Tháng 7 năm 1993, Hans-Peter Grumpe thực hiện chuyến đi từ Hà Nội đến Cao Bằng (ảnh) trên chiếc xe Jeep Nga (UAZ) quen thuộc thời bao cấp. Toàn bộ hành trình thông qua sự sắp xếp của Vietnam-Tourist, công ty lữ hành duy nhất thời điểm đó.
Tháng 7 năm 1993, Hans-Peter Grumpe thực hiện chuyến đi từ Hà Nội đến Cao Bằng (ảnh) trên chiếc xe Jeep Nga (UAZ) quen thuộc thời bao cấp. Toàn bộ hành trình thông qua sự sắp xếp của Vietnam-Tourist, công ty lữ hành duy nhất thời điểm đó.
Chiếc xe sử dụng xuyên suốt hành trình khám phá Cao Bằng của du khách Đức Hans-Peter Grumpe.
Quãng đường dài khoảng 280 km mất một ngày di chuyển. Từ thị xã Cao Bằng, Grumpe đi 85 km về phía đông bắc để tiếp cận thác Bản Giốc nằm sát biên giới.
Chiếc xe sử dụng xuyên suốt hành trình khám phá Cao Bằng của du khách Đức Hans-Peter Grumpe.
Quãng đường dài khoảng 280 km mất một ngày di chuyển. Từ thị xã Cao Bằng, Grumpe đi 85 km về phía đông bắc để tiếp cận thác Bản Giốc nằm sát biên giới.
Chuyến đi diễn ra vào mùa mưa (tháng 7-8), tuyến đường giao thông đến thác xuống cấp vì sình lầy. Cách đích khoảng 10 km, đường sạt lở, cả đoàn phải bỏ lại xe Jeep, đi bộ vào thác nước.
Chuyến đi diễn ra vào mùa mưa (tháng 7-8), tuyến đường giao thông đến thác xuống cấp vì sình lầy. Cách đích khoảng 10 km, đường sạt lở, cả đoàn phải bỏ lại xe Jeep, đi bộ vào thác nước.
Năm 1993, thác Bản Giốc chưa có tên trên bản đồ du lịch thương mại. Khu vực quanh thác không có trạm bán vé, hệ thống dịch vụ hay hàng quán. Bao quanh dòng thác là rừng rậm nguyên sinh thuộc vùng đệm biên giới và các bản làng thưa thớt của đồng bào dân tộc thiểu số.
Năm 1993, thác Bản Giốc chưa có tên trên bản đồ du lịch thương mại. Khu vực quanh thác không có trạm bán vé, hệ thống dịch vụ hay hàng quán. Bao quanh dòng thác là rừng rậm nguyên sinh thuộc vùng đệm biên giới và các bản làng thưa thớt của đồng bào dân tộc thiểu số.
Tháng 7 là cao điểm mùa mưa vùng cao, thác Bản Giốc chuyển màu phù sa, dòng nước chảy siết. Grumpe miêu tả khung cảnh thác Bản Giốc khi đó “đẹp và hùng vĩ đến nghẹt thở”.
Ngày nay, thác Bản Giốc nằm tại xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng, là thác nước tự nhiên lớn nhất Đông Nam Á và là thác nước nằm trên đường biên giới lớn thứ tư thế giới.
Tháng 7 là cao điểm mùa mưa vùng cao, thác Bản Giốc chuyển màu phù sa, dòng nước chảy siết. Grumpe miêu tả khung cảnh thác Bản Giốc khi đó “đẹp và hùng vĩ đến nghẹt thở”.
Ngày nay, thác Bản Giốc nằm tại xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng, là thác nước tự nhiên lớn nhất Đông Nam Á và là thác nước nằm trên đường biên giới lớn thứ tư thế giới.
Hệ thống cọn nước (bánh xe nước) bằng tre gỗ bên bờ sông Quây Sơn, Cao Bằng vào mùa mưa cách đây 30 năm.
Năm 1993, các quy định về giấy phép thông hành cho người nước ngoài được bãi bỏ, tạo điều kiện cho du khách tham quan sâu các khu vực sát biên giới.
Hệ thống cọn nước (bánh xe nước) bằng tre gỗ bên bờ sông Quây Sơn, Cao Bằng vào mùa mưa cách đây 30 năm.
Năm 1993, các quy định về giấy phép thông hành cho người nước ngoài được bãi bỏ, tạo điều kiện cho du khách tham quan sâu các khu vực sát biên giới.
