Ngày 26/5, nhân Tháng hành động vì trẻ em và hướng tới ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang đã đến thăm, tặng quà học sinh Trường Tiểu học, THCS, THPT Hy Vọng (gọi tắt Trường Hy vọng), ngôi trường dành cho trẻ mồ côi vì đại dịch Covid-19.
Ngay khi đoàn công tác đến nơi, các em học sinh đã chào đón bằng ca khúc “Đi học” cùng bức tranh tự tay vẽ tặng Bí thư Thành ủy với hình ảnh cầu Rồng, mì Quảng, phố cổ Hội An và ngôi Trường Hy Vọng.
Tham quan phòng truyền thống của trường, ông Lê Ngọc Quang đã viết thư gửi các em học sinh. Trong thư, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng bày tỏ sự xúc động khi chứng kiến hơn 300 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt được sống, học tập trong môi trường đầy tình thương và cơ sở vật chất khang trang.
“Mong các em luôn chăm ngoan học giỏi, phấn đấu đạt thành tích cao, trở thành những học sinh toàn diện, công dân gương mẫu”, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng viết.
Ông cũng gửi lời cảm ơn tới hội đồng sáng lập, ban điều hành cùng các thầy cô giáo đã dành tâm huyết, trách nhiệm và tình yêu thương cho các em nhỏ thiệt thòi.
Chia sẻ tại buổi gặp mặt, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng nhiều lần nghẹn ngào khi nhắc lại những mất mát mà đại dịch Covid-19 để lại cho hàng nghìn gia đình, đặc biệt là trẻ em mồ côi.
Ông Quang cho biết khi hay tin các đơn vị có ý tưởng xây dựng mô hình chăm sóc, nuôi dạy trẻ em mất cha mẹ vì Covid-19 tại Đà Nẵng, ông và nhiều người rất cảm kích vì ý nghĩa nhân văn sâu sắc của mô hình.
Theo Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, chỉ sau vài năm thành lập, ngôi trường đã là mái ấm của hơn 300 học sinh đến từ khắp mọi miền đất nước. Nhiều em vượt qua mất mát, đạt kết quả học tập tốt, đỗ đại học và trưởng thành.
Bí thư Thành ủy Đà Nẵng khẳng định thành phố sẽ luôn đồng hành, hỗ trợ để Trường Hy Vọng tiếp tục phát triển, trở thành mái ấm cho những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.
“Thành phố đáng sống không chỉ là quan tâm đến công trình đẹp hay tăng trưởng kinh tế, mà còn là nơi biết quan tâm tới người yếu thế, những hoàn cảnh dễ bị tổn thương”, ông Lê Ngọc Quang nhấn mạnh.
Ông Hoàng Quốc Quyền, Giám đốc Trường Hy Vọng, chia sẻ khi bàn về nơi đặt trường, nhiều ý kiến từng được đưa ra, nhưng cuối cùng Đà Nẵng được chọn bởi đây là “thành phố đáng sống”, nơi những điều tốt đẹp nhất cần được dành cho trẻ em chịu nhiều mất mát.
Ông Quyền nhớ lại, những ngày đầu thành lập trường “nước mắt nhiều hơn nụ cười”. Các em học sinh đều mang trong mình nỗi đau mất người thân vì đại dịch nên việc vận động nhập trường rất gian nan. Tuy nhiên, sau nhiều năm, ngôi trường đã dần “xanh hơn, tiếng cười nhiều hơn, sắc màu tranh vẽ cũng tươi hơn”.
“Chúng tôi mong các lãnh đạo thành phố sẽ thường xuyên đến với các em, kể cho các em nghe những câu chuyện về Đà Nẵng, để các em có thêm tình yêu thương và niềm tự hào về thành phố đáng sống này”, ông Quyền bày tỏ.
