp phần tạo cơ hội kết nối quốc tế, trao đổi tri thức và tiếp cận nguồn học liệu giảng dạy, tài nguyên nghiên cứu phong phú cho cộng đồng giáo viên tại TP.HCM.
Em Phạm Vũ Thiên Di, 11 tuổi, học sinh lớp 6 Trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa, phường Sài Gòn, TP.HCM - ngôi trường mơ ước của nhiều học sinh.
Chương trình Tư vấn trực tuyến chủ đề Học IELTS thế nào chuẩn bị cho các kỳ thi lớn? được phát sóng trực tuyến tại website Báo Thanh Niên thanhnien.vn, qua fanpage Facebook và qua kênh YouTube, TikTok của Báo Thanh Niên lúc 14 giờ 30 ngày 5.5.2026.
Kính mời quý vị khán giả chú ý đón xem. Khi chương trình diễn ra, quý vị khán giả có thể đặt câu hỏi cho các khách mời bằng cách để lại bình luận phía dưới. Chúng tôi xin gửi tới các khách mời để giải đáp ngay trong chương trình.