Khung cảnh khu vực sát biên giới gần thác Bản Giốc, ngăn cách bởi dòng sông Quây Sơn.
Dòng sông Quây Sơn khi chảy vào Việt Nam uốn lượn qua đồi núi đá vôi, ruộng bậc thang, bản làng người Tày – Nùng ở Ngọc Côn, Phong Nậm, trước khi đổ xuống tạo nên thác Bản Giốc.
Khung cảnh khu vực sát biên giới gần thác Bản Giốc, ngăn cách bởi dòng sông Quây Sơn.
Dòng sông Quây Sơn khi chảy vào Việt Nam uốn lượn qua đồi núi đá vôi, ruộng bậc thang, bản làng người Tày – Nùng ở Ngọc Côn, Phong Nậm, trước khi đổ xuống tạo nên thác Bản Giốc.
Grumpe không thể quên sự cố khi đoàn quay về trung tâm Cao Bằng lúc chạng vạng. Xe hai lần bị chặn bởi đá lớn và cành cây do nhóm người địa phương dựng lên nhằm thu tiền các xe qua lại vùng biên.
Tình huống được giải quyết khi tài xế chủ động bật hệ thống còi hú gắn sẵn trên xe (vốn là xe công vụ hoán cải), khiến nhóm người nhanh chóng tự dọn chướng ngại vật để nhường đường.
Grumpe không thể quên sự cố khi đoàn quay về trung tâm Cao Bằng lúc chạng vạng. Xe hai lần bị chặn bởi đá lớn và cành cây do nhóm người địa phương dựng lên nhằm thu tiền các xe qua lại vùng biên.
Tình huống được giải quyết khi tài xế chủ động bật hệ thống còi hú gắn sẵn trên xe (vốn là xe công vụ hoán cải), khiến nhóm người nhanh chóng tự dọn chướng ngại vật để nhường đường.
Cảnh ruộng bậc thang gần khu vực thác Bản Giốc cách đây 30 năm.
Cảnh ruộng bậc thang gần khu vực thác Bản Giốc cách đây 30 năm.
Xe khách liên tỉnh từ Cao Bằng đi Lạng Sơn cách đây 30 năm.
Vùng cao Bắc Bộ lại để lại trong nam du khách Đức ký ức về một Việt Nam nguyên sơ và giàu bản sắc. Grumpe cho biết chính cảnh quan miền Bắc là lý do khiến ông quay trở lại Việt Nam liên tục trong ba năm đầu thập niên 1990, mỗi nơi đều mang đến cho ông cảm giác “chưa bị du lịch đại trà chạm tới”.
Xe khách liên tỉnh từ Cao Bằng đi Lạng Sơn cách đây 30 năm.
Vùng cao Bắc Bộ lại để lại trong nam du khách Đức ký ức về một Việt Nam nguyên sơ và giàu bản sắc. Grumpe cho biết chính cảnh quan miền Bắc là lý do khiến ông quay trở lại Việt Nam liên tục trong ba năm đầu thập niên 1990, mỗi nơi đều mang đến cho ông cảm giác “chưa bị du lịch đại trà chạm tới”.
Báo cáo Tình hình Đông Nam Á 2026 (The State of Southeast Asia: 2026 Survey Report) được Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS – Yusof Ishak Institute) công bố vào 7/4/2026.
Khảo sát năm nay được thực hiện trong vòng 6 tuần (từ 5/1 đến 20/2) với hơn 2.000 người, là chuyên gia, học giả, giới doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách từ 11 quốc gia Đông Nam Á.
Phần cuối cùng trong khảo sát cung cấp kết quả về lựa chọn nơi sinh sống, làm việc và du lịch của người dân trong khu vực. Báo cáo cho thấy Thái Lan, Singapore, Malaysia và Việt Nam là 4 điểm đến được yêu thích nhất trong ASEAN, dù thứ tự xếp hạng có sự khác biệt giữa các nhóm quốc gia.
Trong khi Singapore dẫn đầu về nơi sinh sống và làm việc, Thái Lan lại là quốc gia được yêu thích nhất khi nói đến du lịch. Khảo sát cho thấy quốc gia này là điểm đến được lựa chọn nhiều nhất trong ASEAN, trong khi Việt Nam giữ vị trí cao trong nhóm các nước được yêu thích cho cả nhu cầu du lịch lẫn sinh sống.