Đại diện học sinh, em Phạm Thị Phương Uyên (học sinh lớp 10, quê Đồng Nai) xúc động nói: “Trước khi đến đây, con chỉ nghe Đà Nẵng là thành phố đáng sống nhất Việt Nam. Và bây giờ, con đã thực sự được sống trong điều đó”.
Trường Hy Vọng được thành lập năm 2021 bởi Quỹ Hy Vọng nhằm nuôi dưỡng, đào tạo trẻ em mất cha mẹ do đại dịch Covid-19. Trường đã có hơn 300 học sinh đến từ nhiều tỉnh, thành, dân tộc trên cả nước.
Dưới mái trường này, các em được chăm sóc trong tình yêu thương, với niềm tin sẽ trưởng thành những công dân tử tế, giàu lòng nhân ái.
Nội dung trên nằm trong nghị định 91 của Chính phủ, quy định chi tiết và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục đại học.
Cụ thể, để được công nhận là "đại học", tỷ lệ giảng viên quốc tế (bao gồm cả giảng viên người Việt ở nước ngoài) tham gia giảng dạy trong 12 tháng ở các trường chiếm tối thiểu 5% tổng số giảng viên cơ hữu. Số có trình độ tiến sĩ đạt tối thiểu 60%.
Về quy mô, các đại học phải có ít nhất 3 trường thành viên, 25 ngành ở mỗi trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ. Quy mô đào tạo đạt từ 15.000 người trở lên. Trong đó, tối thiểu 20% người học các chương trình sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ). Tỷ lệ sinh viên quốc tế đạt 3% trở lên.
So với quy định cũ, hầu hết yêu cầu chặt chẽ hơn. Trước đó, Chính phủ không yêu cầu cụ thể tỷ lệ về đội ngũ giảng viên hay sinh viên quốc tế, người học sau đại học như trên.
Ngoài ra, nghị định còn đưa ra điều kiện về nghiên cứu khoa học. Trong đó, tỷ lệ sản phẩm bình quân của một giảng viên cơ hữu trong một năm ít nhất là một bài báo khoa học thuộc danh mục Web of Science hoặc Scopus, hoặc sách xuất bản, bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích. Tỷ trọng thu từ các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đạt tối thiểu 20% tổng nguồn thu sự nghiệp của trường.
Các "trường đại học" phải duy trì liên tục điều này trong ít nhất 3 năm mới được lên "đại học".
Tiêu chí thành lập trường trực thuộc cũng khó hơn trước, khi phải có ít nhất 5 ngành đào tạo cùng lĩnh vực ở mỗi trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ. Quy mô người học từ 3.000 trở lên, thay vì 2.000 như cũ.
Ngoài ra, trường phải có nhóm nghiên cứu mạnh, bình quân mỗi giảng viên phải có một bài báo khoa học, tương tự điều kiện đối với đại học.
Chi tiết các tiêu chí để trường đại học chuyển thành đại học như sau:
Tiêu chí
Quy định hiện nay (ban hành năm 2019)
Quy định mới
Số trường trực thuộc
Ít nhất 3 trường
Ít nhất 3 trường
Quy mô người học
15.000
15.000
Ngành đào tạo tiến sĩ
10 ngành
25 ngành
Giảng viên trình độ tiến sĩ
Không quy định cụ thể
Ít nhất 60%
Giảng viên quốc tế
Không quy định cụ thể
Ít nhất 5%
Người học sau đại học
Không quy định cụ thể
Ít nhất 20%
Số sinh viên quốc tế
Không quy định cụ thể
Ít nhất 3%
Bình quân số bài báo khoa học/sách xuất bản/bằng độc quyền sáng chế/giải pháp hữu ích của một giảng viên trong một năm
Không quy định cụ thể
Ít nhất 1
Tỷ lệ thu từ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo so với tổng thu
Không quy định cụ thể
Ít nhất 20%
Theo Luật Giáo dục đại học, trường đại học và đại học là hai khái niệm khác nhau. Trường đại học, học viện là cơ sở đào tạo và nghiên cứu nhiều ngành. Còn đại học đào tạo, nghiên cứu nhiều lĩnh vực, gồm các trường đại học, khoa thành viên.
Cả nước hiện có 13 đại học, trong đó có 11 cơ sở công lập gồm: Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP HCM, Đại học Thái Nguyên, Huế, Đà Nẵng, Bách khoa Hà Nội, Kinh tế TP HCM, Kinh tế Quốc dân, Công nghiệp Hà Nội, Đại học Cần Thơ, Trà Vinh. Hai đại học tư thục là Duy Tân và Phenikaa.
Theo quy định mới, nhiều trường không đạt. Ví dụ, ở tiêu chí tỷ lệ giảng viên là tiến sĩ, Đại học Công nghiệp Hà Nội hay Kinh tế TP HCM mới chỉ đạt 35-45%, theo báo cáo thường niên của trường, trong khi Bộ yêu cầu tối thiểu là 60%.
Về tỷ trọng nguồn thu từ khoa học công nghệ, hầu hết thấp hơn nhiều so với mức 20%. Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, nguồn thu này chỉ chiếm hơn 6,7% tổng thu (năm 2024), Kinh tế Quốc dân là hơn 3% (năm 2023).
Chính phủ yêu cầu các đại học hiện nay phải có kế hoạch, lộ trình đáp ứng các điều kiện mới trong thời hạn 5 năm, kể từ nay.
Từ ngày 22 đến 28-4-2026 là khoảng thời gian học sinh lớp 9 đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 công lập ở TP.HCM. "Thời điểm này học sinh mới chỉ biết điểm kiểm tra cuối học kỳ 2, chưa thi lớp 10 thì làm sao chọn nguyện vọng chính xác?". Đó là thắc mắc của rất nhiều phụ huynh đang có con học lớp 9 ở TP.HCM gửi về báo Tuổi Trẻ trong những ngày gần đây.
Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, việc học sinh lớp 9 chọn nguyện vọng trước khi diễn ra kỳ thi lớp 10 đã được sở thực hiện ổn định từ nhiều năm nay. "Đây là phương án tốt nhất, bảo đảm được quyền lợi của học sinh khi các em được chọn 3 nguyện vọng vào lớp 10 ở trường THPT bình thường, 2 nguyện vọng vào lớp 10 ở trường chuyên, 3 nguyện vọng vào lớp 10 tích hợp", một cán bộ Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết.
Xét về mặt bằng chung, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay có độ cạnh tranh cao hơn năm trước. Đầu tiên là số học sinh lớp 9 dự kiến sẽ hoàn thành chương trình THCS năm học 2025 - 2026 ở TP.HCM là 169.080 học sinh, tăng 42.734 học sinh so với năm học 2024 - 2025. Trong đó khu vực 1 (TP.HCM) tăng 27.106 học sinh, khu vực 2 (Bình Dương) tăng 8.419 học sinh và khu vực 3 (Bà Rịa - Vũng Tàu) tăng 7.209 học sinh.
Với thực trạng như trên, Sở GD-ĐT TP khẳng định năm nay hầu hết các trường THPT công lập trên địa bàn đều sẽ tăng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10, ít nhất là 45 học sinh/lớp so với năm trước.
Ngoài ra, sẽ có khoảng gần 40 trường THPT dự kiến sẽ được tăng thêm từ 90 - 135 học sinh lớp 10. Đây là các trường thuộc khu vực dân cư đông, số học sinh lớp 9 tăng cao. Đặc biệt các trường như THPT Phong Phú (huyện Bình Chánh cũ), THPT Dương Văn Dương (huyện Nhà Bè cũ)... dự kiến tăng thêm từ 225 - 450 chỉ tiêu.