Theo các chuyên gia, lựa chọn điểm du lịch thường chịu tác động bởi tỷ giá hối đoái, chi phí và các chiến dịch quảng bá du lịch nhiều hơn so với quyết định chuyển nơi sinh sống hay làm việc.
Lựa chọn du lịch phản ánh "quyền lực mềm" của từng quốc gia. Khái niệm này từng được nhà khoa học chính trị Mỹ Joseph Nye đưa ra năm 1990, dùng để chỉ khả năng tạo sức hấp dẫn thông qua văn hóa, giá trị xã hội, chính sách và chất lượng sống thay vì sức mạnh quân sự hay kinh tế.
Tiến sĩ Irna Nurlina Binte Masron, nghiên cứu viên tại ISEAS-Yusof Ishak Institute, cho rằng sự khác biệt giữa những quốc gia được yêu thích để du lịch và những quốc gia được lựa chọn để sinh sống cho thấy quyền lực mềm không chỉ đến từ sức hút đối với du khách ngắn hạn mà còn từ khả năng tạo ra môi trường sống, học tập và làm việc hấp dẫn trong dài hạn.
Báo cáo cũng cho thấy người dân tại 5 nền kinh tế lớn nhất ASEAN gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam đều thể hiện xu hướng ưu tiên du lịch nội địa ở mức cao. 85,7% người Thái được hỏi cho biết họ vẫn muốn du lịch trong nước hơn là ra nước ngoài.
Việt Nam góp mặt trong nhóm điểm đến hàng đầu của khu vực cho thấy sức hấp dẫn ngày càng tăng đối với du khách ASEAN. Những năm gần đây, Việt Nam liên tục được các tổ chức quốc tế và giải thưởng du lịch vinh danh nhờ cảnh quan đa dạng, di sản văn hóa phong phú, chi phí du lịch hợp lý và hệ thống hạ tầng phục vụ du khách ngày càng hoàn thiện.
Số liệu từ Cục Thống kê hôm 3/5 cũng chỉ ra trong tháng 4, Việt Nam đón 2,03 triệu lượt khách quốc tế, nâng tổng lượt khách trong 4 tháng đầu năm lên 8,8 triệu, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là lần đầu tiên sau 18 năm thống kê, du lịch Việt Nam chứng kiến chuỗi 4 tháng liên tiếp đón trên 2 triệu lượt khách quốc tế mỗi tháng.
Nhật Bản tiếp tục là một trong những điểm đến ngoài khu vực được yêu thích nhất đối với người Đông Nam Á. Nhiều người Indonesia, Philippines và Thái Lan hiện làm việc tại Nhật Bản, trong bối cảnh nước này đang đối mặt tình trạng già hóa dân số nhanh.
Các chuyên gia lý giải sức hấp dẫn của Nhật Bản đến từ các khoản đầu tư dài hạn vào đào tạo nguồn nhân lực, thương mại, viện trợ phát triển tại Đông Nam Á, các chiến dịch xúc tiến du lịch mạnh mẽ cũng như đồng yen suy yếu thời gian gần đây.
Báo cáo cũng nhận định xu hướng dịch chuyển lao động, du lịch và học tập trong khu vực sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới, khi tầng lớp trung lưu Đông Nam Á ngày càng mở rộng và có nhiều cơ hội tiếp cận các quốc gia láng giềng hơn trước.
Đại diện Công ty Oxalis cho biết Trung tâm Thông tin Thám hiểm Hang động Phong Nha tại xã Phong Nha chính thức mở cửa đón khách tham quan miễn phí từ ngày 26/4.
Điểm nhấn trong trung tâm là hoạt động trải nghiệm chuyến thám hiểm Sơn Đoòng thông qua công nghệ VR 5D với chất lượng hình ảnh 8K. Đại diện Oxalis cho hay hoạt động là "món quà" dành cho những ai đam mê nhưng chưa có điều kiện trực tiếp lên đường.
Trải nghiệm thực tế ảo 5D được thiết kế để đưa người xem đến ngưỡng cảm giác chân thực nhất của một chuyến thám hiểm.
Với hình ảnh 180 độ kết hợp cùng âm thanh, hệ thống chuyển động theo từng khung hình và sự thay đổi của nhiệt độ, độ ẩm. Ngay khi hành trình bắt đầu, du khách sẽ cảm nhận rõ hơi lạnh bao trùm, làn sương len lỏi và những tiếng vang vọng đặc trưng, từ tiếng nước nhỏ giọt trong bóng tối đến tiếng gió luồn qua những vòm hang khổng lồ.