Năm học 2026 - 2027 TP.HCM cũng sẽ có thêm một số trường THPT mới ở cả 3 khu vực và sẽ tuyển sinh lớp 10 ngay trong năm 2026. Tất cả những nỗ lực trên nhằm đảm bảo tỉ lệ học sinh vào học lớp 10 ở các trường THPT công lập đạt ít nhất 70%.
"Tuy nhiên, đó là bức tranh tổng thể về tuyển sinh lớp 10 năm nay. Còn nói độ cạnh tranh cao hay thấp phải xét đến từng khu vực cụ thể. Ở một số khu vực có số dân tăng cơ học cao thì mức độ cạnh tranh sẽ cao và ngược lại.
Năm nay, các trường THPT công lập ở khu vực TP Thủ Đức cũ có thể sẽ tăng số thí sinh dự tuyển. Nguyên nhân là học sinh lớp 9 ở khu vực 2 được phép đăng ký dự tuyển vào các trường này vì cùng thuộc TP.HCM. Đây là điểm đặc biệt mà các thí sinh cần lưu ý", cô V.N., giáo viên lớp 9 một trường THCS ở phường Thủ Đức, chia sẻ.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, cô T., giáo viên chủ nhiệm lớp 9 ở khu vực 1, kể: "Do năm nay tình hình khá căng nên tôi tư vấn cho phụ huynh nên chọn nguyện vọng "chắc ăn" đậu công lập.
Trong lớp tôi chủ nhiệm có 1 học sinh khá, tổng điểm kiểm tra cuối học kỳ 2 ba môn văn, toán, ngoại ngữ của em là 22 điểm. Tôi tư vấn cho em chọn nguyện vọng 1 vào trường THPT thuộc top 2 của TP, điểm chuẩn vào nhóm trường này trong khoảng từ 20 - 20,75 điểm. Tuy vậy, cả em và cha mẹ em đều muốn chọn trường tốp đầu, điểm chuẩn năm trước là 22,25 điểm.
Tôi giải thích là do năm trước số học sinh lớp 9 rất ít nên trường tốp đầu có giảm điểm chuẩn. Còn năm nay số học sinh tăng cao, chọn nguyện vọng như vậy hơi phiêu lưu. Nhưng học sinh nói với tôi là em muốn thử sức và em sẽ nỗ lực gấp đôi, gấp ba để có thể thi đậu vào trường THPT đó".
Và để an toàn, cô T. đồng ý cho học sinh chọn nguyện vọng 1 theo mong muốn. "Nhưng nguyện vọng 2 phải là trường có điểm chuẩn thấp hơn 4 điểm so với trường nguyện vọng 1. Nguyện vọng 3 tôi tư vấn cho em chọn trường có điểm chuẩn thấp hơn 3,5 điểm so với trường nguyện vọng 2", cô T. cho hay.
Trong khi đó, nhiều giáo viên chủ nhiệm lớp 9 tâm sự rất áp lực khi tư vấn chọn nguyện vọng cho học sinh. "Tâm lý giáo viên ai cũng sợ học sinh của mình rớt công lập. Vì vậy, khi tư vấn tôi sẽ khuyên học sinh chọn trường vừa sức cho chắc ăn.
Nhưng một số phụ huynh khi thấy con mình thi lớp 10 đạt điểm cao thì quay ra trách giáo viên chủ nhiệm là tại cô nên con tôi chọn trường có điểm chuẩn thấp hơn năng lực học tập. Đáng lẽ cháu có thể đậu vào trường tốt hơn...", cô H.N.T.L., giáo viên môn văn ở khu vực 1, bày tỏ.
Thầy Nguyễn Văn Huy, giáo viên môn toán ở một trung tâm bồi dưỡng văn hóa nổi tiếng ở TP.HCM, đưa ra lời khuyên: "Nên lấy căn cứ chính để chọn nguyện vọng lớp 10 là điểm kiểm tra cuối học kỳ 2 của học sinh".
Thầy Huy nói: "Nhiều em lấy căn cứ là điểm trung bình cả năm lớp 9 của ba môn toán, văn, ngoại ngữ là chưa chính xác. Vì điểm trung bình bao gồm điểm kiểm tra thường xuyên, kiểm tra giữa kỳ, cuối kỳ. Mà thông thường, các thầy cô giáo hay du di cho học sinh gỡ điểm ở những cột kiểm tra thường xuyên. Vì vậy, đa số học sinh có cột điểm này rất cao.
Chỉ với đợt kiểm tra cuối học kỳ thì các trường THCS thực hiện bài bản và chặt chẽ như kỳ thi tuyển sinh: học sinh làm theo đề chung do nhà trường ra đề cho toàn khối, bài kiểm tra được rọc phách và chấm chung theo đáp án đã thống nhất trước đó. Thế nên, điểm kiểm tra cuối học kỳ phản ánh chính xác nhất lực học của học sinh".
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, hiện nay nhiều giáo viên chủ nhiệm ở các trường THCS trên địa bàn khu vực 1 khuyên học sinh nên làm theo công thức sau: Việc trước tiên là xem bảng điểm chuẩn lớp 10 của các trường THPT công lập trong hai năm gần nhất. Sau đó lấy tổng điểm kiểm tra cuối học kỳ 2 lớp 9 của ba môn văn, toán, ngoại ngữ - trừ đi 1 - 2 điểm sẽ cho ra điểm thi lớp 10 dự kiến của học sinh.
Điểm thi dự kiến sẽ là căn cứ để chọn nguyện vọng vào lớp 10. Trong đó, nguyện vọng 1 là trường THPT có điểm chuẩn hai năm gần nhất tương đương với điểm thi dự kiến của học sinh. Nguyện vọng 2 là trường THPT có điểm chuẩn thấp hơn nguyện vọng 1 từ 1 - 3 điểm. Nguyện vọng 3 là trường THPT có điểm chuẩn thấp hơn nguyện vọng 2 từ 1 - 3 điểm.
Thông tin trên được ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng (Sở GD-ĐT Hà Nội), chia sẻ tại hội nghị hướng dẫn tuyển sinh lớp 10 và thi tốt nghiệp THPT 2026 do Sở GD-ĐT tổ chức sáng nay 2.4.
Một trong những điểm mới đáng chú ý năm nay là đăng ký dự thi lớp 10 theo hình thức trực tuyến theo một cổng duy nhất là Cổng thông tin tuyển sinh đầu cấp của thành phố. Ông Bình cho hay, chỉ những trường hợp đặc biệt, bất khả kháng mới đăng ký trực tiếp vào "đơn xanh" như những năm trước.
Học sinh có thể tự đăng ký nhưng bắt buộc các em phải có VNeID mức 2. Tuy nhiên, giáo viên và người thân có thể đăng ký giúp cho học sinh thông qua xác thực VNeID mức 2 của người đăng ký hộ (nhưng phải thêm bước xác nhận tài khoản, mật khẩu của học sinh).
Theo lịch, từ ngày 4 - 6.4, học sinh có thể đăng ký thử nghiệm; từ ngày 10.4 đến 24 giờ ngày 17.4, học sinh sẽ đăng ký chính thức. Trong thời gian này, các em có thể điều chỉnh nguyện vọng.
Hình thức đăng ký trực tuyến cho phép học sinh có thể theo dõi "tỷ lệ chọi" của từng nguyện vọng 1, 2, 3 theo thời gian thực. Mỗi học sinh sẽ xem được tối đa "tỷ lệ chọi" của 10 trường THPT công lập không chuyên và 4 trường THPT chuyên. Qua đó, học sinh có thể cân nhắc thay đổi nguyện vọng trong quá trình đăng ký trực tuyến.
"Trước khi học sinh thay đổi nguyện vọng, chúng tôi cũng khuyến cáo, việc điều chỉnh này phải đăng ký vào năng lực học tập của học sinh, vào điều kiện thực tiễn và điều kiện đi lại. Để tránh việc chọn nguyện vọng quá an toàn nhưng khi trúng tuyển lại không theo học gây lãng phí, ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh chung cũng như của chính học sinh", ông Bình lưu ý.