Ông Nguyễn Châu Á, Giám đốc Công ty Oxalis cho hay công nghệ tại đây không nhằm thay thế một chuyến đi thực thụ, mà đóng vai trò như một cánh cửa mở ra hình dung cho những người mới bắt đầu và mang lại góc nhìn cảm xúc cho những ai muốn sống lại hành trình thám hiểm theo một cách khác biệt.
Tour thám hiểm Sơn Đoòng bằng công nghệ VR 5D được bán vé riêng, mức giá 500.000 đồng mỗi lượt 15 phút. Doanh thu từ hoạt động trải nghiệm này sẽ được đưa vào quỹ Oxalis Foundation để phục vụ các hoạt động hỗ trợ cộng đồng địa phương.
Trung tâm Thông tin Thám hiểm Hang động Phong Nha được xây dựng để ghi nhận và tri ân những đóng góp của Chuyên gia hang động Hoàng gia Anh Howard Limbert, bà Debora Claire Limbert, ông Hồ Khanh cùng các thành viên đoàn thám hiểm. Tại đây, du khách được chiêm ngưỡng những khung hình lần đầu công bố.
Ban tổ chức thiết kế, sắp đặt để tái hiện hành trình hơn 35 năm chinh phục lòng đất của các nhà thám hiểm. Công chúng sẽ được dẫn dắt qua từng chương hồi của lịch sử, từ những thước phim, hình ảnh tư liệu quý giá về các chuyến khảo sát đầu tiên, đến những thiết bị thám hiểm chuyên dụng và hệ thống bản đồ hang động chi tiết được vẽ tay.
Trung tâm còn ứng dụng các công nghệ trải nghiệm trực quan, giúp khách tham quan cảm nhận rõ nét sự kỳ vĩ của những khối thạch nhũ trong Hang Va hay những bí ẩn của các dòng sông ngầm.
Công trình được thiết kế nhằm mô phỏng trọn vẹn không gian của một hang động tự nhiên. Phần trần nhà được tạo hình với những khối thạch nhũ rủ xuống, kết hợp cùng hệ thống đèn chiếu sáng nghệ thuật tái hiện ánh sáng của lòng đất.
Hệ thống thông gió hiện đại được tính toán để duy trì luồng không khí chân thực như đang trực tiếp đi xuyên qua những khối đá vôi.
Khách tham quan có thể nghe thuyết minh trực tiếp tại điểm hoặc quét QR tại từng khu trưng bày để nghe thông tin với các ngôn ngữ tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Đức.
Trước năm 1990, Phong Nha là ngôi làng hẻo lánh nằm dọc theo bờ sông Son, gần như tách biệt với thế giới bên ngoài. Đa số người dân địa phương lúc bấy giờ mưu sinh dựa vào rừng qua nghề sơn tràng hoặc thu lượm lâm sản. Các hang động là một phần của cuộc sống thường nhật, được sử dụng làm nơi trú mưa, nguồn cấp nước ngọt hoặc là cột mốc định vị giữa rừng rậm.
Đầu thập niên 1990, đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh do ông Howard Limbert dẫn đầu tiến hành khảo sát, ghi chép và chụp lại những bức ảnh tư liệu quý giá về hệ thống hang động tại đây. Nhận thấy tiềm năng phát triển, chính quyền địa phương đã chính thức mở cửa động Phong Nha, thông đường và kéo điện lưới về làng. Du lịch dần làm thay đổi diện mạo vùng đất này.
Sau hơn 35 năm tìm kiếm và khảo sát bằng nguồn kinh phí tự túc, nhóm thám hiểm của ông Howard Limbert đã khám phá thành công 476 hang động với tổng chiều dài lên tới 330 km. Nhiều địa danh trong số đó nổi tiếng toàn cầu và được đưa vào khai thác du lịch bền vững như động Thiên Đường, hang Én, hang Va và đặc biệt là Sơn Đoòng, hang động tự nhiên lớn nhất thế giới.
Gần đây nhất, hôm 24/3, đoàn thám hiểm của ông Howard Limbert và Ban quản lý vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng công bố kết quả khảo sát các hang động từ ngày 21/3 đến ngày 11/4, qua đó phát hiện 26 hang động mới và khảo sát 3 hang động tại xã Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Phú, Kim Điền, Tân Thành, Tuyên Lâm và Trường Sơn.