Ông Bình đề nghị các nhà trường phân công giáo viên chủ nhiệm rà soát dữ liệu của học sinh lớp 9 trước thời gian đăng ký trực tuyến vì giáo viên phải rà soát xong học sinh mới đăng ký được. Các trường cũng phải rà soát kỹ để đảm bảo các chế độ ưu tiên, khuyến khích của học sinh (nếu có); điều kiện về nơi cư trú kèm theo minh chứng để hệ thống đối chiếu.
Sau khi giáo viên rà soát xong thì tài khoản đăng ký trực tuyến của học sinh mới được kích hoạt và tiến hành đăng ký trên hệ thống được. Do đó, nếu em nào vào cổng đăng ký tuyển sinh mà không đăng nhập và đăng ký được cần báo ngay cho giáo viên chủ nhiệm vì có thể dữ liệu của học sinh đó chưa được rà soát xong.
Đại diện Sở GD-ĐT nhấn mạnh yêu cầu rà soát các chế độ ưu tiên của học sinh, tránh tình trạng như các năm trước đăng ký xong rồi mới bổ sung các trường hợp ưu tiên.
Cũng theo ông Bình, khi vào đăng ký dự thi, học sinh chỉ có thể điền các thông tin về nguyện vọng mà không thể tác động các dữ liệu khác liên quan đến điều kiện cư trú hay chế độ ưu tiên, khuyến khích vì các dữ liệu này đã được "khóa cứng".
Sắp tới, hệ thống sẽ bổ sung thêm gợi ý về khoảng cách từ nơi cư trú của học sinh đến trường mà học sinh dự kiến lựa chọn để các em có thêm căn cứ lựa chọn cho phù hợp.
Ông Nghiêm Văn Bình nhấn mạnh, học sinh và các nhà trường cần rà soát kỹ việc đăng ký môn thi như môn ngoại ngữ và môn chuyên trong thời gian đăng ký trực tuyến.
Quy chế cho phép học sinh được thi ngoại ngữ khác với ngoại ngữ mà các em học tại trường THCS nên các năm trước đã dẫn đến hiện tượng nhầm lẫn: nhiều năm có trường hợp học sinh đăng ký ngoại ngữ là tiếng Nhật, tiếng Hàn, khi vào phòng thi ngoại ngữ nhận đề thi của môn tiếng Nhật hoặc tiếng Hàn trong khi mình không biết gì về ngoại ngữ này mới biết đã đăng ký nhầm môn thi ngoại ngữ.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra với môn chuyên. Do vậy, trước khi "chốt" đăng ký, học sinh và giáo viên cần rà soát kỹ để tránh tình trạng đáng tiếc như trên.
Năm nay, học sinh được đăng ký 3 nguyện vọng và không yêu cầu căn cứ theo khu vực tuyển sinh, xếp theo thứ tự ưu tiên cao nhất là nguyện vọng 1. Khi học sinh không trúng tuyển nguyện vọng 1, các em sẽ được xét tuyển đến nguyện vọng 2, khi không trúng tuyển nguyện vọng 2 sẽ được xét tuyển đến nguyện vọng 3. Việc xét tuyển là bình đẳng giữa các nguyện vọng, chỉ chênh lệch về mức điểm.
Năm nay, mức chênh lệch điểm chuẩn giữa các nguyện vọng đã giảm từ 1 điểm xuống còn 0,5 điểm đối với nguyện vọng 2 và từ 2 điểm xuống còn 1 điểm đối với nguyện vọng 3. Điều này giúp các em có nhiều cơ hội hơn trong lựa chọn đăng ký nguyện vọng và tăng cơ hội trúng tuyển ở các nguyện vọng 2, nguyện vọng 3.