Theo Sở Du lịch tỉnh Quảng Trị, hoạt động du lịch tại Phong Nha tạo công ăn việc làm cho hơn 5.000 lao động địa phương, cùng với sự hình thành của hơn 150 khách sạn và homestay. Việc phát triển du lịch thông qua các hang động đã đóng góp một phần không nhỏ vào sự tăng trưởng kinh tế - xã hội chung của toàn tỉnh.
Những ngày qua, video ghi lại trải nghiệm tại một quán ăn có nhân viên khiếm thính phục vụ ở Đà Nẵng của du khách người Anh tên Reuben Charles đã thu hút sự quan tâm của dư luận.
Trong video, anh Reuben Charles chia sẻ cảm giác bất ngờ khi bước vào một không gian gần như không có tiếng nói. Các nhân viên giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ ký hiệu, còn thực khách gọi món thông qua cử chỉ, ánh mắt.
Ngay tại nhà hàng, thực đơn và đồng phục nhân viên đều có dòng chữ “Silent Note” nhằm thông báo với khách rằng người phục vụ bị khiếm thính và không thể nghe thấy âm thanh như bình thường.
Anh Reuben Charles cho biết câu chuyện xảy ra vào ngày 13/4. Ban đầu, anh dự định dùng bữa tại một nhà hàng khác nhưng tình cờ ghé vào nhà hàng trong video.
“Tôi nhìn thấy nhân viên dùng ngôn ngữ ký hiệu để giao tiếp với nhau. Sau khi tìm hiểu, tôi nhận ra đây là một nơi rất đặc biệt và quyết định ghi lại trải nghiệm của mình như một đoạn phim tài liệu nhỏ”, anh Reuben Charles nói.
Điều khiến nam du khách ấn tượng nhất là sự thân thiện và tận tâm của các nhân viên. Khi không biết cách ăn món bún chả, anh đã được một nữ nhân viên kiên nhẫn hướng dẫn bằng cử chỉ.
“Khoảnh khắc đó thực sự làm tôi cảm động và cuối cùng nó trở thành phần yêu thích của tôi vì cảm giác chân thật, chân thành của nhân viên”, anh Reuben Charles chia sẻ.
Theo du khách người Anh, trước đây anh chưa từng đến một nơi nào như nhà hàng “không có tiếng nói” này. Anh cho rằng mô hình này không chỉ tạo cơ hội việc làm cho người khiếm khuyết mà còn mang đến kỷ niệm đặc biệt cho khách hàng.
“Đôi khi ở nhà hàng, những sai sót nhỏ dễ khiến mọi người khó chịu. Nhưng ở đây, khách hàng học được sự kiên nhẫn và cảm thông nhiều hơn”, anh Reuben Charles nói thêm.
Anh Reuben Charles cũng dành nhiều lời khen cho con người và văn hóa Việt Nam, đặc biệt là miền Trung. Anh cho biết Đà Nẵng và Hội An đã để lại nhiều kỷ niệm đẹp trong chuyến đi của mình và chắc chắn sẽ còn quay lại trong tương lai.
Chủ nhà hàng trong video cho biết ý tưởng tuyển dụng lao động khiếm thính bắt đầu từ năm 2019, khi chị gặp một nam thanh niên câm điếc đi xin việc. Ban đầu, chị chỉ giao những công việc đơn giản, nhưng dần dần các nhân viên hòa nhập tốt hơn, còn những người làm cùng cũng chủ động học ngôn ngữ ký hiệu để hỗ trợ nhau.
“Sau một thời gian, mọi người đều tìm được cách làm việc chung. Chính các bạn hỗ trợ ngược lại cho quán rất nhiều. Đến nay hệ thống nhà hàng đã có khoảng 30 nhân viên là người khiếm thính làm việc”, chủ quán chia sẻ.
Thời gian đầu, việc vận hành gặp không ít khó khăn do giao tiếp với khách chưa thuận lợi. Để khắc phục, quán phải điều chỉnh cách vận hành trong gần một năm, phân chia khu vực phục vụ rõ ràng và dùng màu áo khác nhau để khách dễ nhận biết nhân viên có thể giao tiếp bằng lời nói.
Ngoài ra, quán còn sử dụng các tín hiệu riêng như tiếng động hoặc tiếng huýt sáo để báo món, gọi hỗ trợ.